II SA/Go 852/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic ( spr.) Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant Referent Stażysta Katarzyna Grycuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi Wojewody na zarządzenie Wójta Gminy z dnia [...] r. nr [...] w sprawie ogłoszenia wykazu nieruchomości przeznaczonych do sprzedaży oddala skargę. W dniu 29 grudnia 2015r. Rada Gminy podjęła uchwałę nr XIX/62/2016 w sprawie wyrażenia zgody na sprzedaż w trybie bezprzetargowym nieruchomości stanowiącej własność Gminy. Zarządzeniem z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w sprawie ogłoszenia wykazu nieruchomości przeznaczonych do sprzedaży Wójt Gminy na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1515 ze zm.), art. 25 ust. 1, art. 35 ust. I i 2, art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U, z 2015 r., poz. 1774 – powoływanej dalej jako u.g.n.) oraz ww. uchwały nr XIX/62/2015 Rady Gminy z dnia 29 grudnia 2015 r., przeznaczył do zbycia nieruchomość z zasobu nieruchomości Gminy, tj. działkę położoną w obrębie wsi [...] oznaczoną nr ewid. [...] o powierzchni 734m2, dla której Sąd Rejonowy Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą Kw nr [...], w trybie bezprzetargowym za cenę 12.209 zł. Pismem z dnia [...] września 2016r. Wojewoda złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na powyższe zarządzenie, zarzucając istotne naruszenie art. 37 ust. 2 pkt 6 u.g.n. Wojewoda wniósł o stwierdzenie nieważności przedmiotowego zarządzenia w całości. Ponadto przedmiotem odrębnej skargi Wojewody stała się uchwała nr XIX/62/2015 Rady Gminy z dnia 29 grudnia 2015 r. (sygn. akt II SA/Go 851/16). W uzasadnieniu skargi Wojewoda podał, iż bezprzetargowa sprzedaż nieruchomości gminnej ma charakter wyjątkowy, a przepisy dopuszczające taką możliwość nie podlegają wykładni rozszerzającej. Tryb bezprzetargowy dopuszczalny jest w przypadkach enumeratywnie określonych w art. 37 ust. 2 u.g.n. Skarżący podał, iż stosownie do art. 37 ust. 2 pkt 6 u.g.n. nieruchomość jest zbywana w drodze bezprzetargowej, jeżeli przedmiotem zbycia jest nieruchomość lub jej części, jeśli mogą poprawić warunki zagospodarowania nieruchomości przyległej, stanowiącej własność lub oddanej w użytkowanie wieczyste osobie, która zamierza tę nieruchomość łub jej części nabyć, jeżeli nie mogą być zagospodarowane jako odrębne nieruchomości. Zdaniem skarżącego w stanie faktycznym niniejszej sprawy przeznaczenie do zbycia w trybie bezprzetargowym działki nr [...] na rzecz małżeństwa C. było niezgodne z przywołanym wyżej art. 37 ust.2 pkt 6 u.g.n. W ocenie skarżącego brak było przesłanek do przeznaczenia do sprzedaży przedmiotowej nieruchomości w trybie bezprzetargowym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. 2016. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Zgodnie z art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2016. 718 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.) zakres kontroli administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego. Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.). Przedmiotem tak rozumianej kontroli sądowoadministracyjnej jest w niniejszej sprawie akt w postaci zarządzenia Wójta Gminy z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w sprawie ogłoszenia wykazu nieruchomości przeznaczonych do sprzedaży. Skargę w sprawie wywiódł Wojewoda, jako organ nadzoru w rozumieniu przepisów rozdziału 10 u.s.g. W pierwszej kolejności należało zbadać, czy skarga na opisany powyżej akt była w ogóle dopuszczalna, tj. czy została wniesiona w sprawie należącej do właściwości sądu administracyjnego. W razie odpowiedzi negatywnej, skarga podlegałaby odrzuceniu, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Odpowiedź pozytywna na to pytanie uzależniona zaś była od stwierdzenia, czy zaskarżony akt dotyczył sprawy z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. W orzecznictwie wykształcił się pogląd o dopuszczalność zaskarżenia zarządzeń stanowiących akty z zakresu administracji publicznej dotyczące gospodarowania mieniem gminnym, uznający, iż pojęcie "sprawa z zakresu administracji publicznej", w rozumieniu art. 3 § 1 p.p.s.a., należy interpretować w sposób szeroki ( por. uchwałę NSA z dnia 1 czerwca 1998 r., sygn. akt OPS 3/98, ONSA z 1998 r., z. 4, poz. 109; wyrok NSA z dnia 17 maja 1999 r., sygn. akt OSA 1/99, ONSA z 1999 r., z. 4, poz. 109; wyrok NSA z dnia 6 listopada 2000 r., sygn. akt OSA 2/00, ONSA z 2001 r., z. 2, poz. 48; uchwałę NSA z dnia 6 listopada 2000 r., sygn. akt OPS 11/00, ONSA z 2001 r., z. 2, poz. 52). Działania i akty prawne podejmowane przez organy samorządu terytorialnego mogą być kwalifikowane jako działania z zakresu wykonywania administracji publicznej, mimo, że zmierzają do wywołania w przyszłości skutków cywilnoprawnych. Akt organu z zakresu administracji publicznej może zatem pozostawać w związku ze sprawą cywilną i nie wyklucza to administracyjnego charakteru sprawy. W uchwale NSA z dnia 27 lipca 2009 r. (sygn. akt I OPS 1/09, LexPolonica nr 2057823) stwierdzono, iż "unormowania u.g.n. w zakresie dotyczącym obrotu nieruchomościami Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego, regulują czynności cywilnoprawne w sposób szczególny w stosunku do ogólnych zasad określonych w Kodeksie cywilnym. Wynika to stąd, że działalność Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do mienia stanowiącego ich własność nie opiera się wyłącznie na przepisach prawa cywilnego, ale ze względu na publicznoprawny status Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego oraz przysługującego im mienia, obrót ten regulowany jest także przepisami prawa publicznego. Publicznoprawny charakter tych podmiotów oraz przeznaczenie mienia, którym dysponują na zaspokojenie potrzeb wspólnoty stanowi uzasadnienie wprowadzenia ograniczeń w zakresie swobody dysponowania mieniem i swobody zawierania umów oraz samodzielności jednostek samorządu terytorialnego." Stąd też w orzecznictwie sądów administracyjnych za dopuszczalne uznaje się wniesienie skargi na zarządzenie w przedmiocie ogłoszenia wykazu nieruchomości przeznaczonych na sprzedaż lub do najmu ( por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 25 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Wr 36/09, wyrok WSA w Lublinie z dnia 18 października 2006 r., sygn. akt II SA/Lu 622/06, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 16 lipca 2014 r., sygn. akt IV SA/Po 395/14, wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2007r., sygn. akt I OSK 159/07). W związku z powyższym należało uznać, iż skarga na wyżej wskazany akt Wójta Gminy była dopuszczalna. Podstawą materialną tego aktu stanowi art. 35 ust. 1 u.g.n. Zgodnie z tym przepisem właściwy organ sporządza i podaje do publicznej wiadomości wykaz nieruchomości przeznaczonych do sprzedaży, do oddania w użytkowanie wieczyste, użytkowanie, najem lub dzierżawę. Wykaz ten wywiesza się na okres 21 dni w siedzibie właściwego urzędu, a ponadto informację o wywieszeniu tego wykazu podaje się do publicznej wiadomości przez ogłoszenie w prasie lokalnej oraz w inny sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości, a także na stronach internetowych właściwego urzędu. Elementy jakie powinien zawierać powyższy wykaz zostały enumeratywnie wymienione w art. 35 ust. 2 u.g.n. Zgodnie z tym przepisem w wykazie określa się odpowiednio: 1) oznaczenie nieruchomości według księgi wieczystej oraz katastru nieruchomości; 2) powierzchnię nieruchomości; 3) opis nieruchomości; 4) przeznaczenie nieruchomości i sposób jej zagospodarowania; 5) termin zagospodarowania nieruchomości; 6) cenę nieruchomości; 7) wysokość stawek procentowych opłat z tytułu użytkowania wieczystego; 8) wysokość opłat z tytułu użytkowania, najmu lub dzierżawy; 9) terminy wnoszenia opłat; 10) zasady aktualizacji opłat; 11) informacje o przeznaczeniu do sprzedaży, do oddania w użytkowanie wieczyste, użytkowanie, najem lub dzierżawę; 12) termin do złożenia wniosku przez osoby, którym przysługuje pierwszeństwo w nabyciu nieruchomości na podstawie art. 34 ust. 1 pkt 1 i pkt 2. W rozpoznawanej sprawie zarzuty skargi nie dotyczyły w żadnej mierze naruszenia powołanego przepisu art. 35 u.g.n., a wyłącznie naruszenia przepisu art. 37 ust. 2 pkt 6 u.g.n., który określa warunki zbycia nieruchomości, stanowiąc, że nieruchomość jest zbywana w drodze bezprzetargowej, w sytuacji gdy: przedmiotem zbycia jest nieruchomość lub jej części, jeśli mogą poprawić warunki zagospodarowania nieruchomości przyległej, stanowiącej własność lub oddanej w użytkowanie wieczyste osobie, która zamierza tę nieruchomość lub jej części nabyć, jeżeli nie mogą być zagospodarowane jako odrębne nieruchomości. W związku z powyższym wskazać należy, że uchwałą z 29 grudnia 2015 r. nr XIX/62/2015 Rada Gminy wyraziła zgodę na sprzedaż w trybie bezprzetargowym niezabudowanej działki położonej w obrębie [...], oznaczonej nr ewid. [...] o pow. 0,0734 ha. Zatem to Rada Gminy podejmując powyższą uchwałę zastosowała przepis art. 37 ust. 2 pkt 6 u.g.n., zaś Wójt, czego skarżący zdaje się nie dostrzegać, działał na podstawie zupełnie innego przepisu, a mianowicie art. 35 u.g.n. W związku z tym zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 37 ust. 2 pkt 6 u.g.n. były zupełnie chybione, gdyż Wójt zgodnie z art. 35 u.g.n. sporządził i podał do publicznej wiadomości wykaz nieruchomości przeznaczonych do sprzedaży, nie decydował zaś o bezprzetargowym trybie tej sprzedaży, albowiem uczyniła to stosowną uchwałą Rada Gminy. Celem umieszczenia nieruchomości w wykazie jest zachowanie jawności dysponowania nieruchomościami przez Skarb Państwa i jednostki samorządu terytorialnego oraz umożliwienie składania na podstawie przepisów komentowanej ustawy lub innych roszczeń dotyczących nieruchomości umieszczonych w wykazie, zanim zostaną one zbyte, a także umożliwienie osobom uprawnionym skorzystania z prawa pierwszeństwa w nabyciu nieruchomości ( por. E. Bończak-Kucharczyk, U.g.n. Komentarz, Lex 2014, t. 1 do art. 35 ). Stąd też Wójt, aby uczynić zadość obowiązkowi wynikającemu z art. 35 u.g.n. ogłosił stosowny wykaz, w którym uwzględnione zostały wszystkie elementy określone w art. 35 ust. 2 u.g.n. Wobec powyższego należało skargę oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a., albowiem jak wskazano wyżej zaskarżony akt nie narusza prawa. Na marginesie tylko należy zauważyć, iż równolegle Wojewoda zaskarżył uchwałę Rady Gminy z dnia 29 grudnia 2015 r. nr XIX/62/2015, a skarga ta została oddalona wyrokiem WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 22 grudnia 2016r. w sprawie o sygn. II SA/Go 851/16, jednak z powodów wyżej wskazanych rozstrzygnięcie to pozostawało bez wpływu na orzeczenie wydane w niniejszej sprawie.