II SA/Go 308/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Asesor WSA Jarosław Piątek Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2017 r. sprawy ze skargi W.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i odmowy rejestracji pojazdu oddala skargę. 1. Decyzją z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] Prezydent Miasta na podstawie art. 73 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm., obecnie Dz.U. z 2017 r. poz. 128 – dalej p.r.d.) zarejestrował pojazd marki [...] nr nadwozia [...] wydając dowód rejestracyjny [...], tablice rejestracyjne [...] oraz znak legalizacyjny nr [...]. Wniosek złożył W.K.. Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] Prezydent Miasta, powołując się ma przepis art. 151 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm. – dalej k.p.a.) oraz art. 72 ust. 1 p.r.d., po wznowieniu postępowania administracyjnego w sprawie rejestracji wskazanego pojazdu uchylił decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] listopada 2014r., nr [...] oraz odmówił rejestracji tego pojazdu. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w wyniku rozpatrzenia wniosku W.K. z dnia [...] listopada 2014 r., do którego załączono: umowę kupna-sprzedaży z dnia [...] listopada 2014 r., kartę pojazdu numer [...] oraz dowód rejestracyjny numer [...] wydany przez Starostę, wydana została decyzja z dnia [...] listopada 2014r. numer [...] Prezydenta Miasta, którą zarejestrowano pojazd marki [...] oznaczonego numerem identyfikacyjnym [...]. W dniu 6 października 2016r. organ uzyskał informację, że Starosta ostateczną decyzją z dnia [...] września 2016 r. nr [...] uchylił swoją decyzję o rejestracji przedmiotowego [...] lutego 2014 r. Organ wskazał, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję, orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Wobec tego uznał, że decyzja z dnia [...] listopada 2014 r. o rejestracji wyżej wymienionego pojazdu na rzecz W.K. została wydana w oparciu o decyzję numer [...] z dnia [...] lutego 2014 r. na podstawie załączonego dowodu rejestracyjnego numer- [...] oraz karty pojazdu numer [...]. W dniu [...] września 2016 r. wskazana decyzja Starosty została uchylona. Skoro zatem decyzję o rejestracji pojazdu na rzecz W.K. wydano w oparciu o wydaną wcześniej decyzję o rejestracji, która następnie została uchylona, orzeczono o wznowieniu postępowania administracyjnego. Z aktami sprawy zapoznali się: P.K. w dniu 29 listopada 2016r., oraz W.K. w dniu 2 grudnia 2016r. Żadna ze stron nie złożyła nowych dokumentów. Biorąc pod uwagę powyższe, Prezydent Miasta powołując się na przepis art. 72 ust.1 p.r.d. oraz § 2 ust.1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz.1522 ze zm.), zgodnie z którymi ponownej rejestracji pojazdu już zarejestrowanego w kraju, dokonuje się m.in. na podstawie dowodu rejestracyjnego (który wydaje się po wydaniu decyzji o jego zarejestrowaniu). Organ uznał, że skoro poprzednia decyzja o rejestracji przedmiotowego pojazdu, stanowiąca podstawę rejestracji tego pojazdu została uchylona, to w tej sytuacji, na podstawie art.151 § 1 k.p.a., uchyleniu podlega również decyzja o rejestracji pojazdu, wydana w dniu [...] listopada 2014 r. 2. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł W.K., wnosząc o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu W.K. wskazał, że zaskarżona decyzja jest niesprawiedliwa oraz krzywdząca gdyż rzeczony pojazd, którego sprawa dotyczy został zakupiony w dobrej wierze i zgodnie z obowiązującymi w kraju przepisami oraz prawem. Wskazał, że pojazd w dniu zakupu jak i również w dniu zgłoszenia do rejestracji we właściwym urzędzie posiadał wszystkie wymagane dokument takie jak wcześniejszy dowód rejestracyjny, aktualne badania techniczne, polisę ubezpieczeniową a także umowę kupna-sprzedaży, za pojazd po jego zakupie zapłacony został również podatek w urzędzie skarbowym. W dniu rejestracji pojazdu nie zostały zakwestionowane w żaden sposób jakiekolwiek dokumenty pojazdu. Podkreślił, że organ w dniu [...] listopada 2014 r. dokonał rejestracji przedmiotowego pojazdu, podczas gdy z załączonych do postępowania dokumentów wynika, że Prokurator Prokuratury Rejonowej już 27 sierpnia 2014 r. wniósł sprzeciw od ostatecznej decyzji Starosty o rejestracji pojazdu. Fakt ten, o którym odwołujący się nie posiadał żadnej wiedzy, tak również jak żadnej wiedzy w tym zakresie nie miał wydział komunikacji w [...], powstrzymałby go od zakupu tego pojazdu w związku ze związanymi z tym problemami oraz kosztami. 3. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania przed organem pierwszej instancji i wskazał, że niekwestionowane w sprawie jest to, że decyzją ostateczną Starosta z dnia [...] września 2016 r. numer [...] uchylił decyzję ostateczną Starosty z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w sprawie rejestracji pojazdu marki [...] o numerze rej. [...], nr VIN: [...], nr dowodu rejestracyjnego [...] na rzecz P.G. i A.G. i odmówił rejestracji tego pojazdu. W ocenie Kolegium to, że decyzja ta stała się ostateczna pociąga za sobą anulowanie dowodu rejestracyjnego, który stanowił podstawę wydania decyzji o zarejestrowaniu i który następnie przedłożony został przez W.K. w postępowaniu dotyczącym rejestracji tego pojazdu prowadzonym przez Prezydenta Miasta. Unieważnienie tego dowodu rejestracyjnego spowodowało, że odpadła podstawa dla decyzji wydanej przez Prezydenta Miasta w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Kolegium wskazało, że zgodnie art. 72 ust. 1 pkt 5 p.r.d., rejestracji dokonuje się między innymi na podstawie dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany. Dowód rejestracyjny spełnia dwojakiego rodzaju rolę: potwierdza wydanie decyzji o zarejestrowaniu pojazdu oraz jest dokumentem stwierdzającym dopuszczenie zarejestrowanego pojazdu do ruchu, co wynika wprost z przepisów art. 71 ust. 1 i ust. 2 p.r.d. Dokument ten stosownie do § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów właściciel pojazdu jest zobowiązany dołączyć do wniosku o rejestrację pojazdu. Uchylenie w wyniku wznowienia postępowania decyzji administracyjnej, na mocy której pojazd został zarejestrowany pociąga za sobą anulowanie dowodu rejestracyjnego, który stanowił potwierdzenie wydania decyzji o zarejestrowaniu. Konsekwencją tego stanu rzeczy jest zatem konieczność wznowienia także postępowania, w którym podmiot ubiegający się o kolejną rejestrację pojazdu przedłożył taki unieważniony później dowód rejestracyjny. W takiej sytuacji zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. i zgodnie z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. należało uchylić decyzję o rejestracji pojazdu na rzecz skarżącego, co uczynił Prezydent Miasta, rozstrzygając równocześnie o istocie sprawy, tj. odmawiając zarejestrowania przedmiotowego pojazdu. Organ podkreślił, że wskazanie w art. 72 p.r.d. dokumentów, które są niezbędne dla dokonania rejestracji pojazdu oznacza, że postępowanie to ma cechy postępowania sformalizowanego i organ dokonujący rejestracji pojazdu zobowiązany jest wymagać dokumentów wymienionych w tym przepisie. Oznacza to również, że organ dokonując rejestracji nie może czynić własnych ustaleń na okoliczności objęte wymaganymi dokumentami. Organ w ramach prowadzonego postępowania w sprawie rejestracji pojazdu nie może również dokumentów wymienionych art. 72 p.r.d. zastąpić innymi dokumentami, pismami, tym samym w tym postępowaniu ustawodawca ograniczył możliwości prowadzenia postępowania dowodowego przez organ określone w k.p.a., wskazując enumeratywnie jakie dokumenty musi przedłożyć wnioskodawca, aby możliwe było zarejestrowanie pojazdu. 4. W.K. w skardze na powyżej opisaną decyzję zarzucił obrazę przepisów: - art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. orz art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez wznowienie postępowania w przedmiocie rejestracji spornego pojazdu, uchylenie decyzji Prezydenta Miasta w przedmiocie rejestracji tego pojazdu oraz odmowę jego rejestracji, w sytuacji, gdy decyzji w przedmiocie rejestracji nie wydano w oparciu o uchyloną decyzją Starosty [...] z dnia [...] lutego 2014 r., - przepisu art. 72 ust. 1 pkt. 1-6a i ust. 2a p.r.d. poprzez odmowę rejestracji pojazdu w sytuacji, gdy spełnione zostały wszystkie warunki do dokonania takiej rejestracji, a uchylenie decyzji Starosty [...] z dnia [...].02.2014 r. nie stanowiło przeszkody do dokonania rejestracji pojazdu. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] lutego 2017 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. i przekazanie sprawy organowi I instancji w celu ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucił brak związku między decyzjami Starosty i Prezydenta Miasta w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. W art. 72 ust. 1 p.r.d. enumeratywnie wymieniono, jakie konkretnie dokumenty stanowią podstawę rejestracji pojazdu. Wśród dokumentów nie wskazano wcześniejszych decyzji w przedmiocie rejestracji pojazdów. Jeśli zdaniem skarżącego doszło do uchylenia wszystkich wcześniejszych decyzji o rejestracji pojazdu na terenie kraju oraz unieważnienia wszystkich dotychczasowych dowodów rejestracyjnych, to nigdy nie doszło do skutecznej rejestracji samochodu i koniecznym warunkiem rejestracji nie będzie posiadanie dowodu rejestracyjnego. W związku z tym uchylenie decyzji Starosty o rejestracji pojazdu nie będzie wpływało na możliwość rejestracji przez Prezydenta Miasta. Skarżący wskazał, że nawet gdyby uznać, iż unieważnienie dowodu rejestracyjnego stanowić mogło podstawę wznowienia postępowania, to organ administracji winien był dokonać oceny tego, czy istnieje możliwość rejestracji bez dowodu rejestracyjnego oraz przeprowadzić w tym kierunku stosowne postępowanie. Podkreślił, że w takim przypadku warunkiem rejestracji winien być dowód własności, dowód odprawy celnej przywozowej oraz dowód rejestracyjny państwa obcego lub też inny dokument stwierdzający rejestrację pojazdu. Gdyby organ dokonujący rejestracji uznał, iż brak jest tych dokumentów, winien je uzyskać w toku postępowania lub wezwać stronę do ich przedłożenia - stosownie do treści art. 64 § 2 k.p.a. Podniósł, że o faktycznych podstawach wznowienia dowiedział się dopiero z decyzji organu I instancji w związku z czym w toku postępowania miał ograniczoną możliwość samodzielnego zdobycia bądź wskazania stosownych dokumentów. Jednocześnie zauważyć należy, iż ustaleń w zakresie przyczyn uchylenia wcześniejszych decyzji dokonano wyłącznie w oparciu o uzasadnienia tych decyzji (w części o kserokopie tych decyzji - z uchybieniem art. 76a § 1 k.p.a), bez przeprowadzenia stosownego postępowania dowodowego, co istotnie utrudniać mogło stronom ochronę ich praw i interesów. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 5. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 718; dalej p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych decyzji administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, przy czym sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). 6. Spór w sprawie ma charakter prawny bowiem fakty nie budzą wątpliwości i nie są kwestionowane. W ocenie Sądu skarżący nie ma racji twierdząc, że przepis art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. nie mógł mieć zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ decyzja organu I instancji nie została podjęta w oparciu o inną decyzję, lecz o dokumenty (dowód rejestracyjny, kartę pojazdu i umowę kupna – sprzedaży). Jak stanowi przepis art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Z powołanego przepisu wynika, że pomiędzy decyzją organu administracji, a inną decyzją lub orzeczeniem sądu musi istnieć związek przyczynowy, na który wskazuje zwrot "w oparciu". Związek pomiędzy decyzją Starosty z dnia [...] września 2016 r. (uchylającą poprzednio wydaną decyzję o rejestracji i odmawiająca rejestracji pojazdu) a niniejszym postępowaniem ma charakter stricte normatywny. Zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 5 p.r.d. rejestracji pojazdu dokonuje się m.in. na podstawie dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany. Przepis art. 73 ust. 1 powołanej ustawy stanowi zaś, że rejestracji pojazdu dokonuje, na wniosek właściciela, starosta właściwy ze względu na miejsce jego zamieszkania (siedzibę), wydając dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne oraz nalepkę kontrolną, jeżeli jest wymagana, z zastrzeżeniem ust. 2-5. Przy czym rejestracji dokonuje się w formie decyzji administracyjnej, której wzór określono zgodnie z § 2 ust. 19 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji pojazdów w załączniku nr 2a do rozporządzenia. Z powyższego wynika, że wydanie decyzji o rejestracji pojazdu jest uzależnione (w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 8 kpa) m.in. od przedłożenia decyzji o rejestracji pojazdu wydanej na rzecz poprzedniego właściciela, oczywiście jeżeli pojazd był zarejestrowany. Decyzja o zarejestrowaniu pojazdu na rzecz określonej osoby i związany z tym dowód rejestracyjny ma istotne znaczenie prawne dla osób, które nabywają zarejestrowany już pojazd. Wynika to w sposób nie budzący wątpliwości z przepisów art. 78 ust. 1 oraz art. 72 ust. 1 pkt 5 p.r.d. Podstawę kolejnej rejestracji pojazdu stanowi bowiem wykazanie przejścia własności pojazdu, a także przedstawienie dowodu rejestracyjnego pojazdu wydanego na podstawie decyzji o zarejestrowaniu tego pojazdu na rzecz poprzedniego właściciela. Zatem wbrew zarzutowi skargi decyzja o kolejnym zarejestrowaniu pojazdu wydawana jest "w oparciu" o decyzję o zarejestrowaniu na rzecz poprzedniego właściciela. 7. Jeśli zaś chodzi o wznowienie postępowania i jego zakres przepis art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. stanowi, że w sprawie zakończonej ostateczną decyzją wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Uchylenie w wyniku wznowienia postępowania decyzji administracyjnej, na mocy której pojazd został zarejestrowany pociąga za sobą anulowanie dowodu rejestracyjnego, który stanowił potwierdzenie wydania decyzji o zarejestrowaniu. Konsekwencją tego stanu rzeczy jest zatem konieczność wznowienia także postępowania, w którym podmiot ubiegający się o kolejną rejestrację pojazdu przedłożył unieważniony później dowód rejestracyjny (stanowisko w tych kwestiach jest jednolite, por. przykładowe wyroki NSA z 23 października 2013 r., I OSK 987/12 i 10 listopada 2004 r., OSK 802/04 oraz wyroki WSA w Poznaniu z dnia 5 marca 2009 r., II SA/Po 746/09; WSA w Szczecinie z dnia 30 listopada 2016 r., II SA/Sz 875/16; WSA w Gliwicach z dnia 16 września 2016 r., II SA/Gl 576/16 i WSA w Rzeszowie z dnia 10 kwietnia 2017 r., II SA/Rz 1620/16). Przepis art. 72 p.r.d. uznawany jest za przepis bezwzględnie obowiązujący, który w sposób enumeratywny określa na podstawie jakich dokumentów można dokonać rejestracji pojazdu. Wskazanie w art. 72 ustawy dokumentów, które są niezbędne dla dokonania rejestracji pojazdu oznacza, że postępowanie to ma cechy postępowania sformalizowanego i organ dokonujący rejestracji pojazdu zobowiązany jest wymagać dokumentów wymienionych w tym przepisie. Oznacza to, że organ dokonujący rejestracji pojazdu nie może czynić własnych ustaleń na okoliczności objęte wymaganymi dokumentami. Organ w ramach prowadzonego postępowania w sprawie rejestracji pojazdu nie może również dokumentów wymienionych w art. 72 p.r.d. zastąpić innymi dokumentami, pismami, tym samym w tym postępowaniu ustawodawca ograniczył możliwości prowadzenia postępowania dowodowego przez organ określone w kodeksie postępowania administracyjnego, wskazując enumeratywnie jakie dokumenty musi przedłożyć wnioskodawca, aby możliwe było zarejestrowanie pojazdu (wśród dokumentów wymienionych w art. 72 ust. 1 pkt 5 p.r.d. jest dowód rejestracyjny, jeżeli pojazd był zarejestrowany). Z powyższego wynika, że sprawa rejestracji pojazdu jest zamknięta po wydaniu ostatecznej decyzji w danym stanie faktycznym i prawnym, jaki wynika z przesłanki wznowienia. Ostateczne wyeliminowanie z obrotu prawnego poprzednio wydanego dowodu rejestracyjnego (poprzez wyeliminowanie z obrotu poprzedniej decyzji o rejestracji pojazdu) spowodowało konieczność wznowienia z urzędu postępowania a następnie na podstawie art. 151 §1 pkt 2 k.p.a. uchylenia tej decyzji i orzeczenia o odmowie zarejestrowania samochodu (por. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2017 r., I OSK 1913/15). 8. Nie ma znaczenia dla niniejszego postępowania to, czy skarżący nabył pojazd w dobrej wierze i to, że w dacie rejestracji przez Prezydenta toczyło się już jakieś postępowanie przygotowawcze lub wyjaśniające dotyczące umowy nabycia pojazdu przez pierwszego rejestrującego pojazd właściciela. Oceną istnienia dobrej wiary jednej ze stron umowy sprzedaży auta zawieranej w przekonaniu, że jest ona czynnością przenoszącą jego własność przynależy do drogi cywilnej i właściwości sądu powszechnego (por. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2005 r., I OSK 234/05). Dla niniejszego postępowania organu miało znaczenie tylko to, że wystąpiła przesłanka wznowienia i w ramach zakresu wyznaczonego tą przesłanką odpadła konieczna podstawa do rejestracji pojazdu z art. 72 ust. 1 pkt 5 p.r.d. (w takim zakresie był przecież rozpoznawany wniosek o rejestrację). Wskazać należy, że kontrolowana decyzja wywiera skutki prawne tylko w zakresie wniosku opartego na poprzedniej rejestracji w kraju. Nie stanowi ona przeszkody do wystąpienia z wnioskiem o rejestrację opartą na innej podstawie faktycznej i prawnej (np. wskutek zasiedzenia). To jest już jednak inna sprawa administracyjna, która nie mogła być prowadzona w ramach wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną o rejestracji pojazdu opartej na innych przesłankach. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że powołanie się przez organ na kopie dokumentów z innej sprawy nie miało wpływu na wynik sprawy bowiem treść i pochodzenie tych dokumentów nie budzi wątpliwości sądu. W sprawie strona miała zagwarantowane wszelkie prawa procesowe (zawiadomienia, zapoznania). Zakres wznowienia został precyzyjnie określony w postanowieniu z dnia [...] października 2016 r. Z tych względów skarga podlegała oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.).