II SA/Go 426/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Protokolant st.sekr.sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2018 r. sprawy ze skargi T.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. Starosta Powiatu wydał dnia [...] stycznia 2018r. na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257) decyzję nr [...], którą orzekł o cofnięciu T.D. posiadanych uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B w związku z orzeczeniem istnienia przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu organ podał, że decyzją Starosty z dnia [...] lutego 2017 r. T.D. został skierowany na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. Następnie organ wskazał, że w dniu [...] marca 2017 r. otrzymał orzeczenie psychologiczne nr [...] z dnia [...] listopada 2017 r. wydane przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy stwierdzające istnienie u skarżącego przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B. Wobec powyższego organ uznał, że w świetle art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o kierujących pojazdami jest zobowiązany cofnąć posiadane przez skarżącego uprawnienia w orzeczonym zakresie. Profesjonalny pełnomocnik T.D. złożył odwołanie od powyższej decyzji, w którym zarzucił naruszenie: - art. 7 k.p.a. poprzez niewyczerpujące i błędne rozpatrzenie okoliczności faktycznych i prawnych sprawy, a w konsekwencji nieuwzględnienie słusznego interesu strony, - art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące i błędne zbadanie materiału dowodowego, - art. 78 k.p.a. poprzez nieodniesienie się do okoliczności mającej znaczenie dla sprawy, - art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczypospolitej poprzez uchybienie zasadzie praworządności. Pełnomocnik wniósł również o skierowanie skarżącego na ponowne badanie do innego psychologa uprawnionego do badań psychologicznych kierowców. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało dnia [...] kwietnia 2018 r. decyzję nr [...], którą utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, iż z dokumentów sprawy wynika, że prawomocnym wyrokiem z dnia [...] września 2016 r., sygn. akt [...], Sąd Rejonowy uznał T.D. winnym kierowania po drodze publicznej w ruchu lądowym samochodem osobowym marki [...] o num. rej. [...], znajdując się w stanie po użyciu alkoholu w ilości 0,12 mg/l. Następnie Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy Poradnia Psychologiczna przekazał organowi I instancji kopię negatywnego orzeczenia z dnia [...] listopada 2017r. nr [...], będącego wynikiem przeprowadzonych badań psychologicznych T.D., wobec czego organ odwoławczy uznał za uzasadnione zajęte przez organ I instancji w decyzji z dnia [...] stycznia 2018 r. stanowisko co do konieczności cofnięcia T.D. uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B. Zgodnie bowiem z art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. b u.k.p. starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia psychologicznego istnienia przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, co – zdaniem organu – w niniejszej sprawie zaistniało. Znajdujące się w aktach sprawy orzeczenie psychologiczne nr [...] wskazuje, że psycholog uprawniony do badań psychologicznych w zakresie psychologii transportu Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy stwierdził u skarżącego istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem w zakresie prawa jazdy kategorii B bezterminowo. W ocenie Kolegium treść wskazanego orzeczenia jest jednoznaczna i nie budzi wątpliwości, a zatem uznać je należało za ostateczne i wiążące przy wydaniu decyzji w przedmiocie cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami we wskazanym zakresie. Dalej organ podkreślił, że osoba badana lub podmiot kierujący na badania, którzy nie zgadzają się z treścią orzeczenia psychologicznego, mogą wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania psychologicznego do wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej. Ustawa o kierujących pojazdami przewiduje bowiem tryb odwoławczy od orzeczeń psychologicznych. Strona może tam kwestionować wyniki badań, przedstawiać posiadane dokumenty lekarskie, psychologiczne i inne, mające znaczenie w sprawie. Orzeczenie niezakwestionowane, jak w przedmiotowej sprawie (bowiem skarżący nie odwołał się od orzeczenia z dnia [...] listopada 2017 r.), jak też wydane po przeprowadzeniu ponownego badania psychologicznego, jest ostateczne. Oznacza to, że stronie nie przysługuje już żaden środek odwoławczy. Z kolei decyzja wydawana na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy nie ma charakteru uznaniowego, co powoduje, że w sytuacji zaistnienia przesłanek, o których mowa w tym przepisie, organ administracji publicznej ma obowiązek postąpić zgodnie z jego dyspozycją. Skoro zatem w sprawie zostało wydane ostateczne orzeczenie stwierdzające istnienie u skarżącego przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami, to Starosta zobligowany był cofnąć skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami, nawet jeśli skarżący twierdzi, że orzeczenie wydane przez uprawnionego psychologa jest nieobiektywne. T.D., działając przez pełnomocnika, złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na powyższą decyzję Kolegium, w której zarzucił naruszenie: - art. 7 k.p.a. poprzez niewyczerpujące i błędne rozpatrzenie okoliczności faktycznych i prawnych sprawy, a w konsekwencji nieuwzględnienie słusznego interesu strony, - art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami poprzez wydanie decyzji bez usprawiedliwionych podstaw wynikających z naruszenia art. 84 ust. 4 tej ustawy poprzez uznanie, że wydane orzeczenie jest ostateczne, - art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami poprzez wydanie decyzji bez usprawiedliwionych podstaw wynikających z art. 79 ust. 1 ustawy poprzez zaniechanie lekarza do skierowania badanego na pomocnicze badania diagnostyczne. Podnosząc powyższe zarzuty pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazano, że decyzja Starosty została wydana wyłącznie w oparciu o jedno orzeczenie psychologiczne, które jest nieobiektywne i w świetle art. 84 ust. 4 ustawy o kierujących pojazdami nie może zostać uznane za ostateczne. Lekarz przeprowadzający badanie zaniechał bowiem skierowania skarżącego na badania pomocnicze; podobnie organ nie skierował skarżącego na ponowne badanie psychologiczne. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j., Dz. U. z 2017 r. poz. 2188.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej w skrócie p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Przeprowadzona kontrola wydanych w tej sprawie decyzji według wyżej wskazanych kryteriów wykazała, że zarówno zaskarżona decyzja organu odwoławczego, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, nie są obarczone kwalifikowanymi wadami prawnymi, nie naruszają ani przepisów postępowania, ani przepisów prawa materialnego w stopniu skutkującym ich uchyleniem. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie pozostawała decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia -K.P./2018 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Starosty Powiatu z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...], którą organ cofnął T.D. posiadane uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B, w związku z orzeczeniem istnienia przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. Materialnoprawną podstawę wydanych decyzji stanowił przepis art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 978 ze zm. – dalej jako "u.k.p."), zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia wątpliwości co do charakteru decyzji wydawanej na jego podstawie. Mianowicie, decyzja ta ma charakter związany, co oznacza, że ustawodawca nie pozostawił organowi żadnego luzu decyzyjnego, a wręcz zobligował go do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami w przypadku, gdy dysponuje orzeczeniem o istnieniu u danej osoby przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Ostateczną decyzją Starosty Powiatu z dnia [...] lutego 2017 r. T.D. został skierowany na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. Tryb postępowania w przedmiocie wydania orzeczenia psychologicznego przez uprawnionego lekarza orzecznika uregulowany został w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. z 2017 r., poz. 250). Po przeprowadzeniu badania, zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia, uprawniony lekarz wystawia stosowne orzeczenie lekarskie, w którym stwierdza istnienie bądź brak przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami określonej kategorii. W niniejszej sprawie w orzeczeniu nr [...] z dnia [...] listopada 2017r. uprawniony psycholog orzekł o istnieniu u skarżącego przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem w zakresie prawa jazdy kategorii B. Zgodnie z zawartym w orzeczeniu pouczeniem, osoba badana lub podmiot kierujący na badanie psychologiczne niezadowolony z jego treści może w terminie 14 dni wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania psychologicznego do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej. Możliwość wystąpienia o ponowne przeprowadzenie badania przewiduje art. 84 ust. 2 u.k.p. stanowiąc jednocześnie, że orzeczenie wydane po ponownym przeprowadzeniu badania jest ostateczne (art. 84 ust. 4 u.k.p.). Wbrew temu, co twierdzi pełnomocnik skarżącego, organ wydający decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami nie miał obowiązku skierowania skarżącego na ponowne badanie psychologiczne. Jeżeli skarżący miał jakiekolwiek zastrzeżenia co do treści orzeczenia z [...] listopada 2017 r., mógł zgodnie z powyższym pouczeniem złożyć wniosek o przeprowadzenie ponownego badania psychologicznego. Skoro nie uczynił tego we wskazanym terminie 14 dni, w ocenie Sądu należy przyjąć, że zgodził się z opinią uprawnionego lekarza, a wskazane wyżej orzeczenie stało się ostateczne. Zgodnie z przyjętym w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowiskiem, orzeczenie lekarskie stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257). Oznacza to, że orzeczenie stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone i korzysta z domniemania prawdziwości oraz domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Orzeczenie lekarskie stwierdzające istnienie bądź brak istnienia przewwskazań do kierowania pojazdami określonej kategorii wiąże organy administracji publicznej, a więc organ prowadzący postępowanie nie jest władny dokonywać weryfikacji tego orzeczenia w oparciu o inne środki dowodowe. Innymi słowy, orzeczenie takie nie podlega weryfikacji przez organy administracji publicznej, zarówno pod względem ich treści, jak i procedowania jednostek orzeczniczych, gdyż zarówno ich przeprowadzanie i rozpatrywanie wniesionych od ich treści odwołań, podlega procedurze odrębnej od procedury administracyjnej. Organy są związane takimi orzeczeniami lekarskimi i nie mają jakichkolwiek podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych treścią tych orzeczeń (por. wyrok NSA z dnia 16 października 2013 r., sygn. akt I OSK 952/12; z dnia 22 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 840/08; z dnia 23 marca 2017 r. sygn. akt I OSK 2195/16, publ. baza orzeczeń CBOIS). Zatem skoro w przedmiotowej sprawie zostało wydane ostateczne orzeczenie psychologiczne, stwierdzające istnienie u T.D. przeciwwskazań do kierowania pojazdami i orzeczenie to nie zostało zaskarżone, to Starosta Powiatu zobligowany był postąpić stosownie do dyspozycji określonej w art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. b u.k.p. i cofnąć skarżącemu posiadane uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B. Dopóki orzeczenie psychologiczne z dnia [...] listopada 2017 r. wydane wobec skarżącego w zakresie oceny przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami będzie ważne i nie zostanie wydane we właściwym trybie postępowania medycznego kolejne orzeczenie lekarskie stwierdzające brak takich przeciwwskaza, dopóty orzeczenie to stanowi wystarczającą podstawę do wydania zaskarżonych w tej sprawie decyzji. Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd uznał, że organy orzekające nie naruszyły obowiązujących przepisów prawa. W konsekwencji, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.