II SA/Go 527/16

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2016-10-27

Skład orzekający: Krzysztof Dziedzic, Jacek Jaśkiewicz, Adam Jutrzenka-Trzebiatowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka jawna, która nabyła gospodarstwo rolne od osoby fizycznej, może skutecznie ubiegać się o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, jeśli osoba fizyczna nie była faktycznym posiadaczem tych gruntów i nie prowadziła na nich działalności rolniczej?
Ratio decidendi
Spółka jawna nie może skutecznie ubiegać się o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, jeśli osoba fizyczna, od której nabyła gospodarstwo rolne, nie była jego faktycznym posiadaczem i nie prowadziła na nim działalności rolniczej. Kluczowe jest faktyczne posiadanie i użytkowanie gruntów rolnych na dzień 31 maja roku, w którym złożono wniosek o płatność, a ciężar udowodnienia tych faktów spoczywa na wnioskodawcy. W przypadku braku wykazania tych podstawowych warunków, kwestia sztucznego stworzenia warunków do uzyskania płatności traci na znaczeniu.
Stan faktyczny
Spółka M sp. j. złożyła wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011, powołując się na umowę przekazania gospodarstwa rolnego od M.C. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania płatności, ustalając na podstawie materiałów z postępowania karnego, że M.W. był faktycznym właścicielem i posiadaczem gruntów, a M.C. jedynie formalnie je zadeklarowała na polecenie M.W. w celu uzyskania wyższych dopłat. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i błędne ustalenia faktyczne.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Protokolant st. sekr. sąd. Monika Walentynowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2016 r. sprawy ze skargi Spółki M spółki jawnej na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011 oddala skargę. W dniu 17 maja 2011 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wpłynął wniosek M.C. o przyznanie płatności na rok 2011. Wnioskodawczyni zadeklarowała do jednolitej płatności obszarowej (JPO) działki rolne o łącznej powierzchni 89,12 ha oraz do uzupełniającej płatności obszarowej do grupy upraw podstawowych (UPO) działki o łącznej powierzchni 89,12 ha. Powyższy wniosek ten został zmieniony wnioskiem z dnia [...] maja 2011 r. W dniu 1 czerwca 2011 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek transferowy Spółki M sp. j. na rok 2011 wraz z umową (z dnia [...] maja 2011 r.) przekazania gospodarstwa rolnego oraz kopią wniosku o wpis do ewidencji producentów Spółki M sp. j. Ww. wniosek dotyczył przejęcia od M.C. przez Spółkę M sp. j. płatności w przypadku przekazania gospodarstwa, o którym mowa w art. 21 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W dniu 18 lipca 2011 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynęło wycofanie części wniosku o przyznanie płatności na rok 2011 z dnia [...] lipca 2011 r. złożone przez Spółkę M sp. j. wraz z oświadczeniami z dnia [...] lipca 2011r. o przeznaczeniu traw uprawianych na trwałych użytkach zielonych na susz paszowy. W dniu 16 czerwca 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (określany dalej jako Kierownik BP ARiMR) wydał decyzję nr [...] o odmowie przyznania Spółce M sp. j. przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011. Kierownik BP ARiMR ustalił, że z akt sądowych i prokuratorskich wynika, iż M.W. będący właścicielem ponad tysiąca hektarów gruntów rolnych wspólnie z innymi osobami w tym m.in. z M.C. i S.M., reprezentującą Spółkę M doprowadził Skarb Państwa do niekorzystnego rozporządzenia mieniem otrzymując nienależne dotacje do posiadanych przez siebie gruntów. Prowadząc od kilkunastu lat działalność rolniczą M.W. pod firmą o nazwie P zatrudniał pracowników do prac biurowych i innych prac zleconych przez niego, między innymi do prac rolnych. Część osób, które znajdowały się w stosunku zależności służbowej od M.W., powiązanych z nim rodzinnie lub towarzysko nabywała dla pozoru ziemię, które w rzeczywistości pozostawały we władaniu M.W.. Zakup ziemi odbywał się na polecenie i za pieniądze M.W. w celu uzyskania przez niego pełnych dopłat unijnych, omijając w ten sposób ograniczenia wynikające z degresywności płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt (PROW 2004-2006), płatności z tytułu płatności rolnośrodowiskowej PROW (2007- 2013). O pozorności nabycia gruntów rolnych, jedynie w celu uzyskania maksymalnej stawki dotacji, świadczyło zabezpieczenie prawa do gruntu "ukrytego" właściciela w postaci weksla wystawionego przez takiego nabywcę na rzecz M.W.. Część osób za namową M.W. podpisała z nim fikcyjne umowy dzierżawy ziemi. W rzeczywistości cała ziemia była użytkowana przez M.W. za pomocą osób otrzymujących za to wynagrodzenie. Z jego polecenia fikcyjni właściciele i dzierżawcy składali wnioski o dotacje do ARiMR, ale kwoty płatności przyznane w ramach złożonych wniosków do ARiMR były przekazywane M.W.. Ustalono, że w ten sposób uzyskały nienależne dotacje m.in. S.M.. M.W. inicjował składanie wniosków o przyznanie płatności do ARiMR przez m.in. S.M., a później współdziałał w celu uzyskania wszystkich tych płatności w maksymalnych stawkach. Służyć temu miał podział jego gruntów rolnych pomiędzy fikcyjnych posiadaczy, aby powierzchnia działek zgłaszanych przez każdą z tych osób nie przekraczała 50 hektarów, co uprawniało do uzyskania dopłat w maksymalnej wysokości. Powyższe ustalenia poparte były dowodami w postaci wyjaśnień samych podejrzanych oraz zeznań świadków, którzy byli zatrudnieni przez M.W. i poznali funkcjonowanie mechanizmu polegającego na wyłudzaniu dopłat do gruntów rolnych posiadanych przez M.W. i jego w tym roli jako jedynego decydenta i jednocześnie beneficjenta. Materiał dowodowy zebrany w postępowaniu karnym i włączony do postępowania administracyjnego, w postaci zeznań świadków i oskarżonych, organ ocenił jako wiarygodny oraz miarodajny, albowiem zeznające osoby zostały pouczone o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań i miały pełną świadomość o odpowiedzialności karnej w przypadku zeznawania nieprawdy. Kierownik BP ARiMR zakwestionował fakt przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego przez M.C. na rzecz Spółki M Sp.j. w myśl art. 21 ust. 1 ustawy o płatnościach, gdyż jak ustalono M.C. nie była w posiadaniu gruntów rolnych, które zgłosiła do płatności na rok 2011. Wobec powyższego w ocenie Kierownika BP ARiMR wniosek transferowy złożony przez Spółkę M Sp.j. nie spełnia wymogu przekazania gospodarstwa rolnego w rozumieniu art. 82 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1122/2009, o którym mowa w art. 21 ust. 1 ustawy o płatnościach, albowiem M.C. nie będąc posiadaczem gospodarstwa rolnego zgłoszonego do płatności nie mogła skutecznie przekazać (przenieść posiadania) gospodarstwa rolnego na rzecz ww. Spółki. W świetle powyższych ustaleń organ stwierdził, że Spółka M sp. jawna nie było posiadaczem gruntów rolnych. Zdaniem organu I instancji całokształt okoliczności faktycznych potwierdza zaistnienie swoistego "mechanizmu" mającego na celu obejście przez M.W. przepisów ograniczających uprawnienie do uzyskanych płatności. Organ wskazał, że M.W. podzielił gospodarstwo rolne pomiędzy następujące osoby składające wnioski o przyznanie płatności w ARiMR tj.: M.C., K.S., J.J., M.B., T.S., S.B., J.M., S.M., J.G., J.B., B.P., K.P., T.P.. Wobec powyższych ustaleń Kierownik BP ARiMR stwierdził, że grunty rolne zgłoszone przez Spółka M Sp. jawna oraz przez ww. osoby zarządzane były przez M.W. i nie stanowią samodzielnych, odrębnych gospodarstw, niepowiązanych ze sobą ekonomicznie czy też technologicznie. W ocenie organu poczynione ustalenia pozwalają na stwierdzenie, że ww. działanie wyczerpało przesłanki określone w art. 30 rozporządzenia nr 73/2009. Nadto organ podniósł, że w niniejszej sprawie nie został spełniony przez wnioskodawcę warunek, o którym mowa w art. 2 lit. a Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady WE nr 1166/2008 r. w sprawie badań struktury gospodarstw rolnych i badania metod produkcji rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 571/88 (Dz. Urz. UE. L. 2008.321.14, dalej jako rozporządzenie nr 1166/2008). W przypadku, gdy warunkiem przyznania pomocy jest posiadanie gospodarstwa rolnego lub gruntu i pomoc jest przyznawana do powierzchni gruntu, a grunt ten stanowi przedmiot współposiadania, pomoc jest przyznawana temu współposiadaczowi gruntu, na którego pozostali współposiadacze wyrazili pisemną zgodę. W przedmiotowej sprawie M.W. nie występował jako współposiadacz gospodarstwa zgłoszonego do płatności i ukrywał przed organami ARiMR fakt posiadania zgłoszonych we wniosku na rok 2011 gruntów rolnych. Organ wskazał, iż celem systemu wsparcia jest finansowe wspieranie rolników czyli osób, które faktycznie uprawiają grunty rolne tzn. decydują jakie rośliny uprawiać i swobodnie dokonują odpowiednich zabiegów agrotechnicznych, zbierają plony oraz utrzymują grunty w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Wobec braku sformułowania oddzielnych definicji ,,posiadania gospodarstwa rolnego" na potrzeby rozdziału pomocy finansowej dla rolnictwa oraz z uwagi na posługiwanie się tym pojęciem we wszystkich powołanych aktach prawnych dotyczących pomocy dla rolnictwa organ odwołał się do definicji posiadania zawartej w Kodeksie cywilnym. Zgodnie z treścią art. 336 kc posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Organ zauważył, że samo istnienie tytułu prawnego wywołującego skutki w zakresie regulowanym prawem cywilnym nie przesądza o posiadaniu. Wyłączone jest uznanie za posiadacza osoby, która legitymuje się, co prawda tytułem prawnym do władania rzeczą, ale uzyskała ten tytuł w innym zamiarze niż władanie rzeczą dla siebie i ten odmienny zamiar kontynuuje. Nie jest też posiadaczem osoba, która choć ma tytuł prawny do władania rzeczą, nie sprawuje fizycznego władztwa nad rzeczą. W ocenie organu Spółka M Sp. j. składając wniosek o przyznanie płatności na 2011 r. nie była posiadaczem gospodarstwa deklarowanego do płatności, ponieważ gospodarstwo to było nadal w posiadaniu M.W.. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Spółka M sp. j., reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika. Składając odwołanie strona wnosiła o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie wnioskowanych płatności. W uzasadnieniu strona podniosła, że organ I instancji nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego w sprawie administracyjnej, oparł się na protokołach przesłuchań z postępowania przygotowawczego, a takie postępowanie jest sprzeczne z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego. Zdaniem skarżącej ustalenia faktyczne oparte na zeznaniach świadków, którym przedstawiono zarzuty nie mogą stanowić dowodu w sprawie. Ponadto nie można czynić ustaleń faktycznych na podstawie wyjaśnień składanych w sprawie karnej, albowiem osoba taka nie jest pouczona o treści art. 233 § 1 kk, co jest warunkiem uznania zeznań za dowód w sprawie. W związku z powyższym zarzucono organowi oparcie się na protokołach przesłuchań, które z przyczyn formalnych nie mogą stanowić dowodu w sprawie. Ponadto zarzucono organowi dowolne i błędne ustalenie polegające na przyjęciu, że M.C. nie była posiadaczem gospodarstwa rolnego i wskazano, iż za poprzednie okresy organ przyznawał jej płatności. Oprócz powyższego wskazano, iż nieuprawnione jest twierdzenie, że w sprawie doszło do stworzenia sztucznych warunków do przyznania płatności. Nie powołano bowiem ani jednego dowodu przemawiającego za tym twierdzeniem. Organ oparł się jedynie na domysłach, a nie dowodach. W opinii odwołującej z faktów takich jak reprezentowanie przez tego samego pełnomocnika kilku producentów, wysyłanie wniosków za pośrednictwem Poczty Polskiej, czy posiadanie faksymile, nie można wysuwać stwierdzenia, że podmiot stworzył sztuczne warunki dla uzyskania płatności. W dniu [...] września 2014r. pełnomocnik odwołującej wniósł o przesłuchanie J.G. (później wycofał wniosek w stosunku do J.G.), S.M. i M.W. na okoliczność posiadania gruntów rolnych będących przedmiotem postępowania. W związku ze złożonymi w odwołaniu wnioskami organ odwoławczy zlecił organowi I instancji przeprowadzenie postępowania uzupełniającego. Przesłuchana została jedynie M.C., bowiem pomimo kilkukrotnego wezwania J.G., S.M. i M.W. nie stawili się w celu złożenia zeznań, usprawiedliwiając swoją nieobecność złym stanem zdrowia. Z uwagi na powyższe, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR skierował do skarżącej spółki wezwanie do złożenia wyjaśnień. W przedmiotowym wezwaniu poproszono wspólników Spółki M sp. j. o złożenie wyjaśnień na piśmie, zawierających odniesienie się do następujących zagadnień: 1. Jakie były powody i okoliczności zawiązania Spółki M sp. j.? 2. Jakie są prawa własności gruntów przejętych od Pani M.C.? 3. W jaki sposób jest zarządzana działalność spółki, kto w spółce podejmuje decyzje odnośnie prowadzonych prac rolniczych? 4. Przez kogo wykonywane były prace rolnicze na ww. działkach w roku 2011? Jakie to były prace? W przypadku, gdy prace rolnicze były zlecane przez spółkę proszę o przedstawienie dokumentów potwierdzających ten fakt. 5. Jakie produkty rolne zostały wytworzone w gospodarstwie spółki na ww. działkach w roku 2011 i w jakiej ilości? Co stało się z tymi produktami? (zostały sprzedane łub wykorzystane w inny sposób). Proszę o okazanie dowodów potwierdzających sposób rozdysponowania wytworzonych produktów. Wspólnicy nie udzielili żadnych wyjaśnień. W wyniku rozpoznania odwołania decyzją z dnia [...] marca 2016 r., nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako Dyrektor) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy uznał postępowanie organu I instancji za prawidłowo przeprowadzane oraz przytoczył przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie. Wskazał, iż zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r. poz. 1164 ze zm. - dalej jako ustawa o płatnościach) rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009. Organ odwoławczy wskazał, że system dopłat został ustanowiony dla wyrównania dochodowości gospodarstw rolnych, poprawy warunków życia, pracy i produkcji w rolnictwie. Krajowy ustawodawca określając szczegółowe warunki przyznawania płatności wskazał na posiadanie jako ustawowo określoną przesłankę warunkującą skuteczne rozpoznanie wniosku i odniósł to pojęcie do posiadania w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego (art. 336). Podkreślił, iż dla uzyskania płatności bezpośrednich nie wystarczy być posiadaczem działek rolnych w rozumieniu Kodeksu cywilnego, ale ponadto należy je rolniczo użytkować. Ustawowa przesłanka "faktycznego posiadania" kwalifikująca do uzyskania płatności nie może być rozumiana zdaniem organu jako ustalenie tytułu prawnego wnioskodawcy, z którego wynika posiadanie zgłoszonych gruntów rolnych, gdyż taki wymóg nie został sformułowany w żadnym przepisie prawa. Organ wskazał na definicję gospodarstwa w rozumieniu art. 2 lit. a i b rozporządzenia nr 73/2009 oznaczającą wszystkie jednostki produkcyjne zarządzane przez rolnika znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego. Natomiast w art. 2 lit. a rozporządzenia nr 1166/2008 określono, że gospodarstwo rolne lub gospodarstwo oznacza wyodrębnioną jednostkę pod względem technicznym, ekonomicznym, która posiada oddzielne kierownictwo i prowadzi działalność rolniczą jako działalność podstawową lub drugorzędną. Mając na uwadze powyższe przepisy oraz zgromadzony materiał dowodowy, w tym włączoną do akt sprawy dokumentację z postępowania prokuratorskiego ([...]) oraz sądowego ([...]), organ stwierdził, iż Spółka nie wypełniła ww. przesłanek, od których realizacji uzależnione jest przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zdaniem organu Spółka nie była rolnikiem ani gospodarstwem, nie prowadziła działalności rolniczej na zgłoszonych gruntach, jak również nie była faktycznym posiadaczem zadeklarowanych we wniosku gruntów rolnych. Z załączonej dokumentacji, tj. protokołów przesłuchania podejrzanych świadków wynika zdaniem organu odwoławczego, iż M.W. przekazał w fikcyjne użytkowanie swoje grunty pracownikom zatrudnionym w prowadzonej przez niego firmie P. Pracownicy firmy za pieniądze M.W. nabywali ziemię w celu uzyskania przez niego pełnej wysokości dopłat unijnych. W ten sposób M.W. omijał ograniczenia wynikające z modulacji płatności. Pracownicy firmy podpisywali z M.W. fikcyjne umowy dzierżawy ziemi, które pozwalały pracownikom uzyskać dotacje do gruntów rolnych. W rzeczywistości ziemia była użytkowana przez M.W.. Pracownicy firmy, którzy składali wnioski o płatności do gruntów rolnych w ramach złożonych wyjaśnień jednoznacznie wskazali, że nie byli użytkownikami gruntów, nie zajmowali się uprawami na gruntach, a jedynie jako osoby fikcyjne na wnioskach występowali o dopłaty unijne, które w całości były przekazywane M.W.. Wskazane powyżej ustalenia potwierdził: H.Z., T.S., M.C., P.S., J.J., K.S., J.B., M.B., J.M., J.G. oraz M.W.. Dyrektor stwierdził, że brak jest podstaw do zakwestionowania zeznań ww. osób albowiem są one ze sobą spójne, wszyscy zeznający w sposób jednakowy opisują mechanizm podziału gruntów oraz swoją rolę w tym procederze. Organ podkreślił, że proceder podziału gruntów pomiędzy ww. osoby potwierdził sam M.W. w zeznaniach z dnia [...] września i [...] listopada 2011 r. W takim stanie rzeczy odnośnie warunku posiadania działek Dyrektor stwierdził, iż Kierownik BP ARiMR słusznie ustalił, iż Spółka M sp. j. nie mogła skutecznie przejąć posiadania działek zadeklarowanych przez M.C., a jednocześnie ww. spółka to sztuczny twór, wykreowany na potrzeby uzyskania płatności w wyższej niż przysługująca kwocie. Organ wskazał na wynikające z treści art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach odejście od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w części drugiej art. 7 kpa, jak również od wyrażonej w art. 77 kpa zasady postępowania dowodowego, nakładając jednocześnie na stronę ciężar udowodnienia faktu, z którego wywodzi ona skutki prawne. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że Spółka stworzyła sztuczne warunki do otrzymania jednolitej płatności obszarowej (JPO) oraz uzupełniającej płatności (UPO). Organ wskazał, iż M.W. dzierżawiąc swoje gospodarstwo fikcyjnym podmiotom, w tym – Spólce M sp. jawna - stworzył sztuczne warunki w celu otrzymania większych płatności z pominięciem wskazanych poniżej przepisów prawa. Organ przedstawił degresywny system płatności określony w § 3 pkt 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 40, poz. 329 z późn. zm., zwane dalej jako rozporządzenie ONW) oraz § 14 ust. 1 i ust. 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262 ze zm.) - zwane dalej rozporządzeniem PRŚ. Dokonując analizy zadeklarowanych gruntów w 2011 r. przez osoby fizyczne i spółki prawa handlowego organ stwierdził, że do płatności zgłoszone zostały grunty o powierzchni 1068,79 ha. Organ wyliczył, że M.W. dzieląc swoje gospodarstwo pomiędzy poszczególne osoby, które występowały o płatności uzyskał płatność ONW z jednego roku, która wynosiła 167.049,10 zł, podczas gdyby powierzchnię tą zgłosił jednym wnioskiem otrzymałby płatność jedynie w wysokości 22.375 zł. W przypadku płatności rolnośrodowiskowej różnica w takich okolicznościach wynosiłaby natomiast 618.419,69 zł, przy założeniu, że do wskazanej płatności zostało obszar o powierzchni 1068,79 ha. Organ wskazał, że oprócz Spółki M sp. j, M.W. wraz z S.M. zawiązali jeszcze w 2011 roku kolejne spółki tj. P sp. j. oraz U sp. j. Ww. spółki w roku 2011 złożyły wnioski o przyznanie płatności obszarowych, płatności ONW oraz płatności PRŚ w wyniku "przejęcia posiadania" gospodarstwa rolnego (tj. odpowiednio P sp. j. od J.B., U sp. j. od K.S., Spółka M sp. j. od M.C.). W ocenie Dyrektora powołanie w przybliżonym czasie 3 spółek, które kilka dni później składają wnioski o przyznanie płatności obszarowych miało na celu kontynuowanie przez Pana M.W. procederu związanego ze sztucznym podziałem gruntów będących w jego posiadaniu, aby uzyskiwać dotacje w kwocie wyższej aniżeli w przypadku zgłoszenia wszystkich gruntów w jednym wniosku. Organ powołując się na art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 807), wskazał, iż producent rolny to podmiot, który jest posiadaczem wyodrębnionej pod względem technicznym i ekonomicznym jednostki posiadającej odrębne kierownictwo, prowadzącej działalność rolniczą, lub rolnik, lub posiadacz zwierzęcia, które takie gospodarstwo znajduje się na terytorium RP. Zatem nie wystarczy, iż jednostka jest organizmem odrębnym pod względem technicznym i ekonomicznym, ale również inna być kierowana przez odrębne kierownictwo. Innymi słowy, jednostki posiadające odrębne środki produkcji, wyposażenie, nieruchomości, jednak zarządzana przez jedno kierownictwo, musza być uznane za jedno gospodarstwo rolne. Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Spółka M Sp. j. została zawiązana przez M.W. (faktyczny posiadacz jednego gospodarstwa) i powiązanego z nim wspólnika w osobie S.M. - w celu podzielenia łącznie posiadanych gruntów na mniejsze gospodarstwa, a zasadniczym celem przyświecającym takim działaniom była chęć obejścia przepisów ustanawiających limity pomocy finansowej według kryteriów wielkości gospodarstwa i zasad, iż płatność jest uzależniona od wielkości gospodarstwa i maleje wraz z wzrostem jego powierzchni. Mając na uwadze problematykę tworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania płatności do gruntów rolnych organ podkreślił, iż do stwierdzenia stworzenia przez beneficjenta sztucznych warunków uzasadniających odmowę przyznania płatności konieczne jest wykazanie łącznego wystąpienia elementu obiektywnego (ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach, cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty) i subiektywnego (wola uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii Europejskiej poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek). Do dokonania oceny, czy doszło do stworzenia sztucznych warunków konieczna jest ocena działania także na etapie tworzenia tych podmiotów, a więc nie tylko działań samego beneficjenta, tj. utworzonej spółki, ale i podmiotów tworzących tę spółkę w ewentualnym celu uzyskania korzyści. W przeciwnym razie niemożliwe byłoby uwzględnienie całości okoliczności sprawy dla oceny obiektywnego i subiektywnego aspektu uznania stworzenia sztucznych warunków dla otrzymania płatności. W ramach istnienia elementu obiektywnego do organu należy zatem rozważenie obiektywnych okoliczności danego przypadku pozwalających na stwierdzenie, iż nie może zostać osiągnięty cel zamierzony przez system wsparcia Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów wiejskich (EFRROW). Natomiast w ramach drugiego z elementów (subiektywnego) należy rozważyć obiektywne dowody pozwalające na stwierdzenie, iż poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z systemu wsparcia EFRROW, ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie opierać się należy nie tylko na elementach takich jak więź prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w przedsięwzięcie, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami. Organ podniósł, że w toku prowadzonego postępowania administracyjnego strona nie przedstawiła żadnych dowodów pozwalających na uznanie, że działania wspólników Spółki M sp. jawna - M.W. i S.M. oraz pozostałych osób były prowadzone na własny rachunek, stanowiły działania odrębnych podmiotów wykonujących działalność gospodarczą na swoich gruntach. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ uznał je za chybione. Wskazując na treść art. 75 kpa zgodnie z którym jako dowód w sprawie należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, organ nie znalazł podstaw odmowy wykorzystania materiału dowodowego zebranego w ramach innego postępowania. Za nieuzasadniony uznał także podniesiony w odwołaniu zarzut dotyczący braku pouczenia osób zeznających treści art. 233 § 1 kk. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika organu Dyrektor uznał za prawidłowe stanowisko organu I instancji, iż spółka nie była posiadaczem gospodarstwa, mimo wskazanych przez pełnomocnika odwołującej okoliczności dotyczących przyznawania spółce płatności za wcześniejsze okresy, przeprowadzanych przez organ kontroli, utrzymywania grunty w dobrej kulturze rolnej, prowadzenia stosownych zabiegów. Organ wskazał, iż organy ARiMR o fikcyjnym podziale gruntów przez M.W. dowiedziały się w 2011 r., a tym samym nie było wcześniej dowodów na stworzenie procederu związanego ze sztucznym podziałem gruntów przez M.W.. Również pozostałe zarzuty odwołania organ uznał za bezzasadne. Skargę na decyzję organu odwoławczego złożyło Spółka M Sp. jawna wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji, ewentualnie o uchylenie decyzji wydanych w obu instancjach oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie: 1. Art. 19 k.p.a. w zw. z art. 21 § 1 ust. 3 kpa w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i nieuwzględnienie okoliczności, iż kierownik biura powiatowego Agencji jest właściwy w sprawach według miejsca zamieszkania lub siedziby rolnika powoduje, iż decyzje zostały wydane przez organ niewłaściwy. 2. Art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a., polegające na zaniechaniu zebrania i rozważenia całego materiału dowodowego. 3. Dokonanie ustaleń na podstawie protokołów zeznań świadków, którym przedstawiono zarzuty, co zgodnie z art. 182 § 3 kpk nie może stanowić dowodu w sprawie - bezwzględny zakaz dowodowy oraz poczynienie ustaleń faktycznych na podstawie wyjaśnień składanych w sprawie, w sytuacji gdy osoba je składająca nie jest pouczana o treści art. 233 § 1 kk, co jest warunkiem uznania zeznań za dowód w sprawie i w konsekwencji oparcie się na protokołach przesłuchań, które z przyczyn formalnych nie mogą stanowić dowodu w sprawie. 4. Pozbawienie strony postępowania prawa do złożenia zeznań w sprawie przed pierwszą instancją, gdzie strony winny być przesłuchane z urzędu, czego próby sanowania tych czynności przez organ drugiej instancji, nie mogą zastąpić. 5. Pominięcie dowodu z zeznań stron w sytuacji gdy z powodu choroby strony nie mogły zostać przeprowadzone, co w istocie potwierdza, że całe postępowanie było jednoinstancyjne, a nie dwuinstancyjne, tak jak nakazują przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. 6. Błędne przyjęcie, że skarżący nie jest posiadaczem gospodarstwa bądź stworzył sztuczne warunki, w sytuacji gdy brak jest ku temu dowodów. 7. Przyjęcie, iż jedynym i zupełnym dowodem w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie przyznania płatności za rok 2011 jest akt oskarżenia, w sytuacji gdy zarówno okres objęty postępowaniem, jak i jego strona nie pozostają w żadnym związku przyczynowym i zarazem materialnym z zagadnieniami prawnymi objętymi aktem oskarżenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. 2016. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U 2016. 718 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontroli Sądu podlegała decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2016 r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] czerwca 2014 r. o odmowie przyznania skarżącej spółce płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011. Warunki i tryb udzielania pomocy finansowej w ramach systemów wsparcia bezpośredniego reguluje ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j.Dz.U. 2012. 1164). Ponieważ w skardze podniesiono zarzut nieważności postępowania przed organem pierwszej instancji, stąd w pierwszej kolejności należy odnieść się właśnie do tego zarzutu. Zdaniem skarżącego decyzja Kierownika BP ARiMR wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości rzeczowej. W związku z tym wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 5 ust. 2 powołanej ustawy o płatnościach bezpośrednich, właściwość miejscową kierownika biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby rolnika. Zgodnie z art. 21 ust. 4 ustawy przejmujący składa wniosek do kierownika biura powiatowego Agencji , do którego został złożony wniosek przez przekazującego. Natomiast przepis art. 21 ust. 5 ustawy stanowi, że w przypadku, o którym mowa w ust. 1, tj. w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego, w postępowaniu w sprawie przyznania płatności przejmujący wstępuje w miejsce przekazującego. Mając na uwadze powyższe przepisy należy stwierdzić, że w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego miejsce zamieszkania lub siedziby przejmującego gospodarstwa nie ma wpływu na właściwość miejscową organu, gdyż nadal właściwy pozostaje kierownik biura powiatowego Agencji , do którego został złożony wniosek przez przekazującego. Skoro więc w okolicznościach rozpoznawanej sprawy przekazująca gospodarstwo mieszkała na obszarze właściwości BP ARiMR, organem właściwym do rozpoznania sprawy skarżącego był właśnie ten organ. To zaś oznacza, że zarzut postawiony w punkcie 1 skargi jest nieuzasadniony. Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli: 1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha; 2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Z powyższego wynika, że koniecznymi warunkami uzyskania płatności bezpośrednich jest bycie "rolnikiem", posiadanie działek rolnych zgłoszonych do płatności na dzień 31 maja roku którego dotyczy wniosek o przyznanie płatności i prowadzenie na tych działkach "działalności rolniczej". "Rolnikiem" w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009 określa się osobę fizyczną lub prawną lub grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, określonym w art. 299 Traktatu, oraz która prowadzi działalność rolniczą. "Działalność rolnicza" w myśl art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009 oznacza produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, włączając w to zbiory, dojenie, chów zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich, lub utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska. Istota sporu w sprawie niniejszej sprowadza się do dokonania przez Sąd oceny, czy organy prawidłowo przyjęły, że skarżąca spółka nie spełnia warunków do uzyskania płatności bezpośrednich za 2011 r., gdyż składająca wniosek M.C. nie była posiadaczem zadeklarowanych działek rolnych i nie prowadziła na nich działalności rolniczej, a w związku z tym nie mogła skutecznie przekazać tego posiadania na rzecz skarżącej spółki. W przypadku przekazania gospodarstwa rolnego w postępowaniu w sprawie przyznania płatności przejmujący wstępuje na miejsce przekazującego (art. 21 ust. 5 ustawy o płatnościach bezpośrednich). Oznacza to, że wszelkie działania niezbędne do przyznania pomocy i wszystkie deklaracje złożone przez przekazującego przed przekazaniem są przypisane przejmującemu. Z zeznań złożonych przez M.C. wynika jednoznacznie, że składając wniosek o płatność na 2011 r. nie była ona posiadaczem deklarowanych gruntów, nie uprawiała ich, a wniosek złożyła na polecenie M.W.. Świadek zeznała, że faktycznym posiadaczem deklarowanych przez nią gruntów był M.W.. Zeznania świadka są jednoznaczne i nie budzą wątpliwości co do ich interpretacji, a nadto mają oparcie w pozostałym materiale dowodowym. Należy podkreślić, że zasadnicze znaczenie dla określenia faktu posiadania gruntów, ma data 31 maja roku, którego dotyczy płatność, to w tej dacie wnioskodawca winien spełniać wskazany wymóg posiadania gruntów. W okolicznościach sprawy prawidłowe zatem było stanowisko organu zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, iż skoro na dzień zawarcia umowy - [...] maja 2011r. przekazująca gospodarstwo M.C. nie była posiadaczem gruntów (co sama stwierdziła), to nie można mówić o posiadaniu gruntów przez skarżącą spółkę w dniu następnym tj. [...] maja 2011 r. Odnosząc się do zarzutów skargi związanych z naruszeniem przepisów proceduralnych - art. 7 i art. 77 k.p.a. należy wskazać, że ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego zawiera szczególną, w stosunku do k.p.a. regulację dotyczącą prowadzenia przez organ postępowania dowodowego, ograniczającą obowiązki organu w tym zakresie. Przepis art. 3 ust. 1 tej ustawy stanowi, że z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Według art. 3 ust. 2 w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 k.p.a. nie stosuje się. Z kolei ust. 3 art. 3 ww. ustawy stanowi, że strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2 są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W powyższym uregulowaniu ustawodawca zdecydował się na odejście od zasady prawdy obiektywnej - wyrażonej w części drugiej art. 7 oraz w art. 77 § 1 k.p.a. - nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz zrezygnował z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 § 1 k.p.a. Obowiązek organów na tle tej ustawy został ograniczony jedynie do rozpatrzenia materiału dowodowego (całego), wskazanego we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i innych uczestników postępowania. Oznacza to w konsekwencji, iż nie ciąży na organach ARiMR obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a więc organ prowadzący postępowanie nie jest obowiązany do aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie żądania wnioskodawcy ( tj. jego uprawnienia do otrzymania wnioskowanej płatności ). Jest jedynie obowiązany do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Ciężar dowodu co do faktów, z których strona wywodzi skutki prawne, spoczywa bowiem na stronie ( por.: wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2012 r., II GSK 810/11, wyroki NSA z dnia 11 sierpnia 2016 r., II GSK 907/15 i II GSK 475/15, wyrok NSA z dnia 1 lipca 2016 r., II GSK 407/15 - baza orzeczeń nsa.gov.pl). W świetle powołanych wyżej przepisów, w razie wątpliwości co do okoliczności faktycznych mających uzasadnić przyznanie wnioskowanych płatności, organ prowadzący postępowanie jest jedynie obowiązany do żądania od strony dodatkowych wyjaśnień i dowodów. Jego rola – jak już wskazano - ogranicza się bowiem do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy organ miał oczywiście uzasadnione podstawy, zważywszy na uzyskany materiał dowodowy ze sprawy karnej, na powzięcie istotnych wątpliwości, czy strona spełnia zadeklarowane we wniosku pomocowym warunki do nabycia prawa do wnioskowanych płatności. Nie może budzić wątpliwości, że z materiału dowodowego postępowania karnego przygotowawczego (następnie sądowego [...], a aktualnie [...]) wynikały jednoznacznie okoliczności rodzące podejrzenie o zaistnieniu mechanizmu służącego uzyskiwaniu nienależnych środków pomocowych, mające istotne znaczenie dla weryfikacji i oceny wiarygodności danych zawartych we wniosku skarżącej o przyznanie płatności bezpośrednich na 2011 r. W związku z tymi wątpliwościami co do okoliczności uzasadniających przyznanie wnioskowanych płatności organ wzywał wspólników spółki jawnej – S.M. i M.W. w celu ich przesłuchania na okoliczność posiadania deklarowanych gruntów, jednak pomimo wielokrotnie wyznaczanych terminów wymienione osoby nie stawiły się. W tej sytuacji organ na piśmie zwrócił się do profesjonalnego pełnomocnika skarżącej spółki jawnej o złożenie na piśmie wyjaśnień przez wspólników spółki – S.M. i M.W., odnośnie użytkowania gruntów rolnych zgłoszonych do płatności, takie wyjaśnienia nie zostały jednak złożone. Mimo zatem skierowania do skarżącej wezwania strona nie podjęła współdziałania z organem i w postępowaniu nie zrealizowała ciążących na niej obowiązków procesowych w zakresie rozkładu ciężaru dowodu. Nie wykazała więc, iż wywołane materiałami z postępowania karnego istotne wątpliwości co do posiadania przez nią zadeklarowanych we wniosku działek rolnych jak i prowadzenia na nich we własnym imieniu i na własny rachunek działalności rolniczej są nieuzasadnione, a posiadanie i prowadzenie działalności rolniczej rzeczywiście miało miejsce. Raz jeszcze należy podkreślić, że zasadą jest, iż to podmiot domagający się pomocy jest obowiązany wykazać okoliczności uprawniające do jej otrzymania. Zatem, to rolnik ma przedłożyć organowi stosowne dokumenty na poparcie swoich uprawnień (np. faktury potwierdzające wykonywanie zabiegów agrotechnicznych, potwierdzenie zbywania plonów, sprawozdania finansowe itd.). Rozpatrując wniosek pomocowy, co do zasady organ nie jest zobowiązany ani do poszukiwania dowodów, ani do informowania rolnika z urzędu o istotnych okolicznościach prawnych i faktycznych, o ile rolnik nie zwraca się o pouczenia i informacje. Wydanie decyzji następuje w oparciu o dane przedstawione we wniosku o przyznanie płatności. Płatność jest udzielana rolnikowi do działek rolnych, na których prowadzi on działalność rolniczą. Niewątpliwie więc istotą płatności jest pomoc temu rolnikowi, który faktycznie użytkuje grunty rolne. Chodzi tu o osobę, która decyduje o profilu upraw i dokonuje swobodnie zabiegów agrotechnicznych oraz zbiera plony, a nie jedynie posiada tytuł prawny do zadeklarowanych gruntów. Sama więc możność władania gruntami rolnymi nie wystarczy, liczy się bowiem efektywne (rzeczywiste) w sensie gospodarczym, korzystanie z gruntów, czyli faktyczne ich użytkowanie. Właściciel nie może otrzymać takich płatności za działki, których w danym roku objętym przyznawaną płatnością nie posiadał i nie prowadził na nich upraw. Zaniechanie przedstawienia dowodów potwierdzających prowadzenie przez skarżącą odrębnego gospodarstwa rolnego, przez które - zgodnie z art. 2 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1166/2008 z dnia 19 listopada 2008 roku w sprawie badań struktury gospodarstw rolnych i badania metod produkcji rolnej – należy rozumieć wyodrębnioną jednostkę, zarówno pod względem technicznym, jak i ekonomicznym, która posiada oddzielne kierownictwo i prowadzi działalność rolniczą, wymienioną w załączniku I na terytorium gospodarczym Unii Europejskiej jako działalność podstawową lub drugorzędną powoduje, że prawidłowo organy przyjęły, że skarżąca spółka nie wykazała tej okoliczności. Sąd w pełni akceptuje stanowisko prezentowane w objętej skargą decyzji, że w toku postępowania skarżąca spółka nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających powyższą okoliczność, a tym samym prawidłowe było ustalenie, że na dzień 31 maja 2011 r. nie była faktycznym użytkownikiem zadeklarowanych do płatności działek i nie prowadziła na nich samodzielnej działalności rolniczej. Oceniając zgromadzony materiał dowodowy w badanej sprawie stwierdzić należy, że tok postępowania organu nie naruszył obowiązującej procedury administracyjnej, przy czym należy jeszcze raz podkreślić, że nie ma racji skarżąca odwołując się do przepisów k.p.a. (art. 7 i art. 77), które wobec szczególnej regulacji nie znajdują w sprawie zastosowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 czerwca 2012 r., II GSK 863/11, LEX nr 1217430). W odniesieniu do zarzutu zawartego w punkcie 3 skargi tj. dokonania ustaleń na podstawie protokołów zeznań świadków, którym przedstawiono zarzuty należy wskazać, iż w istocie materiał dowodowy uzyskany z postępowania karnego pozwolił na powzięcie przez organy wątpliwości co do prawdziwości deklaracji zawartych we wniosku o płatność, co nakładało na stronę - na wezwanie organów - obowiązek wykazania rzeczywistego spełnienia deklarowanych we wniosku pomocowym przesłanek do nabycia wnioskowanych płatności. Nie został też naruszony przepis art. 75 k.p.a. Brak jest przepisu prawa, który wyrażałby generalną zasadę niedopuszczalności wykorzystania w postępowaniu administracyjnym dowodu z zeznań strony w charakterze świadka w odrębnym postępowaniu karnym, także w sytuacji gdy istniał odpowiedni zakaz dowodowy na gruncie postępowania karnego ( por. wyrok NSA z dnia 28 września 2010 r., II GSK 798/09, LEX nr 746237). Zważywszy na omówiony zakres obowiązków procesowych organu w sprawie o przyznanie płatności, bezzasadne okazały się wywody skargi, iż organy orzekające w sprawie nie uzyskały z postępowania karnego tych dowodów, które miałyby świadczyć o tym, że skarżąca nie była posiadaczem zadeklarowanych gruntów rolnych oraz nie podejmowała na nich działań świadczących o ich rolniczym wykorzystywaniu. Stanowisko prezentowane w tym zakresie pozostaje sprzeczne z powołanymi regulacjami art. 3 ustawy o płatnościach bezpośrednich. Jak już wskazano, to nie organy powinny w sposób nie budzący wątpliwości wyjaśnić, czy podmiot wnioskujący o przyznanie płatności bezpośrednich samodzielnie prowadzi działalność rolniczą, efektywnie i rzeczywiście korzysta z gruntów objętych wnioskiem o przyznanie płatności, czy użytkuje rolniczo wskazane przez siebie działki w imieniu własnym, na swoje ryzyko i rachunek, albowiem ciężar wykazania posiadania gruntów i ich rolniczego użytkowania spoczywa na stronie postępowania. Sąd w pełni akceptuje stanowisko prezentowane w objętej skargą decyzji, że w toku postępowania skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających faktyczne prowadzenie przez nią działalności rolniczej, a tym samym prawidłowe było ustalenie organów, że na dzień 31 maja 2011 r. nie była faktycznym użytkownikiem zadeklarowanych do płatności działek i nie prowadziła na nich samodzielnej działalności rolniczej. W sytuacji niewykazania przez stronę ( na skutek niepodjęcia aktywności dowodowej ) podstawowych warunków przyznania wnioskowanej płatności w postaci posiadania i prowadzenia działalności rolniczej, kwestia sztucznego stworzenia warunków do uzyskania płatności traci na znaczeniu. Należy bowiem zauważyć, że ocena, czy zachodzi przewidziana w art. 30 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 przesłanka odmowy płatności w postaci sztucznego stworzenia warunków do przyznania płatności może dotyczyć "beneficjentów", a więc podmiotów, które spełniają ustawowe warunki do przyznania płatności. Płatność jest udzielana rolnikowi do działek rolnych, na których rolnik ten prowadzi działalność rolniczą. Zatem w sytuacji gdy skarżąca nie wykazała, iż pozostawała posiadaczem gruntów objętych wnioskiem i że prowadziła działalności rolniczą, to nie przysługują jej płatności, gdyż nie spełnia warunków określonych ustawą o płatnościach bezpośrednich. W tej sytuacji zbędne było badanie sztucznego stworzenia warunków w rozumieniu art. 30 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009. Z przedstawionych względów, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, należało na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzec jak w sentencji wyroku. ----------------------- fiilJfC ; Strona 35 z 56

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło