II SO/Go 2/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Protokolant referent stażysta Magdalena Komar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2018 r. sprawy z wniosku M.Z. w przedmiocie wymierzenia grzywny Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu za nieprzekazanie skargi do sądu (art. 55 § 1 p.p.s.a) postanawia: I. wymierzyć Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu grzywnę w wysokości 200 (dwieście) złotych, II. zasądzić od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego na rzecz M.Z. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z [...] kwietnia 2018 r. M.Z. wniósł o oparciu o art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. z 2017r., poz. 1369 ze zm., dalej: P.p.s.a.), o wymierzenie Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu (dalej: PPIS) grzywny za nieprzekazanie skargi z [...] marca 2018 r. na bezczynność PPIS w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, zarzucając naruszenie art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. 2016 r., poz. 1764 ze zm., dalej: u.d.i.p.). Wnioskodawca wniósł o wymierzenie grzywny w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w związku z nieprzekazaniem w terminie skargi. Uzasadniając wniosek wnioskodawca wskazał, że organ pomimo ciążącego na nim obowiązku przesłania w terminie 15 dni akt sprawy wraz z odpowiedzią na skargę do Sądu wynikającego z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. nie uczynil tego, ograniczając się jedynie do nieuprawnionego wezwania skarżącego do przedłożenia urzędowego potwierdzenia przesyłki (UPP) na adres mailowy organu. Zdaniem wnioskodawcy niewywiązanie się przez PPIS z obowiązku przesłania akt wraz z odpowiedzią na skargę jest zamierzone i ma na celu uniemożliwić skarżącemu uzyskanie dostępu do żądanych informacji publicznych. Tym samym żądanie ukarania organu grzywną za nieprzekazanie akt w terminie jest w pełni uzasadnione, bowiem termin na przesłanie akt minął z dniem 31 marca 2018 r., a z informacji telefonicznej uzyskanej w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gorzowie Wlkp. w dniu 12 kwietnia 2018 r. wynika, że do Sądu nie wpłynęły akta sprawy wraz z odpowiedzią na skargę. Pismem z [...] maja 2018 r. PPIS udzielił odpowiedzi na wniosek M.Z. o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi. Organ wyjaśnił, że skarga na bezczynność PPIS w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej wpłynęła 16 marca 2018 r. Odpowiedź na skargę została wysłana 11 kwietnia 2018 r. Zdaniem PPIS, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych w sytuacji gdy podmiot zobowiązany przekaże skargę po terminie określonym, ale przed wydaniem postanowienia, to wówczas sąd administracyjny umorzy sprawę, gdyż – jak zauważył chociażby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w postanowieniu z 26 lutego 2008 r., sygn. akt II SO/Kr – "rozpoznając wniosek o wymierzenie organowi grzywny trzeba mieć jednakże na uwadze cel regulacji zawartej w przepisie 55 p.p.s.a. Jak powiedziano już wyżej przepis ten jest środkiem służącym do realizacji obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. a nie środkiem represji. W tej sytuacji należy przyjąć , że przekazanie sądowi skargi po upływie zakreślonego ustawą terminu, jednak przed podjęciem przez Sąd postanowienia powoduje, że postępowanie o wymierzenie grzywny staje się bezprzedmiotowe i należy je umorzyć. Inaczej grzywna nie byłaby środkiem zmierzającym do realizacji jej ustawowego celu, gdyż cel ten-został już osiągnięty". Tak więc należy przyjąć, że nawet w sytuacji, gdy podmiot zobowiązany uchybi terminowi do przekazania skargi, wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę, ale uczyni to na tyle szybko, że sąd nie zdąży wydać postanowienia na podstawie art. 55 P.p.s.a., to nie powinien zostać ukarany. Biorąc zatem pod uwagę, że skarga została przekazana jeszcze przed złożeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny, wniosek skarżącego jest bezprzedmiotowy, a postępowanie w przedmiocie jego rozpoznania powinno zostać umorzone. W piśmie z [...] maja 2018 r. wnioskodawca podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie, w tym wniosek o wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości, podkreślając jednocześnie, że celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 P.p.s.a. jest pełnienie funkcji dyscyplinującej, ale także represyjnej. Ponadto grzywna z art. 55 § 1 P.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną, albowiem ukaranie grzywną służy zapobieganiu naruszania prawa celem przewlekania postępowania sądowoadministracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 P.p.s.a). Organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 P.p.s.a.). Jednocześnie stosownie do art. 21 pkt 1 u.d.i.p., w przypadku skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. W razie niezastosowania się przez organ do obowiązku przekazania w terminie skargi, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny (art. 55 § 1 P.p.s.a.). Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 P.p.s.a. ma charakter mieszany, tj. dyscyplinująco-restrykcyjny. Kara finansowa służy zapobieganiu naruszeniom prawa przez organ w przyszłości. Grzywna stanowi bowiem istotną dolegliwość, szczególnie w przypadkach, gdy organ notorycznie nie wywiązuje się z obowiązków wynikających z art. 54 § 2 P.p.s.a. (np. postanowienia NSA: z 4 listopada 2010r. w sprawie I OZ 836/10, z 25 sierpnia 2011r. w sprawie I OZ 597/11, z 23 września 2011r. w sprawie II OZ 790/11, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Rolą grzywny jest jednocześnie ukaranie organu za jego nieprawidłowe działania. W ten sposób organ ponosi odpowiedzialność za uniemożliwienie albo utrudnienie realizacji prawa do sądu. Sfomułowanie "sąd może orzec o wymierzeniu grzywny", użyte w § 1 powołanego przepisu wskazuje, że wymierzenie grzywny nie jest obligatoryjne i kwestia ta pozostawiona jest uznaniu sądu. Sąd wymierzając organowi grzywnę bierze pod uwagę specyfikę i charakter danej sprawy - może uwzględnić m.in. charakter, pozycję i sytuację organu administracji; przykład, jaki postępowanie tego organu daje innym; wagę uchybienia w świetle standardów państwa prawnego; potrzebę kształtowania autorytetu wymiaru sprawiedliwości w optyce organów; a wreszcie i to, czy wnioskujący o wymierzenie grzywny będzie mógł mieć obiektywne poczucie, że wymierzona grzywna i związana z nią dolegliwość dla organu jest proporcjonalna do negatywnych konsekwencji, jakie wnioskującemu o wymierzenie grzywny przyniosło niedopełnienie przez organ dyspozycji art. 54 § 2 P.p.s.a. (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2014r. sygn. akt I OZ 1259/13, Lex nr 1419496). W rozpoznawanej sprawie skarga M.Z. o wymierzenie PPIS grzywny została nadana za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 15 marca 2018 r. Skargę organ otrzymał 16 marca 2018 r. Stosownie do treści ww. art. 21 pkt 1 u.d.i.p. PPIS powinien w terminie 15 dni przekazać tę skargę do sądu wraz z aktami i odpowiedzią na skargę, tj. najpóźniej do 31 marca 2018 r. Tymczasem organ nie przesłał przedmiotowej skargi w ustawowym terminie, co oznacza że nie uczynił zadość obowiązkowi wynikającemu z art. 21 pkt 1 u.d.i.p.. Skarga została nadana do Sądu za pośrednictwem operatora pocztowego dopiero 11 kwietnia 2018 r. Należy wskazać, że samo niewywiązanie się z obowiązku przekazania skargi do sądu w terminie wynikającym z ustawy uzasadnia wymierzenie PPIS grzywny, bowiem wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu grzywny jest niewypełnienie obowiązków wynikających z art. 54 § 2 P.p.s.a oraz art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Wymierzenie grzywny organowi może nastąpić w każdym przypadku niewypełnienia obowiązków, nawet jeżeli dopełnienie obowiązku wynikającego z ww. przepisów nastąpiło przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Jednocześnie należy zaznaczyć, że przyczyny powodujące nieprzekazanie skargi do sądu są nieistotne dla samego wymierzenia sankcji, choć mogą mieć wpływ na wysokość przedmiotowej grzywny. Podkreślić również trzeba, iż ustalenie wysokości wymierzonej grzywny pozostawione zostało miarkowaniu sądu, a jedynie jej górną granicę określono w art. 154 § 6 P.p.s.a., który stanowi, że grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W niniejszej sprawie określając wysokość grzywny należało uwzględnić rozmiar przekroczenia terminu, jakiego dopuścił się organ (26 dni), jak również okoliczność, iż stan opóźnienia w realizacji obowiązku przekazania skargi został ostatecznie usunięty. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności należało uznać, że grzywna w kwocie 200 zł będzie adekwatna do stopnia naruszenia obowiązku przekazania skargi i jednocześnie spełni cele, dla których została ustanowiona, przede wszystkim wpłynie prewencyjnie na prawidłowe działanie podmiotu zobowiązanego w przyszłości. Z tychże względów, działając na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. w zw. art. 154 § 6 P.p.s.a., orzeczono jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 2 sentencji, stosownie do treści art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a., w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej w kwocie 480 zł, wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 100 zł, oraz opłata od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.