II SA/Go 458/16
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2016-07-07
Skład orzekający: Grażyna Staniszewska, Adam Jutrzenka-Trzebiatowski, Krzysztof Dziedzic
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rektor Uniwersytetu, sprawując nadzór nad decyzją komisji stypendialnej, może uchylić decyzję przyznającą studentowi stypendium rektora dla najlepszych studentów, jeśli nowe okoliczności (np. nowe dowody złożone przez innych studentów w ramach wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) wskazują, że student ten nie spełnia już kryteriów uprawniających do tego stypendium, mimo że decyzja przyznająca stypendium była już ostateczna i częściowo zrealizowana?Ratio decidendi
Rektor Uniwersytetu nie może uchylić ostatecznej decyzji przyznającej studentowi stypendium rektora dla najlepszych studentów w ramach nadzoru na podstawie nowych okoliczności, które powstały po wydaniu tej decyzji. Tryb nadzoru, o którym mowa w art. 177 ust. 5 i 6 Prawa o szkolnictwie wyższym, ma na celu kontrolę zgodności decyzji z prawem lub regulaminem w momencie jej wydania, a nie korygowanie skutków późniejszych zdarzeń. Uchylenie decyzji w takiej sytuacji naruszałoby zasadę stabilności prawnej i mogłoby prowadzić do niepewności prawnej.Stan faktyczny
Rektor Uniwersytetu uchylił decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Studentów przyznającą I.S. stypendium rektora dla najlepszych studentów, uznając ją za niezgodną z przepisami. Decyzja ta została podjęta w ramach nadzoru, po tym jak w wyniku ponownego rozpatrzenia wniosków innych studentów ustalono nową listę rankingową, według której I.S. nie spełniała już kryteriów. I.S. zaskarżyła decyzję Rektora, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym niewłaściwe zastosowanie trybu nadzoru oraz błędną wykładnię przepisów dotyczących finansowania i limitów stypendiów. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia [...] marca 2016 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia [...] lutego 2016 r. Zasądził od Rektora Uniwersytetu na rzecz skarżącej I.S. kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Protokolant st. sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2016 r. sprawy ze skargi I.S. na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Rektora Uniwersytetu na rzecz skarżącej I.S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] lutego 2016 r., wydaną na podstawie art. 177 ust. 5 i 6 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2012 r. poz. 572 ze zm. – określanej dalej jako p.s.w.) w zw. z § 3 ust. 7 Regulaminu pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu (stanowiącego załącznik do zarządzenia Nr 67 Rektora Uniwersytetu z dnia 24 września 2015 r. – określanego dalej jako Regulamin), Rektor Uniwersytetu uchylił w ramach nadzoru decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Studentów Uniwersytetu z dnia [...] listopada 2015 r. o przyznaniu I.S. w roku akademickim 2015/2016 na kierunku [...] studiów pierwszego stopnia stypendium rektora dla najlepszych studentów w wysokości 780 zł miesięcznie jako niezgodną z art. 174 ust. 4 p.s.w. oraz § 16 ust. 3 i 4 Regulaminu oraz nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu organ podał, iż postępowanie nadzorcze zostało wszczęte przez Rektora w wyniku ustaleń Odwoławczej Komisji Stypendialnej Studentów (określanej dalej jako OKSS) prowadzącej postępowania wyjaśniające związane z wnioskami innych studentów kierunku [...] studiów pierwszego stopnia wnoszącymi o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie przyznania im stypendium rektora dla najlepszych studentów. Postępowania wyjaśniające wymagały globalnego przeliczenia punktów uzyskanych przez poszczególnych studentów wskazanego kierunku. Po zakończeniu prac, na podstawie poprawnie zweryfikowanych wniosków OKSS stworzyła nową listę rankingową studentów uprawnionych do otrzymywania w bieżącym roku akademickim wskazanego świadczenia. Jednocześnie OKSS ustaliła, że najmniejsza liczba punktów P, od której można przyznać stypendium dla najlepszych studentów na wskazanym kierunku w bieżącym roku akademickim wynosi 62,2. Skarżąca I.S. uzyskała liczbę punktów P równą 59,1 i została tym samym uznana za osobą nieuprawnioną do otrzymania wskazanego świadczenia. W konsekwencji Rektor Uniwersytetu zobowiązany był do wszczęcia postępowania zmierzającego do ustalenia zgodności z p.s.w. oraz Regulaminem wydanej uprzednio decyzji OKSS z dnia [...] listopada 2015 r.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy I.S. zarzuciła organowi naruszenie:
1) art. 177 ust. 5 oraz 6 i art. 174 ust. 4 w związku z art. 207 ust. 1 p.s.w. w połączeniu z art. 132 § 1 i 2 k.p.a. przez niewłaściwe ich zastosowanie i w konsekwencji wydanie zaskarżonej decyzji bez podstawy prawnej;
2) art. 130 § 4 k.p.a. w związku z art. 207 ust. 1 p.s.w. przez zastosowanie do zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, chociaż nie jest ona zgodna z żądaniem wszystkich stron;
3) art. 131 k.p.a, w związku z art. 207 ust. 1 p.s.w. przez zaniechanie zawiadomienia strony o wniesieniu odwołania przez innych studentów od decyzji OKS S z dnia [...] listopada 2015 r. przyznającej stronie stypendium;
4) art. 132 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U z 2016 r., poz. 23 – określanej dalej jako k.p.a. ) w zw. z art. 207 ust. 1 p.s.w. przez wydanie zaskarżonej decyzji w dniu [...] lutego 2016 r. r. mimo niewniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (odwołania) od decyzji OKSS z dnia [...] listopada 2015 r. o przyznaniu I.S. stypendium przez wszystkie strony, a także mimo braku zgody pozostałych stron na uchylenie tej decyzji, jeżeli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (odwołanie) wniosła jedna ze stron (wniósł jeden student);
5) art. 136 k.p.a. w zw. z art. 207 ust. 1 p.s.w. przez zaniechanie stworzenia możności złożenia przez stronę przed dniem 09 lutego 2016 r., to jest przed dniem wydania zaskarżonej decyzji, wniosku o przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie;
6) art. 7 k.p.a. w związku z art. 207 ust. 1 p.s.w. przez zaniechanie podjęcia
z urzędu przed dniem 9 lutego 2016 r. wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie słuszny interes strony;
7) art. 9 k.p.a. w zw. z art. 207 ust. 1 p.s.w. przez zaniechanie przed dniem
9 lutego 2016r. należytego i wyczerpującego informowania strony
o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków strony będących przedmiotem postępowania w sprawie;
8) art. 10 § 1 i art. 81 k.p.a. w związku z art. 207 ust. 1 p.s.w. przez zaniechanie przed dniem 9 lutego 2016 r. zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem zaskarżonej decyzji umożliwienia jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań;
9) art. 89 § 2 k.p.a. w zw. z art. 207 ust 1 p.s.w. przez zaniechanie przed dniem 9 lutego 2016 r. przeprowadzenia rozprawy, chociaż zachodziła potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz było to potrzebne dla wyjaśnienia sprawy w drodze oględzin zgromadzonych dowodów i materiałów w sprawie;
10) art. 90 § 2 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 207 ust. 1 p.s.w. przez zaniechanie przed dniem 9 lutego 2016 r. wezwania strony do złożenia przed rozprawą wyjaśnień, dokumentów i innych dowodów i do stawienia się na rozprawę osobiście lub przez pełnomocników.
W konsekwencji strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
Decyzją z dnia [...] marca 2016r., znak: [...] Rektor Uniwersytetu, na podstawie art. 177 ust. 5 i 6 oraz art. 207 ust. 1 i 2 p.s.w. w zw. z art. 127 § 3, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz § 3 ust. 7 Regulaminu, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż rozstrzygnięcie organu I instancji jest poprawne, gdyż przedstawione przez stronę we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy argumenty nie wpływają na rozstrzygnięcie w sprawie.
Organ podkreślił, że postępowanie w sprawie przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów jest postępowaniem dwuinstancyjnym, do którego stosuje się odpowiednio - zgodnie z art. 207 ust. 1 i 4 p.s.w. - przepisy k.p.a. Ponadto zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowym organ odwoławczy obowiązany jest uwzględnić zmiany stanu faktycznego, jakie zaszły w sprawie w okresie między wydaniem orzeczenia I instancji a orzeczeniem II instancji. Stąd też przedstawienie przez studentów składających wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy nowych dowodów odnoszących się do okresu mającego w sprawie istotne znaczenie (tj. do poprzedniego roku akademickiego), powoduje obowiązek organu rozpatrującego taki wniosek z nowymi dowodami - przeprowadzenia postępowania dowodowego.
W przypadku wniesienia środka odwoławczego dopiero z wydaniem decyzji przez organ II instancji można mówić o zakończeniu postępowania administracyjnego. Dlatego też po złożeniu przez studenta kierunku studiów drugiego stopnia Edukacja Artystyczna w Zakresie Sztuki Muzycznej wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, uwzględnieniu przedstawionych przez niego dowodów i ustaleniu jego punktacji, OKSS zobowiązana była dokonać - w celu zachowania wymogu określonego w art. 174 ust. 4 p.s.w. oraz § 16 ust. 3 i 4 Regulaminu - przeliczenia punktów uzyskanych przez poszczególnych studentów wskazanego powyżej kierunku, którym przyznano stypendium. Oznaczało to, że decyzje OKSS przyznające stypendium rektora dla najlepszych studentów studentom w liczbie przekraczającej określoną w art. 174 ust. 4 p.s.w. i § 16 ust. 3 i 4 Regulaminu liczbę studentów każdego kierunku studiów prowadzonego w uczelni, były decyzjami niezgodnymi z powyższymi przepisami w przypadku uwzględnienia wniosków innych studentów w postępowaniu w II instancji, podlegającymi wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Organ wywiódł, że sposobem, który pozwala na wyeliminowanie z obrotu takiej decyzji jest tryb nadzorczy ustanowiony w art. 177 ust. 5 i 6 p.s.w. jako instytucja właściwa wyłącznie dla organów uczelni przyznających świadczenia pomocy materialnej, nie mający swojego odpowiednika w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego. Tryb ten został przewidziany w celu nadzoru nad prawidłowym wydatkowaniem przez organy właściwe w sprawach pomocy materialnej (komisje stypendialne, którym dziekani
i rektor przekazali w trybie art. 175 ust. 4 p.s.w. uprawnienia do przyznawania świadczeń pomocy materialnej) środków publicznych przekazanych uczelni na wypłatę tych świadczeń. Skoro zatem ustawodawca postanowił, że maksymalnie tylko 10% studentów danego kierunku może otrzymać stypendium rektora dla najlepszych studentów, a zgodnie z § 16 ust. 3 Regulaminu stypendia rektora dla najlepszych studentów przyznawane są w liczbie 9% liczby studentów na każdym kierunku, z wyłączeniem studentów pierwszego roku studiów pierwszego stopnia
i studentów pierwszego roku studiów jednolitych magisterskich na kierunkach, na które nie przyjęto laureatów olimpiady międzynarodowej albo laureatów lub finalistów olimpiady przedmiotowej o zasięgu ogólnopolskim, o których mowa w przepisach o systemie oświaty, przy czym studia stacjonarne i niestacjonarne na każdym poziomie kształcenia dla danego kierunku są traktowane łącznie, a poziomy kształcenia są traktowane odrębnie, a także zgodnie z § 16 ust. 4 Regulaminu, OKSS w toku rozpatrywania wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy może zwiększyć liczbę studentów uprawnionych do uzyskania stypendium, o której mowa w § 16 ust. 3 Regulaminu maksymalnie o 1%, tj. nie więcej niż do 10% liczby studentów na każdym kierunku obliczanej z uwzględnieniem § 16 ust. 3 Regulaminu - to nie jest możliwe przekroczenie tych liczb przez organy uczelni. Wobec powyższego, w ocenie organu, w sytuacji gdyby poza studentem, który otrzymał stypendium wskutek złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i przedstawienia nowych dowodów, I.S. została uwzględniona jako osoba uprawniona do stypendium rektora dla najlepszych studentów, wówczas uczelnia naruszyłaby wskazane powyżej przepisy.
Odnosząc się natomiast do zarzutów dotyczących toku postępowania organ zauważył, że strona została poinformowana o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz o fakcie, iż na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. w związku z art. 207 ust. 1 p.s.w. - w terminie 7 dni od otrzymania pisma informującego o wszczęciu postępowania - ma możliwość zapoznania się z aktami postępowania oraz wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów. I.S. w dniu 21 stycznia 2016 r. została poinformowana o prawnych aspektach wszczęcia postępowania przez Rektora Uniwersytetu oraz zapoznała się z materiałem dowodowym sprawy. Ponadto strona poznała wyliczenia OKSS dotyczące udokumentowanych osiągnięć o charakterze artystycznym oraz została poinformowana o możliwości wniesienia własnych uwag i dowodów.
Ponadto organ uznał za niezasadny zarzut nieprzeprowadzenia rozprawy, albowiem w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły przesłanki, które wskazywałyby na taką konieczność.
Odnosząc się zaś do zarzutu nieprawidłowego zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności organ zauważył, że zgodnie z art. 108 § 1 k.p.a. decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. Z zaskarżonej decyzji Rektora Uniwersytetu wynika, że podstawą do zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności był interes społeczny przejawiający się w dbałości o prawidłowe wydatkowanie środków publicznych, z których finansowane są stypendia.
Skargę na decyzję Rektora Uniwersytetu złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim I.S. zarzucając naruszenie :
1) przepisu art. 177 ust. 6 p.s.w. przez niewłaściwe jego zastosowanie, które miało wpływ na wynik sprawy;
2) przepisu art. 181 ust. 1 p.s.w. oraz przepisu art. 174 ust. 4 p.s.w. przez błędną ich wykładnię, które miało wpływ na wynik sprawy.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji, wydanie postanowienia orzekającego, że wyrok uchylający powyższą decyzję wywołuje skutki prawne z dniem ogłoszenia oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że przepis art. 177 ust. 6 p.s.w., przyjęty w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji oraz w poprzedzającej ją decyzji został naruszony przez jego niewłaściwe zastosowanie, to jest przez tzw. błąd subsumcji, czyli wadliwe uznanie, że ustalony w przedmiotowej sprawie stan faktyczny odpowiada normie prawnej zakodowanej w treści art. 177 ust. 6 p.s.w.
I.S. powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych podkreśliła, że warunkiem koniecznym, a zarazem wystarczającym do otrzymania stypendium rektora dla najlepszych studentów jest już samo uzyskanie przez studenta "za rok studiów wysokiej średniej ocen", czyli spełnienie jednej spośród różnych przesłanek przewidzianych w art. 181 ust. 1 p.s.w. Zdaniem skarżącej art. 186 ust. 1 p.s.w. nie upoważnia Rektora do określania uzyskanej przez studenta za rok studiów wysokiej średniej ocen (art. 181 ust. 1 p.s.w.) za pomocą metody liczby punktów, a w konsekwencji do obniżania albo podwyższania tej średniej ocen. Takie postępowanie, naruszając przepis art. 76 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 207 ust 1 i 2 p.s.w., pozbawia "Kartę okresowych osiągnięć studenta" tego, co zostało w niej urzędowo stwierdzone. W konsekwencji § 15 ust. 8 Regulaminu jest w tym zakresie niezgodny z art. 186 ust. 1 p.s.w. Ponadto nałożenie aktem zakładowym uczelni - postanowieniem § 15 ust. 7 i 10 zdanie 1 do przecinka w zw. z § 15 ust. 8 Regulaminu obowiązku wykazania przez studenta (obywatela), i to jeszcze dowodami z dokumentów, posiadania oprócz "wysokiej średniej ocen" za ostatni zaliczony rok studiów, także co najmniej jednego ze składników N, A, S - tzn. obowiązku nieprzewidzianego w art. 181 ust. 1, ani w art. 186 ust. 1 p.s.w., a mogącego prowadzić do pozbawienia studenta, który uzyskał jedynie "wysoką średnią ocen“ (4,91), dostępu do prawa do bezzwrotnej pomocy materialnej w formie "stypendium rektora dla najlepszych studentów (art. 173 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 94 ust. 1 pkt. 7 i art. 103 ust. 1 i 2 pkt 1 oraz ust. 3, 5 i 7 p.s.w.) - jest w ocenie skarżącej przypadkiem jaskrawego i rażącego naruszenia przez organ - wyrażonej w art. 7 w zw. z art. 83 Konstytucji RP - zasady praworządności, które miało wpływ na wynik sprawy.
Dalej skarżąca podniosła, że organ naruszył również art. 174 ust. 4 p.s.w. oraz postanowienia § 16 ust. 2 Regulaminu w zw. z art. 177 ust. 6 in fine p.s.w. przez przyznanie (z dniem 9 lutego 2016 r. "stypendium rektora dla najlepszych studentów" studentowi studiującemu na kierunku "Edukacja Artystyczna w Zakresie Sztuki Muzycznej, a więc studiującemu nie na kierunku: "[...]", ze środków funduszu pomocy materialnej przeznaczonych dla studentów kierunku: [...]. Ubocznie skarżąca zaakcentowała, że organ nie wykazał, aby ów nieokreślony w zaskarżonej decyzji imieniem i nazwiskiem student uzyskał za rok "średnią arytmetyczną wszystkich ocen uzyskanych w zaliczonych semestrach, zaokrągloną do 0,01" wyższą od 4,91. Jednocześnie wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentów nieujawnionego studenta, albowiem jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych okoliczności co do uprawnienia tego studenta do podważenia decyzji, na podstawie której skarżącej przyznano stypendium rektora dla najlepszych studentów.
Zdaniem skarżącej organ naruszył również art. 174 ust. 4 p.s.w. przez błędną jego wykładnię (mylne rozumienie normy prawnej), które to uchybienie miało wpływ na wynik sprawy oraz błędnie zinterpretował § 16 ust. 3 i 4 Regulaminu. Organ przyjął bowiem, że dotacja określona w art. 174 ust. 4 (w zw. z art. 94 ust. 1 pkt 4) p.s.w. na finansowanie "stypendium rektora dla najlepszych studentów" (art. 173 ust. 1 pkt 3 p.s.w.) jest jedynym źródłem, z którego pochodzić mogą środki na finansowanie stypendium przyznawanego w tej formie. Tymczasem z analizy przepisów ustawy p.s.w. wynika, że istnieją inne jeszcze źródła, z których pochodzić mogą środki na finansowanie stypendium tej formy. Jednym ze składników funduszu pomocy materialnej dla studentów i doktorantów, o którym mowa w art. 103 p.s.w. jest dotacja otrzymywana z budżetu państwa na zadania związane z bezzwrotną pomocą materialną dla studentów oraz dla doktorantów (art. 103 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 94 ust. 1 pkt 7 p.s.w.). Dotacja, jako element funduszu, stanowi główne źródło finansowania pomocy materialnej dla studentów i doktorantów (art. 103 ust. 3), ale nie jedyne źródło. Fundusz tworzony jest także z opłat za korzystania z domu studenckiego i ze stołówki studenckiej, a także innych przychodów, w tym opłat za wynajem pomieszczeń w domach i stołówkach studenckich (art. 103 ust. 2 pkt 2-4 p.s.w.). Ta część funduszu jest zasadniczo przeznaczona na pokrycie kosztów utrzymania domów i stołówek studenckich (art. 103 ust. 4 p.s.w.), ale może być również przeznaczona na wypłatę stypendiów i zapomóg (art. 103 ust. 5 p.s.w.). Co więcej niewykorzystane w danym roku budżetowym środki funduszu przechodzą na rok następny do wykorzystania na takie cele, jak wypłata stypendiów i zapomóg (art. 103 ust. 7 p.s.w.). Ponadto przyznawanie i wypłacanie stypendium, o którym mowa w art. 173 ust. 1 pkt 3 p.s.w., może być finansowane z przychodów własnych uczelni publicznej, gdyż stanowi ono zadanie ustawowo określonej działalności takiej uczelni (art 92 ust 1 i art 98 ust. 1 pkt 3, 3a, 4, 6, 7, 9, 10 w zw. z art. 175-177 p.s.w.). Niewykorzystane w danym roku środki finansowe przychodów własnych pozostają w dyspozycji uczelni na rok następny (art. 98 ust. 3 p.s.w.). Zatem art. 174 ust. 4 p.s.w., stosowany w powiązaniu z art. 94 ust. 1 pkt 7 p.s.w., zawiera regułę dotyczącą podziału środków dotacji z budżetu państwa na stypendia i zapomogi. Nie jest to jednak jedyne źródło, z którego mogą być finansowane świadczenia pomocy materialnej dla studentów. Art. 174 ust. 4 p.s.w. nie ogranicza możliwości finansowania przez uczelnię stypendiów rektora dla najlepszych studentów z części funduszu pomocy materialnej dla studentów i doktorantów pochodzącej z pozabudżetowych źródeł funduszu (art. 103 ust. 5, art. 92 ust. 1 i art. 98 ust. 1 p.s.w.). W następstwie takiego stanu prawnego łączne środki (z dotacji oraz innych przychodów funduszu, a także z przychodów własnych uczelni) wydatkowane w danym roku na stypendia rektora dla najlepszych studentów mogą przekraczać 40% środków dotacji przeznaczonych łącznie na stypendia rektora dla najlepszych studentów, stypendia socjalne oraz zapomogi. Tak samo należy traktować określony w art. 174 ust. 4 p.s.w. limit liczby stypendiów rektora dla najlepszych studentów ("stypendia rektora dla najlepszych studentów przyznawane w liczbie nie większej niż 10% liczby studentów każdego kierunku studiów prowadzonego w uczelni"). Przepis ten nie ogranicza możliwości przyznania stypendiów rektora w liczbie przekraczającej dziesięcioprocentowy limit pod warunkiem sfinansowania liczby stypendiów przekraczających ustawowy limit z innych przychodów funduszu pomocy materialnej dla studentów i doktorantów a także z przychodów własnych uczelni (art. 103 ust. 5, art. 92 ust. 1 i art. 98 ust. 1 p.s.w.).
Podsumowując skarżąca stwierdziła, że zadysponowanie środkami funduszu pomocy materialnej poprzez przyznanie skarżącej stypendium, do którego nabyła prawo zgodnie z przepisami p.s.w. i Regulaminu, nie narusza zasad gospodarowania środkami tego funduszu.
Ponadto skarżąca podkreśliła, że istotne w sprawie jest to, że skarżąca w dacie składania wniosku spełniała warunki uzyskania stypendium, w tym była również studentką Uniwersytetu. Odnosząc się do argumentu wyczerpania środków na stypendia, wskazała, że żaden przepis ustawy, ani opartego na upoważnieniu ustawowym Regulaminu przyznawania stypendiów nie przewiduje takiej przesłanki odmowy przyznania stypendium jak przyjął organ. Jeżeli skarżąca, po weryfikacji liczby przyznanych jej punktów, znalazła się na miejscu rankingowym gwarantującym uzyskanie stypendium, bo mieściła się w limicie 10% liczby studentów danego kierunku (art. 174 ust. 4 p.s.w., § 3 ust. 1 Regulaminu), nie ma podstawy do odmowy przyznania jej tego stypendium z uwagi na to, że środki zostały rozdysponowane na inne osoby. Już to stwierdzenie, zdaniem skarżącej, przesądza o wadliwości zaskarżonej decyzji, z uwagi na naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez odmowę przyznania stypendium z przyczyn nie przewidzianych prawem. Organ usiłował zbudować taką podstawę dokonując wykładni systemowej i opierając się na przepisach regulujących zasady podziału kwot dotacji na stypendia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się natomiast do zarzutów podniesionych w skardze wyjaśnił, że w treści uzasadnienia decyzji błędnie wskazano studenta kierunku studiów drugiego stopnia Edukacja Artystyczna w Zakresie Sztuki Muzycznej, podczas gdy powinno być studenta studiów pierwszego stopnia na kierunku [...], omyłka ta miała charakter oczywistej, dlatego też postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. Rektor Uniwersytetu, działając z urzędu sprostował powyższą oczywistą omyłkę w decyzji Rektora Uniwersytetu z dnia [...] marca 2016 r., znak [...]. Na postanowienie strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Przy czym z uzupełnionych na wezwanie Sądu akt administracyjnych wynika, iż postanowieniem z dnia [...] maja 2016 r. Rektor Uniwersytetu utrzymał w mocy wspomniane powyżej postanowienie o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej. W piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2016 r. skarżąca zakwestionowała prawidłowość powyższego sprostowania.
Ponadto organ podkreślił, że w związku z uchyleniem decyzji przez Rektora Uniwersytetu i nadaniu jej rygoru natychmiastowej wykonalności, członkowie OKSS wyznaczeni do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie przyznawania stypendium rektora dla najlepszych studentów na Wydziale Artystycznym dokonali ponownej analizy zgromadzonych dowodów przedłożonych przez stronę. W świetle nowych ustaleń dotyczących najmniejszej liczby punków P, od której można przyznawać stypendium rektora dla najlepszych studentów na kierunku [...] studiów pierwszego stopnia w roku akademickim 2015/2016 OKSS ustaliło, iż po wyliczeniu I.S. uzyskała 62,1 punkty. Najmniejsza liczba punktów P, od której można zgodnie z § 16 ust. 3 Regulaminu przyznać stypendium rektora dla najlepszych studentów na kierunku [...] studiów pierwszego stopnia w roku akademickim 2015/2016 wynosi 62,2. W związku z powyższym OKSS decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. nie przyznało I.S. stypendium rektora dla najlepszych studentów. Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 - określanej dalej jako p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje decyzje. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Kontrola sądu administracyjnego nie obejmuje natomiast zasadniczo oceny wypełniania przez organy administracji tzw. pozasystemowych kryteriów słusznościowych, w szczególności kierowania się zasadami współżycia społecznego, ani kryteriów celowościowych, takich jak realizacja określonej polityki stosowania prawa administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 25 września 2009 r., sygn. akt I OSK 1403/08). Mając na uwadze tak zakreślone granice kognicji Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie . Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Rektora Uniwersytetu z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] utrzymująca własną decyzję z dnia [...] lutego 2016 r. uchylającą w ramach nadzoru decyzję OKSS, dotyczącą przyznania skarżącej stypendium rektora dla najlepszych studentów Bezsporne jest, iż ostateczną decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. przyznano skarżącej stypendium rektora dla najlepszych studentów w roku akademickim w 2015/2016 na kierunku [...] studiów pierwszego stopnia. Decyzja ta została uchylona w związku z tym, iż w następstwie rozpoznania wniosków o ponowne rozpoznanie spraw w przedmiocie stypendium rektora dla najlepszych studentów w oparciu o nowe dowody, została ustalona nowa lista rankingowa studentów, która spowodowała, iż skarżąca nie osiągnęła liczby punktów uzasadniającej przyznanie jej stypendium. Zdaniem organu pozostawienie w obrocie decyzji z dnia [...] listopada 2015 r. doprowadziłoby do naruszenia przepisu art. 174 ust. 4 p.s.w. i powiązanego z nim § 16 ust. 3 i 4 Regulaminu. Ze względu bowiem na liczbę studentów na powyżej wskazanym kierunku w roku akademickim może otrzymać je jedna osoba. Podstawą wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 176 ust. 5 i 6 p.s.w., zgodnie z którym nadzór nad działalnością komisji stypendialnej i odwoławczej komisji stypendialnej, o których mowa w art. 175 ust. 4, sprawują odpowiednio kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej lub rektor, a nadzór nad działalnością komisji, o których mowa w art. 176 ust. 3 - rektor. (ust. 5) ; w ramach nadzoru, o którym mowa w ust. 5, odpowiednio kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej lub rektor może uchylić decyzję komisji stypendialnej lub odwoławczej komisji stypendialnej niezgodną z przepisami ustawy lub regulaminem, o którym mowa w art. 186 ust. 1 (ust. 6) . Czynności nadzorcze, o których mowa w art. 177 ust. 5 i 6 p.s.w., trudno jednoznacznie przyporządkować którejś z procedur ujętych w k.p.a. Nie jest to część postępowania "zwykłego", gdyż wskutek przekazania uprawnień, o którym wyżej była mowa - czynności postępowania zwykłego wykonują komisje stypendialne. Nie można uznać także, iż są to czynności podejmowane w ramach trybów nadzwyczajnych regulowanych w k.p.a., na co wskazują choćby wymienione w art. 177 ust. 6 p.s.w. kryteria nadzoru, tj. zgodność z przepisami ustawy lub regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów - odmienne od kryteriów wznowienia postępowania (art. 145 k.p.a.), stwierdzenia nieważności (art. 156 k.p.a.), czy też uchylenia lub zmiany decyzji (art. 154, 155 k.p.a.). Należy wobec tego uznać, że ustawodawca w art. 177 ust. 5 i 6 p.s.w. przewidział swoistą, odrębną procedurę nadzorczą, do której odpowiednio należy stosować przepisy k.p.a. ( por. wyrok WSA w Opolu z dnia 16 lipca 2009 r., sygn. akt II SA/Op 150/09, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 6 grudnia 2006 r. , sygn. akt II SAB/Bd 55/06, M. Kubiak /w/ W. Sanetra, M. Wierzbowski /red/, P.s.w. Komentarz, WKP 2013, t. 7 i 8 do art. 177 ). Odpowiednie stosowanie procedury administracyjnej oznacza obowiązek przeprowadzenia postępowania zgodnie z zasadami ogólnymi k.p.a., jak również przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego zgodnie z przepisami art. 75 i nast. k.p.a. I tak, stosownie do art. 7 k.p.a., obowiązkiem organu, który realizowany jest poprzez nakazy dotyczące postępowania wyjaśniającego, w tym wynikające z art. 77 i art. 80 k.p.a., jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Dokonane w tym zakresie ustalenia, stanowiące podstawę podjętego w sprawie rozstrzygnięcia winny zaś znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji. W myśl art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji winno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Oznacza to, że winno ono zawierać umotywowaną ocenę stanu faktycznego w świetle podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz wskazywać związek między tą oceną a rozstrzygnięciem. Zadaniem uzasadnienia jest bowiem przekonanie strony o prawidłowości decyzji. Jednocześnie też powinno ono stwarzać organom nadzoru oraz sądom administracyjnym możliwość sprawdzenia, czy w sprawie, co do okoliczności faktycznych dokonano wszystkich koniecznych ustaleń, a także rozważenia toku rozumowania organu wydającego decyzję oraz sprawdzenia motywów rozstrzygnięcia. Mając na uwadze powyższe przede wszystkim należy zauważyć, iż zarówno decyzja z [...] marca 2016 r. , jak i decyzja z dnia [...] lutego 2016 r. nie wskazują na jakiej podstawie w przypadku skarżącej ustalono liczbę punktów P na poziomie 59,1, od której zależało przyznanie stypendium rektora dla najlepszych studentów. Przy czym zauważyć należy, iż nie wynika to również ani z sentencji decyzji z dnia [...] listopada 2015 r. przyznającej skarżącej stypendium ani z uzasadnienia tej decyzji . Istotne jest także, iż skarżąca w toku postępowania nadzorczego kwestionowała powyższe ustalenia. W aktach znajduje się jedynie formularz zawierający punktację wypisaną przez członka OKSS z licznymi poprawkami i skreśleniami ( k. 89 – 86 akt administracyjnych ), pozbawiony jednak jest oceny dlaczego za niektóre osiągnięcia skarżąca otrzymała punkty, a za niektóre nie. Stąd organ winien był do tej kwestii odnieść się w sposób wyczerpujący . Ponadto organ powołuje się w sposób ogólnikowy i wyjątkowo enigmatyczny na nową listę rankingową i uwzględnienie wniosków o ponowne rozpoznanie sprawy złożonych przez innych studentów, jednakże ani lista rankingowa ani też decyzje, względnie decyzja przyznająca pomoc materialną w związku z osiągnięciem wyższej punktacji niż skarżąca, nie znalazły się w aktach sprawy ani też nie zostały szczegółowo opisane. W kontekście powyższego nie sposób skontrolować prawidłowość poczynionych ustaleń, zwłaszcza, iż skarżącej odmówiono udostępnienia decyzji, która zadecydowała o wszczęciu postępowania nadzorczego, mimo, iż miała ona w ocenie organu przesłankowe znaczenie dla niniejszej sprawy. Tym bardziej, iż jeszcze inny próg punktacji, od którego zależy przyznanie stypendium wskazano w aneksie do protokołu z dnia [...] lutego 2016 r. i w kolejnej decyzji z dnia [...] lutego 2016 r. ( k. 1 i k. 94 akt administracyjnych ). Z treści decyzji nie wynika również jaka jest liczba studentów na kierunku [...], co najwyżej można przypuszczać, iż jest ich nie więcej niż 10, związku z powołaniem się na zapis art. 174 ust. 4 p.s.w. i stwierdzeniem, iż w przypadku kierunku na którym studiuje skarżąca możliwe jest przyznanie jednego stypendium. Liczba studentów nie wynika również z żadnego z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Nie jest rolą sądu administracyjnego uzupełnianie w tym zakresie postępowania dowodowego, jako wykraczającego poza regulację wynikającą z art. 106 § 3 p.p.s.a. Wszystkie powyższe naruszenia art. 7 i 77 k.p.a., a także pominięcia w uzasadnieniu decyzji wskazanych okoliczności oraz oceny dokonanej w tym zakresie, jako uzasadniających treść rozstrzygnięcia, w świetle art. 107 § 3 k.p.a., uznać należało za naruszające określone przez ustawodawcę wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej. Stwierdzić przy tym trzeba, iż konsekwencją uchybienia art. 107 § 3 k.p.a., było również naruszenie art. 8 i art. 11 k.p.a. Z określonej w art. 8 k.p.a. zasady pogłębiania zaufania do organów państwa oraz wskazanej w art. 11 k.p.a. zasady przekonywania, wypływa bowiem dla organów administracji publicznej m.in. obowiązek należytego wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy. Odnosząc się do zarzutów skargi należy przede wszystkim rozważyć, dokonując wykładni przepisu art. 177 ust. 6 p.s.w. do jakiego momentu czasowego odnosi się zawarte w tym przepisie sformułowanie o niezgodności decyzji z przepisami ustawy lub regulaminu, o którym mowa w art. 186 ust. 1 u.p.s.w. W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie należy odnosić to do chwili wydawania zakwestionowanej decyzji. Tylko więc decyzja niezgodna z przepisami ustawy lub regulaminu w dniu jej podjęcia może być uchylona w powyższym trybie nadzoru sprawowanym przez rektora. Nie mogą zatem być podstawą jej uchylenia nowe okoliczności, powstałe po wydaniu decyzji, na które powołuje się organ, tj. rozpoznanie wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy innych studentów w przedmiocie przyznania im stypendiów dla najlepszych studentów i stworzenie nowej listy rankingowej. Przeciwne stanowisko prowadziłby do nadmiernej ingerencji w decyzję, korzystającą z przymiotu ostateczności w rozumieniu art. 16 k.p.a. na podstawie, której strona nabyła już uprawnienie i co więcej częściowo je zrealizowała. Ponadto dopuszczalność uchylenia decyzji w stanie faktycznym na jaki powołuje się organ w niniejszej sprawie, mogłoby teoretycznie prowadzić do sytuacji, iż w istocie w przewidywalnym terminie nie dochodziłby do stabilizacji nabycia uprawnienia do stypendium przez żadnego ze studentów. Nie można bowiem wykluczyć, iż w wyniku uchylenia decyzji w trybie nadzoru i ponownego przeliczenia punktacji wobec możliwości przedłożenia nowych dowodów, konieczne byłoby stworzenie nowej listy rankingowej, która uzasadniałby z kolei uchylenie decyzji o przyznaniu stypendium, która stała się podstawą wszczęcia pierwotnego postępowania nadzorczego. Wykładnia przepisów prowadząca do tego rodzaju sytuacji jest nieakceptowalna. Należy również zauważyć, iż świadczenia w ramach pomocy materialnej dla studentów (stypendia, w tym rektorskie oraz zapomogi), finansowane są ze środków tworzonego przez uczelnie funduszu pomocy materialnej dla studentów i doktorantów (art. 174 ust. 1 p.s.w.). Jednym ze składników funduszu jest dotacja otrzymywana z budżetu państwa na zadania związane z bezzwrotną pomocą materialną dla studentów oraz dla doktorantów (art. 103 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 94 ust. 1 pkt 7 p.s.w.). Dotacja jako element funduszu stanowi główne źródło finansowania pomocy materialnej dla studentów i doktorantów (art. 103 ust. 3 p.s.w.), ale nie jedyne źródło. Fundusz tworzony jest także z opłat za korzystanie z domu studenckiego i ze stołówki studenckiej, a także innych przychodów, w tym opłat za wynajem pomieszczeń w domach i stołówkach studenckich (art. 103 ust. 2 pkt 2-4 p.s.w.). Ta część funduszu jest zasadniczo przeznaczona na pokrycie kosztów utrzymania domówi i stołówek studenckich (art. 103 ust. 4 p.s.w.), ale może być również przeznaczona na wypłatę stypendiów i zapomóg (art. 103 ust. 5 p.s.w.). Co więcej nie obowiązuje w tym zakresie zasada roczności, bowiem niewykorzystane z danym roku budżetowym środki funduszu przechodzą na rok następny do wykorzystania na wyżej wymienione cele (art. 103 ust. 7 p.s.w.). Kluczowym argumentem dla organu, uzasadniającym uchylenie decyzji przyznającej skarżącej stypendium, jest treść art. 174 ust. 4 p.s.w. i powiązane z nim postanowienia § 16 ust. 3 i 4 Regulaminu. W myśl powyższego przepisu, którego środki z dotacji, o których mowa w art. 94 ust. 1 pkt 7 i ust. 4 p.s.w., przeznaczone na stypendia rektora dla najlepszych studentów przyznawane w liczbie nie większej niż 10% liczby studentów każdego kierunku studiów prowadzonego w uczelni stanowią nie więcej niż 40% środków przeznaczonych łącznie na stypendia rektora dla najlepszych studentów, stypendia socjalne oraz zapomogi. Jeżeli liczba studentów na kierunku studiów jest mniejsza niż dziesięć, stypendium rektora dla najlepszych studentów może być przyznane jednemu studentowi. Przytoczona reguła dotyczy podziału dotacji z budżetu państwa na stypendia i zapomogi, nie jest to jednak jak już powyżej wspomniano jedyne źródło, z którego mogą być finansowane świadczenia pomocy materialnej. Art. 174 ust. 4 p.s.w. nie ogranicza możliwości finansowania przez uczelnię stypendiów rektora dla najlepszych studentów z części funduszu pomocy materialnej dla studentów i doktorantów pochodzącej z pozabudżetowych źródeł funduszu (art. 103 ust. 5 p.s.w.). W związku z tym łączne środki (z dotacji oraz innych przychodów funduszu) wydatkowane w danym roku na stypendia rektora dla najlepszych studentów mogą przekraczać 40% środków dotacji przeznaczonych na stypendia rektora, stypendia socjalne oraz zapomogi. Tak samo należy traktować określony w art. 174 ust. 4 p.s.w. limit liczby stypendiów rektora dla najlepszych studentów (mogą być one przyznane w liczbie nie większej niż 10% liczby studentów każdego kierunku studiów prowadzonego na uczelni). Przepis ten nie ogranicza możliwości przyznania stypendiów rektora w liczbie przekraczającej dziesięcioprocentowy limit pod warunkiem sfinansowania liczby stypendiów przekraczających ustawowy limit z innych przychodów funduszu pomocy materialnej dla studentów i doktorantów ( por. wyrok WSA w Rzeszowie z 19 sierpnia 2015 r., sygn. akt II SA/Rz 317/15, wyrok WSA w Lublinie z dnia 2 marca 2015 r., sygn. akt III SA/Lu 912/15, M. Kubiak, op.cit., t. 4,5,7 do art. 174 ) W konkluzji należy stwierdzić, iż istnieją mechanizmy pozwalające na znalezienie swoistych środków rezerwowych, tak aby zachować zgodność z zasadami gospodarowania finansami publicznymi i nie obarczać skarżącej konsekwencjami utworzenia kolejnego rankingu, już po wydaniu ostatecznej decyzji i częściowym zrealizowaniu jej uprawnień wynikających z tej decyzji. Organ tej okoliczności w ogóle nie uwzględnił i to w sytuacji, gdy jak wynika z art. 177 ust. 6 p.s.w. - nawet jeśli dochodzi do stwierdzenia naruszenia przepisów ustawy lub regulaminu przez decyzję przyznającą stypendium - organ nie ma obowiązku uchylenia wadliwej decyzji, a jedynie możliwość. Przepis ten bowiem w sposób odmienny od przepisu art. 70 ust. 3 p.s.w. używa sformułowania "może uchylić decyzję", a nie "uchyla decyzję". Sąd nie uwzględnił natomiast zarzutu skarżącej dotyczącej naruszenia art. 181 ust. 1 p.s.w., który stanowi, iż stypendium rektora dla najlepszych studentów może otrzymywać student, który uzyskał za rok studiów wysoką średnią ocen lub posiada osiągnięcia naukowe, artystyczne lub wysokie wyniki sportowe we współzawodnictwie międzynarodowym lub krajowym. Użyta w tym przepisie art. 181 ust. 1 p.s.w. alternatywa łączna w postaci spójnika "lub" odnosi się do kryteriów, jakie musi spełnić student, żeby otrzymać stypendium rektora dla najlepszych studentów, a nie do różnicowania kategorii tego stypendium. Tak więc, o to stypendium może ubiegać się skutecznie zarówno student, który spełnia tylko jedną przesłankę warunkującą jego przyznanie (np. uzyskał wysokie wyniki sportowe we współzawodnictwie krajowym), jak i student, który wypełnił kilka lub wszystkie z wymienionych w tym przepisie wymagań. Stypendium rektora dla najlepszych studentów jest jedno, natomiast jego przyznanie jest uwarunkowane spełnieniem różnych przesłanek, które mogą być spełnione łącznie, ale nie muszą ( por. wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2013 r. , sygn. akt I OSK 2528/12 , wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2014 r. , sygn. akt I OSK 959/14 z glosą aprobującą A. Jakubowskiego, OSP 2015/1/10 ). Analiza przepisów Regulaminu wskazuje, iż nie naruszają one powyższego przepisu. Zważyć bowiem należy, iż § 15 Regulaminu w istocie powtarza art. 181 ust. 1 p.s.w. ; wskazując na przesłanki przyznania stypendium, używa alternatywy zwykłej (nierozłącznej). Również § 15 ust. 10 z d. 1 Regulaminu odsyła do powyższego § 15 ust. 1, warunkując przyznanie stypendium od spełnienia przynajmniej jednego warunku zawartego w tym przepisie, co nie pozostaje w sprzeczności, ze wspomnianym rozumieniem art. 181 ust. 1 p.s.w. Obowiązek natomiast przedstawienia dokumentów potwierdzających osiągnięcia naukowe i artystyczne oraz wysokie wyniki w sporcie, zawarty § 15 ust. 7 Regulaminu, w powiązaniu z § 15 ust. 1 i 10, nie oznacza konieczności spełnienia więcej niż jednej przesłanki przyznania stypendium dla najlepszych studentów. Zastosowany przez organ system punktacji poszczególnych przesłanek wynikających z art. 181 ust. 1 p.s.w., określony w § 15 ust. 8 Regulaminu, mieści się granicach swobody gwarantowanej szkole wyższej w tym zakresie przez art. 186 ust. 1 p.s.w., który stanowi, iż szczegółowy regulamin ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, o których mowa w art. 173 ust. 1 pkt 1-3 i 8, w tym szczegółowe kryteria i tryb udzielania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, sposób wyłaniania studentów mogących otrzymać stypendium rektora dla najlepszych studentów, wzory wniosków o przyznanie świadczeń, wzór oświadczenia o niepobieraniu świadczeń na innym kierunku studiów oraz sposób udokumentowania sytuacji materialnej studenta ustala rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego. Regulamin realizuje w istocie przyjęty w p.s.w. kształt stypendium rektora dla najlepszych studentów pozwalający, aby mogli liczyć na wsparcie finansowe także ci studenci szkoły wyższej, którzy są szczególnie zainteresowani określonymi dyscyplinami naukowymi bądź pozostają aktywni na polu sportowym lub artystycznym - i odnoszą w swych dziedzinach sukcesy - nawet jeśli skupienie się na danej materii niesie dla nich ze sobą konsekwencję w postaci niższej średniej ocen. Konstrukcja normatywna rzeczonego stypendium sprzyja zatem premiowaniu nie tylko studentów poświęcających swój czas głównie na naukę przedmiotów pod kątem egzaminacyjnym, ale też wsparciu tych, którzy rozwijają swoje pasje badawcze, artystyczne czy sportowe - i mają w związku z tym zauważalne osiągnięcia. Nie budzi wątpliwości, że to często właśnie z tej drugiej grupy wyrastają wybitni naukowcy, artyści czy sportowcy ( por. A . Jakubowski, ibidem ). W istocie przeprowadzona przez skarżącą wykładnia art. 181 ust. 1 p.s.w. prowadziłaby do konieczności przyznawania odrębnych stypendiów za osiągnięcia w nauce, odrębnych za osiągnięcia artystyczne i naukowe oraz odrębnych za wysokie wyniki sportowe, co stoi w sprzeczności z treścią art. 173 ust. 1 pkt 3 p.s.w. i art. 181 ust. 1 p.s.w., które wspominają o jednym stypendium tj. stypendium rektora dla najlepszych studentów. W świetle powyższych podstaw uchylenia zaskarżonej decyzji bez znaczenia pozostawała argumentacja dotycząca bezpodstawnego sprostowania przez organ omyłki pisarskiej, podnoszona przez skarżącą w piśmie z dnia [...] czerwca 2016 r. Mając na uwadze powyższe naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, które miały ( w odniesieniu do przepisów prawa materialnego ) lub mogły mieć istotny wpływ ( w odniesieniu do przepisów prawa procesowego ) na rozstrzygnięcie, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c p.p.s.a uchylił zaskarżoną decyzję. Ponownie rozpoznając sprawę organ obowiązany jest uwzględnić powyższą ocenę prawną i wskazania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło