II SA/Go 489/12
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2012-09-19
Skład orzekający: Jacek Jaśkiewicz, Jacek Niedzielski, Grażyna Staniszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uzyskanie przez inwestora pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego pozbawia organy możliwości prowadzenia postępowania w trybie art. 51 Prawa budowlanego (tzw. tryb naprawczy), nawet jeśli obiekt został wybudowany z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego?Ratio decidendi
Uzyskanie przez inwestora pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego pozbawia organy możliwości prowadzenia odrębnego postępowania na podstawie art. 51 Prawa budowlanego, nawet jeśli obiekt jest w złym stanie technicznym lub został wybudowany z istotnymi odstępstwami od projektu. Tryb z art. 51 Prawa budowlanego służy doprowadzeniu wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, natomiast nie stanowi podstawy do nakazów dotyczących obiektu, który uzyskał pozwolenie na użytkowanie; w takich przypadkach stosuje się art. 66 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która orzekła o braku przesłanek do wydania nakazu rozbiórki lub doprowadzenia do stanu poprzedniego budynku mieszkalnego. Wcześniejsze postępowania dotyczyły legalizacji samowolnie wykonanych robót budowlanych i zatwierdzenia projektu zamiennego. Po uchyleniu przez WSA wcześniejszych decyzji, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie z uwagi na wydanie pozwolenia na użytkowanie budynku. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję i orzekł o braku podstaw do nakazu rozbiórki lub doprowadzenia do stanu poprzedniego, uznając, że pozwolenie na użytkowanie wyłącza stosowanie art. 51 Prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2012 r. sprawy ze skargi B.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia o braku przesłanek do wydania nakazu rozbiórki lub doprowadzenia do stanu poprzedniego budynku oddala skargę.
II SA/Go 489/12
Uzasadnienie
1. Decyzją z dnia [...] lutego 2011 roku nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (Dz.U. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), nakazał A. i P. małżonkom S. sporządzenie i przedstawienie czterech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych związanych z realizacją budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej położonego na działce nr [...].
Decyzję tę w dniu [...] kwietnia 2011r. utrzymał w mocy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, dokonując jedynie zmiany terminu wykonania obowiązku.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 roku nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, zatwierdził przedłożony przez inwestorów projekt budowlany zamienny dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej położonego na działce nr [...] i udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, a także nałożył na inwestorów obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie.
Po rozpoznaniu odwołania B.K., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2011r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Od tej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła B.K., zarzucając jej naruszenie art. 7, 10 § 1, 77 § 2 i 84 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej k.p.a.) oraz § 12 ust. 3 pkt 2, § 204 ust. 1-5, § 206 ust. 1-2 oraz § 272 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm.).
2. Wyrokiem z dnia 28 września 2011 r., w sprawie o sygnaturze akt II SA/Go 583/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie WIkp. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2011 r.
W uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano, że podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji był przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 41 ust. 4 Prawa budowlanego regulujący tryb "naprawczy", którego celem jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organy obu instancji prawidłowo zastosowały i zinterpretowały przepisy art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, zobowiązując inwestorów do złożenia projektu zamiennego. Taki projekt został przez inwestorów złożony.
Jednakże na podstawie analizy zgromadzonego materiału dowodowego sąd przyjął, że organ uchybił zasadom wyrażonym w art. 6, 8, 7, 9 i 11 k.p.a. nie uwzględniając okoliczności, że Prezydent Miasta w sprawie [...] - w następstwie wznowienia, prowadził postępowanie w sprawie decyzji ostatecznej nr [...] z dnia [...] marca 2007r. zatwierdzającej projekt budowlany zamienny budynku mieszkalnego jednorodzinnego, przewidzianego do realizacji na działce [...] (obecnie [...]) przy ul. [...] wydanej dla Przedsiębiorstwa [...] sp. z o.o., przeniesionej decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2009r. na rzecz A.S. i P.S..
Postępowanie to zostało zakończone decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...], mocą której uchylił własną decyzję ostateczną nr [...] z dnia [...] marca 2007 r. Decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] kwietnia 2011 roku uzyskała status ostatecznej nie tylko przed wydaniem zaskarżonej decyzji, lecz także decyzji ją poprzedzającej, lecz organy nie uwzględniły jej treści.
Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił, że kontrolowane postępowanie jest postępowaniem o charakterze wtórnym wobec postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, bowiem w tym postępowaniu ocenia się zgodność realizowanej inwestycji, właśnie z dokumentem podlegającym zatwierdzeniu w postępowaniu o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uchybienie to stanowiło istotne naruszenie przepisów procedowania skutkujące uchyleniem zarówno decyzji zaskarżonej, jak również decyzji ją poprzedzającej.
Jako kolejne uchybienia wskazał naruszenie art. 40 § 2 k.p.a. i 10 k.p.a. związane z niedoręczeniem pełnomocnikowi B.K. decyzji oraz uniemożliwieniem jej zapoznania się z aktami i wypowiedzeniem się co do zebranych dowodów.
We wskazówkach Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że rozpoznając ponownie sprawę organ nadzoru budowlanego w pierwszej kolejności zobowiązany będzie do przeprowadzenia dowodu z obowiązującej decyzji zawierającej pozwolenie na budowę i dopiero na tej podstawie poczyni dalsze ustalenia czy roboty budowlane na działce nr [...] są odstępstwem od regulacji w niej zawartych i ewentualnie innych jeszcze rozstrzygnięciach, a w dalszej kolejności, czy odstępstwa mają cechę istotnych. Odpowiednio do wyników wstępnych organ podejmie dalej właściwe czynności dochowując w postępowaniu administracyjnym zasad zapewniających stronie i jej pełnomocnikowi czynny udział w postępowaniu.
4. Następnie decyzją z dnia [...] marca 2012r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie w sprawie wskazując jako przyczynę bezprzedmiotowość postępowania z uwagi na wydanie inwestorom małżonkom S. w dniu [...] września 2011 r. decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego budynku mieszkalnego.
Uzasadniając umorzenie postępowania organ I instancji wskazał, że z punktu widzenia ustawy Prawo budowlane budowa przedmiotowego budynku została formalnie zakończona. Inwestorzy uzyskali bowiem zgodę na użytkowanie budynku oraz potwierdzenie, że został on wybudowany zgodnie z warunkami zawartymi w pozwoleniu na wznowienie robót oraz zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. W takiej zaś sytuacji niemożliwe jest prowadzenie postępowania w trybie przepisów rozdziału V Prawa budowlanego.
Odwołanie od tej decyzji wniosła B.K., zarzucając organowi I instancji naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że postępowanie jest bezprzedmiotowe. Zdaniem strony odwołującej się wybudowanie obiektu na podstawie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny, następnie prawomocnie uchylonej, przez istnienie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie nie dają podstaw do umorzenia postępowania w przedmiocie legalizacji istotnych odstępstw od pierwotnego projektu.
Nadto w jej ocenie organ I instancji dopuścił się naruszenia przepisów art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego ze względu na zaniechanie nałożenia na inwestorów obowiązku przeprowadzenia określonych czynności lub robót w celu doprowadzenia wykonanych już robót do stanu zgodnego z prawem, w szczególności przedstawienia dokumentacji budowy wraz z projektem obejmującym odstępstwa od pierwotnego pozwolenia na budowę oraz późniejszego stwierdzenia przez organ wykonania tego obowiązku. Niezgodne z przepisami postępowania było również, zdaniem strony odwołującej się, niedopuszczenie dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy budowlanego na okoliczność ustalenia, czy rozwiązania konstrukcyjne wybudowanego budynku jednorodzinnego są zgodne z przepisami techniczno-budowlanymi. W związku z tym uznano, że obowiązkiem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego budynku.
5. Po rozpoznaniu odwołania, decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2012r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o braku przesłanek do wydania nakazu rozbiórki lub doprowadzenia do stanu poprzedniego (to jest: do stanu zgodnego z zatwierdzonym projektem budowlanym) budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej położonego na działce nr [...].
W uzasadnieniu tej decyzji organ stwierdził, że przedmiotem postępowania było zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego obiektu realizowanego z istotnym odstąpieniem od warunków udzielonego pozwolenia na budowę i udzielenie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Podkreślił, że mimo związania wynikającego z art. art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.) organ zobowiązany był uwzględnić nowe okoliczności i dowody, jakie zaistniały po wydaniu uprzednich decyzji wyeliminowanych wyrokiem sądu administracyjnego, w tym także to, że w obrocie prawnym znalazła się wydana w dniu [...] września 2011 r. przez organ ! instancji decyzja udzielająca pozwolenia na użytkowanie budynku.
Jakkolwiek została ona wydana przed wydaniem przez Sąd wyroku w omawianej sprawie, niemniej walor ostateczności uzyskała w dniu 12 grudnia 2011 r., to jest z dniem wydania przez organ II instancji decyzji ostatecznej umarzającej postępowanie odwoławcze w sprawie wniesionego przez B.K. oraz R.C. odwołania od decyzji organu powiatowego z dnia [...] września 2011r.
Zdaniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, brak było podstaw do prowadzenia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych polegających na budowie tego budynku, czy też innych przepisów dotyczących samowoli budowlanej - na przykład art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego.
Organ wskazał również, że w ramach niniejszego postępowania odwoławczego nie posiada on prawnej możliwości do orzekania w kwestii ewentualnego wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] września 2011r.
Odnosząc się do treści decyzji organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w toku postępowania B.K., powołując się na art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, wniosła żądanie nakazu rozbiórki przedmiotowego budynku, ewentualnie nakazanie doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z projektem budowlanym zamiennym zatwierdzonym decyzją Prezydenta Miasta nr [...] z dnia [...] marca 2003r.
Natomiast w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że skoro postępowanie administracyjne toczyło się przy udziale podmiotu uznanego przez organ administracji jako strona postępowania, zaś w wyniku przeprowadzonych czynności wyjaśniających doszło do ustalenia, że nie zaistniała przesłanka do uwzględnienia żądania strony, właściwym rozstrzygnięciem jest rozstrzygnięcie merytoryczne, a nie umorzenie postępowania na podstawie art. 105 k.p.a.
Przepis ten odnosi się bowiem do obiektywnej bezprzedmiotowości postępowania. W sytuacji, gdy strona domaga się rozstrzygnięcia organu opierając swój wniosek na obowiązujących przepisach prawa materialnego, nie można twierdzić, że zachodzi bezprzedmiotowość postępowania. W takiej sytuacji organ administracji nie może uchylać się od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
6. W skardze wniesionej z zachowaniem terminu B.K. wniosła o uchylenie decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2012 r., zarzucając jej:
- naruszenie prawa materialnego - przepisu art. 51 ust. 5 i art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego poprzez niewydanie inwestorowi nakazu doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego ewentualnie niewydanie nakazu rozbiórki wybudowanego już całkowicie obiektu, w sytuacji, gdy inwestorzy nie przedstawili projektu budowlanego zamiennego odnoszącego się do decyzji o pozwoleniu na budowę Prezydenta Miasta z dnia [...] grudnia 2001 r,, zmienionej decyzjami z dnia [...] sierpnia 2003 r. oraz z dnia [...] października 2006 r., lecz do decyzji tego organu z dnia [...] marca 2007 r. zmieniającej pozwolenie na budowę, która już nie istniała, gdyż została prawomocnie uchylona;
* naruszenie prawa materialnego - przepisu art. 51 ust. 7 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt.1 w zw. z art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez orzeczenie o braku obowiązku inwestorów w zakresie doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego lub ewentualnie częściowej rozbiórki obiektu, z uwagi na istnienie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, w sytuacji, gdy organy nadzoru budowlanego bezzasadnie odmówiły skarżącej wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie;
* naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść decyzji, tj. art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. poprzez nie uwzględnienie przez organ II instancji zarzutu dotyczącego niedopuszczenia dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy budowlanego na okoliczność ustalenia czy rozwiązania konstrukcyjne wybudowanego budynku jednorodzinnego inwestorów są zgodne z przepisami techniczno-budowlanymi.
Strona skarżąca wniosła również o zawieszenie przedmiotowego postępowania sądowoadministracyjnego do czasu rozpatrzenia przez tutejszy Sąd wniesionej w dniu 29 maja 2012 r. skargi na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie zaniechania rozpatrzenia jej wniosków o wznowienie postępowania w sprawie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu inwestorów z dnia [...] września 2011, nr [...].
W uzasadnieniu zaskarżonej skargi podniesiono, że organ drugiej instancji nie uwzględnił zarzutu naruszenia norm art. 51 ust. 1 pkt. 1 i 2 ustawy prawo budowlane, aby wyłączyć możliwość prowadzenia postępowania w sprawie legalności wybudowania obiektu pod kątem zgodności z decyzją o pozwoleniu na budowę zatwierdzającą projekt budowlany.
Podkreślono, że na skutek uchylenia prawomocnym wyrokiem tutejszego sądu decyzji z dnia [...] września 2011 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] czerwca 2011r. wybudowany obiekt nie posiada żadnej dokumentacji budowlanej, poza dziennikiem budowy, która określałaby parametry obiektu. Wskazano również, że decyzja z dnia [...] września 201r. o pozwoleniu na użytkowanie została wydana na 14 dni przed wydaniem wyroku przez wojewódzki sąd administracyjny. Organ nie wstrzymał się jednak z rozstrzygnięciem wniosku inwestorów, tylko niezwykle szybko przeprowadził kontrolę i wydał decyzję administracyjną.
Dalej strona skarżąca podniosła zarzut dotyczący nie odniesienia się przez organ nadzoru budowlanego do opinii rzeczoznawców budowlanych. Organ arbitralnie odmówił mocy dowodowej opinii przedstawionej przez stronę odwołującą się, nie podając żadnych przesłanek swoje decyzji.
W ocenie strony skarżącej doszło również do naruszenia § 12 ust. 3 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki ich usytuowanie.
W odpowiedzi na skargę z dnia [...] czerwca 2012 r. organ podtrzymał w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
7, Zgodnie z art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U.
z 2002r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar
sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz
rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek
samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi
organami, a organami administracji rządowej. Kontrola administracji publicznej
wykonywana przez sądy administracyjne, sprawowana jest pod względem zgodności
z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
8. Rozpoznanie przedmiotowej skargi nastąpiło w ramach szczególnego
związania wynikającego z sądowego rozstrzygnięcia wydanego już uprzednio w
sprawie. Zgodnie bowiem z treścią art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania, co do
dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz
organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Obowiązek
podporządkowania się tak rozumianej ocenie prawnej, może być wyłączony jedynie w razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub prawnego, czyli jest ona wiążąca o tyle, o ile odnosi się do tych samych okoliczności faktycznych i prawnych.
W takiej sytuacji organ, któremu sprawa została przekazana związany jest wskazaniem sądu co do uzupełnienia postępowania. W niniejszej sprawie wystąpiły okoliczności prawne i faktyczne nie będące przedmiotem kontroli w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem tutejszego sądu z dnia 28 września 2011 r., w sprawie o sygnaturze akt II SA/Go 583/11. Otóż w dniu [...] września 2011r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] udzielił inwestorom pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu budowlanego.
Jakkolwiek decyzja ta została wydana przed dniem orzekania w sprawie akt II SA/Go 583/11 nie była ona ostateczna w dniu wyrokowania, nie była znana sądowi (brak jest o niej wzmianki w uzasadnieniu wyroku) i nie dotyczył stanu na jaki mogły podlegać kontroli sądowej decyzje wydane przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2011r. oraz Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2011 r. (art. 133 § 1 wzw. żart. 134 § 1 p.p.s.a.).
9. Kwestia ta ma zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Mianowicie niniejszy skład podziela bowiem pogląd prawny wyrażony w orzecznictwie, że uzyskanie przez inwestora pozwolenia na użytkowanie obiektu pozbawia organy możliwości prowadzenia odrębnego postępowania na podstawie art. 51 Prawa budowlanego, i to nawet wówczas, gdy obiekt jest w złym stanie technicznym (zob. wyrok NSA z 20 dnia maja 2011 r., II OSK 887/10, wyrok NSA z dnia 6 lipca 2007 r., II OSK 1014/06, wyrok NSA z dnia 20 października 2005 r., II OSK 126/05, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 czerwca 2012 r., IV SA/Po 172/12).
Podstawową funkcją tego przepisu jest bowiem doprowadzenie wykonywanych robót budowlanych (obiektów) do stanu zgodnego z prawem. Natomiast nie stanowi on już właściwej podstawy do wydania nakazów mających na celu doprowadzenie obiektu budowlanego, co do którego udzielone zostało pozwolenie na użytkowanie, do właściwego stanu technicznego, w szczególności nie zagrażającego życiu lub zdrowiu ludzi. Kwestie te reguluje bowiem art. 66 Prawa budowlanego. Tryby przewidziane art. 51 i art. 66 Prawa budowlanego nie mogą być stosowane zamiennie, gdyż dotyczą innych stanów faktycznych i prawnych.
Należy przy tym wskazać, że z art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego wynika, że
właściwy organ administracji wydaje decyzję w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59a. Przepis art. 59a ust. 1 Prawa budowlanego stanowi, że właściwy organ administracji przeprowadza, na wezwanie inwestora, obowiązkową kontrolę budowy w celu stwierdzenia prowadzenia jej zgodnie z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę. Kontrola ta obejmuje m.in. sprawdzenie zgodności obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania działki lub terenu oraz zgodności obiektu budowlanego z projektem architektoniczno-budowlanym (art. 59a ust. 2 pkt 1 i 2).
Z art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego wynika zaś, że właściwy organ odmawia wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego w przypadku niespełnienia wymagań określonych w ust, 1 i w art. 57 ust. 1-4. Z przepisu tego wynika również, że w przypadku odmowy wydania pozwolenia na użytkowanie z powodu niespełnienia wymagań określonych w art. 59 ust. 1 i w art. 57 ust. 1-4, przepisy art. 51 stosuje się odpowiednio.
Analiza powiązań treści wymienionych przepisów prowadzi do wniosku, że odpowiednie zastosowanie art. 51 Prawa budowlanego w postępowaniu o wydanie pozwolenia na użytkowanie ma miejsce wówczas, gdy inwestor jest w posiadaniu pozwolenia na budowę, to jest ostatecznej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę, ale w toku kontroli okaże się, że obiekt został zrealizowany niezgodnie z projektem budowlanym, (por. wyrok NSA z dnia 1 lutego 2012 r., II OSK 2159/10).
Taki jest stan przedmiotowej sprawy, która nie była prowadzona w związku z brakiem pozwolenia na budowę, lecz odstępstwami od projektu budowlanego. Celem postępowania o pozwoleniu na użytkowanie jest bowiem ustalenie, czy wykonany obiekt, z uwagi na odstępstwa od pozwolenia na budowę, może być dopuszczony do użytkowania, jako wykonany zgodnie ze sztuką budowlaną, czy też nie.
Zatem trafnie organ drugiej instancji przyjął, że zachodziła usprawiedliwiona podstawa do odstępstwa od zasady związania wyrażonej w art. 153 p.p.s.a. oraz orzekł o braku przesłanek do prowadzenia postępowania i wydania stosownych decyzji w trybie art. 51 ust. 1, 3 lub 5 Prawa budowlanego. Należy przy tym wskazać, że trafny jest pogląd organu drugiej instancji, że w takim przypadku nie zachodziła podstawa do umorzenia postępowania w trybie art. 105 § 1 k.p.a., lecz należało orzec o braku podstaw do nałożenia na inwestorów obowiązków właściwych dla trybu naprawczego uregulowanego w przepisach art. 51 Prawa budowlanego.
10. Z tych względów zarzuty podnoszone przez skarżącą, a dotyczące prawidłowości działania organu w ramach trybu stały się bezprzedmiotowe. Natomiast w granicach niniejszej sprawy sąd administracyjny nie jest władny wypowiadać się o legalności postępowania w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie w jakimkolwiek jego zakresie, w tym odnoszącym się do kontroli prawidłowości przesłanek, na podstawie których organ wydał pozytywną dla inwestorów decyzję o pozwoleniu na użytkowanie oraz udziału w postępowaniu o pozwolenie na użytkowanie skarżącej B.K. i trybu, w jakim decyzja ta ewentualnie może być wzruszona.
W kwestii zawartego w skardze wniosku o zawieszenie postępowania rozstrzygniętego odmownie postanowieniem tutejszego sądu z dnia 16 lipca 2012 r., (nie podlegającym odrębnemu zaskarżeniu) należy zauważyć, że wniosek dotyczył skargi na bezczynność organu w przedmiocie wniosku skarżącej o wznowienie postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie. Przyjęte w przepisach art. 149 p.p.s.a. rozwiązania konstrukcyjne przesądzają, że postępowanie w przedmiocie bezczynności czy też przewłoki nie rozstrzyga o meritum postępowania administracyjnego. Stąd wydane w tym przedmiocie orzeczenie, niezależnie od jego kierunku i zasadności skargi, nie determinuje w żaden sposób postępowania w niniejszej sprawie w takim znaczeniu, jaki jest konieczny dla zastosowania przepisu art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Ponieważ w kontrolowanym postępowaniu nie stwierdzono naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na treść decyzji oraz nie wystąpiły w nim wady kwalifikowane skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.).
10
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło