II SA/Go 517/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marek Szumilas Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant referent - stażysta Malwina Tomiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012r. nr [...], wydaną na podstawie art. 7 ust. 1 i 5 w związku z art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), Prezydent Miasta odmówił przyznania A.K. dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu decyzji podał, że w dniu 3 kwietnia 2012r. A.K. złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, w którym oświadczyła, że w lokalu mieszkalnym tworzy jednoosobowe gospodarstwo domowe. Z wniosku wynika, że powierzchnia użytkowa tego lokalu wynosi 64,81 m2, zamieszkuje w nim osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Łączny dochód gospodarstwa domowego wynosi 1.733,64 zł. Łączna kwota wydatków na mieszkanie za ostatni miesiąc wynosi 286,50 zł. Do wniosku dołączono zaświadczenie lekarskie z którego wynika, że A.K. jest osoba niepełnosprawną, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Następnie organ zacytował art. 5 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, zgodnie z którym normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać w przypadku 1-osobowego gospodarstwa 35 m2. Zgodnie natomiast z art. 5 ust. 5 ustawy dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż 30% albo 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%. Zdaniem organu z powyższego wynika, że ustawodawca dopuszcza możliwość przekroczenia normatywnej powierzchni użytkowej, nie więcej jednak niż o 30%. Oznacza to, że dodatek mieszkaniowy nie przysługuje osobie prowadzącej jednoosobowe gospodarstwo domowe, jeśli powierzchnia zajmowanego lokalu przekracza 45,5 m2. Natomiast dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu nie przekracza 60%. Powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego zajmowanego przez wnioskodawczynię wynosi 64,81 m2 i przekracza powierzchnię normatywną o 85,17%. Za kwestię sporną organ I instancji uznał, czy z uwagi na niepełnosprawność wnioskodawczyni wymagającą zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, można zwiększyć powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu o 15 m2, a więc czy spełnione jest kryterium określone w art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Zgodnie bowiem z tym przepisem normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m2, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Organ uznał, że redakcja w/w przepisu nakazuje przyjąć, iż osoba wymagająca ze względu na niepełnosprawność zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, to taka osoba, której stan zdrowia (skutkujący niepełnosprawnością) wymaga dysponowania pokojem dla własnych potrzeb. Przesłanka ta wystąpi jedynie wówczas, gdy osoba niepełnosprawna będzie zamieszkiwała w danym lokalu mieszkalnym wraz z inną osobą, czy też rodziną. Nie może ona zaistnieć w przypadku osoby niepełnosprawnej, która zamieszkuje samodzielnie. Przepis ten ma zastosowanie wyłącznie wobec osób, które ze względu na swoją niepełnosprawność wymagają zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, co ma sens tylko wtedy, kiedy osoba niepełnosprawna zamieszkuje z innymi osobami i dzieli z nimi mieszkanie, a nie wobec osób, które posiadają orzeczenia o niepełnosprawności, zamieszkują same i przez to mają zapewnione zamieszkiwanie w oddzielnym pokoju. Mając na uwadze powyższe organ uznał, że wnioskodawczyni nie może zostać objęta dyspozycją przepisu art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, bowiem nie porusza się na wózku, a pomimo orzeczonej niepełnosprawności ze wskazaniem do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, zamieszkuje w lokalu mieszkalnym przy ul. [...] sama, nie dzieli go z innymi osobami i ma zapewniony oddzielny pokój. Odwołanie od decyzji organu I instancji złożyła A.K., w którym podała, że jedynym źródłem jej utrzymania jest renta w wysokości 542,18 zł netto oraz opisała swój zły stan zdrowia. Podniosła również, że przysługuje jej dodatkowe 15 m2, co potwierdza załączone do odwołania pismo z Ministerstwa Infrastruktury. Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] maja 2012r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ odwoławczy wskazał, że przywilej przyznany w art. 5 ust. 3 nie narusza zasady równego traktowania. Przyznanie tego przywileju tylko dwóm kategoriom osób niepełnosprawnych: poruszającym się na wózku i tym, których niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, ale tylko w sytuacji, gdy dzielą mieszkanie z innymi osobami, jest uzasadnione posiadaniem przez te dwie kategorie osób niepełnosprawnych istotnej cechy wspólnej - dodatkowa powierzchnia umożliwia im korzystanie z mieszkania w takim stopniu jak innym osobom korzystanie z mieszkania bez zwiększonej powierzchni. Osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju i mieszka w lokalu sama, jest w takiej samej sytuacji - z uwagi na kryterium korzystania z oddzielnego pokoju - jak osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, która dzieli mieszkanie z innymi osobami i korzysta z oddzielnego pokoju. W sytuacji skarżącej nie ma możliwości powiększenia powierzchni normatywnej mieszkania o 15 m2. O ile bowiem w przypadku zamieszkiwania w danym lokalu osoby poruszającej się na wózku inwalidzkim powierzchnia normatywna zawsze ulegnie zwiększeniu, o tyle jej zwiększenie z powodu wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju jest uzależnione od tego czy dana osoba zamieszkuje sama czy też z rodziną. Jeżeli wnioskodawca zamieszkuje samodzielnie, wówczas nie można mówić o sytuacji przewidzianej w art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Skarżąca nie porusza się na wózku inwalidzkim, a lokal mieszkalny przy ul. [...] zajmuje samodzielnie. Skargę na decyzję organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wniosła A.K., w której podniosła zarzuty analogiczne z zarzutami zawartymi w odwołaniu od decyzji I instancji. W odpowiedzi na skargę Kolegium w całości podtrzymało swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania oraz trafność wykładni przepisów obowiązującego prawa. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012r, poz. 270) – zwanej dalej p.p.s.a. Tego rodzaju wady i uchybienia w niniejszej sprawie nie wystąpiły. W pierwszej kolejności należy wskazać, że celem ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2001r., nr 71, poz. 734 ze zm.) jest wsparcie osób, które znajdują się w trudnej sytuacji i nie są w stanie pokryć bieżących wydatków na zajmowane mieszkanie. Wobec tego, że świadczenie to przyznawane jest w ramach uznania administracyjnego, organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego tak, aby ustalić stan faktyczny zgodny z rzeczywistością. Dotyczy to nie tylko ustalenia przesłanek, jakie według przepisów powinien spełniać wnioskodawca, aby otrzymać świadczenie, ale również okoliczności, które zadecydują o odmowie jego przyznania. Jedną z przesłanek, od których uzależnione jest przyznanie dodatku mieszkaniowego jest przesłanka związana z powierzchnią mieszkania, jaką zajmuje wnioskodawca. Mianowicie zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać 35m2 dla jednej osoby. We wniosku z dnia [...] kwietnia 2012r. o przyznanie dodatku mieszkaniowego wnioskodawczyni A.K. podała, że liczba osób w jej gospodarstwie domowym wynosi 1, co oznacza, że jest osobą samotnie gospodarującą. Ponadto wskazała, że powierzchnia użytkowa zajmowanego przez nią lokalu jest równa 64,81 m2. Z powyższego wynika, że skarżąca nie spełniła przesłanki oznaczonej w przywołanym art. 5 ust. 1 pkt 1, bowiem powierzchnia jej mieszkania znacznie przekracza powierzchnię wskazaną w tym przepisie. Co prawda ustawodawca w art. 5 ust. 5 dopuszcza powiększenie normatywnej powierzchni mieszkania, ale jedynie o 30% lub 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60 %. W przypadku gospodarstwa jednoosobowego normatywna powierzchnia użytkowa lokalu może zostać powiększona o 30 % i wynosi wtedy maksymalnie 45,50 m². Powierzchnia lokalu zajmowanego przez skarżącą (64,81 m²) jest niewątpliwie większa od normatywnej powierzchni powiększonej o 30 %, wobec czego słusznie organy ustaliły, iż powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego zajmowanego przez A.K. (64,81 m2) przekracza powierzchnię normatywną (35m2) o 85,17 %, bowiem 64,81 m2 - 35 m2=29,81m2, co stanowi 85,17% wartości powierzchni normatywnej. Pod rozwagę należy natomiast poddać, czy w przedmiotowej sprawie możliwe jest, w oparciu o art. 5 ust. 3 ustawy, powiększenie normatywnej powierzchni mieszkania o 15 m2. Zgodnie bowiem ze wskazanym przepisem normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m2, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. O wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. W niniejszej sprawie o konieczności zajmowania przez A.K. – jako osobę niepełnosprawną – oddzielnego pokoju wypowiedział się we wniosku o przyznanie dodatku mieszkalnego, złożonym przez skarżącą, lekarz R.J.. Wedle ugruntowanej linii orzeczniczej określenie "oddzielny pokój" ma sens tylko wtedy, gdy zachodzi konieczność dzielenia lokalu mieszkalnego z innymi osobami. Pokój oddzielny to pomieszczenie, którego osoba nie musi dzielić z innymi osobami. Zatem w razie braku innych osób zamieszkujących lokal mieszkalny wraz z wnioskodawcą nie można dokonać rozróżnienia na pokoje oddzielne i nieoddzielne. Osoba prowadząca gospodarstwo domowe jednoosobowe, a więc zamieszkująca samotnie, nie dzieli bowiem lokalu z innymi osobami (por. wyrok NSA z dnia 2 września 2010r., sygn. akt I OSK 10/10; wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2011r., sygn. akt I OSK 1389/10). Przyznanie przywileju powiększenia powierzchni normatywnej mieszkania o 15 m2 tylko dwóm kategoriom osób niepełnosprawnych: poruszającym się na wózku i tym, których niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, ale tylko w sytuacji, gdy dzielą mieszkanie z innymi osobami, jest uzasadnione posiadaniem przez te dwie kategorie osób niepełnosprawnych istotnej cechy wspólnej - dodatkowa powierzchnia umożliwia im korzystanie z mieszkania w takim stopniu jak innym osobom korzystanie z mieszkania bez zwiększonej powierzchni. Osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju i mieszka w lokalu sama, jest w takiej samej sytuacji – z uwagi na kryterium korzystania z oddzielnego pokoju – jak osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, która dzieli mieszkanie z innymi osobami i korzysta z oddzielnego pokoju (por. wyrok NSA z dnia 14 lipca 2010r., sygn. akt I OSK 321/10). Wobec powyższego stwierdzić należy, że jeżeli osoba niepełnosprawna mieszka sama w lokalu mieszkalnym nie można mówić o sytuacji przewidzianej w art. 5 ust. 3 ustawy (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2006r., sygn. akt I OSK 565/06). Celem tego przepisu jest bowiem to, aby osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, dysponowała pokojem dla własnych potrzeb, czyli aby zostały jej zapewnione odpowiednie warunki bytowe. Dotyczy to jednak tylko sytuacji, gdy osoba niepełnosprawna zamieszkuje wraz z innymi osobami, a nie dotyczy to przypadku, gdy mieszka sama i cały lokal ma do własnej dyspozycji (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 19 stycznia 2011r., sygn. akt III SA/Łd 453/10, Lex nr 758207; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 22 lipca 2010r., sygn. akt IV SA/GL 148/10, Lex nr 863501). W świetle zebranego przez organ materiału dowodowego oraz przywołanych wyżej poglądów orzecznictwa nie ulega wątpliwości, że nie ma potrzeby wyodrębniania dla skarżącej, zamieszkującej samotnie, dodatkowego pomieszczenia. Słusznie zatem orzekły organy administracji prowadzące postępowanie w niniejszej sprawie, odmawiając przyznania skarżącej dodatku mieszkaniowego z uwagi na brak przesłanki dotyczącej powierzchni zajmowanego lokalu mieszkalnego. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.