II SA/Go 385/18
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2018-07-18
Skład orzekający: Grażyna Staniszewska, Krzysztof Dziedzic, Jarosław Piątek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wstępny projekt podziału nieruchomości, gdzie część działki objęta jest planem miejscowym z przeznaczeniem rolniczym, a część decyzją o warunkach zabudowy, może zostać zaopiniowany pozytywnie, jeśli projektowane działki nie mają bezpośredniego dostępu do drogi publicznej, a dostęp ma być zapewniony poprzez drogę wewnętrzną lub służebność?Ratio decidendi
Sąd uznał, że podział nieruchomości nie jest dopuszczalny, jeżeli projektowane do wydzielenia działki gruntu nie mają dostępu do drogi publicznej. Za dostęp do drogi publicznej uważa się wydzielenie drogi wewnętrznej wraz z ustanowieniem odpowiednich służebności lub ustanowienie innych służebności drogowych, jeśli nie ma możliwości wydzielenia drogi wewnętrznej. Jednakże, jeśli droga wewnętrzna lub służebność nie zapewniają faktycznego dostępu do drogi publicznej, podział jest niedopuszczalny. W analizowanej sprawie, droga dojazdowa na działce nr [...] była drogą dojazdową do urządzeń gazociągów, a nie drogą publiczną, co uniemożliwiało zapewnienie dostępu do drogi publicznej w rozumieniu art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.Stan faktyczny
Wójt Gminy stwierdził brak zgodności wstępnego projektu podziału działki z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy oraz planem zagospodarowania przestrzennego. Część działki objęta była planem miejscowym jako tereny rolne, a pozostała decyzją o warunkach zabudowy dla osiedla mieszkaniowego. Organ I instancji uznał, że projektowane działki nie spełniają wymogów minimalnej powierzchni określonych w decyzji o warunkach zabudowy oraz nie mają zapewnionego dostępu do drogi publicznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało postanowienie Wójta w mocy, podzielając argumentację dotyczącą braku dostępu do drogi publicznej. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i błędną wykładnię art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Asesor WSA Jarosław Piątek (spr.) Protokolant referent stażysta Katarzyna Grycuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2018 r. sprawy ze skargi K. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wlkp. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku zgodności wstępnego projektu podziału z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy oraz planem zagospodarowania przestrzennego oddala skargę.
Postanowieniem z dnia [...] października 2017 r., znak: [...], Wójt Gminy, działając na podstawie art. 93 ust. 1,2,2a,3,4,5, art. 94 ust. 1 i art. 99 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r,, poz. 121 ze zm. - dalej u.g.n.) oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm. – dalej k.p.a.), orzekł o stwierdzeniu braku zgodności, przedstawionego we wniosku, wstępnego projektu podziału działki oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] położonej w [...], z decyzją o warunkach zabudowy nr [...] oraz planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy nr XXXVI/340/2002 z dnia 28 sierpnia 2002 r.
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że J.Ś., K.A. – K., E.K. i R.O., współwłaściciele działki o numerze ewidencyjnym [...] położonej w [...], zwrócili się z wnioskiem o wydanie opinii w sprawie zgodności wstępnego projektu podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego lub warunkami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu lub przepisami odrębnymi. Dzielona działka w części południowej objęta jest obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy nr XXXVI/340/2002 z dnia 28 sierpnia 2002 r. Zgodnie z tym planem ta część działki jest przeznaczona pod tereny rolnicze, z zakazem wprowadzania zabudowy oraz działalności mogącej zagrozić trwałości gazociągów na obszarze oznaczonym, jako strefa kontrolowana, bez możliwości wydzielania drogi. W planie dopuszczone zostało czasowe utrzymanie istniejącej drogi dojazdowej, do której przylega działka nr [...] ze wskazaniem, że po jej likwidacji, obowiązywać będzie warunek rekultywacji z przywróceniem rolniczego użytkowania terenu bez prawa zabudowy.
Dla pozostałej części działki w dniu [...] grudnia 2011 r. została wydana decyzja o warunkach zabudowy nr [...], dla inwestycji polegającej na budowie osiedla mieszkaniowego niskiej intensywności zabudowy (budynki wolnostojące] wraz z niezbędna infrastrukturą techniczną. W powyższej decyzji ustalona została minimalna powierzchnia działki budowlanej - 1200 m2 dla budynku wolnostojącego oraz 1600 mz (2*800 m2) dla budynku bliźniaczego. Załączona do wniosku mapa ze wstępnym projektem podziału działki nr [...] zakłada jej podział na 17 działek o powierzchni 0,0846 ha ([...]), 0,0800 ha ([...]), 0,1205 ha ([...]), 0,1444 ha ([...]), 0,1221 ha ([...]), 0,3232 ha ([...]), 0,3822 ha ([...]). Organ wskazał, że ze względu, iż część działki nr ewid. [...] znajduje się na terenie objętym obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego, z przeznaczeniem pod tereny rolnicze, natomiast z wniosku nie wynika, aby nowopowstała działka miałaby zostać przeznaczona na cele rolne, a więc należy uznać, ze przeznaczenie jej na cele inne niż wskazane w planie miejscowym nie mieści się w dyspozycji art. 93 ust 2 u.g.n. Ponadto, projekt pozostałej części działki nr [...], dla której została wydana decyzja o warunkach zabudowy, zakłada że powierzchnie planowanych do wydzielenia działek będą oscylowały w granicach 0,0800 ha (12 działek) oraz 0,1200 ha (3 działki), Powierzchnia trzech działek nie budzi u organu żadnych zastrzeżeń, ale wydzielone działki o powierzchni 800 m2 nie mogą zostać dopuszczone ze względu na kolizję z zapisem pkt 2e decyzji o warunkach zabudowy, który stanowi, że dla budowy budynku bliźniaczego minimalna powierzchnia działki powinna wynosić 1600 m2, zatem podział ten byłby sprzeczny z warunkiem z art. 94 ust. 1 pkt 2 ustawy. Zdaniem organu zatwierdzenie podziału działki (nr [...]) spowoduje, że w obrocie prawnym pojawią się działki o powierzchni nieodpowiadającej obecnym wymaganiom co do minimalnej powierzchni, obwiązujące na terenie gminy na podstawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, a co za tym idzie zaistnieje możliwość wystąpienia o warunki zabudowy dla nowopowstałych działek. Inwestor będzie mógł starać się o zabudowę budynkiem wolnostojącym na działce nieodpowiadającej standardom obowiązującym na terenie gminy.
Nadto, organ zwrócił uwagę, że w dniu 25 stycznia 2017 r. Rada Gminy podjęła uchwałę w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego teren w obrębach ewidencyjnych [...], który to plan będzie zmieniał plan zagospodarowania przestrzennego zatwierdzony uchwałą Rady Gminy nr XXXVI/340/2002 z dnia 28 sierpnia 2002 r. obejmujący nowo wyznaczoną działkę oznaczoną numerem [...]. Zmiana planu umożliwi wprowadzenie zabudowy mieszkaniowej w południowej części działki nr [...] oraz uregulowanie dojazdu do tejże działki. Współwłaściciele działki nr [...], po rozpoczęciu procedury planistycznej związanej z opracowaniem projektu planu, złożyli wniosek o utrzymanie funkcji mieszkaniowej na tym terenie.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła w ustawowym terminie K.A.K..
Postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej SKO) utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji wskazał, że z decyzji o warunkach zabudowy nr [...] z dnia [...] grudnia 2011r. oraz uchwały nr XXXVI/340/2002 Rady Gminy z dnia 28 sierpnia 2002r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy dotyczącej zaopatrzenia w gaz na obszarze gminy wynika, że część działki o nr ewid. [...] o pow. 0,3232 ha objęta jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, w którym teren ten został zakwalifikowany jako użytki rolne (RVI). Na mapie ze wstępnym projektem podziału nieruchomości ta część działki oznaczona jest nr [...]. Pozostała część działki objęta jest ww. decyzją nr [...] o warunkach zabudowy. Organ podał, że decyzją nr [...] o warunkach zabudowy z dnia [...] grudnia 2011 r., znak; [...] Wójt Gminy ustalił R.O., zam. [...], warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie osiedla mieszkaniowego niskiej intensywności zabudowy (budynki wolnostojące) wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na części działki o nr ewid. gruntu: [...]. W ustaleniach dotyczących rodzaju i zakresu inwestycji organ sprecyzował, że chodzi o budowę budynków wolnostojących jednorodzinnych lub bliźniaczych. Organ wskazał między innymi, że:
- ustala się minimalną powierzchnię działki dla budynku wolnostojącego 1200 m2 a dla bliźniaczego 2x800 m2 = 1600 m2,
- określa się maksymalną liczbę działek i budynków pod zabudowę wolnostojącą na 15 lub 28 działek pod zabudowę bliźniaczą 14 całych budynków bliźniaczych (t.j. 28 sekcji mieszkalnych) + jedna pod zabudowę wolnostojącą (wg potrzeb przyszłych mieszkańców możliwa kombinacja zabudowy bliźniaczej i wolnostojącej poza wyłączeniem proj, działki [...] ustalonej ze względu dostępności komunikacyjnej - jako działka z budynkiem "wolnostojącym",
- ustala się minimalnie 40% powierzchni działki jako biologicznie czynną.
W zakresie ustaleń dotyczących obsługi w zakresie komunikacji i infrastruktury technicznej, organ wskazał m.in., że:
-dostęp działki nr ewid. gruntu [...] - przedmiotu wniosku poprzez wjazd/zjazd bezpośredni z drogi wewnętrznej zgodnie z załączoną koncepcją planu zagospodarowania osiedla mieszkaniowego,
- ustala się minimalną szerokość nowoprojektowanej jezdni na 5,5 mb,
- ustala się minimalną szerokość w liniach rozgraniczających pasa drogowego 12 m,
- część terenu wnioskodawcy jest objęty obowiązującym mpzp nr XXXVI/340/2002 z dnia 28 sierpnia 2002 r. - realizacja zabudowy na tym terenie będzie możliwa po dokonaniu stosownej zmiany w wymienionym planie zgodnie z wymogami prawa.
SKO zwróciło uwagę, że wnioskodawcy wnieśli o zaopiniowanie wstępnego podziału nieruchomości obejmującej działkę nr [...] zgodnie z warunkami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy. Wskazany cel podziału należy zatem badać w odniesieniu do działek mających powstać w wyniku podziału na terenie objętym decyzją o warunkach zabudowy, nie zaś w odniesieniu do obszaru objętego miejscowym planem.
SKO podzieliło stanowisko skarżącej, że minimalna powierzchnia działki powinna być odnoszona właśnie do każdego z budynków z osoba, a zatem dopuszczalne byłoby wydzielenie działki o minimalnej powierzchni 800 m2 celem budowy budynków bliźniaczych. Powyższą interpretację wzmacnia zapis pkt 2f decyzji o warunkach zabudowy, w którym wskazuje się odrębnie na liczbę dopuszczalnych do wydzielenia działek i "całych budynków bliźniaczych", przydzielając niejako jedną działkę pod jeden budynek wchodząc w skład zabudowy bliźniaczej. SKO wskazało, że badając możliwość zagospodarowania powstałych na skutek podziału działek zgodnie z warunkami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy należy mieć na uwadze alternatywne określenie w tej decyzji możliwych sposobów zagospodarowania nieruchomości. Z ww. decyzji wynika możliwość zagospodarowania nieruchomości zarówno pod zabudowę wolnostojącą jak i bliźniaczą, odrębnie kształtując dla każdej z tych rodzajów inwestycji warunki i zasady zagospodarowania terenu. Zdaniem organu II instancji w przypadku ewentualnego zbycia wydzielonych zgodnie z proponowanym podziałem działek należy mieć na uwadze cel ich przyszłego zagospodarowania, a w przypadku działek o pow. 800 m2 możliwe będzie ich zagospodarowanie pod budynki w zabudowie bliźniaczej. Przyjmując, że dokonania podziału zgodnie z wnioskiem jest wyłączone należałoby w ocenie SKO uznać za pozbawiony znaczenia zapis decyzji o warunkach zabudowy przewidujących minimalny wymóg powierzchni działek o 800 m2.
Organ odwoławczy wskazał, że podział nieruchomości nie jest dopuszczalny, jeżeli projektowane do wydzielenia działki gruntu nie mają dostępu do drogi publicznej. Ustawa nie wymaga jednak, aby wydzielone działki przylegały bezpośrednio do drogi publicznej, wskazując w art. 93 ust. 3 u.g.n., że za dostęp do drogi publicznej uważa się również wydzielenie drogi wewnętrznej wraz z ustanowieniem na tej drodze odpowiednich służebności dla wydzielonych działek gruntu albo ustanowienie dla tych działek innych służebności drogowych, jeżeli nie ma możliwości wydzielenia drogi wewnętrznej z nieruchomości objętej podziałem. Alternatywnym sposobem zapewnienia dostępu wydzielanych działek do drogi publicznej może być także sprzedaż wydzielonych działek gruntu wraz ze sprzedażą udziału w prawie do działki gruntu stanowiącej drogę wewnętrzną. Jednocześnie przez dostęp do drogi publicznej w rozumieniu przepisu art. 93 ust. 3 u.d.p. należy rozumieć dostęp rzeczywisty, czyli dostęp zapewniający faktyczną możliwość wjazdu na drogę i zjazdu z niej. Ustawodawca przewidział zasadniczo dwie sytuacje, w których uznaje, że nieruchomości (wydzielane działki) mają zapewniony dostęp do drogi publicznej: dostęp bezpośredni, jeśli działka przylega do pasa drogowego drogi publicznej i istnieje możliwość urządzenia zjazdu z tej drogi na drogę publiczną, oraz dostęp pośredni - realizowany przez wydzielenie z dzielonej nieruchomości działki stanowiącej drogę wewnętrzną, wraz z ustanowieniem na tej działce odpowiednich służebności dla wydzielonych działek gruntu lub z jednoczesnym zbyciem wraz ze zbyciem wydzielanych działek udziału w prawie do działki gruntu stanowiącej drogę wewnętrzną albo - jeżeli nie ma możliwości wydzielenia drogi wewnętrznej z nieruchomości objętej podziałem - ustanowienie dla tych działek innych służebności drogowych. Organ II Instancji wskazał, że pojęcie drogi publicznej należy postrzegać według przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2222 ze zm. – dalej u.d.p.).
Zdaniem organu odwoławczego brzmienie art. 93 ust. 3 u.g.n. wskazuje na kolejność uwzględniania określonych sposobów ustalania dostępu do drogi publicznej. Najpierw powinien być to dostęp bezpośredni (zd. 1), następnie, na co wskazuje zd. 2 (po średniku), wydzielenie drogi wewnętrznej wraz z ustanowieniem odpowiednich służebności, a dopiero w ostatniej kolejności, jeżeli nie ma możliwości wydzielenia drogi wewnętrznej z nieruchomości objętej podziałem, należy rozważyć ustanowienie innych służebności drogowych.
SKO wskazało, że ze wstępnego projektu podziału wynika, że na części działki objętej decyzją o warunkach zabudowy planowana jest do wydzielenia działka o nr [...], która mogłaby zostać wydzielona pod drogę wewnętrzną, co jednak powinno wynikać z decyzji podziałowej. Z kolei pozostała część działki (projektowany nr [...]) położona jest na obszarze objętym planem miejscowym z przeznaczeniem na cele rolne. SKO stwierdziło, że ewentualny dostęp do drogi publicznej poprzez działkę nr [...] musiałby zostać zapewniony poprzez wydzielenie na niej drogi wewnętrznej, bądź w przypadku, gdy okazałoby się to niemożliwe poprzez ustanowienie służebności, co nie zostało określone we wstępnym projekcie podziału nieruchomości. Z akt sprawy wynika zaś, że przeznaczona do planowanego podziału działka o nr [...] nie ma bezpośredniego dostępu do drogi publicznej, bowiem dostęp na tę działkę odbywa się poprzez drogę dojazdową zlokalizowaną na działce o nr ewid. [...]. Z tych względów w ocenie organu II Instancji ewentualne wydzielenie drogi wewnętrznej na działce skarżących bądź ustanowienie służebności drogowej nie zapewni nowowydzielonym działkom dostępu do drogi publicznej w rozumieniu art. 93 ust. 3 u.g.n.
W konsekwencji SKO uznało, że zaskarżone postanowienie, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Dokonanie proponowanego podziału nieruchomości nie spełni bowiem warunku, o którym mowa w art. 93 ust. 3 u.g.n., a więc projektowane do wydzielenia działki nie będą miały dostępu do drogi publicznej, co uzasadnia negatywne zaopiniowanie wstępnego projektu podziału nieruchomości.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi K.K. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim.
Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła:
1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 k.pa., oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez przekroczenie zasady prawdy obiektywnej, pogłębiania zaufania i niewyczerpujące rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, skutkujące bezpodstawnym uznaniem, że zachodzą przesłanki do odmowy stwierdzenia zgodności projektu podziału nieruchomości z decyzją o warunkach zabudowy i planem zagospodarowania przestrzennego,
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 93 ust. 3 u.g.n poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że nowopowstałe działki wynikające z podziału działki nr ew. [...] nie posiadają dostępu do drogi publicznej, podczas gdy właściwa wykładnia przepisu nakazuje uznać, że posiadają one dostęp do drogi publicznej (również w chwili obecnej).
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego i postanowienia Wójta Gminy oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.) stanowiący, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Przedmiotem skargi K.K. jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2018 r. na mocy którego zostało utrzymane w mocy postanowienie Wójta Gminy z dnia [...] października 2017 r. o braku zgodności, przedstawionego we wniosku, wstępnego projektu podziału działki oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] położonej w [...], z decyzją o warunkach zabudowy nr [...] oraz planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy nr XXXVI/340/2002 z dnia 28 sierpnia 2002 r.
Mając na uwadze tak zakreślony zakres kognicji Sąd uznał, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 93 ust. 1 u.g.n., podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. W razie braku tego planu stosuje się przepisy art. 94. W myśl art. 93 ust. 2 u.g.n., zgodność z ustaleniami planu dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu. Zgodnie z przepisami art 94 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. w przypadku braku planu miejscowego - jeżeli nieruchomość jest położona na obszarze nieobjętym obowiązkiem sporządzenia tego planu - podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli:
1) nie jest sprzeczny z przepisami odrębnymi, albo
2) jest zgodny z warunkami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Zgodnie z art. 97 ust. 1 i ust. 2 u.g.n. podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny. Jeżeli nieruchomość jest przedmiotem współwłasności lub współużytkowania wieczystego, podziału można dokonać na wniosek wszystkich współwłaścicieli albo współużytkowników wieczystych. Przepis art. 199 Kodeksu cywilnego stosuje się odpowiednio. Nie dotyczy to podziału, o którym orzeka sąd.
W rozpoznawanej sprawie kwestię sporną jest to, czy projektowane do wydzielenia działki mają dostęp do drogi publicznej.
Stosownie do treści art. 93 ust. 3 u.g.n., podział nieruchomości nie jest dopuszczalny, jeżeli projektowane do wydzielenia działki gruntu nie mają dostępu do drogi publicznej; za dostęp do drogi publicznej uważa się również wydzielenie drogi wewnętrznej wraz z ustanowieniem na tej drodze odpowiednich służebności dla wydzielonych działek gruntu albo ustanowienie dla tych działek innych służebności drogowych, jeżeli nie ma możliwości wydzielenia drogi wewnętrznej z nieruchomości objętej podziałem. Nie ustanawia się służebności na drodze wewnętrznej w przypadku sprzedaży wydzielonych działek gruntu wraz ze sprzedażą udziału w prawie do działki gruntu stanowiącej drogę wewnętrzną. Przepisu nie stosuje się w odniesieniu do projektowanych do wydzielenia działek gruntu stanowiących części nieruchomości, o których mowa w art. 37 ust. 2 pkt 6.
Zgodnie z art. 99 u.g.n. jeżeli zapewnienie dostępu do drogi publicznej ma polegać na ustanowieniu służebności, o których mowa w art. 93 ust. 3 u.g.n., podziału nieruchomości dokonuje się pod warunkiem, że przy zbywaniu działek wydzielonych w wyniku podziału zostaną one ustanowione. Za spełnienie warunku uważa się także sprzedaż wydzielonych działek gruntu wraz ze sprzedażą udziału w prawie do działki gruntu stanowiącej drogę wewnętrzną.
Organ odwoławczy wskazał, że ze wstępnego projektu podziału wynika, że na części działki objętej decyzją o warunkach zabudowy planowana jest do wydzielenia działka o nr [...], która mogłaby zostać wydzielona pod drogę wewnętrzną, co jednak powinno wynikać z decyzji podziałowej. Z kolei pozostała część działki (projektowany nr [...]) położona jest na obszarze objętym planem miejscowym z przeznaczeniem na cele rolne. We wniosku o podział nieruchomości skarżący wskazali, że projektowane działki będą miały zapewnioną obsługę komunikacyjną przez własną działkę nr [...]. SKO zasadnie zwróciło uwagę, że ewentualny dostęp do drogi publicznej poprzez wskazaną działkę musiałby zostać zapewniony poprzez wydzielenie na niej drogi wewnętrznej, bądź w przypadku, gdy okazałoby się to niemożliwe poprzez ustanowienie służebności, co nie zostało określone we wstępnym projekcie podziału nieruchomości.
W orzecznictwie stwierdzono, że analiza art. 93 ust. 3 oraz art. 99 u.g.n. wskazuje, że chodzi tu o ustanowienie służebności drogowej zapewniającej dostęp do drogi publicznej nie na cudzym gruncie, lecz gruncie stanowiącym własność wnioskodawcy podziału, przede wszystkim na gruncie wchodzącym w skład nieruchomości podlegającej podziałowi (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2015 r., I OSK 61/05, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2016 r., I OSK 2399/14, www.orzeczenia.nsa.gov.pl, CBOSA).
Zdaniem Sądu w sprawie istotne znaczenie posiada fakt, że przeznaczona do planowanego podziału działka o nr [...] nie ma bezpośredniego dostępu do drogi publicznej, bowiem dostęp na tę działkę odbywa się poprzez drogę dojazdową zlokalizowaną na działce o nr ewid. [...]. Z akt sprawy wynika, iż jest to droga dojazdowa do obiektów i urządzeń związanych z eksploatacją gazociągów.
W ocenie Sądu takie stanowisko znajduje potwierdzenie w regulacji zawartej w ustawie z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2222 ze zm. – dalej u.d.p.). Art. 1 u.d.p. stanowi, że drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie niniejszej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych.
Zgodnie z art. 2a ust. 1 i 2 u.d.p. - drogi krajowe stanowią własność Państwa a drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne - własność właściwego samorządu terytorialnego. Według art. 8 ust. 1 u.d.p. drogi, drogi rowerowe, parkingi oraz place przeznaczone do ruchu pojazdów, niezaliczone do żadnej z kategorii dróg publicznych i niezlokalizowane w pasie drogowym tych dróg są drogami wewnętrznymi.
Wskazać trzeba, że do uznania za drogę publiczną nie jest wystarczające, aby nieruchomość pełniła funkcję ciągu komunikacyjnego, nawet ogólnodostępnego, gdyż status drogi publicznej zdeterminowany jest formalnym zaliczeniem, w trybie przewidzianym ustawą o drogach publicznych, do jednej z kategorii dróg wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 1-4 u.d.p. (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 2016 r., I OSK 1104/14, CBOSA).
Wymaga zarazem podkreślenia, że o tym, czy i za jaką drogą publiczną mamy do czynienia nie decydują zapisy w ewidencji gruntów i budynków, lecz zaliczenie danej drogi do dróg publicznych w trybie przepisów u.d.p. Zaliczenie to może się dokonać w drodze rozporządzenia właściwego ministra, uchwały sejmiku województwa, uchwały rady powiatu lub uchwały rady gminy (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 21 czerwca 2016 r., II SA/Bd 531/16, CBOSA).
Mając na uwadze powyższe okoliczności należy podzielić stanowisko SKO, że ewentualne wydzielenie drogi wewnętrznej na działce wnioskodawców bądź ustanowienie służebności drogowej nie zapewni nowowydzielonym działkom dostępu do drogi publicznej w rozumieniu art. 93 ust. 3 u.g.n. Nie może budzić wątpliwości, że ustawodawca w art. 93 ust. 3 u.g.n. wprowadził zakaz podziału nieruchomości, jeżeli projektowane do wydzielenia działki nie mają dostępu do drogi publicznej.
W konsekwencji Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę jako bezzasadną należało oddalić.
.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło