II SA/Go 476/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędzia WSA Sławomir Pauter Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2015 r. sprawy ze skargi T.H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia odrzucić skargę. Decyzją z dnia [...] września 2014 r., nr [...] Prezydent Miasta po rozpoznaniu wniosku M.R.-P. ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie z nadbudową budynku handlowo-usługowego na działce nr ewid. [...]. Odwołanie od powyższej decyzji złożył T.H., właściciel nieruchomości nr [...] (sąsiadujących z nieruchomością objęta inwestycją), działając przez pełnomocnika – Z.C.. Na skutek rozpoznania w/w odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy decyzją z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] Prezydent Miasta powtórnie ustalił warunki zabudowy dla planowanej inwestycji. W związku z odwołaniem złożonym przez T.H. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Powyższa decyzja została doręczona Z.C. – pełnomocnikowi odwołującego w dniu [...] maja 2015 r. Decyzja doręczona została także skarżącemu - w dniu 19 maja 2015 r. (zwrotne potwierdzenia odbiorów decyzji w aktach administracyjnych). Pismem z dnia [...] czerwca 2015 r., nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 16 czerwca 2015 r. (koperta z pieczęcią nadania – k. 5), T.H., działając osobiście złożył od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powielając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Na wstępie podkreślić należy, iż zgodnie z przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej p.p.s.a., skarga podlega merytorycznemu rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny tylko wówczas, gdy Sąd ustali, że zostały zachowane przez stronę skarżącą przesłanki dopuszczalności zaskarżenia określonego aktu lub czynności organu administracji publicznej. Jedną z takich przesłanek jest wymóg zachowania ustawowego terminu do złożenia skargi. W myśl art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Termin ten jest terminem ustawowym, który nie może być wydłużany, ani skracany. Odnosząc się do zasad obliczania terminów na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego należy zauważyć, iż stosownie do treści art. 83 § 1 p.p.s.a. terminy te oblicza się według przepisów prawa cywilnego. Stąd w myśl art. 111 Kodeksu cywilnego termin oznaczony w dniach kończy się z upływem ostatniego dnia. Przy czym w sytuacji, gdy początkiem terminu oznaczonego w dniach jest pewne zdarzenie, nie uwzględnia się przy obliczaniu terminu dnia, w którym to zdarzenie nastąpiło. Dodać należy, iż oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, albo polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu (art. 83 § 3 p.p.s.a.). Należy podkreślić, iż konsekwencją podjęcia przez stronę czynności w postępowaniu sądowym (w tym przypadku wniesienie skargi) po upływie terminu jest jej bezskuteczność, chyba że na skutek złożonego przez stronę wniosku, który uznany zostanie za zasadny, Sąd orzeknie o przywróceniu terminu do wniesienia skargi (art. 85 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2015 r. doręczona została Z.C. jako pełnomocnikowi skarżącego w dniu 15 maja 2015 r. oraz skarżącemu w dniu 19 maja 2015 r. Na wezwanie Sądu (pismo organu z dnia [...] maja 2015 r. – k.46) Kolegium wyjaśniło, iż zaskarżona decyzja doręczona została pełnomocnikowi odwołującego, natomiast odwołującemu – T.H. decyzja doręczona została jedynie do wiadomości. Zasadnicze znaczenie w rozpoznawanej sprawie miało zatem wyjaśnienie, które doręczenie, pełnomocnikowi czy skarżącemu, wywarło skutek prawny otwierając termin do złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i tym samym od jakiej daty należy liczyć 30-dniowy termin do złożenia skargi. Z.C. został ustanowiony przez T.H. pełnomocnikiem na etapie postępowania odwoławczego od decyzji z dnia [...] września 2014 r. Wówczas Z.C. wraz z odwołaniem złożył pełnomocnictwo z dnia [...] grudnia 2009 r., sporządzone w formie aktu notarialnego (Rp A nr [...]), udzielone mu przez T.H. i jego żonę I.C.-H. do m.in.: zaciągnięcia w [...] kredytu, w tym podpisania umowy kredytowej, uruchomienia środków z kredytu i dalszej jego obsługi, ustanawiania ograniczonych praw rzeczowych, w tym hipotek, zawarcia umowy o zabezpieczenie spłaty kredytu i przelewu praw z tejże umowy na rzecz banku, zawarcia w ich imieniu umowy ubezpieczenia nieruchomości położonej w [...], przy ul. [...] i działki nr [...] przy ul. [...], reprezentowania przez wspólnotami właścicieli lokali, także w sprawach przekraczających zwykły zarząd nieruchomością wspólną, odbioru korespondencji i reprezentowania ich w postępowaniu wieczystoksięgowym, przed urzędem skarbowym, przed organami samorządu terytorialnego i administracji państwowej oraz innymi instytucjami, a także osobami prawnymi i fizycznymi – we wszystkich sprawach związanych z czynnościami przewidzianymi w niniejszym pełnomocnictwie, podpisywania w ich imieniu wszystkich pism, wniosków, umów, deklaracji i innych dokumentów, jakie w zakresie niniejszego pełnomocnictwa okażą się niezbędne. Pismem z dnia [...] listopada 2014 r. SKO wezwało Z.C. do złożenia pełnomocnictwa udzielonego mu przez T.H. do złożenia odwołania od decyzji z dnia [...] września 2014 r. (k. 24), uznając, iż dokument złożony wraz z odwołaniem nie spełnia wymogów pełnomocnictwa do działania w przedmiotowej sprawie. W wyznaczonym przez organ terminie Z.C. przedłożył sporządzony w formie aktu notarialnego dokument pełnomocnictwa z dnia [...] grudnia 2009 r. (Rp. A nr [...]), w którym T.H. udzielił Z.C. pełnomocnictwa do: - nabywania – do swojego majątku osobistego, a także dorobkowego, dowolnej nieruchomości, prawa użytkowania wieczystego gruntu, spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość, - sprawowania zwykłego zarządu całym jego majątkiem, - zawierania i rozwiązywania umów najmu, dzierżawy, - reprezentowania go przez zakładami energetycznymi, gazowniczymi, wodnokanalizacyjnymi , telekomunikacyjnymi i zakładami ubezpieczeń, włącznie z możliwością zawierania i rozwiązywania umów, - odbioru korespondencji, przesyłek i pieniędzy, - podpisywania w jego imieniu wszelkich pism, wniosków, umów, deklaracji i innych dokumentów, jakie w zakresie niniejszego pełnomocnictwa okażą się niezbędne, - reprezentowania go przed organami spółdzielni mieszkaniowej, wspólnotą mieszkaniową, przed urzędem skarbowym, przed organami samorządu terytorialnego i administracji państwowej oraz innymi instytucjami – we wszystkich sprawach związanych z czynnościami przewidzianymi w niniejszym pełnomocnictwie. Zdaniem Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze słusznie uznało Z.C. za pełnomocnika T.H. i doręczyło mu zaskarżoną decyzję (a wcześniej także decyzję z dnia [...] grudnia 2014 r.). Treść pełnomocnictwa (Nr [...]) wskazuje, iż Z.C. był umocowany do reprezentowania T.H. przed organami administracji publicznej, w tym SKO w przedmiotowej sprawie. Pełnomocnictwo to z uwagi na sposób jego zredagowania wymagało poszerzonej analizy, której wyniki potwierdzają prawidłowość interpretacji dokumentu przez organ. Upoważnienie Z.C. do działania w charakterze pełnomocnika T.H. w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ustalenia warunków zabudowy wyinterpretować należy z fragmentu pełnomocnictwa upoważniającego do reprezentowania T.H. przed organami samorządu terytorialnego oraz innymi instytucjami w sprawach związanych ze sprawowaniem zwykłego zarządu całym majątkiem mocodawcy (§ 1 tiret drugi i siódmy). Nie ulega wątpliwości, iż w skład majątku T.H. wchodzą nieruchomości objęte działkami o numerach: [...], sąsiadujące z nieruchomością objętą inwestycją (wypis z rejestru gruntów w aktach administracyjnych). Pozostało zatem dokonanie oceny czy udział w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ustalenia warunków zabudowy działki sąsiedniej do nieruchomości skarżącego stanowi czynność zwykłego zarządu tymi nieruchomościami, bowiem tylko w zakresie takich czynności Z.C. był umocowany do reprezentacji skarżącego. Na gruncie przepisów prawa brak jest definicji legalnej pojęcia czynności zwykłego zarządu. Przeciwieństwem czynności zwykłego zarządu są czynności przekraczające zwykły zarząd. Terminy te używane są w odniesieniu do różnych instytucji w polskim prawie m.in.: w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tj. Dz. U. z 2014 r. poz. 121ze zm.) w odniesieniu do współwłasności (art. 199-201), w ustawie z dnia 24 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tj. Dz. U. z 2015 r. poz. 583) w odniesieniu do zarządu majątkiem dziecka (art. 101) i stosunków między małżonkami (art. 29), w ustawie z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tj. Dz. U. z 2015 r. poz. 1892 ze zm.) w odniesieniu do zarządu nieruchomością wspólną (art. 22). W niektórych przypadkach, jak w ustawie o własności lokali, ustawodawca zastosował przedstawienie katalogu przykładowych czynności objętych zwykłym zarządem. W przewarzającej mierze jednak znaczenie i ramy pojęcia czynności zwykłego zarządu ukształtowało orzecznictwo i doktryna. Według powszechnego przekonania pojęcia czynności zwykłego zarządu i przekraczającej zwykły zarząd są względne, dlatego nie jest możliwe przyjęcie jednolitego kryterium do ich rozgraniczenia, kryterium można ustalić tylko w konkretnych okolicznościach faktycznych. Jednak w orzecznictwie i doktrynie ukształtowano pewne ogólne wskazania pozwalające ustalić co stanowi czynność zwykłego zarządu, a co jej przekroczenie. Na gruncie art. 201 k.c. ogólnie uważa się za czynności zwykłego zarządu załatwianie spraw związanych z normalną eksploatacją rzeczy, pobieranie pożytków i dochodów, uprawę gruntów, konserwację, administrację i szeroko rozumianą ochronę w postaci różnych czynności zachowawczych. Natomiast poza zakresem zwykłego zarządu pozostają wszystkie czynności przekraczające go, ale będące poza tym czynnościami zarządu. Przy czym zawsze rozporządzanie rzeczą wspólną jest czynnością przekraczającą zwykły zarząd (Rudnicka, Jolanta, Rudnicki, Grzegorz i Rudnicki, Stanisław. Art. 199, Art. 200, Art. 201, Art. 202, Art. 203, Art. 204, Art. 205. W: Kodeks cywilny. Komentarz. Księga druga. Własność i inne prawa rzeczowe. Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, 2013). Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy należy po pierwsze zwrócić uwagę, iż nie ma tu zastosowania wprost żadna z w/w regulacji prawnych, gdyż nieruchomości nr [...] wchodzące w skład majątku T.H. stanowią jego wyłączną własność, a analiza dotyczy określenia granic pełnomocnictwa a nie zagadnienia zarządu nieruchomością wspólną czy rzeczy objętej współwłasnością. Stąd przy interpretacji treści pełnomocnictwa z dnia [...] grudnia 2009 r. konieczne jest odpowiednie zastosowanie przytoczonych powyżej rozważań do stanu faktycznego ustalonego w niniejszej sprawie. Zdaniem Sądu udział właściciela nieruchomości w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ustalenia warunków zabudowy nieruchomości sąsiedniej w charakterze strony należy do czynności zwykłego zarządu. Czynności podejmowane w takim postępowaniu, w tym wniesienie odwołania i podnoszenie zarzutów w postępowaniu, stanowią niewątpliwie czynności o charakterze zachowawczym, mające zasadniczo na celu ochronę przysługującego właścicielowi nieruchomości prawa i związanych z nim uprawnień przed ewentualnymi naruszeniami, jakie powodować może wydanie decyzji o warunkach zabudowy nieruchomości sąsiedniej. Nie ulega wątpliwości, iż w/w czynności nie można zaliczyć do czynności o charakterze rozporządzającym, zatem nie są to czynności przekraczające zwykły zarząd. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, iż udzielone Z.C. przez T.H. pełnomocnictwo do reprezentowania przed jednostkami samorządu terytorialnego i innymi instytucjami w sprawach zwykłego zarządu jego majątkiem obejmuje reprezentowanie T.H. przed organem I i II instancji w sprawie dotyczącej ustalenia warunków zabudowy na dz. nr [...]. Zważyć przy tym należy, iż skarżący nie kwestionował doręczenia decyzji Kolegium z dnia [...] grudnia 2014 r. ustanowionemu przez niego pełnomocnikowi. Ponadto pełnomocnictwo to nie zostało odwołane ani ograniczone przez T.H. w trakcie dalej prowadzonego postepowania administracyjnego. W świetle powyższych rozważań brak było podstaw do pominięcia przez SKO pełnomocnictwa udzielonego Z.C.. Zatem organ prawidłowo zaskarżoną decyzję doręczył Z.C. jako pełnomocnikowi strony. Podstawę działania organu w tym zakresie stanowił art. 40 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), zgodnie z którym jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Treść w/w przepisu nie pozostawia wątpliwości, iż w sytuacji, gdy strona ustanawia pełnomocnika organ administracji publicznej jest obowiązany doręczać pisma pełnomocnikowi. Przepis ten ma pełnić funkcję gwarancyjną dla ochrony interesów strony, która mając ustanowionego pełnomocnika i dokonując przez niego czynności procesowych nie może ponosić ujemnych konsekwencji prawnych z powodu braku doręczenia konkretnego rozstrzygnięcia w sprawie ustanowionemu pełnomocnikowi (por. postanowienie NSA z dnia 21 listopada 2013 r., I OSK 2688/13). W orzecznictwie przyjmuje się, iż cyt. przepis nie zakazuje doręczeń pod adresem strony, która ustanowiła pełnomocnika, lecz jedynie nakazuje doręczanie pism temu pełnomocnikowi. Oznacza to, że w sytuacji gdy pismo zostało jednocześnie doręczone stronie i jej pełnomocnikowi, doręczenie pisma pełnomocnikowi jest prawnie skuteczne, natomiast strona została w ten sposób jedynie poinformowana o treści pisma (por. postanowienie NSA z dnia 11 marca 1997 r. I SA/Po 1333/96, wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2011 r. II OSK 1739/10). Termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego rozpoczyna bieg od doręczenia decyzji pełnomocnikowi strony postępowania a nie stronie, choćby wcześniej zostało doręczone stronie. Taki sam skutek wywołuje sytuacja, w której najpierw pismo organu zostało doręczone pełnomocnikowi, a dopiero potem bezpośrednio stronie (por. postanowienie NSA z dnia 12 sierpnia 2014 r., II GSK 1795/14). W świetle powyższych rozważań należało przyjąć, iż doręczenie zaskarżonej decyzji z dnia [...] maja 2015 r. nastąpiło w dniu 15 maja 2015 r., tj. w dniu doręczenia decyzji pełnomocnikowi odwołującego. Doręczenie decyzji odwołującemu w dniu 19 maja 2015 r. miało w tych okolicznościach charakter wyłącznie informacyjny i nie wywierało skutku prawnego w postaci otwarcia terminu do złożenia skargi do sądu administracyjnego. W konsekwencji 30-dniowy termin do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego liczyć należy od daty doręczenia decyzji pełnomocnikowi, a zatem upłynął on w dniu 15 czerwca 2015 r. Tymczasem skarga złożona została przez T.H. w dniu 16 czerwca 2015 r. (data nadania skargi w urzędzie pocztowym), a więc z uchybieniem ustawowego terminu do jej wniesienia. Sąd informacyjnie wskazuje, iż strona skarżąca nie złożyła do tutejszego Sądu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, na podstawie art. 86 i 87 p.p.s.a. Z uwagi na powyższe należało zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a orzec jak w sentencji.