II SA/Go 448/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędzia WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 marca 2026 r. sprawy ze skargi S.P. na postanowienie Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2025 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 59 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (DZ.U. z 2024 r. poz. 572, dalej jako - kpa) po rozpatrzeniu wniosku S. P. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty [...] z [...] kwietnia 2025 r. znak: [...], Wojewoda [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji Starosty [...]. W uzasadnieniu postanowienia Wojewoda wskazał, że decyzją z [...] kwietnia 2025 r. znak: [...]Starosta [...] ustalił wysokość odszkodowania za prawo własności nieruchomości położonej w obrębie [...], gmina [...] oznaczonej nr dz. [...]o pow. 0,0211 ha w wysokości 16 658,00 zł (słownie: szesnaście tysięcy sześćset pięćdziesiąt osiem złotych 00/100) na rzecz S. P. Pismem z [...] maja 2025 r. pełnomocnik strony wniósł odwołanie od ww. decyzji Starosty [...] oraz wystąpił o przywrócenie terminu na wniesienie odwołania. Organ przytoczył treść art. 58 kpa i wskazał, że oceniając brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przy zastosowaniu tego miernika przywrócenie terminu nie byłoby dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. S. P. zamieszkuje w [...]. Całość kierowanej do niej przez organ administracji korespondencji odbierała we właściwej dla jej miejsca zamieszkania placówce pocztowej. Zgodnie z procedurą wydawania przesyłek poleconych pracownik poczty potwierdza tożsamość odbiorcy na podstawie dowodu osobistego, a odbierający potwierdza odbiór przesyłki w formie odręcznego podpisu na ZPO oraz w systemie elektronicznym. Organ zauważył, że na wszystkich załączonych do akt sprawy ZPO widnieje ten sam podpis strony (odbiór przez stronę potwierdzają również wydruki z systemu emonitoring-poczta-polska.pl). Ww. decyzja Starosty [...] z [...] kwietnia 2025 r. znak: [...] została doręczona stronie w opisany powyżej sposób w dniu [...] kwietnia 2025 r. Pełnomocnik strony postępowania we wniosku z [...] maja 2025 r. zakwestionował doręczenie przedmiotowej decyzji Starosty [...] stronie w dniu [...] kwietnia 2025 r. Potwierdza to również S. P. w oświadczeniu z [...] maja 2025 r. Pełnomocnik strony postępowania w ww. wniosku wskazał również, że decyzja Starosty [...]została odebrana przez osobę nieuprawnioną, nie potwierdzając tego żadnym niepodważalnym dowodem. Zarzut wydania decyzji przed upływem [...] kwietnia 2025 r. (termin wskazany w zawiadomieniu Starosty [...] w zawiadomieniu z [...] marca 2025 r. znak: [...]) organ uznał za chybiony. Starosta [...] zawiadomił stronę postępowania, że zakończy postępowanie administracyjne do [...] kwietnia 2025 r. i tak też uczynił wydając decyzję administracyjną [...] kwietnia 2025 r. W ocenie organu pełnomocnik strony postępowania nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do skorzystania ze środka odwoławczego, o którym strona została prawidłowo pouczona. Należy więc uznać, że strona nie wykazała należytej staranności w terminowym dokonaniu czynności wniesienia odwołania. W ocenie organu brak jest też podstaw do przyjęcia, że zachodziły jakiekolwiek przeszkody od niej niezależne, istniejące przez cały czas biegu terminu przewidzianego dla wniesienia odwołania. Na powyższe postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2025 r. nr [...] S. P., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów: • art. 59 § 1 kpa w zw. z art. 59 kpa poprzez błędną odmowę przywrócenia stronie terminu do wniesienia odwołania - w sytuacji gdy skarżąca uprawdopodobniła przesłankę iż "uchybienie nastąpiło bez jej winy" - co powinno skutkować uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, • art. 124 § 1 kpa w zw. z art. 125 § 3 kpa poprzez wadliwe pouczenie i wskazanie – poprzez określenie, że prawidłowym jest wniesienie zażalenia do właściwego Ministra w terminie 7 dni, podczas gdy na podstawie art. 59 kpa skarżącej przysługiwała skarga do sądu administracyjnego w innym przewidzianym przepisami terminie - co skutkowało wprowadzeniem strony w błąd, • art. 124 § 2 kpa poprzez bardzo lakoniczne uzasadnienie postanowienia, w sytuacji gdy organ winien szczególnie wnikliwie odnieść się do występowania przesłanek przywrócenia terminu tj.: "uprawdopodobnienia" oraz "winy/braku winy" po stronie skarżącej, • art. 125 § 1 kpa w zw. z art. 7 ust. 1 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 1. w zw. z art. 32 ust. 2 w zw. z art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1045 z późn. zm.) - zwana dalej "ustawą" poprzez przesłanie postanowienia na błędny adres do e-doręczeń tj. prywatną skrzynkę pocztową osoby fizycznej D. S., podczas gdy postanowienie winno być przesłane na adres do e-doręczeń należący do pełnomocnika zawodowego adw. D. S. Na podstawie: • art. 54 § 3 ppsa, skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi przez organ, • art. 201 ppsa - o rozstrzygnięcie przez organ o zwrocie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W przypadku przekazania skargi do sądu skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z korespondencji pełnomocnika z dnia [...].01.2024, [...].01.2024, [...].10.2024, [...].11.2024, [...].11.2024, [...].12.2024, [...].12.2024 - na okoliczność wykazania wadliwości działania operatora pocztowego i składanych w tym zakresie reklamacji i skarg. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) i c) ppsa skarżąca wniosła o uchylenie w całości skarżonego postanowienia oraz na podstawie art. 200 ppsa o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi, powołując się na przepisy ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, skarżąca wskazała, że wysyłając korespondencję do pełnomocnika organ nie może posługiwać się jego skrzynką prywatną. Pełnomocnik nie ma obowiązku "pilnować" ruchu pocztowego na jego poczcie prywatnej, a nawet jeżeli tak robi to ewentualne skutki zaniedbań powinny obciążać jedynie jego. W niniejszym przypadku gdyby pełnomocnik przypadkowo nie sprawdził skrzynki pocztowej to istniałoby ryzyko, że organ uznałby, iż korespondencja skierowana do niego prywatnie zostałaby uznana przez organ jako skutecznie doręczona. Z ostrożności procesowej skarżąca uznaje, że postanowienie zostało pełnomocnikowi doręczone skutecznie dnia [...].07.2025 r. Dalej skarżąca wskazała, że treść pouczenia o sposobie zaskarżenia postanowienia była nieprawidłowa. W sprawie niewłaściwie pouczono o prawie do wniesienia zażalenia w terminie 7 dni do Ministra Rozwoju i Technologii w Warszawie, podczas gdy właściwym było wskazanie wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ w 95% zaangażowania poświęcił na wskazanie podstaw prawnych, w sytuacji gdy analizie winny podlegać przesłanki "uprawdopodobnienia" oraz "winy/braku winy" po stronie skarżącej. Organ podjął się wykazywania jak modelowo powinno wyglądać odbieranie korespondencji - tymczasem organ winien dokonać analizy konkretnego przypadku. Organ wskazał, że na wszystkich załączonych do akt sprawy ZPO widnieje ten sam podpis strony (odbiór przez stronę potwierdzają również wydruki z systemu emonitoring-poczta polska.pl), tymczasem skarżąca temu wskazaniu zaprzecza. Na tę okoliczność zostało przedstawione oświadczenie skarżącej, która jednoznacznie potwierdza i oświadcza, że to nie ona odebrała korespondencję. Oświadczenie to nie zostało w ogóle poddane ocenie. Nie wiadomym jest nadal, czy korespondencję odebrała osoba nieuprawniona np. syn skarżącej, czy po prostu z niewiadomych przyczyn pracownik operatora pocztowego przesyłkę zagubił lub względem niej zostały wykonane czynności nieznane skarżącej. Zdaniem skarżącej niezrozumiałym jest twierdzenie organu żądające od niej udowodnienia okoliczności, która jest "nieudowadnialna" W ocenie skarżącej uprawdopodobniła ona występowanie przesłanki z art 58 kpa, błędnym zaś było żądanie organu wymogu udowodnienia przesłanki. W skardze podniesiono również, że nie tylko skarżąca, ale także jej pełnomocnik spotkał się z nienależytym wykonywaniem usług pocztowych przez operatora Pocztę Polską S.A. Z tego względu pełnomocnik prowadził korespondencję z operatorem w pismach z dnia [...].01.2024, [...].01.2024, [...].10.2024, [...].11.2024, [...].11.2024, [...].12.2024, [...].12.2024. Powyższe dowody potwierdzają wadliwość działania operatora pocztowego, a także potwierdzają, że okoliczności braku prawidłowego doręczenia decyzji stronie były lak najbardziej prawdopodobne. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej jako - "p.p.s.a) sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 1 § 2 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 3 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy lub przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 58 § 1 k.p.a. stanowi, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 k.p.a.). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (art. 58 § 3 k.p.a.). Jak wynika zatem z treści przytoczonych przepisów to na stronie postępowania spoczywa ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu. Organ powinien jedynie przedstawione przez stronę okoliczności ocenić w świetle przesłanek wskazanych w art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. Należy zauważyć, że uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Nie oznacza zatem udowodnienia braku winy, ale wskazanie z dużym stopniem prawdopodobieństwa, że dana czynność w określonym przez przepisy prawa czasie nie mogła zostać dokonana z przyczyn nieleżących po stronie zainteresowanego. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Tym samym, przy ocenie winy, należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym o braku winy w niedopełnieniu czynności w terminie można mówić wyłącznie wtedy, gdy wywiązanie się z takiego obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku i jeśli przeszkoda ta powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej. Przyczyna uchybienia terminu musi zatem być niezależna od strony. Przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej nie jest dopuszczalne, gdy strona zawiniła uchybienie terminu choćby w postaci lekkiego niedbalstwa (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 1370/18). Przyjmuje się również, że przeszkoda o której mowa musi mieć charakter nagły. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, nieprawidłowe doręczenie pisma (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2022 r., sygn. akt II OSK 110/21; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2012 r., sygn. akt I FSK 2179/11). Tylko w takich warunkach można przyjąć brak winy w uchybieniu terminu. Przeszkody powodujące uchybienie terminu powinny mieć nadto charakter obiektywny, niezależny od zainteresowanego oraz trwać przez cały bieg terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej. Przy ocenie winy strony lub jej braku w niedochowaniu terminu do dokonania czynności procesowej, należy brać również pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2008 r., sygn. akt I OZ 354/08; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2016 r., sygn. akt I OZ 1645/16). W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Argumenty podniesione we wniosku o przywrócenie terminu, w świetle art. 58 § 1 kpa, nie mogą stanowić podstawy do jego uwzględnienia. Z akt spawy wynika, że doręczenie skarżącej przesyłki zawierającej decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2024 r. znak [...]. nastąpiło poprzez jej odebranie w placówce Urzędu Pocztowego w dniu [...] kwietnia 2024 r. Fakt doręczenia decyzji w powyższej dacie wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki (ZPO), nadto - dodatkowo - z emonitoring.poczta-polska.pl (śledzenie przesyłek). Na druku potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej ww decyzję, w miejscu przeznaczonym na podpis odbiorcy przesyłki, widnieje zapis o treści "S. P.". W ocenie Sądu prawidłowo organ ocenił, że podpis ten nie różni się od podpisów składanych przez skarżącą na innych dokumentach, które znajdują się w aktach badanej sprawy. Oceniając słuszność argumentacji zawartej w skardze trzeba przede wszystkim mieć na uwadze, że zwrotne doręczenie przesyłki pocztowej (ZPO) jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 kpa. Zgodnie z treścią tego przepisu dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone (§ 1). Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do dokumentów urzędowych sporządzanych przez organy jednostek organizacyjnych lub podmioty, w zakresie poruczonych im z mocy prawa lub porozumienia spraw wymienionych w art. 1 pkt 1 i 4 (§ 2). Przepisy § 1 i 2 nie wyłączają możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów wymienionych w tych przepisach ( § 3). Dokument urzędowy, który spełnia wymogi określone w przepisach, ma szczególną moc dowodową w postępowaniu. Polega ona na przyjęciu dwóch domniemań, tzn. prawdziwości oraz zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych. W konsekwencji organ nie może odrzucić - bez przeprowadzenia przeciwdowodu - istnienia faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym. Nieuznanie faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym stanowi naruszenie prawa procesowego. Dokumentem publicznym organ administracji publicznej jest związany, co oznacza wyłączenie dopuszczalności podważenia jego mocy dowodowej w postępowaniu w sprawie. Kodeks postępowania administracyjnego w art. 76 § 1 i 2 przyjął domniemanie zgodności z prawdą tego, co zostało w dokumencie stwierdzone przez organ, od którego dokument pochodzi. Domniemanie to może być obalone jedynie przez przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentu (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz do art. 76. Wyd. 19, Warszawa 2024). Zgodnie z art. 17 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (DZ.U. z 2025 r. poz. 366) potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego wydane przez placówkę pocztową operatora wyznaczonego ma moc dokumentu urzędowego. Jak wynika z art. 3 pkt 23 powołanej ustawy, przesyłką rejestrowaną jest przesyłka pocztowa przyjęta za pokwitowaniem przyjęcia i doręczenia za pokwitowaniem odbioru. Dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru, jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Należy jednak pamiętać o art. 76 § 3 k.p.a. który stanowi, że przepisy § 1 i 2 nie wyłączają możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów wymienionych w tych przepisach. Zatem domniemanie to może być obalone. Podejmując próbę jego dokonania, należy mieć na względzie, że dokumenty urzędowe są najbardziej wiarygodnymi środkami dowodowymi - co za tym idzie, dowody przeciwne muszą być zdecydowanie przekonujące (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lipca 2024 r. sygn. akt III OSK 16/23). Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że w toku postępowania skarżąca nie podważyła skutecznie prawdziwości dokumentu jakim jest ZPO decyzji organu I instancji. Twierdzenia o nieprawdziwości treści zwartej w tym dokumencie, niepoparte żadnym przeciwdowodem o tej samej mocy dowodowej jak podważany dokument ZPO, nie mogą być uznane za wystarczające dla obalenia domniemania, jakim na podstawie art. 76 kpa, chroniony jest dokument ZPO. W tym stanie sprawy prawidłowo oceniło Kolegium, że oświadczenie skarżącej o tym, iż to nie ona w dniu [...] kwietnia 2024 r. odebrała decyzję I instancji, nie powoduje skutku w postaci podważenia prawdziwości danych wynikających z dokumentu ZPO. Również argumentacja skargi odnosząca się do przypadków wadliwego doręczania przesyłek pocztowych w innych sprawach, z przyczyn wyżej wskazanych, nie mogła odnieść rezultatu spodziewanego przez stronę skarżącą. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi stwierdzić należy, że stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. skutek w postaci uchylenia przez sąd zaskarżonego orzeczenia odnosi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Trzeba zauważyć, że w badanej sprawie naruszenie przepisów postępowania nie wpłynęło na wynik sprawy, bowiem pomimo błędnego pouczenia o sposobie zaskarżenia postanowienia o odmowie przywrócenia terminu (na podstawie art. 111 § 1a kpa sprostowane postanowieniem z dnia [...] lipca 2025 r.) oraz skierowania postanowienia na prywatny adres elektroniczny pełnomocnika strona skarżąca prawidłowo realizowała swoje wprawa wynikające z możliwości zaskarżenia postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Mając powyższe na uwadze skarga jako niezasadna, na podstawie art. 151 p.p.s.a., została oddalona.