II SA/Go 460/16

Dnia 30 czerwca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2016 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H Spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier poza kasynem gry p o s t a n a w i a : odrzucić skargę. H Spółka z o.o., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] kwietnia 2016 roku nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia Spółce kary pieniężnej za urządzanie gier poza kasynem gry na automacie [...] nr [...]. Do skargi załączono m.in. poświadczony za zgodność z oryginałem odpis pełnomocnictwa udzielonego dnia [...] kwietnia 2016 r. adwokatowi J.S. do działania w imieniu Spółki w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (k. 11 akt sądowych) oraz informację odpowiadająca odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego według stanu na dzień [...] kwietnia 2016 r. (k. 14-19 akt sądowych). Zarządzeniem z dnia 8 czerwca 2016 r. pełnomocnik skarżącej Spółki adw. J.S. został wezwany do usunięcia braku formalnego skargi przez złożenie dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej – oryginału lub poświadczonego za zgodność z oryginałem (w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami) odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego skarżącej Spółki wykazującego, że osoba udzielająca pełnomocnictwa (tzn. prezes zarządu Spółki D.D.) była do tego uprawniona w chwili dokonywania czynności, tzn. w dniu [...] kwietnia 2016 r. – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, wezwanie powyższe doręczono pełnomocnikowi strony skarżącej dnia 17 czerwca 2016 r. (k. 32 akt sądowych). W terminie wyznaczonym do uzupełnienia braku formalnego skargi nadesłał on poświadczony przez siebie za zgodność z oryginałem odpis aktualny z Krajowego Rejestru Sądowego dotyczący skarżącej Spółki, według stanu na dzień [...] czerwca 2016 r., Jednocześnie wskazał w piśmie przewodnim datowanym na [...] czerwca 2016 r., iż przesyła odpis pełny z Krajowego Rejestru Sądowego skarżącej Spółki. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skargę należało odrzucić. Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza analiza wymogów jej dopuszczalności, określonych w art. 52-54 oraz art. 57 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej w skrócie ppsa. Postępowanie sądowoadministracyjne może się bowiem toczyć wyłącznie na skutek prawnie dopuszczalnej i skutecznie wniesionej skargi. W myśl art. 29 ppsa przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28 (tzn. osoby prawnej oraz jednostki organizacyjnej mającej zdolność sądową) mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Dodatkowo stronę skarżącą reprezentuje w niniejszej sprawie profesjonalny pełnomocnik, który stosownie do treści art. 37 § 1 ppsa zobowiązany był przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Jak wynika z piśmiennictwa i utrwalonego stanowiska judykatury sądów administracyjnych, pojęcie pełnomocnictwa należy rozumieć całościowo, jako komplet dokumentów niezbędnych do wykazania umocowania pełnomocnika do działania za mocodawcę (postanowienie NSA z dnia 20 maja 2009 r., I GSK 608/08 orzeczenia.nsa.gov.pl). Brak któregoś ze wspomnianych wyżej elementów jest równoznaczny z brakiem formalnym pisma. Stosownie do treści art. 49 § 1 ppsa, jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku skargi nieuzupełnienie w powyższym terminie braków formalnych skutkuje jej odrzuceniem, o czym stanowi art. 58 § 1 pkt 3 ppsa. Omawiane braki skargi mogą być uzupełniane w następstwie wezwania przez sąd w terminie i ze skutkiem określonym w art. 58 § 1 pkt 3 w związku z art. 49 § 1 ppsa. Strona winna stosować się do wezwań sądu, a tym samym przesłać wszystkie żądane od niej dokumenty oraz uzupełnić wszystkie braki, którymi dotknięte jest złożone przez nią pismo procesowe. Nieuzupełnieniem braków skargi jest nie tylko niewykonanie wezwania, ale także jego nieprawidłowe, czy niepełne wykonanie. Mając na uwadze dobro prawem chronione jakim jest prawo do sądu, stronie niewątpliwie należy umożliwić uzupełnienie braków skargi. Jeżeli jednak z takiej możliwości nie skorzystała w sposób odpowiedni, wówczas ponosi konsekwencje procesowe swego zaniedbania. Każde nieuzupełnienie właściwie zdiagnozowanych istotnych braków formalnych skargi skutkuje jej odrzuceniem (postanowienie NSA z dnia 29 grudnia 2011 r., I OSK 2319/11, LEX nr 1149332). Okoliczność, iż strona jest reprezentowana przez pełnomocnika w niczym nie zmienia powyższej konkluzji, co do znaczenia i charakteru prawa do sądu. Z samej istoty przedstawicielstwa, którego formą jest pełnomocnictwo wynika, że czynności prawne materialne i procesowe dokonywane są w imieniu innej osoby i z bezpośrednim skutkiem prawnym dla niej. Czynność prawna dokonana przez przedstawiciela (pełnomocnika) i w zakresie jego umocowania powoduje powstanie praw lub obowiązków bezpośrednio po stronie reprezentowanego. Tym samym wszelkie działania i zaniechania pełnomocnika w podejmowaniu określonych czynności procesowych odnoszą skutek prawny wobec mocodawcy (postanowienie NSA z dnia 22 stycznia 2014 r., II GSK 2179/13, LEX nr 1452753). Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w treści art. 58 § 1 pkt 3 w związku z art. 49 § 1 ppsa. Każde nieuzupełnienie właściwie zdiagnozowanych istotnych braków formalnych skargi – również w zakresie dotyczącym pełnomocnictwa – skutkuje jej odrzuceniem (postanowienie NSA z dnia 17 listopada 2015 r., I OSK 2800/15). W piśmiennictwie prezentowany jest również pogląd, iż formalizm procesowy stanowi gwarancję ochrony interesów procesowych osób działających w postępowaniu oraz zapewnia przewidywalność postępowania i stabilizację sytuacji prawnej jego uczestników (S. Cieślak, Formalizm postępowania cywilnego, Warszawa 2008, s. 119). Do wniesionej w niniejszej sprawie skargi pełnomocnik skarżącej Spółki załączył m.in. poświadczony za zgodność z oryginałem odpis pełnomocnictwa udzielonego dnia [...] kwietnia 2016 r. adwokatowi J.S. do działania w imieniu Spółki w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (k. 11 akt sądowych) oraz informację odpowiadającą odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego według stanu na dzień 21 kwietnia 2016 r. (k. 14-19 akt sądowych). Datę udzielenia pełnomocnictwa ([...] kwietnia 2016 r.) oraz datę, której dotyczyła złożona wraz ze skargą informacja z Krajowego Rejestru Sądowego ([...] kwietnia 2016 r.) dzieli wprawdzie tylko jeden dzień, jednakże dokument ten nie pozwalał na w pełni wiarygodne ustalenie, czy wskazany w tym dokumencie jako prezes zarządu M.D. był umocowany do dokonania tej czynności w dacie wcześniejszej, aniżeli wynika to z załączonego do skargi wydruku z KRS, tzn. w dniu [...] kwietnia 2016 r. Z tej właśnie przyczyny pełnomocnik został wezwany do złożenia dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej – oryginału lub poświadczonego za zgodność z oryginałem (w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami) odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego skarżącej Spółki wykazującego, że osoba udzielająca pełnomocnictwa była do tego uprawniona w chwili dokonywania czynności, tzn. w dniu [...] kwietnia 2016 r. Skierowana do pełnomocnika skarżącej Spółki przesyłka zawierająca wezwanie do uzupełnienia opisanego na wstępie braku formalnego skargi została prawidłowo doręczona dnia 17 czerwca 2016 r. (k. 32 akt sądowych). Termin do wykonania wezwania do uzupełnienia omawianego braku formalnego rozpoczął zatem swój bieg od dnia 18 czerwca 2016 r. i upłynął z dniem 24 czerwca 2016 r. W terminie tym pełnomocnik strony skarżącej nadesłał zamiast odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego skarżącej Spółki (co pozwoliłoby Sądowi na ocenę prawidłowości umocowania D.D. do udzielenia w imieniu Spółki pełnomocnictwa w dniu [...] kwietnia 2016 r.) odpis z Krajowego Rejestru Sądowego aktualny na dzień [...] czerwca 2016 r. Jednakże również ten odpis z KRS nie stanowił dowodu na okoliczność, iż osoba udzielająca w dniu [...] kwietnia 2016r. adwokatowi J.S. pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącej Spółki w niniejszym postępowaniu była do tego umocowana w chwili dokonywania tej czynności. To zaś oznacza, że brak jest podstaw do uznania tego pełnomocnictwa za udzielone prawidłowo (podobne stanowisko wyraził NSA w postanowieniu z dnia 5 kwietnia 2016 r., II GZ 286/16). Naczelny Sąd Administracyjny niejednokrotnie dawał wyraz poglądowi, w myśl którego pełnomocnictwo bez wykazania stosownym dokumentem, że udzieliła go osoba umocowana do reprezentowania strony, nie wypełnia warunków formalnych umożliwiających nadanie skardze kasacyjnej prawidłowego biegu, a umocowanie do dokonywania czynności w imieniu strony musi istnieć w dniu dokonywania tej czynności (wyrok z 7 stycznia 2009 r., I GSK 147/08, postanowienia z 14 stycznia 2015 r., I FSK 2007/14, z 10 grudnia 2014 r., I GSK 1870/14, z 18 września 2015 r., II GZ 467/15, orzeczenia.nsa.gov.pl). W tej sytuacji uznać należało, iż opisany wyżej brak formalny skargi nie został skutecznie usunięty, co uniemożliwiło nadanie skardze strony skarżącej dalszego biegu i co w myśl art. 58 § 1 pkt 3 ppsa obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny do jej odrzucenia. Wobec powyższych okoliczności, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ppsa orzeczono jak na wstępie.