II SA/Go 543/21
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2021-11-03
Skład orzekający: Michał Ruszyński, Grażyna Staniszewska, Kamila Karwatowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej, jeśli sprawa ta została już wcześniej rozstrzygnięta ostateczną decyzją, mimo zgłoszenia nowych okoliczności przez stronę?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo umorzyć postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., gdy sprawa została już wcześniej rozstrzygnięta ostateczną decyzją, a nowe okoliczności podnoszone przez stronę nie wpływają na zmianę wydanych wcześniej orzeczeń lekarskich ani nie dotyczą czynników występujących w miejscu pracy, które mogłyby prowadzić do powstania schorzeń. Zasada res iudicata wyklucza ponowne rozstrzyganie sprawy już prawomocnie zakończonej.Stan faktyczny
J.Z. zgłosiła podejrzenie chorób zawodowych układu ruchu i obwodowego układu nerwowego. Wcześniejsze postępowania w tej sprawie zakończyły się decyzjami o braku podstaw do stwierdzenia chorób zawodowych, utrzymanymi w mocy przez organy administracji i potwierdzonymi wyrokami WSA. Po ponownym zgłoszeniu, PPIS odmówił wszczęcia postępowania, a następnie umorzył je jako bezprzedmiotowe, uznając sprawę za tożsamą z poprzednio rozstrzygniętą. PWIS utrzymał tę decyzję w mocy. J.Z. złożyła skargę do WSA, kwestionując zasadność umorzenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę J.Z. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Asesor WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 listopada 2021 r. sprawy ze skargi J.Z. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę.
Dnia [...] stycznia 2020 r. J.Z., w oparciu o art. 235 § 22 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2019 r., poz. 1040 ze zm. – dalej w skrócie: "K.p."), dokonała do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (dalej w skrócie: "PPIS") zgłoszenia podejrzenia chorób zawodowych pod postacią: przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy tj.: przewlekłego zapalenia ścięgna i jego pochewki (poz. 19.1 wykazu chorób zawodowych), przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej (poz. 19.5 wykazu chorób zawodowych), zmęczeniowego złamania kości (poz. 19.6 wykazu chorób zawodowych) oraz przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy tj.; zespół cieśni w obrębie nadgarstka (poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych).
Do zgłoszenia podejrzenia chorób zawodowych J.Z. załączyła dokumentację medyczną sporządzoną w latach 2011-2020.
W uzasadnieniu zgłoszenia J.Z. wskazała na wykonywanie w latach 1962-2009 długotrwale monotypowych czynności, wielokrotnie powtarzających się w czasie zmiany roboczej tj. praca tkacza, prace z użyciem stempla, prace przy komputerze, liczenie pieniędzy (mikrourazy). Natomiast w piśmie przewodnim zaznaczyła, że tego typu schorzenia z reguły są skutkiem warunków pracy polegających na wykonywaniu w czasie zmiany roboczej długotrwale monotypowych czynności, które mogły powodować przeciążenie kończyn górnych i spowodować powstanie chorób układu ruchu, co tak zostało zakwalifikowane przez lekarzy specjalistów w czasie badań, w oparciu o objawy potwierdzone w czasie wizyt.
PPIS mając na uwadze, iż jednostki chorobowe wyszczególnione w zgłoszeniu z dnia [...] stycznia 2020 r. były już przedmiotem wcześniej prowadzonych postępowań administracyjnych przez PPIS, które zostały zakończone prawomocnymi wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. oddalającymi skargi J.Z. na decyzje Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (dalej w skrócie: "PWIS") utrzymujące w mocy decyzje PPIS w przedmiocie ponownie zgłoszonych chorób, pismem z dnia [...] lutego 2020 r. (znak [...]) zwrócił się do J.Z. o wskazanie, czy domaga się wszczęcia nowego postępowania w sprawie podejrzeń ww. chorób zawodowych, czy też wzruszenia wcześniej wydanych decyzji w sprawie w trybie nadzwyczajnym, a jeśli tak, to w jakim trybie i w oparciu o jakie przesłanki. Ponadto wystąpił o doprecyzowanie żądania we wskazanych sprawach i wskazanie, czy po 2009 r. ww. była zatrudniona na umowę o pracę.
W odpowiedzi na powyższe J.Z., pismem z dnia [...] marca 2020 r., powiadomiła, że domaga się wszczęcia nowego postępowania w sprawie podejrzeń chorób zawodowych wymienionych w zgłoszeniu i jednocześnie poinformowała, że po roku 2009 nie była zatrudniona na umowę o pracę.
Wobec powyższego PPIS uznając, że wystąpiły przesłanki przewidziane w przepisie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020r., poz. 256 ze zm. – dalej w skrócie: "K.p.a.), postanowieniem z dnia [...] marca 2020 r. Nr [...] (znak sprawy: [...]), odmówił J.Z. wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby o której mowa w § 8 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013r., poz.1367).
Na powyższe postanowienie, pismem z dnia [...] kwietnia 2020 r., J.Z. w terminie określonym w art. 141 K.p.a. wniosła zażalenie.
PWIS, po rozpatrzeniu zażalenia stwierdził, że zaskarżone postanowienie PPIS zostało wydane z naruszeniem przepisu art. 61 a § 1 w zw. z art. 124 § 1 K.p.a. oraz § 4 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, zatem postanowieniem z dnia [...] maja 2020 r. Nr [...] (znak sprawy: [...]) uchylił w całości postanowienie PPIS z dnia [...] marca 2020r. Nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Jak ustalono J.Z. po dokonaniu zgłoszenia podejrzenia chorób zawodowych z dnia [...] stycznia 2020 r. nie została skierowana na badania do uprawnionej jednostki orzeczniczej. PPIS nie przekazał również do oceny uprawnionych lekarzy dokumentacji medycznej załączonej do zgłoszenia podejrzenia chorób zawodowych z dnia [...] stycznia 2020 r. Wskazania co do dalszego postępowania dotyczyły rozstrzygnięcia kwestii tożsamości spraw zainicjowanych kolejnym wnioskiem J.Z. z dnia [...] stycznia 2020 r. o stwierdzenie chorób zawodowych wymienionych pod poz. 19.1, poz. 19.5, poz. 19.6, poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych, w związku z przedłożoną przez J.Z. dokumentacją medyczną.
W trakcie ponownego rozpatrywania sprawy PPIS na podstawie art. 61 § 4 K.p.a. pismem z dnia [...] czerwca 2020 r. znak: [...] zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie podejrzenia u ww. choroby zawodowej pod postacią "przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej", wymienionej pod poz. 19.5 obowiązującego wykazu chorób zawodowych, a następnie w związku z załączeniem do zgłoszenia z dnia [...] stycznia 2020 r. dokumentacji medycznej, pismem z dnia [...] czerwca 2020 r. zwrócił się do Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy o zajęcie stanowiska i wyjaśnienie, czy obecnie występujące dolegliwości chorobowe u J.Z. mogą być następstwem wykonywania pracy zawodowej w latach 1962-2009, czy mogą wpłynąć na zmianę orzeczeń lekarskich wydanych w prowadzonych postępowaniach oraz czy istniejące schorzenia mogą wynikać z ogólnego stanu zdrowia J.Z.. W załączeniu przesłano do oceny dokumentację medyczną dostarczoną przez J.Z.. PPIS poinformował także Poradnię Chorób Zawodowych WOMP o prowadzonych postępowaniach administracyjnych w sprawie chorób zawodowych wymienionych w poz. 19.1, poz. 19.5, poz. 19.6 i poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych, które wcześniej zostały zakończone prawomocnymi wyrokami sądu, oddalającymi skargi na decyzje PWIS.
W odpowiedzi na powyższe, Poradnia Chorób Zawodowych WOMP pismem z dnia [...] lipca 2020 r., znak: [...] poinformowała, że informacje zawarte w dokumentacji medycznej przekazanej przez J.Z., a wymienione w piśmie PPIS z dnia [...] czerwca 2020 r. znak: [...], nie wnoszą nowych okoliczności i tym samym nie mają wpływu na zmianę wydanych wcześniej orzeczeń lekarskich. Ponadto wskazano, że do opisanych w ww. dokumentacji schorzeń odniósł się już wcześniej kilka razy Instytut Medycyny Pracy wydając opinie oraz orzeczenia lekarskie o braku podstaw do stwierdzenia chorób zawodowych z pkt. 19.1, 19.5, 19.6, 20.1, a całość spraw odnośnie podejrzenia chorób zawodowych zakończyła się prawomocnymi wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., w rezultacie których podtrzymano stanowisko odnośnie braku podstaw do stwierdzenia ww. chorób zawodowych. Przypomniano także, że do rozpoznania choroby zawodowej niezbędne są trzy zasadnicze elementy: właściwe rozpoznanie kliniczne, które jest zgodne z chorobą wymienioną w obowiązującym wykazie chorób zawodowych, udokumentowane objawy choroby muszą wystąpić w okresie zatrudnienia w narażeniu bądź po zakończeniu pracy w narażeniu w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (dla wszystkich rozpatrywanych ww. schorzeń jest to okres 1 roku) oraz wykazany jest istotny związek przyczynowo-skutkowy rozpoznanej choroby z wykonywaną pracą. Niespełnienie chociażby jednego z ww. warunków skutkuje brakiem podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.
Ponadto zaznaczono, iż dotychczasowa analiza czynności zawodowych (przypomniano, że badana pracowała do 2009 r.) wykazała, że J.Z. na zajmowanych stanowiskach pracy nie wykonywała długotrwale czynności powtarzalnych, monotypowych, które mogłyby powodować przeciążenie kończyn górnych bądź wywoływać ucisk na pnie nerwów pośrodkowych i w konsekwencji prowadzić do rozwoju schorzeń. Poradnia zaznaczyła również, że etiologia rozpatrywanych schorzeń może być wieloczynnikowa, natomiast do pozamedycznych czynników ryzyka chorób układu ruchu należą m.in. wiek, płeć, masa ciała, poziom sprawności fizycznej, stres. Ponadto wskazano, że u J.Z. rozpoznano liczne zmiany zwyrodnieniowe, które mogą również odpowiadać za dolegliwości zgłaszane przez badaną.
W związku z powyższym PPIS w dniu [...] lutego 2021 r. – na podstawie art. 105 §1 K.p.a. - wydał decyzję nr [...], którą umorzył postępowanie w sprawie podejrzenia u J.Z. choroby zawodowej wymienionej pod poz. poz. 19.5 obowiązującego wykazu chorób zawodowych.
W uzasadnieniu powyższej decyzji PPIS przedstawił stan faktyczny i przebieg dotychczasowego postępowania oraz wskazał, że na podstawie całości zgromadzonego materiału dowodowego, wyjaśnień J.Z. oraz informacji uzyskanej z Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy, nie znalazł nowych okoliczności i dowodów mających wpływ na kontynuowanie postępowania, ponieważ w powyższej sprawie były już prowadzone postępowania administracyjne, które zostały zakończone prawomocnymi wyrokami WSA w Gorzowie Wlkp. powołanymi w uzasadnieniu decyzji.
PPIS stwierdził, że postępowanie jest bezprzedmiotowe, gdyż w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja rozstrzygająca sprawę w sposób ostateczny i kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii staje się niedopuszczalne.
Od powyższej decyzji odwołała się J.Z., wnosząc o jej uchylenie oraz zmianę, poprzez nadanie sprawie właściwego biegu, mającego na celu wydanie merytorycznej i korzystnej dla odwołującej się decyzji.
PWIS decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] utrzymał w mocy ww. decyzję PPIS.
Uzasadniając decyzję PWIS wskazał, że PPIS wydał decyzję na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., który stanowi że, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzje o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Zgodnie z przyjętym orzecznictwem sądów administracyjnych bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialno-prawnego skutkującego tym, że nie można załatwić sprawy poprzez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Orzeczenie o bezprzedmiotowości jest orzeczeniem formalnym, kończącym postępowanie bez merytorycznego rozstrzygnięcia. Jedną z przyczyn bezprzedmiotowości postępowania skutkującą umorzeniem postępowania, będzie prowadzenie go w sprawie tożsamej, zakończonej decyzją ostateczną. O tożsamości sprawy mówić można wówczas, gdy w sprawie występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu, w rozumieniu takich samych interesów prawnych lub obowiązków, które po wydaniu decyzji stają się prawem nabytym (lub jego brakiem w przypadku decyzji odmownej) i stanu prawnego, przy niezmienionym stanie faktycznym, co do faktów prawotwórczych (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 25.02.2004 r. SA/Rz 1984/01, wyrok NSA w Warszawie z dnia 16.12.2009 r. II OSA 1613/09).
PWIS zaznaczył, że w niniejszej sprawie bezsporne jest, iż w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja PWIS nr [...] z dnia [...] października 2010 r., utrzymująca w mocy decyzję PPIS nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. o braku podstaw do stwierdzenia chorób zawodowych układu ruchu wymienionych w poz. 19.1 i 19.5 wykazu chorób zawodowych (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. sygn. akt II SA/Go 876/10 z dnia 19 stycznia 2011 r.). Zatem kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest w oczywisty sposób bezprzedmiotowe. Wydanie decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy w sytuacji, gdy sprawa została uprzednio rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną, stanowiłoby kwalifikowaną wadę prawną, będącą podstawą do stwierdzenia nieważności takiej decyzji w trybie art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a.
PWIS zaznaczył, że w przedmiocie podejrzenia u J.Z. choroby zawodowej z poz. 19.5 w obrocie prawnym funkcjonują również niżej wymienione prawomocne decyzje PWIS Nr:
- [...] z dnia [...] października 2013 r., uchylająca w całości decyzję PPIS z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy - przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej, wymienionej w poz. 19.5 wykazu chorób zawodowych i umarzająca postępowanie pierwszej instancji, ze względu na funkcjonowanie w obrocie prawnym decyzji rozstrzygającej sprawę w sposób ostateczny (sprawa zakończona wyrokiem WSA w Gorzowie Wlkp. sygn. akt II SA/Go 1061/13 z dnia 29 stycznia 2014 r.);
- [...] z dnia [...] maja 2016r., utrzymująca w mocy decyzję PPIS z dnia [...] grudnia 2015r. nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie podejrzenia choroby zawodowej układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy tj. przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej, wymienionej w poz. 19.5 wykazu chorób zawodowych (sprawa zakończona wyrokiem WSA w Gorzowie Wlkp. sygn. akt II SA/Go 641/16 z dnia 26 października 2016r.);
- [...] z dnia [...] listopada 2018r. utrzymująca w mocy decyzję PPIS z dnia [...] sierpnia 2018 r. Nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie podejrzenia choroby zawodowej pod postacią przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej, wymienionej w poz. 19.5 wykazu chorób zawodowych (sprawa zakończona wyrokiem WSA w Gorzowie Wlkp. sygn. akt II SA/Go 61/19 z dnia 20 marca 2019 r.)
Badając zatem prawidłowość obecnie zaskarżonej decyzji PPIS z dnia [...].02.2021r. nr [...], umarzającej w całości postępowanie w sprawie podejrzenia u J.Z. choroby zawodowej wymienionej pod poz. 19.5 wykazu chorób zawodowych, należy odpowiedzieć na pytanie, czy w sprawie występują te same podmioty, czy sprawa dotyczy tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy, co w sprawie zakończonej ostateczną decyzją PWIS nr [...] z dnia [...] października 2010 r., a następnie wyrokiem WSA sygn. akt II SA/Go 876/10 z dnia 19 stycznia 2011 r. Zatem należy ustalić, czy kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest w oczywisty sposób bezprzedmiotowe.
W ocenie PWIS bezspornie należy uznać, że postępowanie w obu sprawach tj. sprawie zakończonej ww. prawomocną decyzją i zainicjowanej zgłoszeniem podejrzenia choroby zawodowej z dnia [...] stycznia 2020 r. dotyczy tych samych podmiotów, bowiem tak jak w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...].10.2010r. nr [...] z ponownym żądaniem stwierdzenia choroby zawodowej wymienionej pod poz. 19.5 wystąpiła J.Z., która jest stroną w obecnym postępowaniu. Nie zmienił się również pracodawca, u którego wystąpiło narażenie na chorobę zawodową, co jasno wynika z pisma J.Z. z dnia [...] marca 2020 r., w którym poinformowała organ I instancji, że po roku 2009 r. nie była zatrudniona na umowę o pracę, jak również informacji zawartych w zgłoszeniu podejrzenia choroby zawodowej z dnia [...] stycznia 2020 r. W dniu wydania zaskarżonej decyzji obowiązuje to samo rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869 z późn. zm.), które stanowiło podstawę prawną decyzji PWIS z dnia [...] października 2010 r. nr [...]. Przedmiotem postępowania w obu decyzjach - tej ostatecznej i tej będącej obecnie przedmiotem odwołania jest m.in. choroba wymieniona pod poz. 19.5 wykazu chorób zawodowych tj. przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej. Bez wątpienia można zatem uznać, że zachodzi tożsamość podmiotowa, przedmiotowa i prawna.
W dalszej części uzasadnienia decyzji PWIS wskazał, że według lekarzy posiadających kwalifikacje określone w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 18 czerwca 2010 r. w sprawie specjalizacji lekarskich niezbędnych do wykonywania orzecznictwa w zakresie chorób zawodowych (Dz. U. z 2010r. Nr 736, poz. 110), J.Z. nie wskazała żadnych nowych okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do rozpoznania sprawy w innym stanie faktycznym, czego potwierdzeniem jest pismo Poradni Chorób Zawodowych WOMP z dnia [...] lipca 2020 r. znak: [...] oraz pismo z dnia [...] października 2020 r. [...]. Powyższe stanowisko zostało wyrażone po dokonaniu oceny przekazanej do uprawnionej jednostki orzeczniczej dokumentacji medycznej J.Z., co wynika z wymienionych załączników do pism PPIS z dnia [...] czerwca 2020 r. i [...] września 2020 r. (karta nr 36-37 i 48 akt organu I instancji znak: [...]). Mając jednocześnie na uwadze wydane w przedmiotowej sprawie we wcześniejszych postępowaniach administracyjnych orzeczenia lekarskie w efekcie stwierdzono brak podstaw prawnych do wdrożenia kolejnej procedury diagnostyczno-orzeczniczej w przedmiotowej sprawie. Podkreślenia przy tym wymaga, że w związku ze zgłoszeniem dnia [...] stycznia 2020 r. przez J.Z. podejrzenia dodatkowych chorób zawodowych tj. wymienionych pod poz. 19.1, 19.6, 20.1 obowiązującego wykazu chorób zawodowych, PPPS ponownie rozpatrując sprawę wszczął odrębne postępowania administracyjne, w których zostały wydane odrębne decyzje, od których również w piśmie z dnia [...] lutego 2021 r. J.Z. wniosła odwołanie. Odwołania od tych decyzji są przedmiotem odrębnych postępowań.
W ocenie PWIS, w przedmiocie choroby zawodowej, wymienionej pod poz. 19.5 obowiązującego wykazu chorób zawodowych, zarzuty J.Z. ponownie sprowadzają się m.in. do polemiki z ostateczną decyzją PWIS nr [...] z dnia [...] października 2010 r. utrzymującą w mocy decyzję PPIS nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. o braku podstaw do stwierdzenia chorób zawodowych układu ruchu wymienionych pod poz. 19.1 i 19.5 wykazu chorób zawodowych (sprawa zakończona wyrokiem WSA w Gorzowie Wlkp. sygn. akt II SA/Go 876/10 z dnia 19 stycznia 2011 r.). Ta zaś decyzja zgodnie z art. 16 § 1 K.p.a., mogłaby być zweryfikowana tylko w trybach nadzwyczajnych wskazanych w tym przepisie, gdy zachodziłyby ku temu stosowne przesłanki.
Co prawda WSA w Gorzowie Wlkp. w wyroku z dnia 29 stycznia 2014 r. sygn. akt IISA/Go 1061/13 zauważył, iż nie jest wykluczone skuteczne wszczęcie postępowania i zakończenie postępowania administracyjnego dotyczącego choroby zawodowej przez tę samą stronę i w tym samym stanie prawnym, jednak zaistnieć muszą wówczas okoliczności modyfikujące w zakresie stanu faktycznego, którymi mogą być przykładowo: znaczny upływ czasu pomiędzy ostateczną decyzją a wszczęciem kolejnego postępowania wiążący się z pojawieniem nowych okoliczności, fakt wskazania nowej jednostki chorobowej przez stronę, zmiana stanu zdrowia, zmiana wskazanego we wniosku okresu pracy, postęp medycyny. To jednak na podstawie dokonanych ustaleń w ocenie PWIS nie wystąpiło.
PWIS podkreślił także, że wydając decyzję miał na względzie również wyrok NSA w Warszawie z dnia 15 stycznia 2013 r. sygn. akt. II OSK 1633/12 oddalający skargę kasacyjną od wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 28.03.2012 r. sygn. akt II SA/Go 941/11 w sprawie ze skargi na inną decyzję PWIS w przedmiocie umorzenia postępowania, z którego wynika, że wystarczającym dowodem w sprawie może być również opinia WOMP o braku podstaw do wdrożenia po raz kolejny procedury związanej z rozpoznanej choroby zawodowej, skoro kolejne skierowanie (zgłoszenie) dotyczy tej samej choroby u skarżącej a załączone dokumenty do skierowania (zgłoszenia) nie wnoszą żadnych nowych okoliczności faktycznych.
W tym stanie rzeczy PWIS po rozpatrzeniu odwołania J.Z. nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji PPIS z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] uznając, iż zachodziły na podstawie art. 105 K.p.a. przesłanki do umorzenia w całości postępowania w sprawie choroby zawodowej z poz. 19.5.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na powyższą decyzję złożyła J.Z., domagając się jej uchylenia jako sprzecznej z prawem, a następnie jej zmianę przez stwierdzenie występowania u skarżącej choroby zawodowej w postaci przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej oraz orzeczenie o kosztach postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżąca powieliła argumentację zawartą w uzasadnieniu odwołania podkreślając, iż decyzja o umorzeniu postępowania w I instancji jest absolutnie niewłaściwa, niekonsekwentna i podjęta z rażącym naruszeniem prawa, gdyż nie była poprzedzona właściwym, obiektywnym rozpoznaniem istoty sprawy.
Odpowiadając na skargę PWIS wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przedmiotem kontroli pod względem legalności w niniejszej sprawie była decyzja PWIS z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję PPIS z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie podejrzenia choroby zawodowej pod postacią przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy: przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej - wymienionej w poz. 19.5 wykazu chorób zawodowych określonej w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2013 r., poz. 1367).
Podstawą umorzenia postępowania przez PPIS było ustalenie, że niniejsza sprawa została już wcześniej, w innym postępowaniu administracyjnym rozstrzygnięta decyzją ostateczną, funkcjonującą w obrocie prawnym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, a mianowicie decyzją PWIS z dnia [...] października 2010 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję PPIS z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u J.Z. chorób zawodowych układu ruchu wymienionych pod poz. 19.1 i 19.5 wykazu chorób zawodowych, co do której WSA w Gorzowie Wlkp. oddalił skargę wyrokiem z dnia 19 stycznia 2011 r. sygn. akt II SA/Go 876/10. Powyższe spowodowało, iż PPIS uznał za niedopuszczalne przeprowadzenie kolejnego postępowania w tej samej materii i wydanie decyzji merytorycznej na podstawie art. 105 § 1 K.p.a.
Zadaniem Sądu było dokonanie oceny, czy rozstrzygnięcie PWIS utrzymujące – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. – decyzję PPIS umarzającą postępowanie w sprawie, jest zgodne z prawem, a zatem czy pomiędzy postępowaniem administracyjnym w niniejszej sprawie a postępowaniem administracyjnym wcześniej zakończonym decyzją PWIS z dnia [...] października 2010 r., zachodzi tożsamość pozwalająca uznać, iż sprawa została wcześniej merytorycznie rozstrzygnięta i zakończona ostateczną decyzją organu z dnia [...] października 2010 r. (jednocześnie prawomocną z uwagi na wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. wydany w sprawie II SA/Go 876/10) i czy wobec powyższego postępowanie wszczęte wnioskiem J.Z. z dnia [...] stycznia 2020 r. uznać można było za bezprzedmiotowe.
Przedmiot postępowania administracyjnego istnieje, jeśli między innymi nie zostało w sprawie podjęte ostateczne rozstrzygnięcie. Sprawa administracyjna musi mieć charakter "otwarty" w tym znaczeniu, że nie może być rozstrzygnięta orzeczeniem ostatecznym (res iudicata). Dopóki orzeczenie rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę funkcjonuje w obrocie prawnym, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest w oczywisty sposób bezprzedmiotowe. Dopiero bowiem eliminacja z obrotu prawnego w trybie prawem przewidzianym takiego rozstrzygnięcia otworzyłaby możliwość ponownego rozstrzygnięcia tej samej sprawy (por. wyrok NSA z dnia 19 czerwca 2000 r. sygn. akt I SA/Ka 2247/98).
Zgodnie natomiast z art. 16 § 1 K.p.a. ostateczne są decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji. Art. 16 § 1 k.p.a. ustanawia ochronę decyzji ostatecznych przyznając im cechę trwałości, przy równoczesnym wyznaczeniu granic tej trwałości. Sprawa ta zatem nie może być ponownie przedmiotem postępowania administracyjnego (por. B. Adamiak, K.p.a. Komentarz. Wydawnictwo C.H. Beck 2005 , s. 101). Z kolei stosownie do art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Wskazać należy, iż decyzja ostateczna ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. Sprawa musi dotyczyć więc tych samych podmiotów oraz tego samego przedmiotu, tj. podstawy prawnej, podstawy faktycznej i treści żądania strony. Zmiana stanu prawnego nie wpływa przy tym na zmianę przedmiotu, jeżeli regulacja prawna została w pełni przejęta przez nowy akt. Stan faktyczny powinien być natomiast brany pod uwagę, jeżeli chodzi o tożsamość sprawy, tylko w odniesieniu do faktów prawotwórczych (por. J. Borkowski, K.p.a. Komentarz, C.H. Beck 2004, s. 732, wyrok NSA z dnia 10 czerwca 1994 r. sygn. akt II SA 1192/93, ONSA 1995, nr 2, poz. 83, wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 26 października 2016 r. sygn. akt II SA/Go 642/16).
Co do zasady przyjąć należy, że stwierdzenie w toku postępowania administracyjnego, iż sprawa administracyjna została już poprzednio rozstrzygnięta inną decyzją administracyjną, powoduje konieczność umorzenia tego postępowania jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. Stosownie do tego przepisu organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części. Niedopuszczalne bowiem jest ponowne rozstrzyganie sprawy już rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, gdyż prowadziłoby to do naruszenia obowiązującej również w postępowaniu administracyjnym zasady res iudicata oraz do wydania decyzji nieważnej z mocy art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, iż stanowisko PWIS zawarte w zaskarżonej decyzji jest zgodne z prawem. Analiza akt sprawy wskazuje, iż w istocie pomiędzy postępowaniem zakończonym decyzją PWIS z [...] października 2010 r., a postępowaniem zainicjowanym przez skarżącą w styczniu 2020 r. zachodzi tożsamość. Po pierwsze, zarówno w postępowaniu administracyjnym podlegającym kontroli w niniejszej sprawie, jak i w postępowaniu zakończonym decyzją PWIS z [...] października 2010 r., stroną domagającą się stwierdzenia choroby zawodowej była skarżąca. Również ten sam był organ administracji publicznej właściwy do rozpoznania w obu sprawach. Jeżeli chodzi o podstawę prawną żądania skarżącej wskazać należy, że zarówno w dacie złożenia pierwszego wniosku o stwierdzenie u skarżącej choroby zawodowej – przewlekłego zapalenia ścięgna i jego pochewki oraz przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej (poz. 19.1 i 19.5 wykazu chorób zawodowych), jak i wniosku z dnia [...] stycznia 2020 r. dotyczącego stwierdzenia choroby zawodowej – przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej, obowiązywało to samo rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych, wydane na podstawie art. 237 § 1 K.p. Świadczy to o tożsamości stanu prawnego istotnego dla rozstrzygnięcia w obu porównywanych sprawach.
Sąd uznał, iż także w zakresie stanu faktycznego w obu analizowanych sprawach zachodzi zbieżność. Skarżąca wskazała bowiem ten sam okres pracy: 1962-2009. Bezsporna w niniejszej sprawie pozostaje okoliczność, że skarżąca od [...] stycznia 2009 r. nie pracuje, nie ulega zatem żadnej wątpliwości, że oba wnioski dotyczą tego samego okresu zatrudnienia. Skarżąca wskazała też na tego samego pracodawcę, z pracą u którego wiąże wystąpienie choroby zawodowej: [...] SA i stanowisko pracy: kasjer-dysponent. Ponadto skarżąca wskazała w obu sprawach na tę samą jednostkę chorobową - przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej (pkt 19.5 z wykazu chorób określonych w rozporządzeniu), przy jednoczesnym braku wskazania nowych okoliczności, w zakresie postępowania wszczętego z inicjatywy skarżącej, a zakończonego w 2010 r. Za taką okoliczność nie mogła uchodzić dokumentacja załączona do wniosku, z której wynika, iż u skarżącej rozpoznano m.in. "przeciążeniowe zapalenie nadkłykcia bocznego kości ramiennej prawej". Podkreślić bowiem należy, iż przyczyną wydania decyzji PPIS i PWIS z 2010 r. o braku podstaw do stwierdzenia chorób zawodowych układu ruchu wymienionych w poz. 19.1 i 19.5 wykazu chorób zawodowych była m.in. okoliczność, iż w środowisku pracy skarżącej brak było czynników powodujących powstanie tego rodzaju schorzeń, a mianowicie skarżąca nie wykonywała pracy w narażeniu chrakteryzującym się jednorodnością i monotypią ruchów. Stąd też wobec tego, iż nowe okoliczności, na które powoływała się skarżąca, nie odnosiły się do czynników występujących w miejscu pracy, organy zasadnie zaniechały dalszego prowadzenia postępowania, zwłaszcza przeprowadzania ponownych badań i poprzestały na piśmie wyjaśniającym Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy – Poradni Chorób Zawodowych z dnia [...] lipca 2020 r. oraz piśmie z dnia [...] października 2020 r. wskazującymi, iż "informacje zawarte w dokumentacji medycznej przekazanej przez panią J.Z. nie wnoszą nowych okoliczności i tym samym nie mają wpływu na zmianę wydanych wcześniej orzeczeń lekarskich". Nie sposób w związku z tym formułować w tym zakresie wobec organów zarzutu naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.
Mając na uwadze powyższe, bez wątpienia można zatem stwierdzić całkowitą tożsamość podmiotową i przedmiotową spraw co potwierdza prawidłowość i zgodność z prawem zaskarżonej decyzji. Dlatego też należało zaakceptować ustalenie organu odwoławczego, że niniejsza sprawa została już prawomocnie rozstrzygnięta, co powodowało konieczność umorzenia przez organ I instancji postępowania w niniejszej sprawie na podstawie art. 105 § 1 K.p.a.
Wobec tego Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło