II SA/Go 419/13
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2014-02-06
Skład orzekający: Aleksandra Wieczorek, Jacek Jaśkiewicz, Adam Jutrzenka-Trzebiatowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, jako właściciel pojazdu, jest odpowiedzialna za nieuiszczenie opłaty dodatkowej za postój w strefie płatnego parkowania, nawet jeśli pojazdem kierowała inna osoba, a spółka nie wykazała okoliczności egzoneracyjnych?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, jako właściciel pojazdu, jest odpowiedzialna za nieuiszczenie opłaty dodatkowej za postój w strefie płatnego parkowania. Obowiązek ten wynika z mocy prawa (ustawa o drogach publicznych i uchwała rady miasta). Właściciel pojazdu jest zobowiązany do wykazania, że pojazdem korzystał inny podmiot, który jest odpowiedzialny za uiszczenie opłaty. W przypadku braku takiego wykazania, opłata obciąża właściciela. Spółka nie wykazała okoliczności egzoneracyjnych, co czyni zarzut błędu co do osoby zobowiązanej niezasadnym.Stan faktyczny
Prezydent Miasta wystawił tytuł wykonawczy przeciwko spółce z o.o. z powodu nieuiszczenia opłaty dodatkowej za postój pojazdu w strefie płatnego parkowania w 2010 r. Spółka wniosła zarzuty, kwestionując istnienie zobowiązania i prawidłowość tytułu wykonawczego. Organ egzekucyjny uznał zarzuty za nieuzasadnione, wskazując na podstawę prawną w uchwale Rady Miasta i ustawie o drogach publicznych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało postanowienie w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2014 r. sprawy ze skargi I sp. z o.o. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów za nieuzasadnione oddala skargę.
1. Dnia [...] lipca 2012r. Prezydent Miasta będący wierzycielem wystawił J spółce z o.o. tytuł wykonawczy nr [...] w związku z nieuiszczoną opłatą dodatkową za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania. Wymieniona opłata została naliczona w związku z nieuiszczeniem opłaty za parkowanie stanowiącego własność spółki pojazdu [...] nr rej. [...] w dniu [...] października 2010 r., w obszarze strefy płatnego parkowania na [...]. Tytuł wykonawczy został przesłany do Naczelnika Urzędu Skarbowego jako właściwego do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Obowiązek uiszczenia tej kwoty powstał z mocy prawa (co wskazano w poz. 30 tytułu wykonawczego).
Po wystawieniu powyższego tytułu wykonawczego pismem z dnia [...] października 2012 r. spółka wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, w których zaprzeczyła istnieniu zobowiązania i zarzuciła tytułowi wykonawczemu naruszenie prawa poprzez jego wydanie w sytuacji, gdy nie została prawomocnie rozstrzygnięta kwestia istnienia przedmiotowego zobowiązania, a także wydanie go bez podstawy prawnej przez nieuprawniony organ.
W ocenie spółki pojazd nie był parkowany w [...], a tytuł wykonawczy został sfałszowany przez organ administracyjny. Spółka zażądała wskazania podstawy prawnej działania Naczelnika Urzędu Skarbowego w imieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego, który działa na zlecenie Prezydenta Miasta.
2. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] Prezydent Miasta, działając m.in. na podstawie art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm., dalej u.p.e.a.) uznał zarzuty za nieuzasadnione. Jako podstawę prawną egzekucji kar pieniężnych (opłat) za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w Strefie Płatnego Parkowania organ wskazał uchwałę Rady Miasta nr LXVI11/615/06 z dnia 4 lipca 2006 r. w sprawie ustalenia Strefy Płatnego Parkowania i wysokości stawek opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych oraz ustawę z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115, ze zm.).
Z wskazanej ustawy wynika, że zarządca drogi, w tym przypadku Prezydent Miasta, pobiera opłatę dodatkową za nieuiszczenie opłaty parkingowej. Przesłanką do wymierzenia opłaty dodatkowej jest uprzednie stwierdzenie faktu nieuiszczenia opłaty za parkowanie w Strefie Płatnego Parkowania. Osobą zobowiązaną do uiszczenia opłaty parkingowej jest osoba korzystająca z miejsca do parkowania (osoba dysponująca samochodem w określonym miejscu i czasie)
Ponieważ przedmiotowa kara porządkowa nie jest mandatem, więc nie ma obowiązku potwierdzania przez kierującego odbioru wezwania - raportu. Dokument ten wkładany jest za wycieraczkę pojazdu i może ulec zniszczeniu, dlatego Urząd Miasta po uzyskaniu informacji z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców
o właścicielu pojazdu wysyła za potwierdzeniem odbioru wezwanie do zapłaty,
a strona ma możliwość ustosunkowania się do tego wezwania. W przedmiotowej sprawie brak ważnej opłaty za parkowanie stwierdzono w dniu [...] października 2010r. Powyższe ustalenia potwierdzają zdjęcia pojazdu. Zatem niezasadny jest zarzut nieistnienia obowiązku w przypadku wskazanego wyżej wezwania, albowiem brak opłaty w tym dniu jest bezsporny.
Ustosunkowując się do kwestii błędu co do osoby zobowiązanej organ podał, że w myśl przepisów ustawy o drogach publicznych osobą zobowiązaną do uiszczenia opłaty parkingowej jest osoba korzystająca z miejsca do parkowania (osoba dysponująca samochodem w określonym miejscu i czasie). Zgodnie z zasadami określonymi w art. 140 kodeksu cywilnego osobą, która może swobodnie rozporządzać rzeczą (pojazdem) jest jego właściciel i on odpowiada za czynności
i działania wykonywane tym samochodem, a jeżeli właściciel nie rozporządzał samochodem w określonym miejscu i czasie, winien wskazać osobę, której udostępnił samochód. Z informacji uzyskanej z Centralnej Ewidencji Pojazdów
i Kierowców wynika, że "I" spółka z o. o. jest użytkownikiem wymienionego pojazdu. Zatem zarzut błędnego skierowania wezwania również jest niezasadny.
W przypadku stwierdzenia nieopłaconego postoju w strefie płatnego parkowania kontroler włożył za wycieraczkę samochodu wezwanie raport nr [...]. W związku z brakiem reakcji zobowiązanego wystawiono wezwanie do zapłaty nr [...] (potwierdzony odbiór w dniu 23 grudnia 2011 r. przez pracownika spółki) oraz upomnienie nr [...] z dnia [...] marca 2012 r. (odebrane w dniu 27 marca 2012 r.) informujące okolicznościach nałożenia opłaty dodatkowej, jej wysokości, terminie uiszczenia oraz konsekwencjach niewypełnienia tego obowiązku, na podstawie którego spółka miała możliwość wskazania osoby użytkującej pojazd. Strona miała wystarczający czas i możliwość wypowiedzenia się co do okoliczności sprawy czego nie uczyniła.
Z art. 78 ust 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym wynika, że właściciel lub posiadacz pojazdu jest obowiązany wskazać na żądanie uprawnionego organu, komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie, chyba że pojazd został użyty wbrew jego woli i wiedzy przez nieznaną osobę, czemu nie mógł zapobiec. Natomiast art. 36 § 1 u.p.e.a. stanowi, że w zakresie niezbędnym do prowadzenia egzekucji organ egzekucyjny może żądać od uczestników postępowania informacji i wyjaśnień.
Obowiązek uiszczania opłat w strefie płatnego parkowania istnieje z mocy prawa (ustawa o drogach publicznych). Jest to czynność o charakterze materialno- technicznym, nie wymagającym wszczęcia postępowania administracyjnego. Zatem każdy, kto znajdzie się w sytuacji określonej przez przepis rangi ustawowej - art. 13 ust. 1 w związku z ust. 2 pkt 4 ustawy o drogach publicznych, czyli parkując pojazd na drodze publicznej w strefie płatnego parkowania, jest zobowiązany do ponoszenia opłat w wysokości określonej przepisami prawa miejscowego (w tym przypadku uchwały Rady Miasta). Każdy natomiast, kto w takiej sytuacji nie uiści należnej opłaty - zobowiązany jest do poniesienia opłaty dodatkowej określonej ustawowo.
3. Po rozpatrzeniu wniesionego przez spółkę zażalenia, postanowieniem
z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy.
Kolegium podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji co do bezspornego charakteru okoliczności faktycznych niniejszej sprawy oraz obowiązków ciążących na osobach korzystających z dróg publicznych, wynikających z art. 13 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13f ustawy o drogach publicznych.
W mieście [...] w 2010 roku obowiązywała w tym zakresie uchwała Rady Miasta nr LXVI11/615/06 z dnia [...] lipca 2006 r. w sprawie ustalenia Strefy Płatnego Parkowania i wysokości stawek opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych, w myśl której kara dodatkowa za nieuiszczenie opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w Płatnej Strefie Parkowania wynosiła 50,00 zł.
Na spółce "I" jako na właścicielu pojazdu, ciąży w tym przypadku obowiązek uiszczenia przedmiotowej opłaty dodatkowej. W tym przypadku zobowiązana Spółka również miała możliwość wskazania konkretnej osoby, która jako kierujący pojazdem nie uiściła opłaty parkingowej będącej przedmiotem niniejszego postępowania egzekucyjnego, albowiem Prezydent Miasta doręczył jej w dniu 27 marca 2013 r. upomnienie dotyczące przedmiotowej należności, na które zobowiązany nie zareagował wcześniej, w dniu [...] grudnia 2011 r. wierzyciel wystawił wobec zobowiązanego wezwanie do zapłaty przedmiotowej należności, które również pozostało bez odpowiedzi. W świetle powyższego chybiony jest zarzut zobowiązanego w zakresie nieistnienia egzekwowanego zobowiązania.
Odnosząc się do zarzutu zobowiązanego co do niewłaściwości organu egzekucyjnego Kolegium stwierdziło, że zgodnie z art. 22 § 1 u.p.e.a. właściwy miejscowo organ egzekucyjny w egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych lub ruchomości ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego. "I" Sp. z o.o. spełnia kryteria zawarte w art. 5 ust. 9b ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędach i izbach skarbowych (Dz. U. Nr 106, poz. 489 ze zm.) w brzmieniu nadanym przez art. 15 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek organizacyjnych podległych właściwemu do spraw finansów publicznych (Dz. U.
Nr 137, poz. 1302). Właściwym organem egzekucyjnym zgodnie z załącznikiem nr 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 listopada 2003 r. w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib naczelników urzędów skarbowych
i dyrektorów izb skarbowych (Dz. U. Nr 209 poz. 2027 ze zm.) jest Naczelnik Urzędu Skarbowego.
4. Na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego
"I" spółka z o.o. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Zarzucając naruszenie art. 2 pkt 22 i 25 oraz art. 129b ustawy Prawo o ruchu drogowym a także art. 140 Kodeksu cywilnego wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Wywody w zakresie stosowania przepisów prawa uznała za błędne
i zmierzające do bezpodstawnego obciążenia Spółki bezprawnie wygenerowanymi kosztami, będącymi następstwem nadużycia praw podmiotowych przysługujących organom podległym Prezydentowi Miasta w zakresie pobrania opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty parkingowej.
Powołując się na szereg przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym, na przepisy regulujące zasady działania straży miejskich, a także na treść art. 140 Kodeksu cywilnego strona przedstawiła własny pogląd na sprawę dowodząc, iż nie powinna zostać obciążona powyższą opłatą. Kierującym pojazdem bez wątpienia nie była skarżąca Spółka, zaś materiał dowodowy zgromadzony w aktach postępowania nie wskazuje na osobę kierowcy - w rozumieniu art. 2 pkt 25 prawa
o ruchu drogowym czy innego uczestnika ruchu - w rozumieniu art. 2 pkt 22 tej ustawy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
5. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia wydane
w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 i 2, 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r, - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a.").
Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie
z obrotu prawnego zaskarżonego rozstrzygnięcia uchybiającego prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania. W tym ostatnim przypadku chodzi jednak wyłącznie o sytuacje, gdy uchybienie przepisom prawa procesowego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Specyfiką kontroli sądowej jest to, że mimo wynikającej z art. 134 § 1 p.p.s.a. reguły niezwiązania sądu administracyjnego zarzutami i wnioskami skargi, jej nieprzekraczalne granice wyznacza zakres zarzutów zgłoszonych w kontrolowanym postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zasadą postępowania egzekucyjnego jest bowiem to, że zarzuty mogą być oparte tylko na podstawach wymienionych wart. 33 pkt 1 do 10 u.p.e.a. W zależności, zatem od powołania przez dłużnika określonej podstawy następuje jego procesowa lub materialnoprawna ocena przez organ prowadzący egzekucję oraz organ właściwy do rozpoznania zażalenia na postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów. Zgłoszone przez dłużnika zarzuty wyznaczają zatem przedmiot sprawy oraz zakres kontroli sądowej.
6. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowiły m.in. przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj., przy czym zgodnie
z art. 18 tej ustawy - jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej,
w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem ochrony zobowiązanego, gdy postępowanie egzekucyjne narusza istotne zasady tego postępowania lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna. Podstawą zarzutu mogą być tylko okoliczności enumeratywnie wymienione w art. 33 u.p.e.a.
Odnosząc się kolejno do zarzutów podnoszonych przez skarżącą: nieistnienia obowiązku, błędu co do osoby zobowiązanej, prowadzenia egzekucji i niespełnienia wymogów, o których mowa w art. 27 u.pe.a., wskazać należy, że zgodnie z art. 26
§ 1 u.p.e.a organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego (art. 26 § 4 u.p.e.a.). Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a).
Zgodnie art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. tytuł wykonawczy powinien zawierać, między innymi, wskazanie podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku. Dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego. W art. 13b ust 2 ustawy o drogach publicznych ustawodawca wskazał na cel ustalania stref płatnego parkowania, stanowiąc, że: strefę płatnego parkowania ustala się na obszarach charakteryzujących się znacznym deficytem miejsc postojowych, jeżeli uzasadniają to potrzeby organizacji ruchu, w celu zwiększenia rotacji parkujących pojazdów samochodowych lub realizacji lokalnej polityki transportowej w szczególności w celu ograniczenia dostępności tego obszaru dla pojazdów samochodowych lub wprowadzenia preferencji dla komunikacji zbiorowej.
Strefę płatnego parkowania ustala rada gminy (rada miasta) - art. 13b ust. 3 ustawy o drogach publicznych. Opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 tej ustawy pobiera się za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. Ustalając strefę płatnego parkowania rada gminy (miasta) ustala też wysokość stawek ww. opłaty oraz określa sposób jej pobierania - art. 13b ust. 4 pkt 1) i 3) ustawy o drogach publicznych. Natomiast zgodnie z art. 13f ust. 1 i 2 ustawy o drogach publicznych - za nieuiszczenie opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania pobiera się opłatę dodatkową, której wysokość oraz sposób jej pobierania określa również rada gminy (rada miasta), przy czym jej wysokość nie może przekroczyć 50,00 zł.
Z powołanych przepisów wynika, że obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania jest obowiązkiem wynikającym z mocy samego prawa - ustawy o drogach publicznych
i wydanej z jej upoważnienia uchwały rady miasta, stanowiącej - w myśl art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - akt prawa miejscowego, obowiązujący każdego, na obszarze działania organu, który je ustanowił. Obowiązek taki powinien być wykonany niezwłocznie po zaistnieniu określonego stanu faktycznego,
z wystąpieniem którego ustawa wiąże ten obowiązek (zaparkowania w strefie płatnego parkowania, a w odniesieniu do opłaty dodatkowej - nieuiszczenia opłaty parkingowej).
Tytuł wykonawczy wystawiony przez organ egzekucyjny zawiera prawidłowo wskazaną podstawę prawną przepisy art. 13 f i art. 40d ust. 2 ustawy o drogach publicznych, gdyż sporna należność powstała z mocy samego prawa. Wskazać tu należy, że w przypadku gdy egzekucja następuje bez potrzeby wydania decyzji czyli z mocy prawa, wystarczające jest podanie aktu prawnego, w którym znajduje się przepis (przepisy), z których dany obowiązek wynika (por. R. Hauser, Z, Leoński, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2005, s. 98-99). Przesądza to o niezasadności zarzutów dotyczących nieistnienia obowiązku oraz niespełnienia wymogów formalnych przez tytuł egzekucyjny.
7. Niezasadny jest również zarzut niewłaściwość organu egzekucyjnego. Zgodnie z art. 1a pkt 7 u.p.e.a pojęcie organu egzekucyjnego obejmuje - organ uprawniony do stosowania w całości iub w części określonych w ustawie środków służących doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków
o charakterze pieniężnym lub obowiązków o charakterze niepieniężnych oraz zabezpieczenia wykonania tych obowiązków. Zaś w pkt 14 tego przepisu wskazano, że przez właściwy organ jednostki samorządu terytorialnego rozumie się odpowiednio wójta, burmistrza (prezydenta miasta), starostę lub marszałka województwa.
Zgodnie z art. 5 § 1 pkt 2 u.p.e.a uprawnionym do żądania wykonania
w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 tej ustawy jest organ lub instytucja bezpośrednio zainteresowana w wykonaniu przez zobowiązanego obowiązku albo powołana do czuwania nad wykonaniem obowiązku, a w przypadku braku takiej jednostki lub jej bezczynności - podmiot,
na którego rzecz wydane zostało orzeczenie, lub którego interesy prawne zostały naruszone w wyniku niewykonania obowiązku.
Oznacza to, że w sprawie właściwość organu egzekucyjnego ta została ustalona prawidłowo na podstawie art. 22 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 5 ust. 9b ustawy
o urzędach i izbach skarbowych.
8. Szerszego omówienia wymaga natomiast kwestia odpowiedzialności skarżącej spółki rozważana w ramach zarzutu błędu co do osoby zobowiązanej. Po pierwsze należy wskazać, że sporządzane przez kontrolera zatrudnionego w Biurze Strefy Płatnego Parkowania zawiadomienia o nieopłaconym postoju w strefie płatnego parkowania - którego oryginał umieszczany jest za wycieraczką pojazdu - stanowi zatem dokument (dowód) potwierdzający nieuiszczenie opłaty, a zarazem stanowi ono dla korzystającego z drogi dodatkową informację o (powstałym z mocy prawa) obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej.
Z istoty opłat parkingowych wynika ich związek z korzystaniem w obrębie drogi z miejsca postoju pojazdu samochodowego i obowiązek ich ponoszenia związany jest z pozostawieniem tego pojazdu w strefie płatnego parkowania, uszczegółowionych w przepisach uchwały Rady Miasta z dnia [...] lipca 2006 r. nr LXVII1/615/06 w sprawie ustalenia Strefy Płatnego Parkowania i wysokości stawek opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych.
W udokumentowanym stanie faktycznym sprawy nie ma wątpliwości, że przedmiotowy pojazd, w stwierdzonej przez organy dacie, został zaparkowany
w Strefie Płatnego Parkowania miasta [...]. Bez znaczenia dla takiego sposobu realizacji obowiązku uiszczenia opłaty postojowej w strefie płatnego parkowania jest to (wbrew stanowisku Spółki), przez kogo obowiązek ten został wykonany i kim była osoba kierująca pojazdem samochodowym w strefie tej pozostawionym, istotne jest jedynie to, że opłata postojowa została w określony sposób wniesiona. Jak na to wskazuje sformułowanie przepisu art. 13 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, pojazd samochodowy jest ze swej istoty środkiem transportu drogowego, co oznacza, że uzyskując nad nim fizyczne władztwo osoba wyraża wolę poruszania się tego pojazdu po drogach publicznych i ponosi tego konsekwencje.
W świetle art. 13 ust. 1 ustawy o drogach publicznych korzystającym z drogi publicznej, zobowiązanym do ponoszenia opłat za parkowanie w strefie płatnego parkowania, jest przede wszystkim właściciel pojazdu. Dopiero, kiedy właściciel pojazdu wykaże, że z należącego do niego pojazdu korzystał inny wskazany przez niego podmiot, który korzystał z drogi publicznej parkując w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia opłaty, obowiązek uiszczenia opłaty może obciążyć tego użytkownika drogi. We wszystkich innych przypadkach opłatę ponosi właściciel pojazdu. Zatem na właścicielu pojazdu spoczywa ciężar wykazania, że z drogi korzystał inny podmiot, który jest zobowiązany do poniesienia opłaty (stanowisko to jest jednolite, por. wyroki NSA z dnia 12 czerwca 2007 r.; I OSK 209/07, 11 marca 2009 r., I OSK 1514/08; 18 sierpnia 2009 r., II FSK 591/08; 9 grudnia 2009 r., I OSK 868/09 i I OSK 869/09 oraz 20 grudnia 2012 r., II GSK 1852/11, dostępne w bazie orzeczeń na stronie internetowej NSA). W sprawie skarżąca nie wykazała okoliczności egzoneracyjnych co oznacza, że w tym zakresie zarzut był nieusprawiedliwiony.
9. Odnosząc się do podkreślanej przez skarżącą formy prawnej w jakiej funkcjonuje tj. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wskazać należy, iż w/w osoba prawna swoje uregulowanie znajduje w treści ustawy z dnia 15 września
2000 r. - Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1030). Z jego przepisów wynika, że spółka kapitałowa posiada określoną strukturę organizacyjną, przysługują jej realne uprawnienia do poruszania się w sferze publiczno
i prywatnoprawnej jako samodzielnego podmiotu. Podmiot taki, jako niebędący osobą fizyczną, działa poprzez swoje organy będące osobami fizycznymi. Natomiast określone czynności dokonywane wobec lub z użyciem jego majątku wykonywane są również przez inne osoby fizyczne, którym w ramach wewnętrznej organizacji tego podmiotu (w tym stosunków pracy) powierzane są określone zadania, w tym związane z korzystaniem z pojazdów samochodowych spółki.
Tym samym w przypadku osoby prawnej owo domniemanie, które
w powoływanych wyżej judykatach omawiane jest najczęściej przypadkach powierzenia pojazdów innym podmiotom przez osoby fizyczne, ulega istotnemu wzmocnieniu. Mianowicie korzystanie z pojazdu samochodowego stanowiącego własność osoby prawnej (spółki z o.o.) osobie fizycznej będącej jej pracownikiem (stosunek pracy) lub wykonującego na jej rzecz jakieś czynności na podstawie stosunku cywilnoprawnego, następuje w imieniu lub na rzecz osoby prawnej, która pojazd ten powierzyła. Obalenie tego domniemania jest możliwe tylko w przypadku wykazania, że do takiego powierzenia nie doszło albo też korzystanie z pojazdu samochodowego zostało dokonane ponad jego zakres.
W świetle cytowanych poglądów nie można mieć wątpliwości, że obowiązek wykazania takich egzoneracyjnych okoliczności obarcza zatem skarżącą spółkę (jej zarząd lub umocowanych pełnomocników bądź prokurentów). Jeśli w sprawie nie zostało to dowiedzione (skarżąca potwierdziła nawet, że kierowcami byli jej pracownicy) odpada potrzeba indywidualizacji tych pracowników spółki, którzy wdanych dniach z przedmiotowych pojazdów korzystali i parkowali w strefie
płatnego parkowania (por. wyroki WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 3 listopada 2010 r., II SA/ Go 374/10 oraz WSA w Poznaniu z dnia 19 maja 2011 r., III SA/Po 746/10, dostępne w bazie opisanej wyżej). Kwestia natomiast odpowiedzialności pracowników lub innych osób wykonujących określone czynności wobec spółki za ewentualne zawinienia z tym związane przebiega nie dotyczy przedmiotu niniejszego postępowania.
Na marginesie należy podnieść, że mocno eksponowana przez skarżącą kwestia uprawnień kontrolnych straży gminnej nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Kontroli parkującego pojazdu dokonali bowiem pracownicy Strefy Płatnego Parkowania, a jej wynik został udokumentowany w aktach sprawy. Opłata za parkowanie, co wyżej szeroko omówione, wynika z przepisów ustawy o drogach publicznych oraz aktu prawa miejscowego. Natomiast kontrola, o której mowa jest w skardze dotyczy ruchu drogowego (art, 129b ust. 1 ustawy o ruchu drogowym), co jest zupełnie inną kwestią, niezwiązaną z opłatami za parkowanie.
W świetle powyższych rozważań stanowisko organów administracyjnych zawarte w postanowieniu li II instancji uznać należało za prawidłowe i w pełni uzasadnione. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga podlegała oddaleniu.
-----------------------
Sygn. akt II SA/Go 419/13
11
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło