II SA/Go 431/21

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2021-06-16

Skład orzekający: Adam Jutrzenka-Trzebiatowski, Michał Ruszyński, Jarosław Piątek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo ustaliło datę początkową przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, uwzględniając wybór świadczenia przez wnioskodawczynię i okres od złożenia wniosku?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie ustaliło datę początkową przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, pomijając art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który nakazuje przyznawanie świadczeń od miesiąca złożenia wniosku z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie, w którym nie obejmuje przyznania świadczenia za okres od czerwca do września 2020 r., wskazując na konieczność uwzględnienia wyboru świadczenia przez wnioskodawczynię i wyrównania różnicy między świadczeniami.
Stan faktyczny
Skarżąca M.T. wniosła o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad matką legitymującą się znacznym stopniem niepełnosprawności, która powstała, gdy matka miała 73 lata. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, powołując się na art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, który wymaga, aby niepełnosprawność powstała do 18. roku życia lub do 25. roku życia w trakcie nauki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu I instancji i przyznało świadczenie pielęgnacyjne, jednak ustaliło datę początkową od października 2020 r. Skarżąca wniosła skargę, domagając się przyznania świadczenia od czerwca 2020 r., wskazując na swój wybór świadczenia i złożenie wniosku w tym terminie.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie, w którym nie obejmuje przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego za okres od czerwca 2020 r. do września 2020 r. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Asesor WSA Jarosław Piątek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi M.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję w zakresie, w którym nie obejmuje przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego za okres od [...] czerwca 2020 r. do [...] września 2020r., II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej M.T. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Burmistrz decyzją z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...] – działając na podstawie art. 2 pkt 2, art. 17 ust. 1, ust. 1b, ust. 5 pkt 1 lit. b, art. 20 ust. 2 i 3 w zw. z art. 3 pkt 11, art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.; dalej jako u.ś.r.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej jako k.p.a.) – odmówił M.T. (dalej jako skarżąca lub strona) świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na mamę K.B. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że dnia 12 czerwca 2020 r. strona wniosła o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad mamą, legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organ powołał treść art. 17 ust. 1 u.ś.r. oraz art. 17 ust. 1b u.ś.r., który został wprowadzony ustawą z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw i obowiązuje od dnia 1 stycznia 2013 r., i wyjaśnił, że przepisy ustawy nowelizującej, wprowadziły świadczenia różnicujące sytuację prawną opiekunów osób niepełnosprawnych, a podstawą tego rozróżnienia stał się wiek powstania niepełnosprawności. Z załączonego do wniosku orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] lipca 2017 r. wynika, że matka skarżącej posiada znaczny stopień niepełnosprawności w rozumieniu art. 3 pkt 21 u.ś.r. Niepełnosprawność ta istnieje od [...] maja 2013 r., co oznacza, że powstała, gdy mama skarżącej miała 73 lata. W związku z tym – w ocenie organu – nie spełniono przesłanki warunkującej prawo do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, określonej art. 17 ust. 1b u.ś.r. Następnie organ powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13), którym Trybunał stwierdził niezgodność z Konstytucją art. 17 ust. 1b u.ś.r., ale wyłącznie w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności. TK orzekł więc o niekonstytucyjności jedynie części normy wynikającej z powyższego przepisu. Co ważne, Trybunał w uzasadnieniu wyroku zaznaczył, że skutkiem wejścia w życie wyroku nie jest ani uchylenie art. 17 ust. 1b u.ś.r., ani uchylenie decyzji przyznających świadczenia, ani wykreowanie "prawa" do żądania świadczenia dla opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, jeżeli niepełnosprawność podopiecznych nie powstała w okresie dzieciństwa. W związku z tym, choć wyrok Trybunału orzekł o niekonstytucyjności art. 17 ust. 1b ustawy, nie zmienił sytuacji prawnej osób, które nie spełniają zawartych w tym przepisie przesłanek, które zmuszone zostały czekać na nowe rozwiązania ustawowe. W wyroku wskazano, że poprawienie stanu prawnego w tym zakresie należy wyłącznie do ustawodawcy. W konsekwencji, według organu należy przyjąć, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. nadal obowiązuje organy administracji publicznej. Ponadto organ wskazał, że wezwał stronę do złożenia wyjaśnień w związku z ze złożonym wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oraz pobieranym w tym okresie specjalnym zasiłkiem opiekuńczym. Przepis art. 27 ust. 5 u.ś.r. wyklucza bowiem możliwość pobierania dwóch świadczeń jednocześnie. W odpowiedzi w dniu [...] października 2020 r. skarżąca oświadczyła, że rezygnuje z przyznanego jej prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Decyzją z dnia [...] października 2020 r., nr [...] – działając na podstawie art. 32 ust. 2 u.ś.r. oraz art. 155 k.p.a. – organ uchylił decyzję przyznającą stronie prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego na matkę. Ostatnie świadczenie zostało wypłacone za miesiąc wrzesień 2020 r. Podsumowując organ stwierdził, że pomimo faktycznie sprawowanej opieki nad osobą niepełnosprawną nie może przyznać świadczenia pielęgnacyjnego, gdy osoba nie spełnia przesłanki wynikającej z u.ś.r., w tym przypadku chodzi o kryterium wieku, tj. niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała w okresie nie objętym ustawą. Wobec niespełniania przesłanki z art. 17 ust. 1b u.ś.r., niezbędnej w ocenie organu do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, organ odmówił prawa do tegoż świadczenia, bo choć Trybunał Konstytucyjny orzekł o częściowej niekonstytucyjności wprowadzenia do u.ś.r. kryterium wieku powstania niepełnosprawności, jako przesłanki uzależniającej uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, to wyrok nie oznacza usunięcia tego kryterium z ustawy, nie kreuje także nowego prawa do żądania świadczenia przez opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, jeżeli niepełnosprawność ich podopiecznych powstała już po okresie dzieciństwa. Poprawienie stanu prawnego w tym zakresie należy do wyłącznie ustawodawcy, zaś organ realizujący u.ś.r., zgodnie z art. 6 k.p.a., zobowiązany jest do dosłownego realizowania ustawy, w tym art. 17 ust. 1b u.ś.r. jako nadal obowiązującego i aktualnego przepisu prawa. Na skutek odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r., nr [...] – działając m.in. na podstawie art. 17, art. 23, art. 32 ust. 2 u.ś.r. z uwzględnieniem art. 66 ust. 1 pkt 28a, art. 81 ust. 8 pkt 9b ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1938 ze zm.) oraz art. 6 ust. 2a pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 266 ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. – uchyliło w całości decyzję Burmistrza z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...] i przyznało M.T.: 1. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad matką od dnia [...] października 2020 r. do dnia [...] grudnia 2020 r. w wysokości 1830 zł miesięcznie oraz od dnia [...] stycznia 2021 r. bezterminowo w wysokości 1971 zł miesięcznie; 2. składkę na ubezpieczenie zdrowotne w okresie pobierania świadczenia pielęgnacyjnego z zastrzeżeniem, iż nie opłaca się składki, jeżeli strona podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu z innych tytułów, 3. składkę na ubezpieczenia społeczne, tj. emerytalno-rentowe w okresie pobierania świadczenia pielęgnacyjnego. Według Kolegium istotą problemu w sprawie jest, czy na gruncie obowiązujących przepisów opiekunowi może przysługiwać świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 u.ś.r., mimo że niepełnosprawność dorosłej osoby niepełnosprawnej, która pozostaje pod jego opieką, nie powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej. Przy rozważaniu tej kwestii konieczne jest wzięcie pod uwagę treści i skutków płynących z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., dla określenia ich wpływu na sytuację prawną strony. Warunkiem przyznania wnioskowanego świadczenia jest powstanie niepełnosprawności u osoby wymagającej opieki nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia, co wynika wprost z treści art. 17 ust. 1b ustawy. Trybunał orzekł, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Skoro w wyroku Trybunał stwierdził niezgodność we wskazanym zakresie przepisu ustawy z Konstytucją RP, to organ odwoławczy nie może tej okoliczności nie brać pod uwagę lub ją pominąć. Przedmiotowy wyrok jest wyrokiem zakresowym, czyli takim, w którym Trybunał Konstytucyjny stwierdza zgodność albo niezgodność z Konstytucją przepisu prawnego w określonym (podmiotowym, przedmiotowym lub czasowym) zakresie jego zastosowania. W konsekwencji atrybut konstytucyjności albo niekonstytucyjności nie jest przypisywany całemu aktowi prawnemu albo jego jednostce redakcyjnej (przepisowi), lecz jego fragmentowi, a ściślej rzecz biorąc jakiejś normie (normom) wywiedzionej z tego przepisu. Wyrok zakresowy rozstrzyga o przepisie, którego rozumienie nie jest sporne, lecz zarzut niekonstytucyjności odnosi się do wyraźnego zakresu zastosowania tego przepisu. Przywołany wyrok odnosi się do negatywnego zakresu przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., na co wskazuje zwrot "w zakresie, w jakim różnicuje". Istotą tego rozstrzygnięcia jest uznanie za niezgodne z konstytucyjną zasadą równości pominięcie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego innych osób, niż wskazanych w tym przepisie, przy czym niekonstytucyjności takiego ograniczenia Trybunał upatruje w zróżnicowaniu prawa podmiotowego opiekunów osób niepełnosprawnych ze względu na wiek powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. Skutkiem tego wyroku jest zmiana zakresu zastosowania przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie treści w nim ujętej, będącego przepisem szczególnym w odniesieniu do art. 17 ust. 1 tej ustawy, który określa ogólne przesłanki prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Skutkiem orzeczenia TK jest stwierdzenie niekonstytucyjności art. 17 ust. 1b ustawy w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, i to począwszy od dnia ogłoszenia wyroku, tj. od dnia 23 października 2014 r. Od tego momentu art. 17 ust. 1b u.ś.r. - jako niekonstytucyjny w określonym przez wyrok zakresie - nie powinien mieć zastosowania. Stwierdzenie niekonstytucyjności przepisu przekłada się na ukształtowanie nowego stanu prawnego. Kolegium zwróciło też uwagę, że Trybunał Konstytucyjny nie może uzasadnieniem swego wyroku przesądzić o tym, że jednoznaczna sentencja wyroku może obowiązywać w innym zakresie, niż wynika to z jej brzmienia lub z zasad prawa konstytucyjnego (art. 190 Konstytucji RP). Ani treść uzasadnienia wyroku, ani tym bardziej interpretacja fragmentu uzasadnienia nie może modyfikować treści sentencji wyroku, ani też zmieniać wynikających z przepisów prawa skutków orzeczeń wydawanych przez Trybunał Konstytucyjny. Zgodnie z dominującym poglądem doktryny uzasadnienia orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego nie wiążą sądów (poza ewentualnie sądem pytającym w przypadku tzw. pytania prawnego), brak jest bowiem przesłanek warunkujących uznanie takiej kompetencji. Oznacza to, iż organy rozpoznając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego złożony przez opiekuna dorosłej osoby niepełnosprawnej, w obecnym stanie prawnym (dopóki w tej materii nie zostaną wprowadzone nowe rozwiązania ustawowe) mają obowiązek zbadać, czy wnioskodawca spełnia warunki do przyznania tego świadczenia określone w art. 17 u.ś.r., tj. z wyłączeniem tej części przepisu, która z dniem 23 października 2014 r. została ostatecznie uznana za niekonstytucyjną. Wobec powyższego Kolegium uznało, iż skarżąca spełnia warunki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Pismem z dnia [...] marca 2021 r. M.T., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wywiodła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na powyższą decyzję, zarzucając jej naruszenie prawa materialnego, to jest ,: - art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. przez jego nieprawidłową wykładnię, polegającą na uznaniu, iż wyklucza on możliwość zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego oraz zasiłku dla opiekuna, - art. 27 ust. 5 u.ś.r., przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że świadczenie pielęgnacyjne nie może być przyznane osobie, która ma już ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna, gdy zarówno wykładnia językowa, jak i funkcjonalna prowadzi do wniosku, że w sytuacji, gdy wobec danej osoby występuje zbieg uprawnień do jednego z wymienionych w tym przepisie świadczeń, to osoba uprawniona ma prawo wyboru świadczenia, co w sprawie miało miejsce. Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w zakresie określenia daty początkowej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i orzeczenie co do istoty sprawy, przez przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego za okres od dnia [...] czerwca 2020 r., ewentualnie przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Jednocześnie skarżąca wniosła o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. W ocenie skarżącej, nie sposób zgodzić się z zapatrywaniami organu II instancji co do ustalenia okresu za jaki skarżącej przyznano prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. We wniosku o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego skarżąca wniosła o uchylnie decyzji przyznającej prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego w sytuacji przyznania wnioskowanego świadczenia. Tym samym dokonała wyboru świadczenia, o którym mowa w art. 27 ust. 5 pkt 5 u.ś.r., i nie może zostać pozbawiona prawa do świadczenia pielęgnacyjnego za okres od dnia złożenia wniosku (art. 24 ust. 2 u.ś.r.). Organ odwoławczy nie uwzględnił przy tym okoliczności, iż nie do przyjęcia jest sytuacja, w której osoba spełniająca warunki do uzyskania jednocześnie kilku różnych świadczeń z pomocy społecznej, otrzymuje świadczenie mniej korzystne, mimo iż mogła dokonać wyboru i wyraźnie oświadczyła, że wybiera świadczenie bardziej korzystne. Wybór świadczenia pielęgnacyjnego, jako świadczenia korzystniejszego, był przez skarżącą wyrażony już w dniu złożenia wniosku do organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej pod względem legalności była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego przyznająca skarżącej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną matką. Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.). Świadczenie, którego skarżąca się domagała - zgodnie art. 17 ust. 1 u.ś.r. - przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rod ziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Stosownie natomiast do art. 17 ust. 1a u.ś.r. osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Niesporne było w niniejszej sprawie, że skarżąca sprawuje opiekę nad swą matką, która legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, z którego wynika, że niepełnosprawność ta istnieje od 73 roku życia wyżej wymienionej. Trafnie Kolegium w niniejszej sprawie – w przeciwieństwie do organu I instancji - pominęło art. 17 ust. 1b u.ś.r., stanowiący, iż świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Przepis ten bowiem wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, został uznany za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. W związku z tym w orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, iż nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., której niekonstytucyjność została stwierdzona powyższym wyrokiem (por. wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2019 r., I OSK 8/19, wyrok WSA w Rzeszowie z 11 kwietnia 2018 r., II SA/Rz 298/18, wyrok WSA w Szczecinie z 19 czerwca 2019 r., II SA/Sz 450/19, wyrok WSA w Łodzi z 16 czerwca 2020 r., II SA/Łd 303/20). Wobec tego organ odwoławczy prawidłowo stwierdził, iż skarżąca spełnia warunki określone w art. 17 u.ś.r. uprawniające ją do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, nie sposób jednak podzielić stanowiska organu odwoławczego w zakresie ustalenia okresu za jaki skarżącej przyznano prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Istotne znaczenie ma fakt, iż skarżąca wprawdzie w dniu składania wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego miała przyznany specjalny zasiłek opiekuńczy na podstawie decyzji Burmistrza z dnia [...] października 2019 r., jednakże do tego wniosku złożyła oświadczenie o rezygnacji z tego ostatniego świadczenia. Dopiero na skutek kolejnego oświadczenia skarżącej złożonego w dniu [...] października 2020 r. organ I instancji wydał w dniu [...] października 2020 r. decyzję uchylająca wyżej wskazano decyzję z dnia [...] października 2019 r., przy czym nadal nie uznawał zaistnienia warunków do przyznania wnioskodawczyni prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Na skutek błędnych decyzji organu I instancji, uwzględnienie wniosku skarżącej z dnia [...] czerwca 2020 r., nastąpiło po ponad 6 miesiącach, wskutek wydania zaskarżonej decyzji reformatoryjnej z dnia [...] stycznia 2020 r. Skoro zatem skarżąca dokonała wyboru świadczenia, stosownie do art. 27 ust. 5, to nie może zostać pozbawiona prawa do świadczenia pielęgnacyjnego za okres od dnia złożenia wniosku, wyłącznie na skutek nieprawidłowych działań organu I instancji. Organ odwoławczy powinien w tej sytuacji przy określaniu daty przyznania świadczenia pielęgnacyjnego zastosować art. 24 ust. 2 u.ś.r., zgodnie z którym prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Uwzględnienia wymaga przy tym okoliczność, iż nie do przyjęcia jest sytuacja, w której osoba spełniająca warunki do uzyskania jednocześnie kilku różnych świadczeń z pomocy społecznej, otrzymuje świadczenie mniej korzystne, gdy tak jak w niniejszej sprawie, mogła dokonać wyboru i wyraźnie oświadczyła, że wybiera świadczenie bardziej korzystne. Rzeczą organu odwoławczego winno być zatem rozważenie możliwości przyznania skarżącej również za okres od [...] czerwca 2020 r. do [...] września 2020 r. świadczenia odpowiadającego różnicy pomiędzy wysokością świadczenia pielęgnacyjnego a specjalnego zasiłku opiekuńczego (por. wyrok NSA z dnia 15października 2018 r., I OSK 1401/18, wyroki WSA w Opolu z dnia 20 września 2018 r., II SA/Op 302/18 , WSA w Krakowie z dnia 24 maja 2018 r., III SA/Kr 353/18, wyrok WSA w Łodzi z dnia 6 lutego 2018 r., II SA/Łd 1018/17, WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 27marca 2019 r., II SA/Go 60/19). W tym stanie rzeczy należało uznać, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając ostatnie odwołanie skarżącej od decyzji organu I instancji błędnie pominęło, że zgodnie z regułą wynikającą z art. 24 ust. 2 u.ś.r. ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego powinno nastąpić począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Żaden z przepisów u.ś.r. nie przewiduje wyjątków od zasady wynikającej z tego przepisu. Tym samym organ dokonał błędnej wykładni przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. z pominięciem art. 24 ust. 2 tej ustawy, co niewątpliwie miało wpływ na wynik sprawy. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji w zakresie, w którym nie obejmuje przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego za okres od [...] czerwca 2020 r. do [...] września 2020 r. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku. Organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy winien dokonać określenia daty przyznania świadczenia pielęgnacyjnego stosując art. 24 ust. 2 u.ś.r., przy czym uwzględnić powinien możliwość wyrównania różnicy między już wypłaconym świadczeniem, a świadczeniem korzystniejszym dla strony, przyznanym zgodnie z jej wyborem. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania, na które złożyły się wynagrodzenie pełnomocnika strony będącego radcą prawnym w wysokości 480 zł, ustalonej na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 1804).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło