II SA/Go 936/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie uznania zażalenia za nieuzasadnione postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2014 r. M.B. zwrócił się do Burmistrza Miasta i Gminy o przyznanie dodatku mieszkaniowego na lokal położony przy ul. [...]. Decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy odmówił wnioskodawcy przyznania dodatku mieszkaniowego uznając, iż nie zamieszkuje on w lokalu, na który świadczenie to miałoby zostać przyznane. Po wniesieniu przez stronę odwołania, decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy odmówił przyznania M.B. dodatku mieszkaniowego na wskazany wyżej lokal na okres 6 miesięcy, od [...] lutego 2014 r. do [...] lipca 2014 r. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzje w całości i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Decyzja ta została zaskarżona przez M.B. do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., który wyrokiem z dnia 3 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Go 470/15 oddalił skargę. Po przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania i przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Burmistrz Miasta i Gminy decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] odmówił M.B. przyznania dodatku mieszkaniowego na okres od [...] lutego 2014 r. do [...] lipca 2014 r. Pismem z dnia [...] czerwca 2016r. M.B. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego ze skargą na Urząd Miasta i Gminy na przewlekłość i bezczynność w prowadzonych sprawach m.in. w sprawie nr [...]. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołując się na treść art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1659 ze zm.), art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 447) oraz art. 35 i art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 – określanej dalej jako k.p.a.) uznało zażalenie za nieuzasadnione. Od powyższego postanowienia M.B. pismem z dnia [...] października 2016 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Dodatkowo w treści skargi skarżący zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. W niniejszej sprawie skarżący M.B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego rozstrzygające wniesione przez niego zażalenie na nierozpoznanie w terminie przez organ I instancji – Burmistrza Miasta i Gminy, sprawy dotyczącej odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego na okres od [...] lutego 2014 r. do [...] lipca 2014 r. Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – określanej dalej jako p.p.s.a.), Sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Katalog aktów prawnych oraz czynności organów administracji publicznej podlegających kontroli sądów administracyjnych wskazany został w treści przepisu art. 3 § 2 p.p.s.a. i nie obejmuje postanowień wydanych w trybie art. 37 k.p.a. Zgodnie z treścią przepisu art. 37 k.p.a. stronie w trakcie postępowania administracyjnego służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia w sytuacji, gdy właściwy w sprawie organ nie załatwi sprawy w terminie określonym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w sytuacji gdy w/w organ nie zawiadomi strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie ze wskazaniem przyczyn zwłoki i podaniem nowego terminu załatwienia sprawy. Wskazać należy, iż jest to szczególny tryb postępowania na gruncie procedury administracyjnej z uwagi na fakt, iż zażalenie inicjujące owe postępowanie nie jest wnoszone na postanowienie, lecz na zachowanie lub bezczynność organu I instancji. Postępowanie wywołane wniesieniem zażalenia na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. nie ma cech samodzielnego postępowania administracyjnego. W doktrynie oraz orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto, iż organ administracyjny właściwy do rozpoznania zażalenia wniesionego na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. wydaje w celu jego załatwienia postanowienie, o jakim mowa w art. 123 k.p.a. Zgodnie z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. akt I OSK 306/05, w/w postanowienie zaliczane jest do grupy postanowień wydawanych w toku postępowania administracyjnego, wynikających w trakcie postępowania, lecz nie rozstrzygających o istocie sprawy. Nie jest to też postanowienie kończące postępowanie, a także nie przysługuje na nie zażalenie. Tego rodzaju postanowienia nie podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Podobne stawisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 12 października 2006 r., sygn. akt II GSK 137/06 oraz z dnia 23 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 560/08. Zgodnie z przywołanym na wstępie art. 3 § 2 p.p.s.a. sąd administracyjny rozpoznaje jedynie skargi wnoszone na postanowienia wydawane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty. Natomiast zaskarżone postanowienie do takich postanowień nie należy, wobec czego nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Stronie przysługiwałoby w tym zakresie jedynie dalsze prawo wniesienia skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania, gdyż spełniony został warunek formalny określony w art. 37 § 1 k.p.a. Złożenie zażalenia w tym właśnie trybie traktuje się jako wyczerpanie środków zaskarżenia przysługujących stronie, stanowiącego jeden z warunków formalnych skutecznego wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ. Dodać należy, iż bez wpływu na ocenę w w/w zakresie pozostaje fakt zamieszczenia w zaskarżonym postanowieniu przez SKO pouczenia o prawie do złożenia na postanowienie z dnia [...] lipca 2016 r. skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Błędne pouczenia organu nie powoduje bowiem zmiany kognicji sądu administracyjnego, określonej ustawowo. Wobec powyższego działając zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji. Z uwagi na odrzucenie skargi, Sąd na podstawie art. 247 p.p.s.a. odstąpił od merytorycznego rozpatrywania wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z treścią wskazanego powyżej przepisu, prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany został pogląd, że o oczywistej bezzasadności skargi świadczy niemożność jej rozpoznania pod względem merytorycznym i w sytuacji zakwalifikowania skargi do odrzucenia sąd I instancji jest uprawniony do uznania takiej skargi za oczywiście bezzasadną w rozumieniu art. 247 p.p.s.a., a to z kolei uzasadnia oddalenie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy na tym etapie postępowania sądowego (por. np. postanowienie NSA z 28 marca 2012 r., sygn. akt II GZ 101/12, LEX nr 1145541), o czym orzeczono w pkt 2 sentencji postanowienia.