II SA/Go 656/15

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2015-12-10

Skład orzekający: Michał Ruszyński, Sławomir Pauter, Adam Jutrzenka – Trzebiatowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo uchylił decyzję przyznającą dodatek mieszkaniowy i odmówił jego przyznania, opierając się na ustaleniach dotyczących faktycznego zamieszkiwania i prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego przez wnioskodawcę i jego córkę?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia była prawidłowa. Uchybienia organu pierwszej instancji, polegające na błędnym ustaleniu stanu faktycznego, niepełnym zebraniu materiału dowodowego oraz wadliwym uzasadnieniu decyzji, uzasadniały zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego dla M.B. Organ pierwszej instancji uchylił decyzję przyznającą dodatek i odmówił jego przyznania, uznając, że córka wnioskodawcy, D.B., nie zamieszkiwała z nim i nie prowadziła wspólnego gospodarstwa domowego w okresie objętym wnioskiem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na liczne uchybienia organu pierwszej instancji w zakresie postępowania dowodowego i uzasadnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję Kolegium.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędzia WSA Adam Jutrzenka – Trzebiatowski Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi M.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę. Decyzją z [...] marca 2015 r. nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy - na podstawie art. 151 § 1 pkt 2, art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a), art. 2, 3, 4, 7 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2013 r., poz. 966 ze zm., dalej: u.d.m) - orzekł o uchyleniu decyzji nr [...] z dnia [...].07.2013 r. przyznającej M.B. dodatek mieszkaniowy na okres od [...].08.2013 r. do [...].01.2014 r. w wysokości 132,76 zł miesięcznie oraz odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego na okres od [...].08.2013 r. do [...].01.2014 r. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że 30.01.2014 r. D.B. złożyła pismo, z którego wynika, że w momencie składania wniosku na dodatek mieszkaniowy przez M.B. w dniu [...].07.2013r. nie zamieszkiwała i nie gospodarowała wspólnie z ojcem w lokalu przy ul. [...]. Wnioskodawca również w lokalu nie zamieszkiwał i nie gospodarował, gdyż przebywał u swojej konkubiny B.B. w [...].[...].07. 2014 r. organ wydał decyzję uchylającą decyzję o przyznaniu dodatku mieszkaniowego i odmówił przyznania dodatku od [...].08.2013 r. do [...].01.2014 r. Decyzją z [...].12.2014 r. (prawidłowo z [...].09.2014 r.) [...] (prawidłowo z [...].09.2014 r. nr [...]) Kolegium uchyliło powyższą decyzję, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ powziął informację, że oświadczenie M.B. dotyczące liczby osób wspólnie zamieszkujących wraz ze stroną w lokalu przy ul. [...] na dzień składania wniosku nie jest zgodne ze stanem faktycznym. Podanie nieprawdziwych danych przez wnioskodawcę było podstawą wznowienia postępowania. Organ przytoczył treść art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a i art. 4, art. 7 ust. 9 u.d.m. W wyniku postępowania i zeznań świadków organ ustalił nie zamieszkiwanie wspólnie z M.B. jego córki D.B. od [...].07.2013 r. w lokalu przy ulicy [...]. Potwierdza ten fakt Z.B., że centrum spraw życiowych D.B. od lipca 2013 r. znajduje się u niej w lokalu przy ul. [...], ponieważ ojciec wyrzucił ją z mieszkania przy ul. [...]. Nie zamieszkiwanie D.B. przy ulicy [...] potwierdza G.B., który zeznał, że widuje D.B. każdego dnia o różnych godzinach u swojej babci Z.B. w obecności siostry K.K., albo też samą. K.K. potwierdziła, że centrum spraw życiowych D.B. jest w lokalu Z.B. przy ul. [...], gdzie również mieszka, nocuje, gospodaruje, wychodzi z tego lokalu na praktyki szkolne, ma zapewniony opierunek. Koleżanki odwiedzają D. w lokalu przy ul. [...]. Od [...] lipca 2013 r. M.B. nie łożył na córkę do momentu jej zeznań [...].03.2014 r. Wizyty w mieszkaniu trwały do września, do czasu kiedy M.B. wymienił zamki w drzwiach i nie udostępnił jej nowych kluczy do lokalu. Sąsiadka zamieszkująca przy ul. [...] Pani A.D. potwierdza fakt, iż od początku wakacji 2013 r. widzi dwie dziewczyny w gospodarstwie Z.B.. D.B. jest widywana codziennie o różnych porach dnia (idąc z zakupami, na działkę). Odzież, w którą jest ubrana D.B. suszy się na sznurach do suszenia prania na wspólnym podwórku. Sąsiad Z.B. mieszkający w kamienicy przy tym samym podwórku T.S. potwierdza, iż od lata 2013 r. widuje drugą nastolatkę mimo, że od momentu zamieszkiwania w kamienicy przy ul. [...], czyli 8 lat, widział tylko jedną nastolatkę. R.C. zeznaje, że "naocznie od wakacji nie widziała Pani D.B., aby zamieszkiwała przy ul. [...] wspólnie z Panem M.B.." Na wakacje ojciec zabrał córkę – D., gdyż przysłała pozdrowienia drogą elektroniczną do mego syna."- oświadczyła świadek. We wrześniu dowiedziałam się, że córka nie zamieszkuje w lokalu przy ul. [...]. Sama D.B. w rozmowie ze świadkiem potwierdza fakt, iż zamieszkuje u babci. Świadek D.C. potwierdza, że do czerwca 2013 r. M.B. odwiedzał go razem z córką D.. Natomiast od lipca 2013 r. świadek nie widział D.B. nawet w mieszkaniu M.B. przy ul. [...]. F.C. potwierdził, że z M.B. spotykają się u brata albo u świadka w [...]. Córkę D. widział tylko w wakacje, ale w 2014 r. jej nie widział. Z zeznań świadków wynika, iż M.B. widywany był w lokalu przy ul. [...] bardzo rzadko. W 2014 r. widziano go pięć razy w ciągu trzech miesięcy, co wynika z zeznań M.G.. Według tego świadka jego centrum życiowe nie jest skoncentrowane w lokalu przy ul. [...], gdyż jego wizyty są incydentalne "pojawia się zabiera pocztę-awizo i znika. Obsługa inkasencka poszukiwała bez rezultatu M.B., skrzynka na listy była zapełniona awizami (...) - zeznania U.G.. Świadek M.G. widziała M.B. tylko jak wymieniał zamki w drzwiach. Świadek G. nie widziała np. palącego się światła. K.K. potwierdziła, że w ostatnim roku widziała M.B. bardzo rzadko i nie wie czy mieszka. B.P. - sąsiad widział stronę dwa razy w ciągu roku. K.F.-K. widziała stronę podczas zeznań drugi raz. T.B. zeznała, że M.B. nie mieszka w lokalu i widywany jest sporadycznie, dwa razy w ciągu pół roku z psem. J.W. zaznaczyła, że widywała stronę, ale w lokalu było bardzo cicho i nic nie było słychać. J.G. potwierdza fakt niezamieszkiwania strony, ponieważ widziała go wychodzącego z psem jeden raz od ostatnich wakacji. J.G. potwierdza, że na przestrzeni roku widział stronę od czasu do czasu. D.B. zeznała, iż jej centrum życiowe od lipca 2013 r. mieści się u jej babci Z.B. przy ul. [...]. Od lipca 2013 r. zamieszkuje i gospodaruje u babci. Zeznała, że: "Ojciec nie łożył na mnie. Otrzymałam od niego 10 zł na całe wakacje "na życie". Nie interesowało go, gdzie mieszkami czy mam co jeść." Od marca 2014 r. przebywa w internacie B. Do lipca 2013 r. mieszkała przy ul. [...], ojciec przyjeżdżał aby odebrać pocztę. Była przez cały czas sama, ojciec przebywał u B.B.. Świadek B.B. zeznała, że strona jest jej przyjacielem i nie ponosi kosztów utrzymania mieszkania ani codziennej egzystencji, nie prowadzi z nią wspólnego gospodarstwa domowego. Z zeznań nie wynika, aby M.B. mieszkał w lokalu przy ul. [...]. Komenda Powiatowa Policji poinformowała, że pomimo kilkakrotnych prób policjantom nie udało się zastać strony w lokalu. Organ nie uwzględnił wniosku strony o włączenie do akt sprawy pozwu o alimenty D.B., ponieważ okoliczność wymiany zamka była znana z zeznań świadka K.K.. Na podstawie dokumentów OPS z [...].08.2014 r. organ powziął informację, że córka D. mieszkała w lokalu przy ul. [...] do czerwca 2013 r., dlatego uznał, że zeznania strony są nieprawdziwe i niewiarygodne. Organ przytoczył treść przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych - wyroki NSA I OSK 1439/11 z 09,12.2011 r., WSA w Łodzi III SA/Łd 1018/11 z 29.02.2012 r. Dowody w sposób jednoznaczny wskazują i potwierdzają, że M.B. i D.B. w okresie od [...].08:2013 r. do [...].01.2014 r. w w/w lokalu nie zamieszkiwali. W związku z czym brak było podstaw do przyznania dodatku mieszkaniowego, albowiem jak wskazuje przytoczone orzecznictwo sądowe, nie ma podstaw do przyznania dodatku mieszkaniowego, gdy osoba ubiegająca się o dodatek nie zamieszkuje w lokalu. Mając na uwadze fakt, iż zgromadzony materiał potwierdza, że nie istniały podstawy do przyznania dodatku mieszkaniowego w wyniku wznowienia postępowania należało decyzję uchylić. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł M.B.. Odwołujący zarzucił, że ocena materiału dowodowego jest rażąco stronnicza, nieobiektywna i nie potwierdzona żadnymi dowodami, w głównej mierze oparta na zeznaniach świadków wnioskowanych przez urząd. Zeznania świadków wnioskowanych przez odwołującego są przeinaczone — np. świadek J.G. zeznał, że widzi stronę tak często jak innych sąsiadów. Pismo z [...].01.2014 r. jest nieprawdziwe, co potwierdza wniosek D.B. z września 2013 r. w sprawie stypendium szkolnego. Organ celowo nie włączył tego dokumentu do akt sprawy, gdyż podważyłby to zeznania: Z.B., K.K., G.B., T.S., A.D.. G.B., T.S., A.D. zeznali, że widzieli D. u babci, co nie jest jednoznaczne, że u babci znajdowało się jej centrum życiowe. Żaden świadek nie potwierdził konkubinatu z B.B.. M.G. kłamie, gdyż od 2003 r. jest w konflikcie z odwołującym, ponadto w jakim celu inkasent ma wchodzić do mieszkania skoro liczniki znajdują się na korytarzu. Żaden z sąsiadów nie był w mieszkaniu. Świadek B.P. kłamie, gdyż jak sama zeznała jest ze stroną w konflikcie. Większość świadków i OPS potwierdza fakt zamieszkiwania. Organ nie przeprowadził wywiadu środowiskowego, który podważyłby zeznania świadków, twierdzących, że strona nie zamieszkuje w lokalu. Prowadzenie sprawy jest pozbawione podstaw prawnych, gdyż dane zawarte we wniosku są prawdziwe. Potwierdza to D.B. we wniosku z września 2013r. o stypendium szkolne. W decyzji przyznającej dodatek mieszkaniowy nie ma klauzuli, że w przypadku zmiany ilości osób gospodarujących należy o tym poinformować organ. Samo stwierdzenie, że odwołujący nie mieszka jest bez znaczenia, bo organ ma obowiązek ustalić jego centrum życiowe i uzasadnić odmowę wiarygodności i mocy dowodowej innym dowodom. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] kwietnia 2015 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 2 k.p.a, ustaliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w uzasadnieniu decyzji z [...] września 2014 r. nr [...], uchylając decyzję organu ! instancji z [...] lipca 2014 r. nr [...] i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi, Kolegium wskazało następujące przepisy: - art. 77 § 1 k.p.a. (organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy); - art. 78 § 1 k.p.a. (żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy); - art. 78 § 2 k.p.a. (organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania (§ 1), które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy); - art. 80 k.p.a. (organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona); - art. 107 § 3 k.p.a. (uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej). Kolegium wskazało, iż jest mu wiadomo z urzędu, że w piśmie z [...].04.2014 r. Komendy Powiatowej Policji skierowanym do Urzędu Miasta i Gminy, udzielono informacji, że [...].09.2013 r. D.B. opuściła mieszkanie pod asystą Policji i udała się do babki oraz, że nie przebywała od tego czasu w lokalu przy ul. [...]. W decyzji z [...].11.2013 r. nr [...] Dyrektor OPS orzekł o uchyleniu swojej decyzji z [...].11.2012 r. w sprawie przyznania zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami do zasiłku rodzinnego na córkę D.B.. Z uzasadnienia decyzji wynika, że córka D. od [...] października 2013 r. nie zamieszkuje z M.B.. Dowody te znajdowały się w aktach sprawy prowadzonej przez tut. Kolegium pod nr [...], które rozpatrywało odwołanie Pana M.B. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z [...] lipca 2014 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego na okres od [...].02.2014 r. do [...].07.2014 r. Ponadto Kolegium zarzuciło organowi I instancji, iż ten: - nie odniósł się do treści pozwu z [...].12.2013 r. o alimenty, z uzasadnienia którego wynika, że D.B. została zmuszona do opuszczenia domu we wrześniu 2013 r. z powodu wymiany zamka w drzwiach przez ojca; - nie przesłuchał B.B. jako świadka w przewidzianej prawem formie; - nie wyjaśnił, dlaczego organ odstąpił od przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków F.C. i J.G.; - nie ustosunkował się do zawartych w zeznaniach świadków informacji, gdzie K.K. zeznała, iż we wrześniu 2013 r. M.B. wymienił zamki w mieszkaniu na ul. [...] i od tego zdarzenia D.B. nie ma w ogóle dostępu do tego lokalu oraz, że na początku sierpnia, wtedy p. D. praktycznie już była u nas cały czas. Z kolei świadek R.C. zeznała, że jej syn w lipcu 2013 r. otrzymał od D.B. kartkę znad morza i jak sądzi, wtedy córka przebywała razem z ojcem, a we wrześniu 2013 r. dowiedziała się, że D.B. nie mieszka na ul. [...], a u babci, co powiedział jej M.B., a potwierdził jej syn. Pobyt D.B. nad morzem potwierdził też świadek D.C.. Kolegium zwróciło uwagę, że zgodnie z art. 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a., organ I instancji powinien w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy okoliczność nie zamieszkiwania przez D.B. w mieszkaniu przy ul. [...] oraz nie prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego ze stroną od sierpnia 2013 r. została udowodniona. Winno to znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, gdzie organ winien wyraźnie wskazać fakty, które uznał za udowodnione, dowody na których się oparł, oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Zdaniem Kolegium organ I instancji nie ocenił całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, gdyż nie wyjaśnił, dlaczego nie dał wiary wskazanym wyżej dowodom oraz dlaczego nie uwzględnił wniosku o przeprowadzenie zgłoszonych przez stronę dowodów - z pozwu o zapłatę alimentów (wniosek z [...],03.2014 r.) akt sprawy dotyczącej przyznania stypendium szkolnego w roku 2013/2014 (wniosek z [...].03.02014 r.). Ponadto Kolegium wskazało, że organ I instancji powinien rozważyć zwrócenie się do Ośrodka Pomocy Społecznej o udostępnienie akt spraw dotyczących pomocy udzielonej w 2013 r. w szczególności w okresie lipiec-wrzesień 2013 r. pod kątem prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego przez stronę wraz z córką. Dla ustalenia stanu faktycznego mogą być pomocne wywiady środowiskowe (ich aktualizacje) przeprowadzone przez organ pomocy społecznej. W ocenie Kolegium rozpatrując sprawę ponownie organ I instancji nie uwzględnił powyższych wskazań zawartych w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej tut. Kolegium z [...] września 2014 r. Nie zostały wyjaśnione rozbieżności w zeznaniach D.B. dotyczące daty faktycznego opuszczenia lokalu mieszkalnego przy ul. [...]. Z uzasadnienia pozwu o alimenty z [...].12.2013 r. wynika, że świadek opuściła lokal we wrześniu 2013 r., z zeznań z [...] stycznia 2015 r. wynika, że mieszkała i gospodarowała z ojcem do [...] lipca 2013 r. Przesłuchując świadka organ nie odniósł się do tych rozbieżności, nie uzyskując od świadka zeznań w tym zakresie. Organ nie odniósł się też do wyjazdu świadka z ojcem nad morze oraz przebywania u B.B. w lipcu 2013 r. Dołączony do akt sprawy wywiad środowiskowy przeprowadzony był u strony postępowania [...].08.2014r. i jego ustalenia w żaden sposób nie są pomocne dla oceny stanu faktycznego z roku 2013 pod kątem podstawy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie istniejącej w dacie wydania decyzji przyznającej dodatek mieszkaniowy z [...].07.2013 r. W decyzji z [...].09.204 r. Kolegium wyraźnie wskazywało, że organ winien rozważyć zwrócenie się do OPS o udostępnienie akt spraw dotyczących pomocy udzielonej w 2013 r., w szczególności w okresie lipiec-wrzesień 2013 r. pod kątem prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego przez stronę wraz z córką. Organ I instancji nie odniósł się do pisma Komendy Powiatowej Policji z [...].04.2014 r. skierowanego do Urzędu Miasta i Gminy, gdzie udzielono informacji, że [...].09.2013 r. D.B. opuściła mieszkanie pod asystą Policji i udała się do babki oraz, że nie przebywała od tego czasu w lokalu przy ul. [...]. Organ I instancji nie odniósł się do decyzji Dyrektora OPS z [...].11.2013 r. nr [...] orzekającej o uchyleniu decyzji z [...].11.2012 r. w sprawie przyznania zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami do zasiłku rodzinnego na córkę D.B., gdzie z uzasadnienia decyzji wynika, że córka D. od [...] października 2013r. nie zamieszkuje z M.B.. W aktach sprawy brak jest powyższych dowodów. Zdaniem organu odwoławczego w dalszym ciągu organ I instancji nie wyjaśnił, dlaczego nie uwzględnił wniosku strony o przeprowadzenie dowodów z pozwu o zapłatę alimentów (wniosek z [...].03.2014 r.), akt sprawy dotyczącej przyznania stypendium szkolnego w roku 2013/2014 (wniosek z [...].03.02014 r.). Dowód z przesłuchania strony winien być przeprowadzony na końcu postępowania, co wynika z treści art. 86 k.p.a., podczas gdy organ najpierw przesłuchał stronę [...].12.2014 r., a następnie świadka D.B. [...].01.2015 r. Organ nie wyjaśnił, dlaczego nie przesłuchał w sprawie w charakterze świadka B.B., J.G. i F.C.. Organ I instancji powinien też odnieść się do zeznań świadków: D.C., który zeznał, że nie pamięta od jakiego miesiąca Pani D. nie zamieszkuje na ul. [...], mógł to być lipiec, wrzesień 2013 r.; R.C., która zeznała, że dowiedziała się we wrześniu 2013 r., że D.B. nie mieszka na ul. [...]; K.K., która zeznała, że D.B. od początku sierpnia praktycznie już była cały czas u nas (tj. w mieszkaniu babci Z.B.) oraz, że od początku sierpnia do marca D. przebywała [...], że we wrześniu 2013r. M.B. wymienił zamki od mieszkania na ul. [...] i od tego czasu D. nie ma w ogóle dostępu do lokalu na ul. [...]. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi M.B. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, jej zmianę lub umorzenie sprawy. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że zgadza się z ustaleniami Samorządowego Kolegium Odwoławczego, jednakże w decyzji organu odwoławczego nie ma odnosowienia się do rażącego naruszenia terminu do wydania decyzji oraz tego, że skarżący wnosił o umorzenie sprawy, gdyz jest ona bezprzedmiotowa. Poza tym skarżący podtrzymał argumentację zaprezentowaną w odwołaniu. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko oraz argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a), wynika, iż sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. Zgodnie natomiast z art. 151 P.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala. Powyższe oznacza, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Zgodnie natomiast z treścią art. 134 § 1 P.p.s.a, sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi, a także powołaną przez skarżącego podstawą prawną. Mając na uwadze powyższe kryteria kontroli działalności administracji publicznej Sąd stwierdził, że skarga złożona w niniejszej sprawie jest niezasadna. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest decyzja kasatoryjna, którą Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wobec stwierdzonych uchybień, prawidłowo uchyliło decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z [...] marca 2015 r. nr [...] orzekającą o uchyleniu decyzji nr [...] z dnia [...].07.2013r. przyznającej M.B. dodatek mieszkaniowy na okres od [...].08.2013 r. do [...].01.2014 r. w wysokości 132,76 zł miesięcznie, oraz odmawiającą przyznania dodatku mieszkaniowego na okres od [...].08.2013 r. do [...].01.2014 r. i sprawę tę przekazało organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Powyższe uzasadnione było przede wszystkim koniecznością przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w przedmiocie spełnienia przesłanek, warunkujących przyznanie wnioskowanego przez skarżącego świadczenia w postaci dodatku mieszkaniowego. W szczególności, poczynione przez organ pierwszej instancji ustalenia faktyczne nie pozwalają ocenić, czy w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki wynikające z przepisów u.d.m, w tym czy córka skarżącego D.B. w momencie składania wniosku na dodatek mieszkaniowy przez skarżącego zamieszkiwała i gospodarowała wspólnie ze skarżącym w lokalu przy ul. [...]. Biorąc pod uwagę istotę niniejszej sprawy wskazać należy, że stosownie do treści art. 2 ust. 1 u.d.m dodatek mieszkaniowy, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 3 i 4, przysługuje: 1) najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych; 2) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego; 3) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych; 4) innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem; 5) osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. Dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8 (art. 3 ust. 1 ustawy). Przez gospodarstwo domowe rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy, samodzielnie zajmującą lokal albo gospodarstwo prowadzone przez tę osobę wspólnie z małżonkiem i innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi, które swoje prawa do zamieszkiwania w lokalu wywodzą z prawa tej osoby (art. 4 ust. 1 ustawy). Analizując istnienie wskazanych wyżej przesłanek materialnoprawnych należy mieć na względzie, iż o tym, czy ma się do czynienia z "gospodarstwem domowym" w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy, decydować będzie stan faktyczny konkretnej sprawy. Pomocne dla tej oceny mogą być przepisy Kodeksu cywilnego o miejscu zamieszkania, a w szczególności art. 25 k.c., w myśl którego miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu, przy czym nie można pomijać art. 28 k.c., według którego można mieć tylko jedno miejsce zamieszkania. O miejscu pobytu osoby fizycznej, a w konsekwencji o jej pozostawaniu w konkretnym gospodarstwie domowym, decyduje faktyczne jej tam przebywanie oraz zamiar stałego pobytu (wyrok WSA w Gdańsku z 18 maja 2005 r., III SA/Gd 114/04, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl). O stałym zamieszkiwaniu w lokalu najemcy można mówić tylko wtedy, gdy cała życiowa działalność danej osoby zostaje ześrodkowana w tym właśnie lokalu w ten sposób, że stanie się on jej centrum życiowym, tzn. gdy w mieszkaniu tym będą koncentrowały się wszystkie jej sprawy osobiste i majątkowe (wyrok WSA w Gliwicach z 11 grudnia 2007 r., IV SA/Gl 492/07, LEX nr 488488). Dodatek mieszkaniowy nie może jednakże służyć do pokrywania kosztów utrzymania pustostanu. Jeżeli zatem osoba uprawniona do zajmowania lokalu faktycznie w nim nie zamieszkuje, to nawet gdyby spełniała ustawowe kryterium dotyczące dochodu oraz przysługującej powierzchni normatywnej, dodatek mieszkaniowy nie będzie jej na ten lokal przysługiwał (wyrok NSA z 6 marca 2007 r., I OSK 606/06, LEX nr 320113). W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w sposób precyzyjny i wyczerpujący wskazało materialnoprawne przesłanki i zasady przyznawania dodatku mieszkaniowego oraz jakie w związku z tym należy poczynić ustalenia. Nadto Kolegium prawidłowo wychwyciło niekonsekwencje w poczynionych przez organ pierwszej instancji ustaleniach faktycznych oraz braki w tych ustaleniach, w ocenie zebranego materiału dowodowego oraz w argumentacji zawartej w uzasadnieniu tego organu. Zwróciło także uwagę na konieczność dochowania wszystkich wymogów, jakie przed organem prowadzącym postępowanie stawia k.p.a, w tym na konieczność sporządzenia uzasadnienia decyzji zgodnie z warunkami przewidzianymi przez art. 107 § 3 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w pełni podziela argumenty przedstawione w tym zakresie przez Kolegium. Niepodjęcie przez organ pierwszej instancji czynności w przedstawionym powyżej zakresie, a mającym istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, stanowiło naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), natomiast brak wskazania w uzasadnieniu Burmistrza Miasta i Gminy przyczyn, dla których część dowodów uznano za wiarygodne i miarodajne dla rozstrzygnięcia sprawy, zaś innym dowodom odmówiono tych walorów, stanowił naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. W myśl ostatniego z cytowanych przepisów uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W konsekwencji powyższe uchybienia obligowały organ odwoławczy, z mocy art. 138 § 2 k.p.a., do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Odnosząc się do wniosku skarżącego zawartego w skardze o "zmianę decyzji" Samorządowego Kolegium Odwoławczego lub "umorzenie sprawy" należy stwierdzić, iż jak wspomniano na wstępie niniejszych rozważań, sąd administracyjny kontroluje działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i nie ma możliwości wydania rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, które zastępowałoby decyzję administracyjną. Wprawdzie na podstawie art. 145 a § 1 P.p.s.a, wojewódzki sąd administracyjny został wyposażony w możliwość zobowiązania organu do wydania w określonym terminie decyzji lub postanowienia oraz wskazania sposobu załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcia, jednakże jest to możliwe jedynie w przypadku naruszenia przez organ prawa materialnego, tzn. zaistnienia przypadku opisanego w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a., a więc w sytuacji, gdy stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo. Tymczasem w niniejszej sprawie po pierwsze - co najistotniejsze - decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego była prawidłowa, co w ogóle wykluczało możliwość uwzględnienia skargi oraz po drugie, uchybienie organu pierwszej instancji polegało na błędnym ustaleniu stanu faktycznego sprawy i wiązało się z koniecznością powtórnego przeprowadzenia postępowania dowodowego. Z uwagi na brak po stronie Samorządowego Kolegium Odwoławczego naruszeń prawa skutkujących koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a. należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło