II SA/Go 661/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 31 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A.S. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie powołania na ćwiczenia wojskowe postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2018 r. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Komendanta Uzupełnień z dnia [...] maja 2018 r. – Karty powołania do ćwiczeń wojskowych A.S. w okresie od [...] do [...] października 2018 r. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na decyzję organu odwoławczego złożył A.S., w której również zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wniosek powołał się na powody zawarte w uzasadnieniu skargi. Skarżący podkreślił, że stale zamieszkuje poza granicami kraju, prowadzi działalność gospodarczą. Zawarł umowy na wykonywanie usług budowlanych, zobowiązał się do ich terminowego wykonania pod ryzykiem wysokich kar umownych. Z uwagi na zaciągnięte zobowiązania wynikających z zawartych umów i nieterminowego wywiązywania się z nich w związku z tym konieczności zapłaty wysokich kar umownych za każdy dzień opóźnienia wobec inwestorów, a także sytuację finansową skarżącego, w szczególności spłatę zaciągniętych kredytów i pożyczek, ciążących na nim obowiązków wobec ZUS a także organów podatkowych, nie stać jego rodziny na utratę przez niego - jedynego żywiciela rodziny - pracy. Tymczasem jego zdaniem organ odwoławczy nie poczynił jakichkolwiek ustaleń faktycznych co do zakwalifikowania twierdzeń skarżącego o zaistniałych aktualnie w jego życiu faktach, mających stanowić podstawę do zwolnienia z ćwiczeń – do szczególnie uzasadnionych okoliczności, lub – do okoliczności nieuzasadnionych w rozumieniu tego przepisu. Skarżący podniósł, że organ zupełnie pominął cytowane przez skarżącego rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2004 r. w sprawie ćwiczeń wojskowych żołnierzy rezerwy (Dz. U. z 2004 r. nr 142, poz. 1505 ze zm.). Zgodnie z § 9 żołnierz rezerwy może zostać zwolniony z ćwiczeń wojskowych przed ich odbyciem w razie zaistnienia szczególnie uzasadnionych okoliczności, przy czym powołaniu do odbycia ćwiczeń nie podlegają osoby stale zamieszkujące za granicą. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu podlegającego wykonaniu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności dotyczy tylko takich z nich, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. NSA w postanowieniu z dnia 19 grudnia 2017 r., (II GZ 891/17, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej CBOSA) wskazał, że "wykonanie aktu administracyjnego oznacza spowodowanie, sprowadzenie, w sposób dobrowolny lub w trybie przymusowym, takiego stanu w rzeczywistości społecznej, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (por. T. Woś "Postępowanie sądowoadministracyjne" W-wa 2002, str. 146; Z. Kmieciak "Glosa do postanowienia NSA z dnia 23 stycznia 1997 r., sygn. SA/Rz 1382/96, opubl. 1998/3/65, t. 1; post. NSA z dnia 20 października 2009 r. sygn. II OZ 892/09, lex nr 573634). W rzeczywistości problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienia i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Komentarz, W-wa 2012, Wyd. 5, str. 490; post. NSA z dnia 10 maja 2012 r., sygn. akt II FZ 358/12, Lex nr 1166138)". Dla ustalenia czy dany akt lub czynność charakteryzuje się cechą wykonalności, niezbędne jest ustalenie czy obliguje on skarżącego, organy administracji publicznej, względnie osoby trzecie do podjęcia działań zmierzających do doprowadzenia do stanu zgodności pomiędzy stanem rzeczywistym a stanem faktycznym z nich wynikających (zob. P. Daniel "Wstrzymanie wykonania. Aktu lub czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Warszawa 2013 s. 216). Sąd podziela pogląd, że użyte w art. 61 § 3 p.p.s.a. pojęcie "wykonanie decyzji" należy rozumieć szeroko, jako oznaczające wywoływanie skutków prawnych, które wynikają z jej rozstrzygnięcia. Wstrzymanie wykonania decyzji w takim przypadku oznacza zawieszenie jej skutku prawnego (zob. postanowienie NSA z dnia 28 października 2011r., II GZ 480/11, CBOSA, J.P. Tarno w: System Prawa Administracyjnego, R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel, tom 10 wyd. 2 s. 324, "Sądowa kontrola administracji publicznej", CH. Beck Instytut Nauk Prawnych 2016). Z powyższego przepisu jednoznacznie wynika, że to na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu tj. ciężar wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia wykonaniem tego aktu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy czym obowiązkiem skarżącego jest powołanie konkretnych okoliczności, odwołujących się do jego sytuacji. Wskazać przy tym należy, że szkoda, o jakiej mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., nie musi mieć charakteru materialnego, zaś trudne do odwrócenia skutki oznaczają takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe, powodują istotną lub trwałą zmianą rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z dnia 2 lutego 2016 r., II OZ 87/16, CBOSA). Dodać trzeba, że uzasadnienie udzielenia ochrony tymczasowej powinno wynikać z okoliczności wyjątkowych, zagrażających dobrom chronionym skarżącego w sposób gwałtowny, nieodwracalny lub w znacznym rozmiarze. W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji powołującej skarżącego do odbycia ćwiczeń wojskowych nie wskazuje okoliczności posiadających wyżej wymienione cechy. Wymieniono w nim wyłącznie okoliczności towarzyszące każdej osobie powołanej do odbycia takich ćwiczeń. Zasady doświadczenia życiowego wskazują, że sporne powołanie w każdej sytuacji powoduje pewną dezorganizację życia rodzinnego, zawodowego i osobistego, bowiem zobowiązuje powołanego do okresowej nieobecności w miejscu pracy i w domu. Natomiast, co jeszcze raz należy podkreślić, są to okoliczności towarzyszące każdemu powołaniu i z którymi musi zmierzyć się każda osoba zobowiązana do ćwiczeń wojskowych. Skarżący odwołuje się do swojej sytuacji zawodowej twierdząc, że zawarł umowy na wykonywanie usług budowlanych, zobowiązał się do ich terminowego wykonania pod ryzykiem wysokich kar umownych. Ponadto wskazał, że jest jedynym żywicielem rodziny i nie stać jego rodziny na utratę przez niego pracy. Skarżący nie przedłożył jakichkolwiek dokumentów potwierdzających zawarcie wskazanych przez niego umów. Przedstawiona przez niego sytuacja umotywowana względami natury osobistej i zawodowej nie daje podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym niekwestionowany jest pogląd, iż to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji (por. postanowienia NSA: z 15 stycznia 2015 r., I OZ 1236/14; z dnia 12 września 2014 r., II OZ 920/14; z 11 września 2014 r., I OZ 716/14 ; z 9 września 2014 r., II GZ 498/14, CBOSA). Odmowa wstrzymania wykonania decyzji nie spowoduje dla strony powstania nieodwracalnych skutków. Pamiętać należy, że obowiązek obrony, w ramach którego obywatele polscy są zobowiązani m.in. do odbywania ćwiczeń w jednostkach przewidzianych do militaryzacji i pełnienia służby w jednostkach zmilitaryzowanych, jest obowiązkiem powszechnym, o znaczeniu ponadindywidualnym (art. 4 ust. 2 pkt 7 ustawy o powszechnym obowiązku obrony). Tym samym wstrzymanie wykonania tego obowiązku powinno być uzasadnione okolicznościami szczególnymi, których skarżący nie wykazał. Powołał bowiem szereg okoliczności nie noszących cech okoliczności wyjątkowych, nadzwyczajnych, nagłych czy grożących niepowetowanymi szkodami i niebezpieczeństwem, którego negatywnych skutków nie sposób odwrócić. Tytułem wyjaśnienia dodać należy, że okoliczności związane z legalnością decyzji o powołaniu do odbycia ćwiczeń wojskowych pozostają poza oceną w niniejszym postępowaniu wpadkowym dotyczącym wyłącznie kwestii wstrzymania decyzji powołującej do ćwiczeń wojskowych. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.