II SO/Go 9/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku P.N. z dnia [...] r. o wymierzenie grzywny Związkowi [...] za nieprzekazanie skargi do sądu postanawia: oddalić wniosek. Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2023 r. P.N. wystąpił o wymierzenie grzywny Związkowi [...] za nieprzekazanie Sądowi skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że w dniu 25 maja 2023 r. skierował do tut. Sądu (za pośrednictwem organu) skargę na bezczynność organu w przedmiocie jego wniosku z dnia [...] maja 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej. Wskazał, że z otrzymanej korespondencji nie jest w stanie dokładnie określić daty przekazania skargi przez organ, ponieważ organ stosuje praktykę wpisywania w pismach dat wcześniejszych, niż faktycznie na dzień ich nadania, natomiast nastąpiło to nie wcześniej niż 20 czerwca 2023 r. W odpowiedzi na wniosek organ wniósł o jego oddalenie, wskazując, że został on złożony już po przekazaniu skargi do Sądu. Zdaniem organu naruszenie terminu do przekazania skargi było niewielkie i nie miało wpływu na realizację prawa strony do dostępu do informacji publicznej. Przyczyną opóźnienia w przekazaniu skargi był splot niesprzyjających zdarzeń polegających jednocześnie na trudnościach organizacyjnych urzędu związanych z okresem urlopowym, a także koniecznością realizacji czynności dowodowych w prowadzonych postępowaniach. Organ podniósł, że z uwagi na awarię systemu przygotowanie odpowiedzi na wniosek skarżącego wymagało analizy blisko 3.000 deklaracji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wymierzenie grzywny nie zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 zwanej dalej p.p.s.a.) organ, którego bezczynność jest przedmiotem skargi przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Termin ten ulega jednak skróceniu do 15 dni w przypadku skarg składanych w sprawach o udostępnienie informacji publicznej na podstawie art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 902). Przepis art. 55 § 1 p.p.s.a. stanowi, że w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Wysokość grzywny wskazanej w art. 154 § 6 p.p.s.a. określa się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Wymaga podkreślenia, że celem grzywny jest nie tylko doprowadzenie do tego, by organ przekazał sądowi administracyjnemu skargę wraz z aktami sprawy i swoim stanowiskiem, ale także ma ona być sankcją za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Ponadto ma ona również funkcję prewencyjną, której celem jest zapobieżenie naruszeniom prawa w przyszłości (uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 listopada 2009 r., II GPS 3/09, www.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA). Zawarte w powołanym przepisie art. 55 § 1 p.p.s.a. sformułowanie "sąd może orzec o wymierzeniu grzywny" oznacza, że wymierzenie grzywny ma charakter fakultatywny - Sąd w określonych okolicznościach może odstąpić od jej wymierzenia. Stwierdzenie zaistnienia przesłanek określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. nie nakłada na sąd obowiązku wymierzenia grzywny. W orzecznictwie wielokrotnie zwracano uwagę na fakultatywny charakter grzywny wymierzanej na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA z 12 września 2018 r., II OZ 821/18; z 15 listopada 2011 r., I OZ 841/11; z 30 marca 2011 r., II OZ 207/11, CBOSA). Przede wszystkim wskazuje się, że Sąd, rozpoznając wniosek o wymierzenie organowi grzywny, nie wymierza jej automatycznie, lecz bierze pod uwagę specyfikę i charakter okoliczności danej sprawy, w tym przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. (postanowienie NSA z 24 marca 2021 r., II OZ 134/21, CBOSA). Zakres i forma działania sądu administracyjnego nie powinna bowiem wykraczać poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celu jakim jest sądowa kontrola wykonywania administracji publicznej (postanowienie NSA z 10 listopada 2016 r., I OZ 1216/16, postanowienie NSA z dnia 24 maja 2022 r., III OZ 314/22, CBOSA). W rozpoznawanej sprawie skarga wpłynęła do organu administracji 25 maja 2023 r., wobec tego 15 - dniowy termin do nadesłania odpowiedzi na skargę wraz z aktami sprawy oraz skargą do Sądu pierwszej instancji upłynął 9 czerwca 2023 r. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy Związek [...] przekazał skargę na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej do tut. Sądu dnia 21 czerwca 2023 r., tj. 12 dni po upływie zakreślonego w przepisie terminu. Niewątpliwe zatem jest, że przekroczenie terminu jest niewielkie, co - już samo w sobie - przemawia za niecelowością wymierzenia organowi grzywny. Nadto zdaniem Sądu nie można dopatrzyć się w działaniu organu istotnych zaniedbań świadczących o lekceważeniu wymogów wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a. Organ wskazał przyczyny niewypełnienia obowiązku przekazania skargi w określonym przepisami terminie. Zważyć również trzeba, że w rozpoznawanej sprawie nie zostało naruszone prawo strony do rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny, ponieważ organ udostępnił skarżącemu wnioskowane informacje i skarżący cofnął skargę. Z tego względu postępowanie sądowoadministracyjne zostało umorzone (vide: postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 28 sierpnia 2023 r. w sprawie II SAB/Go 87/2). Zdaniem Sądu w okolicznościach sprawy nie jest zatem uzasadnione wymierzenie grzywny organowi. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.