II SAB/Go 99/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Piątek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędzia WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 października 2025 r. sprawy ze skargi M. P. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. Pismem z dnia [...] czerwca 2025 r. M. P., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim skargę na bezczynność Wójta Gminy D. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, zarzucając organowi naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902 ze zm., dalej jako u.d.i.p.). Skarżący wniósł o: 1) zobowiązanie organu do załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej; 2) przeprowadzenie dowodów z dokumentów wskazanych w przedmiotowej skardze; 3) zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych; 4) przekazanie przedmiotowej sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że za pośrednictwem poczty elektronicznej, na adres email organu w dniu [...] października 2024 r. skierował wniosek o dostęp do informacji publicznej w zakresie następujących pytań: 1. Jaka była łączna wartość projektów zrealizowanych przez samorząd w latach 2018-2023 które były współfinansowane z funduszy UE? 2. Ile łącznie samorząd uzyskał pieniędzy z unijnych funduszy w latach 2018-2023? 3. Jaki był łączny koszt współfinansowania przez samorząd projektów realizowanych przy wsparciu dotacji z UE w latach 2018-2023? 4. Ile łącznie samorząd zaciągnął kredytów w związku z realizacją projektów unijnych w latach 2018-2023? Do kiedy będą one spłacane? 5. Ilu urzędników samorządowych zajmowało się pozyskiwaniem unijnych dotacji i realizacją dotacyjnych projektów w poszczególnych latach od 2018-2023? Jaki był łączny koszt pracy tych osób - zarządzanie/koordynowanie (płace ubruttowione, stanowisko pracy) w poszczególnych latach i poszczególnych projektach? 6. Jeśli samorząd korzystał z pomocy firm zewnętrznych przy pisaniu wniosków o dotacje z UE - jaki był to koszt w latach (...) w poszczególnych projektach? 7. Jeśli samorząd korzystał z pomocy firm zewnętrznych przy pisaniu wniosków o dotacje z UE - jaki był koszt pracy tych firm za zarządzanie/koordynowanie (płace ubruttowione, stanowisko pracy) w poszczególnych latach i poszczególnych projektach? 8. Ile wynosiło zadłużenie samorządu na koniec każdego roku od 2018 do 2022 plus ostatnie dane za rok 2023? 9. Ile łącznie samorząd dokłada rocznie do utrzymania i funkcjonowania obiektów (świetlice, kluby seniora) zrealizowanych przez podmioty samorządowe przy współudziale unijnych dotacji?" Jako sposób i formę udostępnienia wnioskowanych informacji wskazano przesłanie pocztą elektroniczną na podany adres, ewentualnie poprzez linki/hiperłącza kierujące do właściwych dokumentów. Skarżący podkreślił, że pomimo upływu terminu udostępnienia informacji publicznej, organ nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi, co czyni skargę zasadną i konieczną. Organ nie skorzystał również z możliwości opóźnienia terminu udostępnienia informacji, gdyż nie poinformował o tym fakcie wnioskodawcy. Nadto podmiot: 1) nie zawiadomił wnioskodawcy o braku możliwości udostępniania informacji zgodnie z wnioskiem, przez wzgląd na brak dyspozycji odpowiednimi środkami technicznymi; 2) nie wskazał na konieczność uiszczenia opłaty na poczet kosztów związanych udostępnieniem informacji (związanych z przekształceniem w formę wskazaną we wniosku lub też wynikających z wnioskowanego sposobu przekazania) oraz 3) nie wskazał zaleceń zmiany wniosku co do sposobu lub formy przekazania informacji publicznej, przez co skarżący uznał, że te okoliczności nie wystąpiły. Zdaniem skarżącego, pozostawienie wniosku o udzielenie informacji publicznej bez odpowiedzi jednoznacznie wskazuje na bezczynność podmiotu. W odpowiedzi na skargę Wójt podniósł, że do dnia wniesienia skargi, pismo skarżącego z [...] października 2024 r. nie wpłynęło do organu, w związku z czym skarga jest niezasadna i wniósł o jej oddalenie. Jednocześnie wyjaśnił, że niezwłocznie po otrzymaniu skargi, dokonano szczegółowej weryfikacji korespondencji emaliowej Urzędu Gminy [...] i stwierdzono brak w skrzynce wiadomości wskazanej w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4a. Skarga została rozpoznana przez tut. Sąd w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. W świetle przepisów u.d.i.p., aby nie narazić się na zarzut bezczynności, podmiot zobowiązany powinien: udostępnić wnioskowaną informację publiczną, jeśli znajduje się w jego posiadaniu (art. 10 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 3 u.d.i.p.); wydać decyzję o odmowie jej udostępnienia, jeśli stwierdzi istnienie ograniczeń w dostępie do informacji publicznej bądź jeśli stwierdzi, że brak jest szczególnie uzasadnionego interesu publicznego w udostępnieniu informacji publicznej przetworzonej (art. 16 i art. 17 u.d.i.p. w związku z art. 5 i art. 3 ust. 1 u.d.i.p.); poinformować, że w danej sprawie przysługuje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.); poinformować, że nie posiada żądanej informacji publicznej (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.); poinformować, że wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). Wskazać należy, że u.d.i.p. w istocie nie przewiduje jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku, poza utrwaleniem go w formie pisemnej (możliwe jest zatem jego przesłanie także drogą elektroniczną, bez użycia podpisu elektronicznego). Wynika to z braku konieczności pełnego zidentyfikowania wnioskodawcy, który żądając informacji publicznej, nie musi wykazać się jakimkolwiek uzasadniającym to interesem faktycznym lub prawnym. Wniosek składany w trybie u.d.i.p. nie musi zatem odpowiadać żadnym szczególnym wymogom formalnym. Nie stanowi on podania w rozumieniu art. 63 k.p.a., gdyż na tym etapie postępowania nie stosuje się przepisów k.p.a. Minimalne wymogi odnośnie do takiego wniosku muszą obejmować jasne sformułowanie, z którego wynika, co jest przedmiotem żądania udostępnienia informacji publicznej, niezbędne jest bowiem wykazanie, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej. Informacja publiczna, która może być niezwłocznie udostępniona, jest udostępniana w formie ustnej lub pisemnej bez pisemnego wniosku, co uzasadnia przyjęcie, iż postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej jest odformalizowane i uproszczone. Z tego też względu np. brak autoryzowanego podpisu na wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie stanowi jego braku formalnego (por. wyroki NSA z 16 marca 2009 r., I OSK 1277/08; z 30 listopada 2012 r., I OSK 1991/12; NSA z dnia 27 marca 2018 r., I OSK 1701/16, wyrok NSA z dnia 13 września 2024 r., III OSK 3268/23, www.orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej CBOSA). Stosownie do art. 10 u.d.i.p. informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek. W takim przypadku złożenie wniosku jest zatem warunkiem realizacji prawa do informacji publicznej. Innymi słowy obowiązek załatwienia sprawy w ustawowym terminie powstaje z chwilą wpływu wniosku do organu zobowiązanego. A więc tylko skuteczne złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej może stanowić podstawę merytorycznego badania przez sąd administracyjny skargi na bezczynność organu w zakresie rozpoznania danego wniosku (por. postanowienie WSA w Białymstoku z 19 października 2022 r., II SAB/Bk 10/22, CBOSA). Z tego wynika stwierdzenie, że o rozpoczęciu biegu terminu, o którym mowa decyduje data wpływu pisma do podmiotu zobowiązanego, albo moment wpływu wniosku na elektroniczną skrzynkę odbiorczą tego podmiotu. Istotnym jest zatem skuteczne skierowanie żądania o udostępnienie informacji publicznej (por. postanowienia: WSA w Opolu z 23 stycznia 2023 r., II SAB/Op 83/22; WSA w Łodzi z 21 grudnia 2022 r., II SAB/Łd 87/22; WSA w Krakowie z 12 lipca 2022 r., II SAB/Kr 105/22, CBOSA). Jak wynika ze stanowiska skarżącego, w dniu 3 października 2024 r. wniosek o udostępnienie informacji publicznej wysłał do organu na oficjalny adres poczty elektronicznej. Uprawdopodabniając swoje twierdzenia przedłożył wydruk z poczty elektronicznej (gmail). Organ natomiast przedstawił stanowisko, które sprowadza się do zaprzeczenia, aby przedmiotowy wniosek w ogóle wpłynął do Urzędu Gminy [...] za pośrednictwem poczty elektronicznej Na tę okoliczność zostało dołączone pisemne oświadczenie informatyka Urzędu Gminy. Wynika z niego, że po dokonaniu szczegółowej weryfikacji na poziomie systemu pocztowego oraz u ówczesnego hostingodawcy – A. z siedzibą w [...], stwierdzono że wiadomość ta nie została zarejestrowana na serwerach hostingu obsługującego domenę [...].pl w tamtym okresie. Na serwerze brak jest logów potwierdzających jej odebranie bądź odrzucenie. Nie wpłynęła więc fizycznie do infrastruktury pocztowej Gminy [...]. Przedstawiciel firmy A. dodatkowo przekazał informację, że "nasz dział techniczny nie znalazł ciągów znaków "[...]" w logach z okresu 1 dnia wokół wskazanej daty". Należy wskazać, że w orzecznictwie sądów administracyjnych istotnie ukształtował się pogląd, że do obowiązków organu administracyjnej publicznej i podległych mu jednostek organizacyjnych należy taka konfiguracja poczty elektronicznej tych podmiotów (w tym filtrów antyspamowych, czy automatycznego usuwania wiadomości itp.) oraz takie zorganizowanie obsługi technicznej poczty elektronicznej tych podmiotów (obsługa poczty przez pracowników) aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przysłanych na oficjalny adres e-mail podań, właśnie wobec prawnej dopuszczalności wnoszenia ich także drogą elektroniczną (por np.. postanowienie NSA z dnia 10 września 2015 r., I OSK 1968/15, postanowienie NSA z dnia 3 listopada 2015 r., I OSK 1940/15, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 16 sierpnia 2018 r., II SAB/Go 39/18, CBOSA). Skutki błędów, trudności czy nieprawidłowości w zakresie obsługiwania przez organy administracji publicznej systemów służących do oficjalnej komunikacji z tymi organami (w tym tak systemu poczty elektronicznej, jak i odrębnie systemu ePUAP) nie mogą być przerzucane na korzystających z tych systemów wnioskodawców (por. postanowienie NSA z dnia 5 listopada 2015 r., I OZ 1414/15, CBOSA). Zatem ryzyko nieodebrania, czy też nieodczytania przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku o udzielenie informacji publicznej, skierowanego na oficjalnie podany adres poczty elektronicznej organu obciąża ten organ, a nie wnioskodawcę. Znana jest tutejszemu Sądowi linia orzeczeń sądów administracyjnych, według której, jeżeli wiadomość została prawidłowo nadana na oficjalny adres poczty elektronicznej organu, to dotarła ona do adresata (por. wyrok NSA z dnia 16 września 2016 r., I OSK 1924/16, CBOSA). Kluczowe jest tutaj jednak dodatkowe zastrzeżenie, że potwierdzenie faktu wysłania wiadomości pozwala przenieść ciężar dowodu - że wniosek nie został doręczony - na organ administracji, na którego adres poczty elektronicznej skierowany został wniosek (zob. np. wyrok WSA w Krakowie z 4 grudnia 2024 r., II SAB/Kr 183/24, CBOSA). A zatem przedstawienie samego dowodu wysłania korespondencji elektronicznej (email) wcale nie implikuje niewzruszalnego domniemania "złożenia wniosku" w rozumieniu art. 13 ust. 1 u.d.i.p. (por. wyrok WSA w Gdańsku z 7 grudnia 2023 r., III SAB/Gd 220/23, CBOSA). Nie można bowiem stracić z pola widzenia, że "złożenie wniosku" – niezależnie od wybranej formy - oznacza podjęcie czynności prawnej (czynności procesowej), która została zakomunikowania podmiotowi publicznemu, tak aby miał realną możliwość zapoznania się z jej treścią (w celu niezwłocznej realizacji). Oznacza to, że fakt "złożenia wniosku" jako fakt prawotwórczy, którego korelatem jest obowiązek udzielenia żądanej informacji, musi mieć charakter pewny, czyli bezsporny (zob. postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 29 stycznia 2025 r., IV SAB/Wr 894/24, CBOSA). Sąd stosownie do art. 134 p.p.s.a. przeanalizował materiał dowodowy sprawy przedstawiony zarówno przez skarżącego, jak i organ. Sąd uznał za wiarygodne wyjaśnienia organu poparte stanowiskiem informatyka Urzędu Gminy w [...], że wniosek skarżącego w ogóle nie wpłynął za pośrednictwem poczty elektronicznej. Jednocześnie należy podnieść, że za przyjęciem stanowiska, że wniosek skarżącego o udzielenie informacji publicznej nie został skutecznie złożony przemawia kolejny argument. Nie może budzić wątpliwości, że treść żądania strony, aby można było uznać ją za wniosek, musi być zatem w widoczny sposób wyartykułowana w treści wiadomości e-mail – w tym może być zawarta w pliku stanowiącym załącznik do wiadomości. Ustawa u.d.i.p. wymaga bowiem w zakresie formy wniosku o udostępnienie informacji publicznej, jedynie tego, aby był to wniosek pisemny. Przedłożenie takiej treści wydruku z poczty elektronicznej, jaki opisany wyżej, który znajduje się w aktach tej sprawy, nie stanowi dowodu wysłania wniosku o udostępnienie informacji publicznej do organu. Wiadomość z [...] października 2024 r. zatytułowano "wniosek" i wskazano w jej treści, że właściwa treść wniosku (żądanie udostępnienia określonych informacji), zawarta jest w załączniku. Przedłożony wydruk z poczty nie uwidacznia jednak, aby dołączono do niego jakikolwiek załącznik. Z tego powodu wydruk nie stanowi więc dowodu, aby organowi przesłano wniosek o udostępnienie informacji publicznej. W orzecznictwie wskazano, że należy postrzegać w kategorii faktów powszechnie znanych i wynikających z doświadczenia życiowego dostępnego ogółowi, że wydruk wiadomości z poczty elektronicznej dokumentuje dołączenie określonych załączników do wiadomości - o ile zostały dodane - niezależnie od tego, czy są to pliki tekstowe (doc) skany (pdf), czy zdjęcia (jpg). W wydruku wiadomości e-mail każdy załącznik uwidaczniany jest odpowiadającą rodzajowi pliku miniaturą (w przypadku pliku jpg będzie to właśnie miniatura zdjęcia), a ponadto wskazaniem nazwy załączonego pliku wraz z rozszerzeniem pliku i wskazaniem rozmiaru pliku – co bez wyjątku dotyczy także załączników w formacie jpg. (wyrok WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 4 września 2025 r., III SAB/Gd 287/25, CBOSA). Zdaniem Sądu nadesłany wraz ze skargą wydruk z poczty elektronicznej nie stanowi dowodu, aby do wiadomości e-mail dołączono załącznik stanowiący właściwy wniosek o udzielenie informacji publicznej. Strona przedstawiła zatem dowód jedynie tego, że wysłała do organu określonej treści wiadomość e-mail bez załączników, który nie stanowi dowodu wysłania wniosku o udzielenie informacji publicznej. Wniosek według twierdzeń strony zawarty był bowiem w właśnie w załączniku. W ocenie Sądu brak jest dowodu wysłania w dniu [...] października 2024 r. przez stronę wniosku o udzielenie informacji publicznej, w szczególności dowodu takiego nie przedstawiła strona, to nie można organowi postawić skutecznie zarzutu pozostawania w bezczynności (zob. wyrok WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 4 września 2025 r., III SAB/Gd 287/25, który zapadł w tożsamym stanie faktycznym). Z powyższych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.