II SA/Go 975/12

Dnia 17 grudnia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2012 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D.B. na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie uznania skargi za bezzasadną p o s t a n a w i a : odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] października 2012 r., skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, D.B. zakwestionowała terminowość przesyłania właściwym adresatom wniesionych za pośrednictwem Kolegium jej pism z [...] września, [...] września, [...] września oraz [...] września 2012 r. Zarzuciła niedotrzymanie przez Kolegium przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego terminów załatwiania spraw. Pismem z dnia [...] października 2012 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało powyższą skargę za bezzasadną. Organ dokonał analizy posiadanej dokumentacji pod kątem daty złożenia przez D.B. wskazanych pism, a następnie terminu, w jakim wysłano je do właściwych adresatów. Od momentu złożenia wyszczególnionych pism do dnia, w którym pisma te wysłano do właściwych adresatów, nie upłynął żaden termin przewidziany w k.p.a. do załatwienia tego typu spraw. Na powyższe pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego D.B. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, kwestionując jego zasadność i zgodność z prawem oraz wyrażając swoje niezadowolenie z niesatysfakcjonującego ją rozstrzygnięcia sprawy. Wniosła o usunięcie naruszenia swego interesu prawnego wywołanego powyższym pismem organu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skargę należało odrzucić. Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza analiza, czy sprawa będąca jej przedmiotem należy do właściwości sądu administracyjnego. Z treści pisma D.B. z dnia [...] października 2012 r. wynika, że kwestionuje ona terminowość przesyłania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze pism kierowanych przez skarżącą do różnych adresatów właśnie za pośrednictwem Kolegium. Terminy załatwiania spraw zostały uregulowane w art. 35 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.). Stosownie do treści art. 37 § 1 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, co ma miejsce w przypadku Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W niektórych orzeczeniach sądów administracyjnych przyjmuje się, iż stanowisko organu wyrażone w trybie art. 37 § 1 k.p.a. powinno mieć formę postanowienia. Postanowienie to jest zaliczane do grupy postanowień wydawanych w toku postępowania administracyjnego dotyczącego poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania lecz nie rozstrzyga ono o istocie sprawy, nie jest to również postanowienie kończące postępowanie, nie przysługuje też na nie prawo wniesienia zażalenia (postanowienia NSA z 17 stycznia 2006 r., I OSK 306/05; z 31 marca 2009 r., II OSK 469/09, z 27 kwietnia 2012 r., I OSK 872/12, LEX nr 1145135). W innych z kolei orzeczeniach przyjmuje się, że rozpoznanie zażalenia (wezwania do usunięcia naruszenia prawa), o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a., następuje w drodze czynności nadzorczej, która jedynie może ale nie musi być ujęta w formę postanowienia (postanowienie NSA z 7 lutego 2012 r., II OSK 2259/10, LEX nr 1145577). Niezależnie jednak od tego, które stanowisko uzna się za słuszne, nie ulega wątpliwości, że złożenie zażalenia (wezwania do usunięcia naruszenia prawa) w trybie art. 37 § 1 k.p.a. jest wyłącznie warunkiem formalnym wniesienia przez osobę zainteresowaną skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu (art. 52 p.p.s.a.) i nie może być traktowane jako odrębne i samodzielne postępowanie administracyjne. Rozstrzygnięcie wydane w trybie art. 37 k.p.a. ma charakter wpadkowy (incydentalny), nie kończy ono postępowania i nie rozstrzyga o istocie sprawy, a postępowanie prowadzone wskutek wniesienia środka prawnego na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. nie ma cech samodzielnego postępowania administracyjnego. W myśl art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2002 r., poz. 270 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Na rozstrzygnięcie wydane w trybie art. 37 § 1 k.p.a. nie przysługuje zatem skarga do sądu administracyjnego, gdyż nie mieści się ono w katalogu aktów i czynności podlegających kognicji sądu administracyjnego, wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. W szczególności nie jest to postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, bądź rozstrzygające sprawę co do istoty, ani też akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa W świetle powyższych okoliczności należało uznać, że niniejsza sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, wobec czego w myśl art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a skarga została odrzucona.