II SAB/Go 89/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.R. na bezczynność Zgromadzenia Związku Celowego Gmin [...] postanawia odrzucić skargę. W dniu 29 kwietnia 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynęła skarga J.R. z dnia [...] kwietnia 2021 . na bezczynność Zgromadzenia Związku Celowego Gmin (dalej jako ZCG) w sprawie rozpoznania skargi z dnia [...] listopada 2020 r., złożonej przez skarżącego na pracowników Zarządu Związku Celowego Gmin w związku z prowadzonym przez ZCG postępowaniem w przedmiocie nakazania przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Skarga z dnia [...] listopada 2020 r. została skierowana do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, a następnie przekazana przez SKO do ZCG do rozpoznania według właściwości. W treści złożonej do Sądu skargi skarżący wniósł m.in. o stwierdzenie naruszenia polegającego na niedotrzymaniu terminu rozpatrzenia złożonej przez niego skargi i uznanie, że organ dopuścił się rażącego naruszenia prawa oraz wymierzenie organowi grzywny lub sumy pieniężnej na rzecz skarżącego. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Pełnomocnik organu poinformował, iż ostatecznie w dniu [...] kwietnia 2021 r. podjęto uchwałę w przedmiocie rozpoznania skargi z [...] listopada 2020 r., zawiadamiając o tym skarżącego pismem z dnia [...] kwietnia 2021 r. , w trybie art. 237 i 238 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej jako k.p.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej powoływana jako p.p.s.a.) sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Właściwość sądów administracyjnych została określona ustawowo i stanowi katalog zamknięty, co oznacza, że kontrolą sądów administracyjnych objęte są wyłącznie sprawy określone wprost w cytowanych poniżej przepisach. I tak art. 3 p.p.s.a. stanowi, iż sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1)decyzje administracyjne; 2)postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5)akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6)akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7)akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9)bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zgodnie z art. 3 § 2a p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. W myśl zaś art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Przedmiot skargi w niniejszym postępowaniu stanowiła bezczynność ZCG w przedmiocie rozpoznania skargi złożonej przez skarżącego na pracowników ZCG. Z akt sprawy wynika, że pismo skarżącego z dnia [...] listopada 2020 r. zostało wniesione i rozpoznane przez organ administracji w trybie przepisów Działu VIII k.p.a. Zauważyć należy, iż określony we wskazanym Dziale VIII k.p.a. tryb skargowo - wnioskowy (art. 221 i następne k.p.a.) jest jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, którego zakończenie, czyli zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi, nie daje podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, a więc nie tylko postępowania odwoławczego, ale także postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych czynności podejmowane przez organy administracji w trybie przepisów działu VIII k.p.a. nie podlegają kognicji sądów administracyjnych. Sąd administracyjny kontroluje bowiem działalność administracji publicznej w zakresie określonym w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a ta forma działalności administracji (skargi powszechne w rozumieniu działu VIII) nie została wymieniona w art. 3 § 2 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2692/11, LEX nr 1110181). Skoro czynności podejmowane przez organy administracji w trybie przepisów działu VIII k.p.a. nie podlegają kognicji sądów administracyjnych, to także nie podlega skardze bezczynność oraz przewlekłość organów w podejmowaniu tych czynności. Skarga na bezczynność organu jest bowiem w rzeczywistości pochodną skargi na określone formy działania organu, czyli jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje administracyjne, określone postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 4 września 2012 r., sygn. akt II GSK 1324/12; z dnia 17 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 1620/12 oraz z dnia 7 lipca 2010 r., sygn. akt II GSK 737/10). Skarga na bezczynność jest zatem dopuszczalna tylko wówczas, gdy istnieje przepis prawa zobowiązujący organ do wydania określonego aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. bądź określonego zachowania w postepowaniu administracyjnym czy podatkowym (o których mowa w art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a.), zaś kontrola sądu sprowadza się do sprawdzenia czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze aktu administracyjnego lub czynności z zakresu administracji publicznej. Mając zatem na uwadze, że objęta rozpoznawaną skargą bezczynność nie podlega kognicji sądów administracyjnych, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia