II SAB/Go 34/25

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2025-06-05

Skład orzekający: Sławomir Pauter, Adam Jutrzenka-Trzebiatowski, Krzysztof Rogalski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, ponieważ organ udzielił odpowiedzi po wniesieniu skargi, ale przed wydaniem orzeczenia. Sąd stwierdził jednak, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, uznając, że opóźnienie w udzieleniu odpowiedzi, choć przekroczyło ustawowy termin, nie nosiło cech lekceważenia obowiązków ustawowych.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie wystąpiło do Starosty o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej demontażu progów zwalniających. Po upływie ustawowego terminu Starosta nie udzielił odpowiedzi, co skutkowało wniesieniem skargi na bezczynność. Po wniesieniu skargi Starosta udzielił odpowiedzi, argumentując, że wniosek został przeoczony. Stowarzyszenie podtrzymało skargę, zarzucając niepełność udzielonej informacji i pierwotną bezczynność organu.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania Starosty do załatwienia wniosku, stwierdzono, że Starosta dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oraz zasądzono od Starosty na rzecz Stowarzyszenia kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędzia WSA Krzysztof Rogalski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] w [...] na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Starosty [...] do załatwienia wniosku skarżącego Stowarzyszenia [...] w [...] z dnia [...] r. o udostępnienie informacji publicznej, II. stwierdza, że Starosta [...]i dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Starosty[...] na rzecz skarżącego Stowarzyszenia [...] w [...] kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia [...] lutego 2025 r. Stowarzyszenie [...] w [...] wystąpiło do Starosty [...] o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie: 1. Kopia decyzji administracyjnej o demontażu progów zwalniających, wraz z uzasadnieniem. 2. Dokumentacja techniczna i analizy ruchu drogowego, które uzasadniały decyzję o ich usunięciu. 3. Protokół konsultacji społecznych (jeśli były przeprowadzane) dotyczących likwidacji progów. 4. Raporty dotyczące bezpieczeństwa ruchu drogowego, które wskazywały na konieczność usunięcia progów. 5. Analizy wpływu na bezpieczeństwo pieszych oraz innych uczestników ruchu, w szczególności dzieci, seniorów oraz osób o ograniczonej mobilności. 6. Informacje o ewentualnych alternatywnych rozwiązaniach, które miałyby zastąpić usunięte progi zwalniające. 7. Raporty oceniające wpływ demontażu na prędkość pojazdów i poziom hałasu w rejonie ulicy [...]. 8. Stanowisko służb ratunkowych (policji, straży pożarnej, pogotowia ratunkowego) dotyczące wpływu usunięcia progów zwalniających na bezpieczeństwo ruchu i ich czas dojazdu do interwencji. 9. Wskazanie, kto był wnioskodawcą usunięcia progów oraz jakie były powody tej decyzji – czy wynikała ona z potrzeb użytkowników ruchu, presji społecznej czy innych czynników? Nadto Stowarzyszenie zwróciło się o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: 1. Jakie kryteria techniczne i prawne zostały spełnione, aby uznać, że demontaż progów nie wpłynie negatywnie na bezpieczeństwo użytkowników drogi? 2. Czy po demontażu przeprowadzono analizę skutków dla bezpieczeństwa ruchu drogowego? Jeśli tak, prosimy o jej wyniki. 3. Czy planowane są inne środki uspokojenia ruchu, takie jak azyle dla pieszych, wysepki, zwężenie jezdni lub sygnalizacja świetlna, które mogłyby zastąpić progi zwalniające? 4. Czy istnieje plan monitorowania sytuacji na drodze po ich usunięciu, w szczególności poprzez pomiary prędkości oraz liczbę incydentów drogowych? 5. Czy decyzja o demontażu była konsultowana z Policją oraz zarządcą drogi? Jeśli tak, prosimy o udostępnienie ich opinii. 6. Czy w związku z wypadkiem śmiertelnym na tej drodze podjęto działania mające na celu poprawę bezpieczeństwa, a jeśli tak – jakie? Jako formę udostępnienia żądanej informacji wskazano przesłanie ich na adres mailowy podany we wniosku. Wniosek wpłynął na adres poczty elektronicznej organu w dniu 17 lutego 2025 r. Pismem z dnia [...] marca 2025 r. Stowarzyszenie [...] w [...] wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w zakresie objętym powyższymi pytaniami, zarzucając naruszenie: 1. art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych w zakresie niezastosowania się do obowiązku udostępnienia informacji, co narusza prawo do informacji; 2. art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez brak realizacji prawa do uzyskania informacji publicznej; 3. art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 902 ze zm., dalej u.d.i.p.) poprzez brak prawidłowego rozpoznania wniosku w terminie 14 dni od jego złożenia. Podnosząc powyższe zarzuty skarżące Stowarzyszenie wniosło o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku, a także o zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych. Uzasadniając skargę strona podniosła, iż powyższy wniosek o udostępnienie informacji publicznej wynika ze śmiertelnego wypadku drogowego, który miał miejsce w dniach poprzedzających ten wniosek. Termin do udostępnienia przedmiotowej informacji upłynął zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. po 14 dniach od złożenia wniosku. Pomimo upływu tego terminu podmiot zobowiązany, do którego skierowano wniosek, nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi. Po otrzymaniu skargi w dniu 10 marca 2025 r., pismem z dnia [...] marca 2025 r., przesłanym pocztą elektroniczną, organ udzielił Stowarzyszeniu na powyższy wniosek odpowiedzi o następującej treści: 1. Nie jest wymagana decyzja administracyjna na demontaż wyspowego progu zwalniającego. 2. Brak dokumentacji. 3. Wnioski mieszkańców o likwidację wyspowego progu zwalniającego. 4. Nie dotyczy dróg powiatowych. 5. Nie wykonywano analiz wpływu na bezpieczeństwo pieszych oraz innych uczestników ruchu ze względu na uzyskane informacje z KPP w [...] o braku wystąpienia zdarzeń (kolizja/wypadek) w ostatnich 3 latach na przedmiotowej drodze powiatowej. 6. Rozważa się wykonanie wyniesionego przejścia dla pieszych w obrębie skrzyżowania ul. [...] z ul. [...] i ul. [...] , w odległości 200,00 mb od zdemontowanego wyspowego progu zwalniającego. 7. Wnioski mieszkańców skarżących się na pogorszenie standardu życia, mieszkających w obrębie zamontowanego wyspowego progu zwalniającego. Hamowanie pojazdów (w szczególności ciężarowych) i ich przejazd przez próg powoduje hałas oraz drgania parasejsmiczne, utrudniające normalne funkcjonowanie, szczególnie w godzinach nocnych, kiedy to ich intensywność się nasila. 8. Brak stanowisk służb ratunkowych (Policja, Straż Pożarna, Pogotowie Ratunkowe) po zdemontowaniu wyspowego progu zwalniającego. 9. Wnioskodawcą usunięcia wyspowego progu zwalniającego byli mieszkańcy [...], którzy wywierali presję społeczną o usunięcie przedmiotowego progu. Ponadto organ udzielił odpowiedzi na dodatkowe pytania zawarte we wniosku: 1. Zgodnie z informacją uzyskaną z KPP w [...] o stanie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, wyjaśnia się, że w okresie ostatnich trzech lat nie wystąpiły żadne zdarzenia (kolizja/wypadek) na przedmiotowej drodze powiatowej. W związku z powyższym, demontaż przedmiotowego progu nie miał wpływu na bezpieczeństwo użytkowników ruchu drogowego. 2. Nie przeprowadzono analizy, ze względu na brak podstaw do jej przeprowadzenia. 3. Rozważa się wykonanie wyniesionego przejścia dla pieszych w obrębie skrzyżowania ul. [...] z ul. [...] i ul. [...], w odległości 200,00 mb od zdemontowanego wyspowego progu zwalniającego. 4. Do kompetencji zarządcy drogi nie należy pomiar prędkości oraz statystyka incydentów drogowych. 5. Demontażu dokonał zarządca drogi na wniosek mieszkańców [...], bez konsultacji z Policją. 6. Rozważa się wykonanie wyniesionego przejścia dla pieszych w obrębie skrzyżowania ul. [...] z ul. [...] i ul. [...], w odległości 200,00 mb od zdemontowanego wyspowego progu zwalniającego. W odpowiedzi na skargę Starosta [...] wniósł o umorzenie postępowania w całości, ewentualnie o oddalenie skargi. Jednocześnie wyjaśnił m.in., iż wniosek skarżącego Stowarzyszenia został przeoczony w ramach wykonywania czynności przez pracowników Starostwa, z uwagi na dużą ilość korespondencji elektronicznej, którą przyjmuje i obsługuje na bieżąco Starostwo. Przede wszystkim jednak Starosta niezwłocznie, po otrzymaniu skargi, podjął wszelkie kroki mające na celu rozpoznanie wniosku, udzielając żądanej informacji publicznej. Pismem procesowym z dnia [...] kwietnia 2025 r. skarżące Stowarzyszenie podtrzymało w całości żądania i argumentację zawarte w skardze i wniosło o nieuwzględnienie wniosków organu o umorzenie postępowania lub oddalenie skargi. Nadto odnosząc się do argumentacji zawartej w odpowiedzi na skargę strona podniosła, że organ przyznał, iż udzielenie odpowiedzi na wniosek z dnia [...] lutego 2025 r. został rozpoznany dopiero 14 marca 2025 r., czyli po upływie ustawowego 14-dniowego terminu określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Fakt udzielenia odpowiedzi po wniesieniu skargi nie sanuje zaś pierwotnej bezczynności organu, która zaistniała z chwilą upływu ustawowego terminu. Argumentacja organu jest niezasadna w kontekście rażącej niekompletności udzielonej informacji. Postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe, gdyż organ nie zrealizował w sposób prawidłowy obowiązku wynikającego z przepisów prawa – nie udzielił pełnej informacji publicznej objętej wnioskiem. Udzielona przez Zarząd Dróg Powiatowych w [...] odpowiedź z dnia [...] marca 2025 r. jest wysoce niepełna, a w wielu miejscach pozorna i nie odpowiada na zadane we wniosku pytania, w szczególności w kontekście tragicznego wypadku śmiertelnego, który miał miejsce na ul. [...] po demontażu progów. Organ twierdzi, że na demontaż progu nie jest wymagana decyzja administracyjna oraz że brak jest dokumentacji technicznej i analiz ruchu, które uzasadniałyby tę decyzję. Rodzi to fundamentalne pytanie o podstawy merytoryczne i prawne działania organu, zwłaszcza w kontekście bezpieczeństwa ruchu drogowego. Kategoryczne stwierdzenie o niewykonywaniu analiz wpływu demontażu na bezpieczeństwo pieszych i innych uczestników ruchu oraz o braku podstaw do przeprowadzenia takiej analizy po demontażu jest bulwersujące. Organ zasłania się informacją z KPP o braku zdarzeń w ostatnich 3 latach, całkowicie ignorując fakt, że wniosek został złożony właśnie w kontekście nowego, tragicznego zdarzenia (wypadku śmiertelnego), które miało miejsce już po demontażu progów. Brak analizy skutków podjętej decyzji, zwłaszcza po tak tragicznym wydarzeniu, świadczy o lekceważeniu kwestii bezpieczeństwa. Organ przyznał, że demontażu dokonano bez konsultacji z Policją, co dodatkowo podważa rzetelność procesu decyzyjnego w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego. Odpowiedzi na pytania dodatkowe, dotyczące m.in. kryteriów demontażu, monitorowania sytuacji czy działań podjętych po wypadku śmiertelnym są zdawkowe, powtarzają wcześniejsze informacje (np. o planowanym przejściu dla pieszych 200 m dalej) lub stanowią próbę przerzucenia odpowiedzialności (np. brak kompetencji do pomiaru prędkości). Organ w żaden sposób nie odniósł się merytorycznie do wpływu demontażu progów na zaistniały wypadek śmiertelny ani do działań podjętych bezpośrednio w związku z tym zdarzeniem. Odpowiedź organu, mimo iż formalnie udzielona, nie realizuje prawa do informacji publicznej gwarantowanego przez art. 61 Konstytucji RP oraz przepisy u.d.i.p. Jest ona niepełna, wymijająca i nie odnosi się do kluczowych kwestii podniesionych we wniosku, zwłaszcza tych dotyczących bezpieczeństwa mieszkańców po tragicznym wypadku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 oraz art. 120 p.p.s.a. Skarżące Stowarzyszenie kierując pod adresem Starosty [...] wniosek z [...] lutego 2025 r., wniosło o udostępnienie informacji w trybie u.d.i.p. Ustawa ta reguluje zakres podmiotowy, przedmiotowy oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej. Jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej na wniosek (art. 10 u.d.i.p.). Tytułem wstępu należy zaznaczyć, iż dla dopuszczalności skargi w opisywanym przedmiocie nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, tzn. nie jest wymagane "wyczerpanie środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. Ustawa o dostępie do informacji publicznej, stanowiąca rozwinięcie prawa określonego w art. 61 Konstytucji RP, reguluje zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania, procedurę oraz tryb udostępniania informacji publicznej. Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Jego doprecyzowaniem jest art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze publicznym. Udostępnieniu podlega więc informacja o podmiotach zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej i zasadach ich funkcjonowania (art. 6 ust. 1 pkt 2 i 3 u.d.i.p.), a także informacja o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść m.in. orzeczeń sądów powszechnych (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p.). Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. zawiera jednak tylko przykładowy katalog spraw i dlatego dla prawidłowego ustalenia znaczenia tego pojęcia uwzględnić należy także zapisy Konstytucji RP, która w art. 61 ust. 1 ustala prawo obywatela do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a także o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, oraz innych osób i jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Na podstawie powyższych przepisów przyjmuje się, że informacją publiczną jest każda informacja wytworzona przez władze publiczne, osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego przez kogo zostały wytworzone. Z kolei podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji w świetle u.d.i.p. są m.in. władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. W sprawie niesporne pozostaje, że Starosta [...] jest organem administracji publicznej wykonującym zadania publiczne, a tym samym jest co do zasady podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Żądania oraz pytania zawarte we wniosku Stowarzyszenia datowanym na [...] lutego 2025 r. dotyczyły kwestii związanych z szeroko pojętym zarządzaniem drogami publicznymi, mieściły się zatem w zakresie przedmiotowym pojęcia "informacja publiczna", stąd też Starosta udzielił na te żądania oraz pytania odpowiedzi – w zakresie odnoszącym się do posiadanych przez ten organ informacji. Jednocześnie jednak argumentację zawartą w piśmie procesowym strony skarżącej z dnia [...] kwietnia 2025 r. należało uznać za nie zasługującą na uwzględnienie z następujących przyczyn. Przede wszystkim ustawa o dostępie do informacji publicznej nakłada na dysponentów informacji publicznej obowiązek udostępnienia informacji wynikającej z posiadanych przez te podmioty dokumentów. Informacja publiczna musi dotyczyć sfery faktów (M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28-29), musi istnieć w formie zmaterializowanej tj. w postaci zapisu na nośniku informacji (M. Pawełczyk, Zmaterializowana forma informacji jako jeden z podstawowych elementów definicji informacji publicznej, Radca Prawny 2012/12/2-5). Charakter taki ma informacja istniejąca którą organ posiada już w swoich zasobach (wyroki NSA z 10 stycznia 2018 r., I OSK 452/16, z 14 września 2012 r., I OSK 1177/12). Z tych względów nie można skutecznie domagać się udostępnienia informacji, której organ w swojej dokumentacji nie posiada. Ponadto wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie może zmierzać do inicjowania działań przez organy administracji. W oparciu o tę ustawę nie można także żądać formułowania poglądów czy opinii w danej kwestii. Wyjaśnianie podstaw prawnych działań organu nie jest informacją o sprawach publicznych, nie należy to bowiem do sfery faktów, tylko do kwestii prawnych (por. wyroki WSA w Warszawie z 14 lipca 2021 r., II SA/Wa 557/21, WSA w Gorzowie Wlkp. z 13 września 2017 r., II SAB/Go 52/17, WSA w Krakowie z 4 września 2017 r., II SAB/Kr 126/17). Podobnie domaganie się informacji o treści obowiązujących przepisów prawa nie nosi znamion informacji publicznej, toteż w takim wypadku u.d.i.p. nie znajduje zastosowania (por. wyroki NSA z 30 sierpnia 2012 r., I OSK 1380/12, z 22 listopada 2012 r. I OSK 1963/12). Podobnie wykładnia przepisów prawa, jak też ocena ich zastosowania, nie stanowi informacji publicznej (por. postanowienie NSA z 19 stycznia 2011 r., I OSK 8/11 i powołane tam orzecznictwo). Instytucja dostępu do informacji publicznej nie ma też na celu kontroli prawidłowości funkcjonowania organów. Przepisy u.d.i.p. nie mogą służyć realizacji celów, dla których właściwe są inne tryby postępowania i do których realizacji powołane są właściwe organy kontrolne (wyrok WSA w Warszawie z 14 sierpnia 2024 r., II SAB/Wa 71/24). Tymczasem pismo procesowe skarżącego Stowarzyszenia z dnia [...] kwietnia 2025 r. zawiera polemiczne stanowisko co do treści odpowiedzi udzielonej na wniosek, w tym co do obowiązujących przepisów prawa, negatywną ocenę co do sposobu zarządzania przez organ drogą publiczną oraz podejmowanych działań w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego, a także zarzuty nierzetelnego udostępnienia informacji publicznej. Kwestie te nie są natomiast objęte oceną sądu administracyjnego w postępowaniu ze skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W szczególności u.d.i.p. nie przewiduje rozwiązania prawnego, przy pomocy którego sąd administracyjny mógłby weryfikować prawdziwość czy też rzetelność informacji udostępnionej wnioskodawcy. Procedura udostępnienia informacji publicznej nie służy także do prowadzenia z organem sporów i polemik na temat objętych wnioskiem okoliczności faktycznych, a także do formułowania ocen działań organu w danej dziedzinie. W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p. zasadą jest, że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Organ, do którego wniosek został skierowany, zobowiązany jest do podjęcia działań mających na celu jego załatwienie, tj. udostępnienie żądanych informacji, jeżeli jest w ich posiadaniu bądź też wydania decyzji o odmowie ich udostępnienia ze wskazaniem podstawy takiego rozstrzygnięcia. W tym zakresie organ związany jest terminem 14 dni, nałożonym na niego przepisem art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Jeżeli informacja nie może być udostępniona w tym czasie, adresat wniosku zobowiązany jest do powiadomienia wnioskodawcy o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.), a informacja taka również powinna zostać wystosowana w terminie 14 dni od otrzymania wniosku. W terminie 14 dni organ powinien także powiadomić wnioskodawcę, że nie jest w posiadaniu wnioskowanej informacji, a w przypadku, gdy żądana informacja nie jest informacją publiczną, powinien poinformować wnioskodawcę, że nie zostanie ona udostępniona. Organ nie powinien natomiast pozostawić wniosku o udostępnienie informacji publicznej bez odpowiedzi, a odpowiedź ta powinna być udzielona najpóźniej 14 dnia od otrzymania wniosku. Stanowi to warunek skutecznego uchylenia się od zarzutu bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej (por. wyrok NSA z 25 września 2024 r., III OSK 2859/22). Stan bezczynności oznacza natomiast sytuację, w której mimo upływu ustawowych terminów organ nie udostępnia żądanej informacji, nie wydaje decyzji, gdy zachodzą podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej z przyczyn wskazanych w art. 5 u.d.i.p. albo umorzenia postępowania w przypadku przewidzianym w art. 14 ust. 2 tej ustawy bądź nie informuje wnioskodawcy, że objęta wnioskiem informacja nie stanowi informacji publicznej i nie podlega udostępnieniu w trybie przepisów omawianej ustawy. W takim przypadku adresat wniosku nie może milczeć lecz obowiązany jest w ustawowo zakreślonym terminie poinformować stronę odrębnym pismem, iż żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej. Zaniechanie tej czynności powoduje, że organ jest bezczynny, podobnie jak niewywiązanie się z obowiązku udostępnienia informacji publicznej w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. (por. wyroki NSA z 18 października 2023 r., III OSK 1942/22 oraz z 27 sierpnia 2024 r., III OSK 3169/23). Przy ocenie niniejszej sprawy należy mieć na uwadze fakt ustania zarzucanej w skardze bezczynności w wyniku udzielenia skarżącemu Stowarzyszeniu odpowiedzi na wniosek w dniu 14 marca 2025 r., co nastąpiło już po wniesieniu skargi (10 marca 2025 r.). Zauważyć również należy, iż odpowiedź została udzielona w żądanej przez stronę skarżącą formie, tzn. została przesłana pocztą elektroniczną na adres wskazany we wniosku. Rozpoznając skargę w opisywanym przedmiocie sąd orzeka, biorąc za podstawę stan faktyczny sprawy w dacie wydania orzeczenia. Jeżeli po zainicjowaniu postępowania sądowego, przed dniem orzekania, bezczynność ta ustała, nawet jeśli miało to miejsce z przekroczeniem ustawowych terminów, wówczas organ nie pozostaje już w stanie bezczynności i sąd nie może uwzględnić skargi w tym zakresie. Nie może bowiem zobowiązać organu do określonego działania, które przed datą orzekania zostało już podjęte. W takiej sytuacji zachodzi podstawa do umorzenia postępowania w zakresie zobowiązania do wydania aktu lub dokonania czynności (art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), z którą to sytuacją mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie. Skoro bowiem odpowiedź na wniosek skarżącej o udostępnienie informacji publicznej została udzielona stronie po wniesieniu skargi, a przed dniem orzekania przez sąd w przedmiocie bezczynności, brak było podstaw do formułowania rozstrzygnięcia zobowiązującego organ do załatwienia sprawy. Postępowanie w zakresie bezczynności (zobowiązania Starosty do załatwienia wniosku strony skarżącej) podlegało zatem umorzeniu, o czym orzeczono w pkt I wyroku, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Podjęcie przez organ działania po wniesieniu skargi nie zwalnia jednak sądu z obowiązku rozpoznania skargi w zakresie stwierdzenia, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Stwierdzony w opisywanej sprawie stan bezczynności nie miał charakteru rażącego naruszenia prawa. Określenie to oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wnioskodawcy, jaskrawego braku woli załatwienia sprawy, ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Innymi słowy, rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (B. Adamiak, J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie zwykłe. W rozpatrywanej sprawie zwłoka w załatwieniu żądania strony skarżącej nie nosiła cech lekceważącego traktowania przez Starostę swych ustawowych obowiązków. Pomimo zaistniałej bezczynności obowiązek udzielenia odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej został zrealizowany z jedenastodniowym opóźnieniem. W tej sytuacji nie było podstaw do przyjęcia, aby bezczynność organu w niniejszej sprawie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W konsekwencji, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i art. 149 § 1a p.p.s.a., orzeczono jak w pkt II sentencji wyroku. Zawarte w pkt III sentencji wyroku rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania znajduje oparcie w treści art. 200 oraz art. 205 § 1 p.p.s.a., a także § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 535). Zasądzona kwota stanowi równowartość uiszczonego wpisu od skargi (100 zł).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło