II SA/Go 937/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie uznania zażalenia za nieuzasadnione postanawia 1. odrzucić skargę 2. odmówić przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. M.B. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z zażaleniem na niezałatwienie w terminie przez Burmistrza sprawy dotyczącej przyznania dodatku mieszkaniowego na okres od [...] sierpnia 2013 r. do [...] stycznia 2014 r. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2016r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołując się na treść art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1659 ze zm.) oraz art. 35 i art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 – dalej Kpa) uznało zażalenie za nieuzasadnione. Od powyższego postanowienia M.B. pismem z dnia [...] października 2016 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Dodatkowo w treści skargi skarżący zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sadowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. W niniejszej sprawie skarżący M.B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego rozstrzygające wniesione przez niego zażalenie na nierozpoznanie w terminie przez organ I instancji – Burmistrza, sprawy dotyczącej przyznania dodatku mieszkaniowego na okres od 1 sierpnia 2013 r. do 31 stycznia 2014 r. Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) dalej zwaną p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Katalog aktów prawnych oraz czynności organów administracji publicznej podlegających kontroli sądów administracyjnych wskazany został w treści przepisu art. 3 § 2 p.p.s.a. i nie obejmuje postanowień wydanych w trybie art. 37 Kpa. Zgodnie z treścią przepisu art. 37 Kpa stronie w trakcie postępowania administracyjnego służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia w sytuacji, gdy właściwy w sprawie organ nie załatwi sprawy w terminie określonym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w sytuacji gdy w/w organ nie zawiadomi strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie ze wskazaniem przyczyn zwłoki i podaniem nowego terminu załatwienia sprawy. Wskazać należy, iż jest to szczególny tryb postępowania na gruncie procedury administracyjnej z uwagi na fakt, iż zażalenie inicjujące owe postępowanie nie jest wnoszone na postanowienie, lecz na zachowanie lub bezczynność organu I instancji. Postępowanie wywołane wniesieniem zażalenia na podstawie art. 37 § 1 Kpa nie ma cech samodzielnego postępowania administracyjnego. W doktrynie oraz orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto, iż organ administracyjny właściwy do rozpoznania zażalenia wniesionego na podstawie art. 37 § 1 Kpa wydaje w celu jego załatwienia postanowienie, o jakim mowa w art. 123 Kpa. Zgodnie z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. akt I OSK 306/05, w/w postanowienie zaliczane jest do grupy postanowień wydawanych w toku postępowania administracyjnego, wynikających w trakcie postępowania, lecz nie rozstrzygających o istocie sprawy. Nie jest to też postanowienie kończące postępowanie, a także nie przysługuje na nie zażalenie. Tego rodzaju postanowienia nie podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Podobne stawisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 12 października 2006 r., II GSK 137/06 oraz z dnia 23 kwietnia 2008 r., II OSK 560/08. Zgodnie z przywołanym na wstępie art. 3 § 2 p.p.s.a. sąd administracyjny rozpoznaje jedynie skargi wnoszone na postanowienia wydawane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty. Natomiast zaskarżone postanowienie do takich postanowień nie należy, wobec czego nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Stronie przysługiwałoby w tym zakresie jedynie dalsze prawo wniesienia skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania, gdyż spełniony został warunek formalny określony w art. 37 § 1 Kpa. Złożenie zażalenia w tym właśnie trybie traktuje się jako wyczerpanie środków zaskarżenia przysługujących stronie, stanowiącego jeden z warunków formalnych skutecznego wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ. Dodać należy, iż bez wpływu na ocenę w w/w zakresie pozostaje fakt zamieszczenia w zaskarżonym postanowieniu przez SKO pouczenia o prawie do złożenia na postanowienie z dnia [...] lipca 2016 r. skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Błędne pouczenia organu nie powoduje bowiem zmiany kognicji sądu administracyjnego, określonej ustawowo. Wobec powyższego działając zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji. Jeżeli chodzi o wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, stosownie do treści art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo to może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). Jednakże w myśl art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. W orzecznictwie sądowym panuje zgodny pogląd, że o oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o taką sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego (postanowienie NSA z 14 marca 2012 r., II GZ 82/12, LEX nr 1121172), zaś stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości co do braku szans na jej uwzględnienie (postanowienie NSA z 28 lutego 2012 r., II FZ 109/12, LEX nr 1121093). Przepis art. 247 p.p.s.a. znajduje zastosowanie przede wszystkim w sytuacjach, w których skarga kwalifikuje się do odrzucenia (postanowienie NSA z 22 lutego 2012 r., I OZ 1110/11, LEX nr 1120723), co ma miejsce w niniejszej sprawie. Z uwagi na brak możliwości uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy będący konsekwencją oczywistej bezzasadności skargi odstąpiono od wzywania skarżącego o złożenie tego wniosku na urzędowym formularzu PPF.