II SO/Go 6/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 lipca 2025 r. sprawy z wniosku P.M. w przedmiocie wymierzenia grzywny Wójtowi Gminy [...] za nieprzekazanie skargi do sądu (art. 55 § 1 p.p.s.a.) postanawia: 1. wymierzyć Wójtowi Gminy [...] grzywnę w kwocie 100 (sto) złotych, 2. zasądzić od Wójta Gminy [...] na rzecz wnioskodawcy P.M. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia [...] maja 2025 r. P.M. (dalej : wnioskodawca) zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. (dalej: WSA) o wymierzenie Wójtowi Gminy [...] (dalej: organ) grzywny za nieprzekazanie WSA skargi na bezczynność organu z dnia [...] marca 2025r., która do organu wpłynęła w dniu [...] kwietnia 2025 r. Wnioskodawca wniósł także o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Uzasadniając wniosek wnioskodawca wskazał, że w dniu [...] lutego 2025 r. (złożył pismo) oraz w dniu [...] marca 2025 r. złożył osobiście w siedzibie Urzędu Gminy w [...] wniosek o udostępnienie informacji publicznej następującej treści: "w związku z toczącym się postępowaniem (nr [...] z dnia [...].08.2024r w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania na rzecz P.M. za prawo własności nieruchomości nr: [...] oraz nr: [...] położonych w obrębie [...]) wnoszę o udostępnienie informacji publicznej (zgodnie z zapisami ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej) - w tym udostępnienie/przekazanie kopii pisma nr [...] z dnia [...].10.2024r. skierowanego do Starosty [...] jako odpowiedź na pismo Starosty [...] z dnia [...].10.2024r. skierowane do Wójta Gminy [...]". Jako sposób i formę udostępnienia wnioskowanych informacji wskazał "proszę o bezzwłoczne udostępnienie (w siedzibie Urzędu Gminy [...]) lub przekazanie kopii (za pomocą operatora pocztowego) przedmiotowego pisma "za potwierdzeniem odbioru" z adnotacją urzędu wykonaną na kopii pisma "stwierdzam zgodność z oryginałem". Wnioskodawca wskazał ponadto, że zgodnie z art. 54 § 1-2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, który to przekazuje całość akt sprawy w terminie 30 dni od dnia otrzymania przesyłki skarżącego. Termin 30 dni został natomiast skrócony przepisem szczególnym ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902 ze zm., dalej: u.d.i.p.), tj. art. 21 pkt 1, według którego do skarg w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy p.p.s.a., z zastrzeżeniem, że obowiązkiem organu jest przekazanie skargi w terminie 15 dni. Wnioskodawca zaznaczył, że stan faktyczny sprawy wskazuje, że skarga nie została przekazana w terminie. Konsekwencją zaniechania przekazania skargi jest więc możliwość wymierzenia grzywny podmiotowi zobowiązanemu, na co wskazuje wprost art. 55 § 1 p.p.s.a. Górną granicę dolegliwości określa art. 154 § 6 p.p.s.a., w myśl którego nie może ona przekroczyć dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Wnioskodawca podkreślił, że obowiązek przekazania złożonej skargi na bezczynność organu istnieje niezależnie od tego, czy wnioskodawca otrzymał sporządzoną następnie odpowiedź. W orzecznictwie sądów administracyjnych jasno wskazuje się też, że nawet sam fakt przekazania skargi nie wyłącza możliwości nałożenia grzywny na organ. Różnić może się natomiast wysokość tejże grzywny, którą to miarkuje sąd, biorąc pod uwagę indywidualne okoliczności sprawy (m.in. okres pozostawania w zwłoce, jej przyczyny i wyjaśnienia organu). W odpowiedzi na powyższy wniosek, w piśmie z dnia [...] czerwca 2025 r., organ wniósł o jego oddalenie i odstąpienie od wymierzenia grzywny. Organ wskazał, że fakt przekazania skargi wraz z dokumentami w dniu [...] kwietnia 2025 r. i po terminie określonym w przepisie szczególnym jakimi jest u.d.i.p. nie wynikał ze złej woli organu, rażącego działania, czy też woli utrudnienia czy wywołania zwłoki w postępowaniu. Omyłkowo i w sposób niezawiniony sprawa potraktowana została jako podlegająca przekazaniu w terminie podstawowym wynikającym z art. 54 § 2 p.p.s.a., co w żaden sposób jednak nie było działaniem celowym. Organ każdorazowo wykonuje obciążające go obowiązki, a fakt przekazania sprawy w terminie podstawowym spowodowany był także nagłym wzrostem ilości rozpoznawanych spraw przez pracownika merytorycznego i ich skomplikowanym charakterem. W Urzędzie Gminy w [...] w ostatnim okresie następowały także zmiany osobowe na stanowiskach merytorycznych, które mają wpływ na sposób i organizację pracy. Podkreślenia wymaga i na co wskazuje wnioskodawca, że z jego udziałem i organu, prowadzonych jest szereg postępowań, w których organ uczestniczy realizując obciążające go obowiązki, w tym terminowo przekazuje żądane od niego dokumenty. Z całą stanowczością natomiast podkreślenia wymaga, że działanie nie było zamierzone, wynikało z omyłki i przed terminem złożenia przez wniosku o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi z dnia [...].05.2025 r. Skarga wraz z dokumentami została przekazana do WSA w Gorzowie Wlkp. Organ podniósł także z ostrożności, że uwzględnienie wniosku jest niezasadne także z powodu braku osobowości prawnej Urzędu Gminy w [...] jako podmiotowi wskazanemu we wniosku o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi z dnia [...].05.2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Z kolei wysokość grzywny wskazanej w art. 154 § 6 p.p.s.a. określa się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Aktualnie stanowi o tym komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 11 lutego 2025 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2024 r. (M.P. z 2025 r., poz. 125), zgodnie z którym wynagrodzenie to wyniosło – 8181,72 zł. Natomiast przepis art. 54 § 2 p.p.s.a. przewiduje, że organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Przy czym w sprawach objętych kognicją sądów na podstawie przepisów u.d.i.p., termin ten jest krótszy. Stosownie bowiem do art. 21 pkt 1 u.d.i.p., przekazanie sądowi akt i odpowiedzi na skargę w sprawach z tego zakresu następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Z przytoczonych przepisów wynika więc, że przesłankami uprawniającymi sąd administracyjny do wymierzenia grzywny organowi jest stosowny wniosek oraz stwierdzenie niezastosowania się do obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a. Oznacza to, że przesłanką do wymierzenia grzywny jest sam fakt nieprzekazania skargi sądowi w ustawowym terminie, bez względu na przyczyny takiego stanu rzeczy. Dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. przed rozpoznaniem wniosku o nałożenie grzywny, nie może przesądzać o braku przesłanek do jej wymierzenia, ani nie skutkuje oddaleniem tego wniosku, czy też umorzeniem postępowania sądowoadministracyjnego. Podobnie, przyczyny które spowodowały nieprzekazanie sądowi skargi w zakreślonym przez prawo terminie oraz okres uchybienia, nie mają znaczenia dla możliwości wymierzenia grzywny, a mogą jedynie rzutować na jej wysokość (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 3 listopada 2009 r., II GPS 3/09 oraz postanowienia NSA: z dnia 23 września 2014 r., I OZ 759/14; z dnia 22 lipca 2014 r., I OZ 489/14; z dnia 6 czerwca 2013 r., I OZ 429/13; z dnia 25 kwietnia 2013 r., OZ 278/13, publ. www.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA). W judykaturze przyjmuje się, że skoro z art. 54 § 2 p.p.s.a. wynika obowiązek dochowania określonego terminu, to uchybienie tej powinności mieści się w "niezastosowaniu się do obowiązków", będącym przesłanką wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. W istocie zatem przedmiot zaskarżenia określony w art. 55 § 1 p.p.s.a. obejmuje nie tylko zaniechanie przekazania sądowi skargi wraz z odpowiedzią na skargę i akt sprawy, ale także zwłokę organu w dopełnieniu tej czynności. Dodać należy także, że sąd orzeka o grzywnie według swego uznania i wymierza ją w wysokości adekwatnej do stopnia niewypełnienia przez organ obowiązku przesłania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie, z uwzględnieniem okresu w jakim organ pozostawał w zwłoce oraz okoliczności faktycznych, które legły u podstaw uchybienia przez organ temu obowiązkowi. Oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni bowiem również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy więc także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy (por. powołana uchwała NSA z dnia 3 listopada 2009r., II GPS 3/09; postanowienie NSA z dnia 30 stycznia 2013 r., I OZ 45/13, CBOSA). W niniejszej sprawie pozostaje poza sporem fakt, że organ faktycznie naruszył przepisy prawa (rangi ustawowej) przez nieprzekazanie skargi do WSA wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w ustawowym terminie. Nadesłana przez wnioskodawcę skarga (z dnia [...] marca 2025 r.) wpłynęła bowiem do organu w dniu [...] kwietnia 2025 r. (k. 3 sprawy II SAB/Go 50/25). Określony przez ustawodawcę w u.d.i.p. termin 15 dni od dnia otrzymania skargi przez organ upłynął zatem z dniem [...] kwietnia 2025 r. Tymczasem przesyłka zawierająca skargę wraz z odpowiedzią na skargę została nadana przez organ do WSA w dniu [...] kwietnia 2025 r. (data stempla pocztowego na k. 12 sprawy II SAB/Go 50/25). Zaakcentować należy, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., sąd bada jedynie, czy organ wykonał obowiązki określone w art. 54 § 2 p.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z dnia 26 października 2016 r., I OZ 1180/16; postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 22 lipca 2016 r., IV SO/Wr 17/16, CBOSA). Mając powyższe na uwadze oraz niesporne okoliczności sprawy, WSA uznał, że przedmiotowy wniosek o wymierzenie grzywny zasługuje na uwzględnienie. Ustalając wysokość grzywny, WSA wziął pod uwagę, że sprawa dotyczy postępowania w trybie dostępu do informacji publicznej, które zawiera bardziej restrykcyjne unormowania co do terminu przekazania skargi sądowi. W niniejszej sprawie na wysokość wymierzonej grzywny w kwocie 100 złotych miało wpływ nieznaczne uchybienie terminu (dwutygodniowe). Wzięto także pod uwagę to, że skarga została przekazana do WSA. W tym stanie rzeczy, w ocenie WSA, wymierzenie organowi grzywny w wysokości 100 zł spełni swą rolę represyjną i prewencyjną. Odnosząc się do zarzutu niewłaściwego oznaczenia we wniosku organu, wyjaśnić należy, że Sąd przyjął wniosek do rozpoznania, pomimo że właściwe oznaczenie organu powinno być "Wójt Gminy [...]" a nie "Urząd Gminy w [...]" jak to wskazano we wniosku. Sąd uznał, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. nie jest związany błędnym oznaczeniem w skardze organu. W orzecznictwie konsekwentnie powtarzany jest bowiem pogląd, że rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę (por. wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2005 r., FSK 2691/04 i np. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2021 r., II GSK 995/18, CBOSA). Wskazać także należy, że z pism wnioskodawcy jak i jego argumentacji wynikało, że dążył on do wymierzenia grzywny za nieprzekazanie skargi do sądu, organowi, tj. Wójtowi Gminy [...]. Co więcej w orzecznictwie sądów administracyjnych, podążając za orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego, przyjmuje się, że w każdym postępowaniu przed organem władzy publicznej - a w szczególności przed sądem - obowiązuje zasada falsa demonstratio non nocet (błędne oznaczenie, błędny opis nie szkodzi), zgodnie z którą błędne oznaczenie sprawy nie powinno pociągać za sobą automatycznie odmowy jej rozpoznania (por. uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09, CBOSA i powołane tam m.in. orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 grudnia 1996 r., K 25/95). Z powyższych względów, działając na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. w zw. art. 154 § 6 p.p.s.a., orzeczono jak w punkcie I sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 64 § 3 w zw. z art. 200 p.p.s.a. (punkt II sentencji).