II SA/Go 678/16
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2016-11-03
Skład orzekający: Adam Jutrzenka – Trzebiatowski, Aleksandra Wieczorek, Jacek Jaśkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opuszczenie miejsca pobytu stałego w związku z wymianą zamków przez współwłaścicielkę i brakiem przekazania kluczy, przy jednoczesnym podjęciu przez osobę opuszczającą środków prawnych zmierzających do przywrócenia posiadania, może być uznane za "opuszczenie miejsca pobytu stałego" w rozumieniu art. 35 ustawy o ewidencji ludności, uzasadniające wymeldowanie?Ratio decidendi
Opuszczenie miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 35 ustawy o ewidencji ludności jest spełnione, gdy ma ono charakter trwały i dobrowolny. Jeśli osoba została usunięta z lokalu w drodze przymusu lub uniemożliwiono jej dostęp, a następnie podjęła środki prawne zmierzające do przywrócenia posiadania, nie można uznać tego za dobrowolne opuszczenie miejsca stałego pobytu. W takiej sytuacji, mimo fizycznego nieprzebywania w lokalu, osoba manifestuje wolę zamieszkiwania w nim.Stan faktyczny
Skarżąca E.W. wniosła skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta odmawiającą wymeldowania K.W. z pobytu stałego. Organy administracji uznały, że K.W. nie opuścił miejsca stałego pobytu w sposób trwały i dobrowolny, mimo że od 2006 r. nie przebywał w lokalu z powodu pracy, a od kwietnia 2014 r. nie miał dostępu do lokalu z powodu wymiany zamków przez E.W. K.W. podjął kroki prawne w celu przywrócenia mu posiadania lokalu. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów postępowania i istotnych ustaleń faktycznych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka – Trzebiatowski Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2016 r. sprawy ze skargi E.W. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania oddala skargę.
1. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] lutego 2016r., znak: [...] orzekł o odmowie wymeldowania K.W. z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zebrane w aktach sprawy dowody nie świadczą o tym, że uczestnik postępowania w sposób trwały i definitywny zerwał więzi z lokalem, a co z tym się wiąże, że zaistniały podstawy do wymeldowania go z miejsca pobytu stałego w trybie art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 388, ze zm.). Ustalenia w tym zakresie organ poczynił w oparciu o zeznania świadków M.W., P.W., M.K., E.U.-C., K.K., J.K. i M.P., słuchanie stron E.W. oraz K.W., przeprowadzone w sprawie rozprawy administracyjne: w dniu [...] grudnia 2015 r. , informacje udzieloną przez Komisariat Policji, a także informację udzieloną przez Sąd Rejonowy oraz Sąd Okręgowy.
2. E.W. w ustawowo przewidzianym terminie wniosła odwołanie od powyższej decyzji za pośrednictwem Prezydenta Miasta. Rozstrzygnięciu organu I instancji zarzuciła brak rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego zebranego materiału dowodowego.
3. Wojewoda decyzją z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta. W jej uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił znaczenie ewidencji ludności, której celem jest rejestrowanie pobytu i ma ona charakter wyłącznie porządkowy, co oznacza, że zameldowanie nie jest związane z rozstrzyganiem uprawnień (praw przedmiotowych i podmiotowych) do nieruchomości, ani tym samym prawa do przebywania w nim. Jedynym kryterium rozstrzygającym o wymeldowaniu jest ustalenie przez właściwy organ faktu, czy obywatel polski opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.
Wskazując na treść art. 35, art. 28 ust. 1, ust. 2 oraz art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności organ podkreślił, że do wymeldowania osoby zameldowanej na pobyt stały niezbędne jest spełnienie następujących przesłanek: faktyczne opuszczenie przez tę osobę miejsca pobytu stałego oraz niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. Natomiast stwierdzenie istnienia przesłanki "faktycznego opuszczenia miejsca pobytu stałego" może nastąpić w przypadku ustalenia faktu niezamieszkiwania danej osoby w lokalu, w którym posiada ona zameldowanie na pobyt stały, a następnie stwierdzenia, że opuszczenie przez tę osobę tego lokalu (miejsca pobytu stałego) miało charakter dobrowolny i trwały, o czym świadczy nie tylko fizyczne i długotrwałe nieprzebywanie osoby pod wskazanym adresem, ale również zamiar zainteresowanej osoby założenia w nowym miejscu ośrodka swoich spraw osobistych, rodzinnych i majątkowych, który jest połączony z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z dotychczasowym lokalem i brakiem woli powrotu do miejsca swojego dotychczasowego zameldowania.
Zdaniem organu, by uznać, że opuszczenie stałego miejsca pobytu ma charakter dobrowolny należy stwierdzić, iż wynika ono z własnej woli zainteresowanego, a nie z powodu presji czy bezprawnego działania innych osób. Innymi słowy o dobrowolności decyduje samodzielna rezygnacja z przebywania pod danym adresem, nie zaś rezygnacja wywołana przymusem fizycznym czy psychicznym osoby trzeciej.
W ocenie organu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy prowadzi do wniosku, że opuszczenie przez K.W. miejsca zameldowania na pobyt stały nie nosi cech trwałości i dobrowolności w rozumieniu przepisów ustawy o ewidencji ludności. Organ wyjaśnił, że w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego zwrócił się do Sądu Rejonowego z prośbą o informację, czy sprawa z wniosku E.W. przy udziale K.W. o podział majątku została zakończona. W odpowiedzi Sąd Rejonowy poinformował, iż sprawa o podział majątku nie została zakończona.
Odpowiadając na pismo dotyczące sprawy o ochronę naruszenie posiadania Sąd Rejonowy przesłał nieprawomocny wyrok z dnia [...] marca 2016 r., akt [...], nakazujący pozwanemu M.W. przywrócenie powodowi K.W. utraconego posiadania. Z kolei do Sądu Okręgowego organ zwrócił z prośbą o przesłanie kopii wyroku z dnia [...] czerwca 2008 r., [...] dotyczący rozwiązania małżeństwa K. i E.W., zaś do Komendy Miejskiej Policji z prośbą o informację dotyczącą interwencji Policji w nieruchomości przy ul. [...], w odpowiedzi na którą otrzymał informację, iż w okresie od dnia [...] stycznia 2014 r. do dnia [...] kwietnia 2016 r. pod wyżej wskazanym adresem odnotowano jedną interwencję, z której wynikało, iż E.W. zgłosiła, że do drzwi dzwoni były mąż. Interwencja zakończyła się pouczeniem.
Ponadto w toku postępowania strony składały wyjaśnienia. K.W. podkreślał, że nie jest prawdą, że wyprowadził się z domu w sposób dobrowolny i trwały. Z kolei E.W. podkreślała dobrowolność i trwałość opuszczenia przez K.W. miejsca stałego pobytu.
Ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego doprowadziła organ odwoławczy do wniosku, że nie wynika z niego, aby K.W. opuścił miejsce stałego pobytu w sposób trwały i dobrowolny. Wynika z niego, że K.W. od 2006 r. w związku z podjęciem pracy poza miejscem zameldowania nie przebywał w nieruchomości przy ul. [...], co potwierdzają zarówno strony postępowania jak i świadkowie przesłuchani przez organ I instancji.
Jednakże wyjazd K.W. z powodu podjęcia pracy poza miejscem zameldowania nie jest równoznaczny z opuszczeniem przez niego dotychczasowego miejsca pobytu stałego w sposób trwały i dobrowolny. Równocześnie bowiem z akt postępowania wynika, że K.W. po 2006 r. przyjeżdżał, w dni wolne od pracy, do spornej nieruchomości. Początkowo, tj. do 2011 roku w miejscu zameldowania spędzał dwa dni, później jeden dzień. W ocenie organu świadczy to o tym, iż nie zerwał on więzi ze sporną nieruchomością.
Zdaniem organu przebywanie poza miejscem zameldowania w związku ze świadczeniem pracy nie jest okolicznością powodującą wymeldowanie. Natomiast sytuacja K.W. zmieniła się w kwietniu 2014r., z powodu tego, że E.W. wymieniła zamki w drzwiach wejściowych spornej nieruchomości i nie przekazała mu kluczy do nieruchomości.
Z tej przyczyny K.W. złożył do sądu wniosek o przywrócenie naruszonego posiadania skierowany przeciwko synowi M.W. oraz skierowane przeciwko pani W. powództwo o wydanie kluczy od nieruchomości, dopuszczenie do współposiadania i zaprzestania naruszania współposiadania. Sąd Rejonowy w dniu [...] marca 2016 r. Sąd Rejonowy wydał wyrok w przedmiotowej sprawie (sygn. akt [...]), którym nakazał M.W. przywrócenie powodowi panu K.W. naruszonego posiadania. Wyrok ten w dacie orzekania przez organ odwoławczy nie był prawomocny. Natomiast, jak wskazał organ, w drugiej ze spraw wyrok nie zapadł.
Wskazując na treść art. 344 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 380, ze zm.), organ podkreślił, że wynikające z niego roszczenie to nie jest zależne od dobrej wiary posiadacza ani od zgodności posiadania ze stanem prawnym, chyba że prawomocne orzeczenie sądu lub innego powołanego do rozpoznawania spraw tego rodzaju organu państwowego stwierdziło, że stan posiadania powstały na skutek naruszenia jest zgodny z prawem.
W myśl art. 344 § 2 kodeksu cywilnego roszczenie wygasa, jeżeli nie będzie dochodzone w ciągu roku od chwili naruszenia. W rozpatrywanej sprawie bezsprzecznym jest, że K.W. z takim roszczeniem wystąpił, składając w Sądzie Rejonowym pozew o przywrócenie posiadania lokalu przy ul. [...]. Tym samym – jak podkreślił organ - pomimo niekwestionowanego faktu obecnego nieprzebywania w przedmiotowym lokalu - uznać należało, że przejawił on wolę (zamiar) zamieszkiwania w miejscu zameldowania na stały pobyt. Zatem wprawdzie okolicznością bezsporną w rozpoznawanej sprawie jest, że K.W. nie przebywa od pewnego czasu w miejscu zameldowania na pobyt stały, to jednak - w świetle ustalonego w postępowaniu stanu faktycznego - należało przyjąć, że w istocie nie godzi się na taki stan rzeczy. Strona dała bowiem temu wyraz podejmując przysługujące jej środki prawne, tj. występując w przepisanym prawem terminie z powództwem o ochronę utraconego posiadania przedmiotowego lokalu.
Powyższe zdecydowało o uznaniu, że w sprawie nie zachodzą ustawowo określone przesłanki do wymeldowania K.W., a tym samym, że orzeczenie organu I instancji było prawidłowe.
4. Wnosząc skargę na powyższą decyzję E.W. zarzuciła tej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej sprzeczność istotnych ustaleń faktycznych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, a tym samym naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art.7, art. 8, art.10 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art.156 § 1 pkt 2 oraz art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej k.p.a.). W konsekwencji wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody, a także uchylenie decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 1utego 2016 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi ponowiła dotychczas składane w pismach procesowych wyjaśnienia, w tym nakreśliła sytuację rodzinną, negatywne zachowania K.W., fakt jego przebywania poza spornym lokalem, i w istocie koncentracje jego spraw życiowych poza tym adresem, a także niezasadność roszczeń posesoryjnych, których konsekwencją było złożenie powództw do sądu powszechnego. Podkreśliła również, że wyrokiem z dnia [...] lipca 2016 r. sygn. akt [...] Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego z dnia [...] marca 2016 r. sygn. akt [...] w ten sposób, że oddalił powództwo K.W. przeciwko M.W..
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
W kolejnych pismach procesowych, które w istocie stanowią polemikę ze stanowiskiem skarżącej, uczestnik postępowania K.W. podnosił niezasadność jej twierdzeń i wysnuwanych przez nią wniosków, podkreślał brak dobrowolności opuszczenia spornego lokalu, i popierał stanowisko organu, również wnosząc o oddalenie skargi (pisma z dnia [...] września 2016 r., [...] września 2016 r., [...] października 2016 r., [...] października 2016 r.).
Z kolei skarżąca w odpowiedzi na korespondencję uczestnika postępowania podtrzymała swoje stanowisko w sprawie (pismo z [...] października 2016 r.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
5. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647, ze zm.)., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej, która obejmuje badanie legalności czyli zgodności z prawem zaskarżonych aktów.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718) – zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Wyeliminowanie zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego w ramach tej kontroli może nastąpić wyłącznie przy spełnieniu warunków określonych w art. 145 § 1 p.p.s.a. Przepis ten obliguje Sąd do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub gdy zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
6. W rozpoznawanej sprawie Sąd tego rodzaju wad i uchybień nie stwierdził, co przesądziło o oddaleniu skargi. Podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy wyżej cytowanej ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności. Zgodnie z art. 69 pkt 1, weszła ona w życie z 1 marca 2015 r. i zastąpiła regulacje zawarte we wcześniej obowiązującej ustawie z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 35 ustawy o ewidencji ludności organ gminy wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.
Konstrukcja wymeldowania w aktualnie obowiązujących przepisach jest podobna i wywodzi się wprost z regulacji zawartej w poprzednio obowiązującej ustawie z 10 kwietnia 1974 r. Według art. 15 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 1974 r., organ gminy wydawał na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Należy zatem zauważyć, że orzecznictwo sądów administracyjnych odnoszące się do regulacji art. 15 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. zachowuje w pełni aktualność w odniesieniu do treści art. 35 ustawy o ewidencji ludności.
Na gruncie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. w orzecznictwie sądów administracyjnych wykształcił i utrwalił się pogląd, że o opuszczeniu miejsca pobytu stałego można mówić wówczas, gdy ma ono charakter trwały i jest dobrowolne (wyrok NSA z 7 grudnia 2005 r., II OSK 302/05). Zgodnie z tym poglądem przyjmuje się, że o trwałym opuszczeniu dotychczasowego miejsca pobytu stałego świadczy nie tylko fizyczne i długotrwałe nieprzebywanie osoby pod wskazanym adresem, ale także zamiar zainteresowanej osoby założenia w nowym miejscu ośrodka swoich spraw osobistych, rodzinnych i majątkowych, który jest połączony z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z dotychczasowym lokalem i brakiem woli powrotu do miejsca swojego dotychczasowego zameldowania (por. wyrok WSA w Krakowie z 7 marca 2013 r., III SA/Kr 654/12, wyrok WSA w Gliwicach z 6 czerwca 2012 r., III SA/GL 370/12, wyrok WSA w Łodzi z 19 stycznia 2012 r., III SA/Łd 1058/11).
Podkreślenia wymaga okoliczność, że zameldowanie w jakimś lokalu związane jest z przebywaniem w nim, nie zaś z prawem do lokalu. O dobrowolności opuszczenia lokalu nie decyduje jedynie to, w jakich okolicznościach doszło do zaprzestania zamieszkiwania w lokalu, ale także to, jakie faktyczne starania, świadczące o chęci zamieszkiwania w tym lokalu czyni strona, pozbawiona możliwości zamieszkiwania w lokalu, w którym jest zameldowana. Okoliczności te muszą przy tym obiektywnie świadczyć o chęci zamieszkiwania w lokalu, do którego dostęp został utracony.
Dla zaistnienia tej przesłanki konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w tym innym miejscu towarzyszyła wola opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu oraz zamiar stałego związania się z nowym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego. Ma to ważne znaczenie dla ustalenia, czy doszło do opuszczenia lokalu w rozumieniu analizowanego przepisu. Dla oceny zamiaru istotne znaczenie ma z kolei to, czy okoliczności faktyczne potwierdzają wolę osoby, czy też pozostają z nią w sprzeczności (por. wyroki NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., V SA 3169/00; z dnia 10 lutego 1989 r., SA/Wr 789/88, ONSA 1989 r., nr 2, poz. 72; z dnia 22 września 2005 r., IV SA/Wa 600/052).
7. Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może przy tym nastąpić w sposób wyraźny - poprzez złożenie oświadczenia woli, jak również w sposób domniemany - poprzez zachowanie, które nie wyraża woli stałego przebywania w miejscu, w którym dotychczas koncentrowały się sprawy życiowe danej osoby (por. wyrok NSA z 22 lutego 2012 r., II OSK 2313/10). Tak skonstruowana przesłanka, zawierająca zarówno elementy przedmiotowe, jak i podmiotowe, wymaga ustalenia, czy osoba powzięła zamiar fizycznego opuszczenia swojego dotychczasowego miejsca pobytu stałego i czy ten zamiar zrealizowała. Zarówno element przedmiotowy, czyli fizyczne opuszczenie miejsca pobytu stałego z czym równoznaczne jest nieprzebywanie w tym miejscu, jak i element podmiotowy, tj. zamiar innego zlokalizowania centrum życiowego, są możliwe do ustalenia w drodze wyjaśnienia różnorodnych okoliczności faktycznych. Przy czym podkreślić raz jeszcze trzeba, że sam zamiar stałego pobytu w danej miejscowości pod oznaczonym adresem nie przesądza o stałym jego charakterze. Musi on wystąpić łącznie z fizycznym przebywaniem w oznaczonym miejscu.
8. W ocenie Sądu zgromadzony materiał dowodowy dał organom uzasadnione podstawy do orzeczenia o odmowie wymeldowania K.W.. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest jednolity pogląd dotyczący dobrowolności i trwałości "opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu", zgodnie z którym przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 35 ustawy o ewidencji ludności jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Jeżeli zatem strona została usunięta z lokalu w drodze przymusu fizycznego czy psychicznego bądź uniemożliwiono jej dostęp do lokalu np. wobec wymiany zamków w drzwiach, to nie można uznać tego za opuszczenie dotychczasowego miejsca stałego pobytu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 17 marca 2003 r., V SA 2323/02, LEX nr 159183; z dnia 17 września 2003 r., V SA 402/03, LEX nr 159179; z dnia 3 kwietnia 2000 r., V SA 1784/99, LEX nr 49415; z dnia 21 marca 2001 r., V SA 2950/00, LEX nr 80643; z dnia 23 kwietnia 2001 r., V SA 3169/00, LEX nr 50123).
Dokonana przez organy wykładnia art. 35 ustawy o ewidencji ludności oraz jego zastosowanie w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy były prawidłowe. Sąd w pełni podziela ocenę przesłanek ustawowych niezbędnych do wymeldowania strony z miejsca jej stałego pobytu, dokonaną w przedmiotowej sprawie przez Wojewodę. Organ odwoławczy zebrał pełny i obszerny materiał dowodowy w tej sprawie, dokonał jego wszechstronnej oceny i dokładnie uzasadnił swoją decyzję wydaną w sprawie wskazując, że uczestnik postępowania nie opuścił miejsca zameldowania na pobyt stały w sposób trwały i dobrowolny.
Niewątpliwie uczestnik nie zamieszkuje w lokalu od momentu wymiany zamków w mieszkaniu przez E.W., która nie przekazała mu nowych kluczy, z czym się nie pogodził wytaczając powództwo posesoryjne przeciw swojemu synowi oraz E.W.. Pierwsze z nich, co wynika z ustaleń sądu zostało prawomocnie oddalone z tej racji, że to nie M.W. naruszył posiadanie. Drugie nie zostało jeszcze rozpatrzone, gdyż roszczenia posesoryjne zostały dołączone do sprawy nieprocesowej o podział majątku małżonków W.. Ta okoliczność nie jest w ocenie Sądu przeszkodą do samodzielnego ustalenia stanu faktycznego przez organy, gdyż sprawa działowa nie jest prejudykatem dla niniejszego postępowania. Istotne jest natomiast to, że K.W. zainicjował skutecznie postępowanie zmierzające do przywrócenia mu utraconego posiadania potwierdzając i manifestując tym samym zamier zamieszkiwania w spornym lokalu.
Jak wskazuje się bowiem w judykaturze przyczyna opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego, wynikająca z przeszkód faktycznych stosowanych przez najemcę, właściciela lub osobę pozostałą w lokalu, nie wyłącza dopuszczalności zastosowania trybu wymeldowania ustanowionego w omawianym przepisie. Podjęcie decyzji w tym trybie uzależnione jest od ustalenia, czy osoba, której postępowanie dotyczy, podejmowała środki prawne zmierzające do przezwyciężenia przeszkód w swobodnym korzystaniu z lokalu i powrotu do mieszkania.
W sytuacji zatem, gdy opuszczenie lokalu nastąpiło na skutek przeszkód stawianych przez jego właściciela (współwłaściciela) to o dobrowolnym opuszczeniu lokalu w rozumieniu powołanego przepisu można mówić wówczas, gdy dana osoba nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, umożliwiających powrót do lokalu, lub gdy podjęte środki okazały się nieskuteczne (por. wyroki NSA w sprawach o sygn. akt: V SA 1424/99, V SA 108/00, V SA 3078/00, wyrok NSA z dnia 30 listopada 2012 r., II OSK 1369/11, LEX nr 1291933; wyrok NSA z dnia 19 lipca 2012 r., II OSK 771/11, LEX nr 1252181).
9. Jeśli chodzi o materiał faktyczny sprawy i jego ocenę organy w sposób szczegółowy zrelacjonowały treść zeznań przesłuchanych świadków i stron oraz pozyskanych dokumentów, w sposób przekonywający wyjaśniły powody, dla których należało dać wiarę tym zeznaniom, na których oparto ustalenia. Nie można zarzucić organom braku bezstronności, ani pominięcia istotnych faktów mających wpływ lub mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Subiektywne przekonanie skarżącej, że zeznania świadków lub inne dowody nie były właściwie ocenione przez organy administracyjne obu instancji, nie może skutecznie prowadzić do zakwestionowania tych ustaleń, skoro w uzasadnieniach decyzji zawarto logicznie uzasadniony wywód odnośnie przyczyn, dla których należało zeznania te uwzględnić.
Warte podkreślenia jest również to, że konstatacja organów koresponduje z ustaleniami zawartymi w uzasadnieniu wyroku Sądu Okręgowego z dnia [...] lipca 2016r. w sprawie [...] (dokumentu dopuszczonego jako dowód przez Sąd administracyjny na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a.), w których wprost stwierdza się, że naruszenia posiadania nie dokonał wprawdzie M.W. (nie odniósł z tego również korzyści), ale dokonała tego E.W..
10. W odniesieniu do części zarzutów skarżącej, a także uczestnika K.W. i oddalonych na rozprawie w dniu 3 listopada 2016 r. zgłoszonych przez nich wniosków dowodowych podkreślić należy, że ewidencja ludności ma na celu rejestrację faktów, tj. tego, czy dana osoba stale lub czasowo przebywa w określonym lokalu. Postępowanie w niniejsze sprawie nie dotyczy zatem ani praw, ani roszczeń związanych z tymi prawami, w szczególności nie determinuje ani wyniku, ani przesłanek postępowania rozwodowego, działowego, karnego lub jakiegokolwiek innego związanego z rozstrzyganiem stosunków cywilnoprawnych lub prawnokarnych. Ogranicza się ono wyłącznie do badania stanu faktycznego zakreślonego hipotezą art. 35 ustawy o ewidencji ludności i mieści się tylko w jego zakresie. Większość zarzutów i argumentów zawartych w skardze oraz pismach procesowych skarżącej i uczestnika nie dotyczy przedmiotu sprawy administracyjnej. Nie stwierdziwszy zatem naruszenia przepisów postępowania administracyjnego ani prawa materialnego, które skutkowałyby uchyleniem zaskarżonej decyzji lub stwierdzeniem jej nieważności Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło