II SAB/Go 6/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Marek Szumilas Protokolant referent Malwina Tomiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2013 r. sprawy ze skargi K.B. na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] października 2012r. K.B. zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji z wnioskiem "o udzielenie informacji publicznej poprzez wgląd do dokumentów zawartych w aktach kontrolnych o nr [...] i wykonanie z tych dokumentów fotokopii." W nawiązaniu do powyższego wniosku Naczelnik Wydziału Komunikacji Społecznej Komendy Wojewódzkiej Policji w piśmie z dnia [...] listopada 2012r. poinformował wnioskodawcę, że przedłużono termin udostępnienia żądanych informacji do dnia [...] grudnia 2012r. W kolejnym piśmie z dnia [...] grudnia 2012r. Naczelnik ww. Wydziału poinformował K.B., iż z uwagi na liczbę dokumentów znajdujących się w aktach kontrolnych nr [...] poddanych analizie, jak i konieczność dalszego ich przeanalizowania pod względem możliwości ich udostępnienia lub ograniczenia w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych, na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), przedłużono termin udostępnienia żądanych informacji do dnia [...] stycznia 2013r. Jednocześnie poinformowano wnioskodawcę, że udostępnienie żądanej informacji będzie mogło być zrealizowane [...] grudnia 2012r. lub [...] stycznia 2013r. w siedzibie Komendy Wojewódzkiej Policji oraz zwrócono się o wybór i potwierdzenie przybycia w jednym z wskazanych terminów. Odpowiadając na ostatnie z pism K.B. w piśmie z dnia [...] grudnia 2012r. podniósł, iż w sytuacji wyłączenia - z powołaniem na tajemnice ustawowo chronione - z akt sprawy [...] bliżej nieokreślonych dokumentów, obowiązkiem organu jest wydanie decyzji, o której mowa w art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Podniósł dalej, że podmiot odmawiający udzielenia konkretnych informacji publicznych ze względu na określone prawem tajemnice i niewydający na tej podstawie decyzji popada w zwłokę, która "bez środków ponaglających podlega wprost kontroli sądowo-administracyjnej w przedmiocie bezczynności organu". Ustosunkowując się do ww. pisma Naczelnik Wydziału Komunikacji Społecznej w piśmie z dnia [...] grudnia 2012r. podniósł, że procedura udostępnienia informacji w 1 ramach złożonego wniosku jest jeszcze w trakcie realizacji, a zatem przedwczesne są rozważania dotyczące niewłaściwego postępowania organu w przedmiotowej sprawie. Jednocześnie ponownie zwrócił się do K.B. o potwierdzenie terminu przybycia do siedziby Komendy w celu realizacji złożonego wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W piśmie z dnia [...] grudnia 2012r. kierowanym do Komendanta Wojewódzkiego Policji K.B., mając na uwadze, iż przedmiotem wniosku z dnia [...] października 2012r. jest zbiór dokumentów usystematyzowanych w aktach o sygn. [...], zwrócił się do tego organu o wydanie decyzji o odmowie udostępnienia konkretnych dokumentów, a po jej wydaniu o umożliwienie udostępnienia informacji publicznej objętej wnioskiem. Naczelnik Wydziału Komunikacji Społecznej w piśmie nr [...] z dnia [...] grudnia 2012r. poinformował K.B., iż po szczegółowej, dwuetapowej analizie akt kontrolnych śledztwa [...] wyodrębnione zostały 3 grupy dokumentów, tj.: 1) dokumenty podlegające udostępnieniu na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej, w tym dokumenty poddane anonimizacji, 2) dokumenty niepodlegające udostępnieniu z uwagi na fakt, że stanowią one kserokopie dokumentów z akt głównych śledztwa, z którymi wnioskodawca - jako jeden z podejrzanych w sprawie zapoznał się na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego, 3) dokumenty niespełniające definicji ustawowej określonej w art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej tj. nieposiadające waloru informacji publicznej. Dla skonkretyzowania dokumentów pogrupowanych w ww. pkt 2 i 3 pisma, Naczelnik wskazał numery tomów, w jakich się znajdują oraz numery ich kart w poszczególnych tomach. Ponadto Naczelnik poinformował, że w odniesieniu do dokumentów niespełniających definicji ustawowej w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej brak jest możliwości wydania decyzji odmownej na podstawie art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej, zaś wobec pozostałych dokumentów Komendant Wojewódzki Policji wyda decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Pismem z dnia [...] stycznia 2013r. K.B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na bezczynność Komendanta 2 Wojewódzkiego Policji w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, o którą wnioskował do tego organu w piśmie z dnia [...] października 2012r, Wskazując na "bezczynność organu w przedmiocie udostępnienie informacji publicznej w zakresie dokumentów wymienionych w pkt. 2 pisma z dn. [...].12.2012r.", zwracając uwagę na fakt ich nieudostępnienia, jak i na niewydanie obejmującej te dokumenty decyzji odmownej, K.B. - powołując się na dyspozycję art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwrócił się do Sądu o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z dnia [...] października 2012r. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Na wstępie podnieść należy, iż badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza każdorazowo analiza jej dopuszczalności. Innymi słowy, sąd zobowiązany jest do zbadania, czy w danej sprawie nie zachodzą podstawy do odrzucenia skargi, wymienione w art. 58 § 1 pkt 1-6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej ppsa. Jedna z przyczyn niedopuszczalności skargi zachodzi wówczas, gdy sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona (art. 58 § 1 pkt 4 ppsa). O istnieniu stanu sprawy w toku (lis pendens), bądź powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) decyduje tożsamość stron postępowania oraz tożsamość przedmiotu sprawy. W ocenie Sądu, niniejsza sprawa, objęta skargą K.B. z dnia [...] stycznia 2013r. jest tożsama z wcześniejszą sprawą ze skargi K.B. na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w przedmiocie udzielenia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem z dnia [...] maja 2012r. Sprawa ta została rozpoznana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., który uwzględniając skargę, wyrokiem z dnia 5 września 2012r. (sygn. akt II SAB/Go 32/12) zobowiązał organ do załatwienia wniosku skarżącego K.B. w zakresie udostępnienia dokumentów stanowiących informację publiczną dotyczących akt kontrolnych śledztwa o sygn. akt [...], w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi akt sprawy. Po rozpoznaniu wniesionej przez Komendanta Wojewódzkiego Policji skargi kasacyjnej od powyższego wyroku, Naczelny Sąd 3 Administracyjny wyrokiem z dnia 28 lutego 2013r. (sygn. akt I OSK 2795/12) skargę tę oddalił. Do dnia wydania niniejszego postanowienia akta administracyjne, dołączone do sprawy II SAB/Go 32/12, nie zostały organowi doręczone. Nie ulega wątpliwości, że sprawy ze skarg K.B. na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w przedmiocie udostępnienie informacji publicznej, zarejestrowane pod sygn. akt II SAB/Go 32/12 oraz II SAB/Go 6/13 - jako dotyczące skarg wniesionych przez tego samego skarżącego oraz wskazujące na bezczynność tego samego organu - są tożsame pod względem podmiotowym. Ponadto pomiędzy tymi sprawami zachodzi także tożsamość przedmiotowa. Analiza treści pism K.B. z dnia [...] maja 2012r. oraz z dnia [...] października 2012r. prowadzi do wniosku, że formułują one żądanie udzielenia przez Komendanta Wojewódzkiego Policji tej samej informacji publicznej. Uznać bowiem należy, iż wniosek skarżącego z dnia [...] października 2012r., w którym zwraca się on o "udzielenie informacji publicznej poprzez wgląd do dokumentów zawartych w aktach kontrolnych o nr [...]" stanowi powtórzenie wniosku z dnia [...] maja 2012r., którego tyczy się sprawa o sygn. akt II SAB/Go 32/12, w którym to K.B. zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji o umożliwienie dostępu do "informacji publicznej poprzez wgląd w akta kontrolne zawarte w ośmiu tomach", o których mowa w piśmie Naczelnika Wydziału do Spraw Walki z Korupcją. W obydwu pismach K.B. zwrócił się o przedstawienie całości akt kontrolnych konkretnego, tego samego postępowania przygotowawczego (śledztwa). Ponowienie przez stronę wniosku nie znosi tożsamości przedmiotowej. W tym miejscu należy zauważyć, że to nie akta, lecz zawarte w tych aktach nośniki informacji publicznej, stanowią źródło informacji o działaniu organów władzy publicznej i podlegają udostępnieniu na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Oceny, iż zarzucana Komendantowi bezczynność dotyczy tej samej materii, nie może zmienić okoliczność zawężenia przez K.B. skargi z dnia [...] stycznia 2013r. do pewnej grupy dokumentów przedmiotowego śledztwa, jeżeli zważy się, że poszczególne grupy dokumentów składają się na całość akt, o których udostępnienie wnioskował skarżący do organu w pismach z dnia z dnia [...] maja oraz z dnia [...] 4 października 2012r. Zatem zakres skargi z dnia [...] stycznia 2013r. zawiera się w całości w zakresie żądania objętego uprzednio złożoną skargą. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 4 ppsa sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. Przepis ten odwołuje się do dwóch zasad, wywodzących się jeszcze z prawa rzymskiego. Pierwsza z nich, zasada lis pendens stanowi, że nie można wszcząć postępowania, jeżeli sprawa w zakresie tego samego przedmiotu i między tymi samymi stronami już się toczy, natomiast druga, res iudicata, że nie można wszczynać postępowania sądowego, jeżeli sprawa w zakresie tego samego przedmiotu i między tymi samymi podmiotami została prawomocnie zakończona. Istotą obu zasad jest to, że w tej samej sprawie miedzy tymi samymi stronami skarga przysługuje tylko raz, że nie można w takiej samej sprawie wszcząć nowego postępowania sądowoadministracyjnego między tymi samymi stronami. Wyłączona jest bowiem dopuszczalność skutecznego wniesienia kolejnej skargi na ten sam akt administracyjny, bądź to samo działanie lub bezczynność organu, w toku postępowania w tej samej materii, z czym związana jest niemożność ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy przez Sąd. Sąd dokonuje badania istnienia przesłanki określonej w przepisie art. 58 § 1 pkt 4 ppsa, a więc stanu sprawy w toku lub stanu powagi rzeczy osądzonej z daty wniesienia skargi (por. postanowienia WSA we Wrocławiu z dnia 21 września 2010r., sygn. akt IV SA/Wr 457/10 oraz z dnia 13 lutego 2013r., sygn. akt III SAB/Wr 17/12, postanowienie WSA W Warszawie z dnia 21 listopada 2005r., sygn. akt III SA/Wa 2274/05). Biorąc pod uwagę, iż w dacie wniesienia skargi tj. w dniu [...] stycznia 2013r. wyrok tutejszego Sądu wydany w sprawie II SAB/Go 32/12 nie był jeszcze prawomocny, uznać należało, iż w dacie wszczęcia niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego miał miejsce stan sprawy w toku (lis pendens). Podkreślić należy, iż instytucja stanu sprawy w toku oznacza tzw. zawiśnięcie sprawy, polegające na zakazie wszczęcia nowego postępowania pomiędzy tymi samymi stronami i w tej samej sprawie. W doktrynie oraz w orzecznictwie zwraca się przy tym uwagę, że zarzut sprawy w toku może być zgłoszony aż do prawomocnego ukończenia postępowania, a ponadto, niezależnie od zarzutu, okoliczność tę - jako bezwzględną, negatywną przesłankę procesową - sąd bierze pod uwagę z urzędu, w każdym stanie sprawy (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 marca 2012r., sygn. akt I OSK 468/12). 5 Wyjaśnić także trzeba, iż na tle brzmienia przepisu art. 58 § 1 pkt 4 ppsa, dla uznania, że w sprawie zachodzi stan sprawy w toku, nie ma znaczenia prawnego rodzaj sprawy tj. czy dotyczy ona skargi na decyzję, postanowienie, akt, czynność materialno-techniczną, czy też bezczynność organu. Niewątpliwie bowiem zawarte w treści normatywnej wymienionego przepisu pojęcie "sprawy" należy postrzegać w kontekście unormowanym przepisami art. 1 oraz art. 3 § 2 ppsa. W przepisie art. 1 ppsa ustawodawca formułując definicję legalną sprawy sądowoadministracyjnej wskazał, iż jest to sprawa z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz każda inna sprawa, do której stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi na podstawie odrębnych ustaw. Wobec zasady skargowości przedmiot zaskarżenia wyznaczony zakresem art. 3 § 2 ppsa wpływa na określenie sprawy sądowoadmnistracyjnej. Tym samym wymienienie bezczynności organów w katalogu spraw skarg objętych kognicją sądów administracyjnych w przepisie art. 3 § 2 pkt 8 ppsa oznacza, że stan sprawy w toku może również odnosić się do przypadków bezczynności organu. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że w przypadku, gdy w ocenie skarżącego, po zwrocie akt Komendant Wojewódzki Policji nie wykona wyroku tutejszego Sądu z dnia 5 września 2012r. (sygn. akt II SAB/Go 32/12) zobowiązującego organ do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 25 maja 2012r., strona, po uprzednim wezwaniu Komendanta do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W takim przypadku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego, Sąd może orzec ponadto o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku (art. 154 § 1 i § 2 ppsa). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji. 6