I SA/Ke 2/26
WyrokWSA w Kielcach2026-02-19
Skład orzekający: Artur Adamiec, Magdalena Stępniak, Mirosław Surma
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając własną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, prawidłowo uwzględnił zmianę stanu faktycznego polegającą na usunięciu punktów karnych z ewidencji kierowców, która nastąpiła po wydaniu decyzji organu pierwszej instancji, ale przed wydaniem decyzji organu odwoławczego?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nieprawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i własną decyzję, umarzając postępowanie. Usunięcie punktów karnych z ewidencji kierowców, które nastąpiło po wydaniu decyzji organu pierwszej instancji, nie wpływa na prawidłowość tej decyzji, jeśli w momencie jej wydania istniały podstawy do skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Organy administracji są związane danymi zawartymi we wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji i nie mają kompetencji do samodzielnej weryfikacji liczby punktów karnych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła własną decyzję i decyzję Starosty o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji oraz zatrzymaniu prawa jazdy. Powodem uchylenia była zmiana stanu faktycznego polegająca na usunięciu 5 punktów karnych z ewidencji kierowcy, co spowodowało, że łączna liczba punktów spadła poniżej progu 24. Prokurator Rejonowy zaskarżył decyzję SKO, argumentując, że organ odwoławczy błędnie zinterpretował przepisy, a decyzja Starosty była prawidłowa, gdyż w momencie jej wydania kierowca przekroczył limit 24 punktów karnych.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 maja 2025 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Adamiec (spr.) Sędziowie Asesor WSA Magdalena Stępniak Sędzia WSA Mirosław Surma Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Szyszka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2026 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2025 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami i zatrzymania prawa jazdy uchyla zaskarżoną decyzję.
Zaskarżoną decyzją z 28 maja 2025 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po zapoznaniu się z zarzutami skargi G. K. (uczestnik) na decyzję SKO w K. z 1 kwietnia 2025 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z 9 października 2024 r. o skierowaniu G. K. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego w części teoretycznej i praktycznej w zakresie kategorii B, C, C+E i o zatrzymaniu mu prawa jazdy kategorii AM, B1, B, C1, C, B+E, C1+E, C+E, T, nr [...]/2604, wydanego w dniu 8 stycznia 2024 r. w związku z naruszeniem zasad ruchu drogowego i przekroczeniem 24 punktów, na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej jako: p.p.s.a.) uchyliło własną decyzję z 1 kwietnia 2025 r. i w to miejsce orzekło o uchyleniu w całości decyzji Starosty [...] z 9 października 2024 r. i umorzeniu postępowania organu I instancji w całości oraz stwierdziło, że decyzja z 1 kwietnia 2025 r. nie została wydana bez podstawy prawnej ani z rażącym naruszeniem prawa.
W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że Komendant Wojewódzki Policji w K. wnioskiem z 31 lipca 2024 r. zwrócił się do Starosty [...] o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji G. K. w związku z przekroczeniem przez kierującego 24 punktów karnych. W uzasadnieniu tego wniosku wskazał cztery przypadki naruszenia przepisów ruchu drogowego, jakie miały miejsce w okresie od 3 marca 2023 r. do 18 lipca 2024 r., za co uczestnik uzyskał łącznie 26 punktów. Tym samym przekroczył dozwolony przepisami limit punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Ponadto treść uzasadnienia wniosku zawierała informacje gdzie i za jakie naruszenie przepisów ruchu drogowego przyznana została stronie ww. liczba punktów.
Decyzją z dnia 9 października 2024 r. organ I instancji: 1) skierował G. K. na egzamin sprawdzający kwalifikacje w zakresie kategorii B, C, C+E prawa jazdy; 2) zatrzymał G. K. prawo jazdy kategorii AM, B1, B, Cl, C, B+E, C1+E, C+E, T, nr [...]/2604, wydane w dniu 8 stycznia 2024 r. przez Starostę Kieleckiego.
Kolegium wskazało na art. 18 pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, § 7 ust. 1 i § 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 września 2023 r. w sprawie ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego, a także, że w okresie od 17 września 2022 r. do 17 września 2023 r. obowiązywały przepisy, zgodnie z którymi punkty kamę kasowały się po dwóch latach. Natomiast, w związku z nowelizacją, punkty karne otrzymane po 17 września 2023 r. kasują się po upływie 12 miesięcy od daty wykroczenia. Tym samym punkty karne otrzymane przed tą datą są ważne przez 2 lata. Te zatem, które trafiły na konto kierującego przed nowelizacją, widnieją na nim przez 2 lata.
Kolegium wyjaśniło, że Starosta [...], analizując stan faktyczny sprawy, uwzględnił fakt, że G. K. dopuścił się w okresie od 3 marca 2023 r. do 18 lipca 2024 r. czterech naruszeń prawa, tj.:
1. 3 marca 2023 r., T., samochód osobowy, E07, przekroczenie dopuszczalnej prędkości od 21 do 25 km/h, 5 punktów;
2. 19 kwietnia 2024 r., S., samochód osobowy, E06, przekroczenie dopuszczalnej prędkości od 26 do 30 km/h, 7 punktów;
3. 19 kwietnia 2024 r., S., samochód osobowy, C12, niestosowanie się do znaków: P-4, "linia podwójna ciągła", 5 punktów;
4.18 lipca 2024 r., P. T., samochód osobowy, E05, przekroczenie dopuszczalnej prędkości od 31 do 40 km/h, 9 punktów.
Łączna suma punktów za ww. naruszenia przepisów ruchu drogowego wyniosła zatem 26.
Tym samym organ, wziąwszy pod uwagę to, że przed upływem dwóch lat liczonych od dnia 3 marca 2023 r. G. K. uzyskał łącznie 26 punktów karnych, w dniu 9 października 2024 r. wydał decyzję opisaną powyżej.
Kolegium podniosło, że do skargi adresowanej do WSA w Kielcach na decyzję z 1 kwietnia 2025 r. strona dołączyła kopię pisma z 14 kwietnia 2025 r. wydanego przez Zastępcę Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego KWP w K.. Jego treść wskazuje, że z ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego usunięto 5 punktów przypisanych G. K. w związku z popełnieniem w dniu 3 marca 2023 r. naruszenia przepisów ruchu drogowego polegającego na przekroczeniu prędkości od 21 do 25 km/h.
Organ podkreślił, że w sytuacji gdy zmiana stanu faktycznego następuje na etapie rozpatrywania sprawy w postępowaniu odwoławczym, to organ odwoławczy zobowiązany jest przy rozstrzyganiu sprawy uwzględnić taką zmianę stanu faktycznego, która zmieniła sytuację prawną strony postępowania.
Uwzględniając powyższe przyjąć należało, że na gruncie przedmiotowej sprawy G. K. dopuścił się trzech naruszeń prawa, za które uzyskał łącznie 21 punktów. Tym samym nie doszło do przekroczenia dozwolonego przepisami limitu punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego.
W związku z tym, w analizowanej sprawie brak było podstaw prawnych do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w trybie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Kolegium stwierdziło, że decyzja z 1 Kwietnia 2025 r. została wydana w postępowaniu, które należało uznać za bezprzedmiotowe.
Z uwagi na wadliwość własnego rozstrzygnięcia, Kolegium - stosownie do art. 54 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. - uchyliło decyzję z 1 kwietnia 2025 r. a także decyzję Starosty [...] z 9 października i umorzyło postępowanie organu I instancji.
Końcowo Kolegium stwierdziło, że decyzja z 1 kwietnia 2025 r. nie została wydana bez podstawy prawnej ani z rażącym naruszeniem prawa. Na etapie czynności kontrolnych dokonywanych w trybie odwoławczym Kolegium nie dysponowało dowodem w postaci pisma z 14 kwietnia 2025 r., które zostało dopiero dołączone do skargi adresowanej do WSA w Kielcach.
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze Prokurator Rejonowy K. – Wschód w K. zaskarżył decyzję z 28 maja 2025 r. w całości zarzucając rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 18 pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych ustaw oraz art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw poprzez nieprawidłową ich interpretację i bezzasadne przyjęcie, że wobec G. K. nie doszło do przekroczenia dozwolonego przepisami limitu punktów karnych, z uwagi na usunięcie z ewidencji kierowców 5 punktów przypisanych za wykroczenie z dnia 3 marca 2023 r., podczas gdy prawidłowe ustalenia i interpretacja wskazanych przepisów prowadzi do wniosku, że w dacie skierowania wniosku z dnia 31 lipca 2024 r. przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. G. K. przekroczył dozwolony przepisami limit 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, a tym samym decyzja Starosty [...] z 9 października 2024 r. oraz decyzja SKO w K. z 1 kwietnia 2025 r. były prawidłowe.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu Prokurator wskazał, że organ odwoławczy błędnie przyjął, że w związku z usunięciem przez KWP w K. z ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego 5 punktów karnych przypisanych G. K. za wykroczenie popełnione w dniu 3 marca 2023 r., kierowca nie przekroczył dopuszczalnej liczby punktów karnych. W konsekwencji brak było podstaw do skierowania go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w związku z naruszeniem zasad ruchu drogowego i przekroczeniem 24 punktów.
Skarżący zauważył, że przedawnienie karalności wykroczenia za czyny stanowiące naruszenie przepisów ruchu drogowego po skierowaniu wniosku o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy nie ma wpływu na możliwość orzekania przez właściwy organ w tym przedmiocie. Prawidłowa interpretacja wskazanych przepisów nie pozostawia wątpliwości, że decyzja Starosty o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierującego ma charakter decyzji związanej, o czym świadczy użyte przez ustawodawcę sformułowanie "starosta wydaje decyzje... na wniosek komendanta Wojewódzkiego Policji". W tym zakresie organ administracji związany jest wnioskiem Policji i nie ma uprawnień do weryfikowania przypisanych punktów za popełnione naruszenia. Organ w sytuacji spełniania ustawowych przesłanek, tj. przekroczenia 24 punktów oraz wystąpienia organu Policji w wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, zobowiązany jest do wydania określonej decyzji. Taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie.
Z treści wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia 31 lipca 2024 r. wynika wprost, że G. K. otrzymał łącznie 26 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego w okresie od 3 marca 2023 r. do 18 lipca 2024 r. Przedmiotowe wpisy w rejestrze miały charakter wpisów ostatecznych.
Tym samym, w ocenie Prokuratora, decyzja Starosty [...] o zatrzymaniu prawa jazdy i skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji G. K. była prawidłowa.
Zdaniem skarżącego nie ma wpływu na wynik sprawy skutek w postaci zatarcia ukarania za wykroczenia w ruchu drogowym, za które zostały przypisane punkty karne, istniejące w chwili wydawania decyzji o skierowaniu kierowcy na egzamin sprawdzający kwalifikacje kierowcy w zakresie uprawnień prawa jazdy kategorii B w formie teoretycznego i praktycznego egzaminu państwowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. zgodnie z którym organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W przypadku skargi na decyzję, uwzględniając skargę w całości, organ uchyla zaskarżoną decyzję i wydaje nową decyzję. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa.
Spór w niniejszej sprawie sprowadza się w istocie do odpowiedzi na pytanie, czy zasadnym było uchylenie przez SKO w K. zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją w ww. trybie własnej decyzji z 28 maja 2025 r. wobec zmiany stanu faktycznego sprawy tj. ustalenia na podstawie skargi G. K., że w piśmie z 14 kwietnia 2025 r. Zastępca Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego KWP w K. poinformował o usunięciu z ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego 5 punktów przypisanych G. K. w związku z popełnieniem 3 marca 2023 r. naruszenia przepisów ruchu drogowego. Kolegium przyjęło, że w związku z powyższym kierowca dopuścił się trzech naruszeń prawa, za które uzyskał łącznie 21 punktów, a tym samym nie doszło do przekroczenia dozwolonego przepisami limitu punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Prokurator z kolei stoi na stanowisku, że zatarcie ukarania, które występuje już po dacie wystąpienia przez Komendanta z wnioskiem o skierowanie na egzamin sprawdzający kwalifikacje nie podważa skuteczności tej czynności i faktu uzyskania przez kierowcę ponad 24 puntów za naruszenie przepisów o ruchu drogowym.
Zgodnie z treścią art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego podlega osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem w razie uzasadnionych zastrzeżeń co do jej kwalifikacji.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 18 pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r., poz. 2328 ze zm.) - dalej: "ustawa zmieniająca", zgodnie z którym, do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w komunikacie ministra właściwego do spraw informatyzacji wydanym na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 14, starosta wydaje decyzję o skierowaniu osoby posiadającej uprawnienie do kierowania pojazdem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w razie przekroczenia 24 punktów – na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji. Należy przy tym zaznaczyć, że art. 18 wskazanej ustawy wszedł w życie po upływie 9 miesięcy od dnia ogłoszenia, stosownie do art. 23 pkt 3 ustawy zmieniającej. Ogłoszenie ustawy nastąpiło w Dzienniku Ustaw z 16 grudnia 2021 r., a zatem art. 18 uzyskał moc obowiązującą od 17 września 2022 r. W niniejszej sprawie wszystkie naruszenia przepisów ruchu drogowego, za które skarżący uzyskał liczbę ponad 24 punktów karnych, miały miejsce po 17 września 2022 r., a zatem już pod rządami obowiązującego art. 18 pkt 1 ustawy zmieniającej, nakładającego na starostę – w przypadku wpłynięcia wniosku komendanta wojewódzkiego Policji – bezwzględny obowiązek skierowania osoby posiadającej uprawnienie do kierowania pojazdem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w przypadku przekroczenia 24 punktów karnych.
Art. 17 ust. 1 ww. ustawy zmieniającej stanowi natomiast, że "Do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w komunikacie ministra właściwego do spraw informatyzacji wydanym na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 14, Policja prowadzi ewidencję kierujących pojazdami silnikowymi, motorowerami oraz tramwajami naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu popełnionemu przez osobę uprawnioną do kierowania pojazdem silnikowym, motorowerem lub tramwajem przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 1 do 15 i wpisuje się ją do tej ewidencji.". W myśl natomiast ust. 5 "Ewidencja, o której mowa w ust. 1, obejmuje także naruszenia przepisów ruchu drogowego, o których mowa w art. 130 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, popełnione przed dniem wejścia w życie art. 14 pkt 2 niniejszej ustawy. Do tych naruszeń w zakresie liczby przypisanych punktów oraz ich usuwania stosuje się przepisy dotychczasowe.".
W dacie wydania przez Starostę decyzji nie doszło do określenia przez Ministra Cyfryzacji terminu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzanie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach. Stąd też fakt przekroczenia przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów w wyniku naruszeń przepisów ruchu drogowego jest przesłanką do wydania przez starostę decyzji o skierowaniu osoby posiadającej uprawnienie do kierowania pojazdem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, na podstawie wyżej wymienionych przepisów obowiązującego prawa.
Komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby wpisanej do ewidencji występuje do organu właściwego w sprawach wydawania prawa jazdy z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w razie przekroczenia 24 punktów przypisanych za naruszenia - § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 września 2023 roku w sprawie ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 14 września 2023 r., poz. 1897).
Z akt sprawy wynika, że skierowanie uczestnika przez organ na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nastąpiło na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z 31 lipca 2024 r. We wniosku tym Komendant Policji wskazał, iż skarżący otrzymał łącznie 26 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, za trzykrotne naruszenie przepisów ruchu drogowego, tj.: 1. 3 marca 2023 r., T., samochód osobowy, E07, przekroczenie dopuszczalnej prędkości od 21 do 25 km/h, 5 punktów; 2. 19 kwietnia 2024 r., S., samochód osobowy, E06, przekroczenie dopuszczalnej prędkości od 26 do 30 km/h, 7 punktów; 3. 19 kwietnia 2024 r., S., samochód osobowy, C12, niestosowanie się do znaków: P-4, "linia podwójna ciągła", 5 punktów; 4. 18 lipca 2024 r., P. T., samochód osobowy, E05, przekroczenie dopuszczalnej prędkości od 31 do 40 km/h, 9 punktów.
Podkreślić należy, że w niniejszej sprawie organy związane były informacją co do liczby punktów karnych podanych przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. we wniosku o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy. Prowadząc postępowanie w sprawie dotyczącej kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji kierowcy nie miały one bowiem kompetencji do samodzielnego ustalania liczby punktów karnych przypisanych kierowcy i wpisanych do ewidencji kierujących pojazdami silnikowymi naruszających przepisy ruchu drogowego. Tylko komendant wojewódzki Policji jest organem, który dokonuje wpisów do ewidencji, a więc w drodze czynności materialno-technicznych ujawnia w ewidencji punkty karne przyznane poszczególnym kierowcom i dokonuje ich wykreśleń. Kwestia prawidłowości takich wpisów, a co za tym idzie, liczby punktów karnych przyznanych danemu kierowcy, nie może być więc rozpatrywana, ani w postępowaniu administracyjnym, w którym liczba punktów uwidocznionych w prowadzonej przez Policję ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego jest przesłanką rozstrzygnięcia, ani w postępowaniu sądowym kontrolującym decyzje wydane w takich sprawach. Przyjęcie poglądu, że organ administracji jest uprawniony do samodzielnego weryfikowania liczby punktów karnych prowadziłoby w rezultacie do tego, że to organ, a nie właściwy organ Policji, ustalałby liczbę przypisanych danemu kierowcy punktów karnych. Osoba, która naruszyła przepisy ruchu drogowego może jednak podejmować próbę zakwestionowania prawidłowości dokonanych wpisów w ewidencji, niemniej jednak w postępowaniu prowadzonym przed organami Policji. Wpis do ewidencji prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji stanowi czynność materialnoprawną, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a zatem przysługuje prawo wniesienia skargi na tę czynność do wojewódzkiego sądu administracyjnego. W przypadkach spornych tylko sąd administracyjny może stwierdzić nieprawidłowość dokonanego wpisu do wspomnianej powyżej ewidencji, lecz następuje to, jak już wskazano, w odrębnym postępowaniu. Organ administracyjny w toku prowadzonego przez siebie postępowania takich kompetencji nie posiada i jest związany treścią danych zawartych w ewidencji (por. m.in. wyroki NSA z dnia: 11 stycznia 2023 r.. sygn. akt II GSK 474/22; 31 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 1013/10; 6 lutego 2018 r., sygn. akt I OSK 1811/17; 8 lutego 2018 r., sygn. akt I OSK 1931/17 - wszystkie dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).
Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnym, nadrzędność celu, jakim jest poprawa bezpieczeństwa w ruchu drogowym zadecydowała o przyjęciu przez ustawodawcę sztywnej zasady, w myśl której przekroczenie liczby 24 punktów skutkuje obligatoryjnym skierowaniem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, jeżeli liczba punktów znajduje oparcie we wpisach ostatecznych istniejących na dzień sporządzenia wniosku (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 sierpnia 2019 r., sygn. akt I OSK 2911/17 oraz z dnia 25 kwietnia 2018 r., sygn. akt I OSK 2579/17, dostępne jak wyżej). Należy w pełnić podzielić stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawarte w uzasadnieniu wyroku z 15 czerwca 2020 r. sygn. akt I OSK 2432/19, w treści którego Sąd ten wskazał między innymi, że oprócz umiejętności kierowania pojazdem kierujący powinien bezpiecznie zachowywać się na drodze, współdziałać z innymi uczestnikami ruchu drogowego kierując się normami społecznymi w warunkach społecznie akceptowalnych. NSA definiując pojęcie kwalifikacji kierowcy stwierdził, że jest to niewątpliwie wiedza z zakresu przepisów ruchu drogowego, jak i umiejętności praktyczne kierowania pojazdem o określonej kategorii.
Sąd podkreśla w tym miejscu, że organ I instancji w decyzji z 9 października 2024 r. prawidłowo wskazał, że wydając na wniosek organu Policji decyzję o skierowanie kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, w razie przekroczenia 24 punktów, nie ma uprawień do weryfikacji przypisanej kierowcy ilości punktów. Raz jeszcze stwierdzić trzeba, że organy administracji publicznej nie są uprawnione do tego, aby podważać skuteczność tych wpisów. Ilość punktów, dokonywanie wpisów do ewidencji i ich usuwanie pozostawione jest organom prowadzącym ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Wiążący jest w tym zakresie wniosek komendanta wojewódzkiego Policji wskazujący liczbę przypisanych punktów przekraczającą limit 24 punktów.
W dniu sporządzenia przez Komendanta wniosku o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy (tj. 31 lipca 2024 r., wpływ do organu I instancji w dniu 6 sierpnia 2024 r.) wskutek dokonanych naruszeń skarżący przekroczył 24 punkty karne, zatem wystąpiła ustawowa przesłanka skierowania go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.
Przyjęcie poglądu, że organ administracji jest uprawniony do samodzielnego weryfikowania liczby punktów karnych prowadziłoby w rezultacie do tego, że to ten organ, a nie właściwy organ Policji, ustalałby ilość przypisanych danemu kierowcy punktów karnych. Osoba, która naruszyła przepisy ruchu drogowego może podejmować próbę zakwestionowania prawidłowości dokonanych wpisów w ewidencji, w postępowaniu prowadzonym przed organami Policji. W przypadkach spornych tylko sąd administracyjny może stwierdzić nieprawidłowość dokonanego wpisu do wspomnianej wyżej ewidencji, lecz następuje to w odrębnym w stosunku do obecnego postępowaniu (por. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2023 roku, II GSK 474/22, dostępny jak wyżej).
Trafny jest przy tym pogląd skarżącego, że stanowisko Kolegium o zmianie stanu faktycznego na skutek pisma z 14 kwietnia 2025 r. o usunięciu z ewidencji kierujących 5 punktów jest błędne i nie oznacza dezaktualizacji wniosku KWP w K. z 31 lipca 2024 r. Pismo to oznacza jedynie, że w dacie jego sporządzenia skarżącemu usunięto z ewidencji 5 punktów za wykroczenie popełnione 3 marca 2023 r. Okoliczność ta pozostaje bez wpływu na skuteczność wniosku Policji i prawidłowość decyzji Starosty z 9 października 2024 r., gdyż uznanie ukarania za niebyłe usuwa z obrotu prawnego skutki karnoprawne ukarania, jednak nie usuwa konsekwencji administracyjnoprawnych popełnienia czynu będącego podstawą ukarania.
W świetle przywołanych okoliczności brak było podstaw do wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji autokontrolnej z dnia 28 maja 2025 r. Organ ten uchylając własną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z 9 października 2024 r. i umarzając postępowanie organu I instancji w całości, naruszyło bowiem wskazane wyżej przepisy prawa materialnego.
Stanowi to podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. o czym orzeczono w sentencji wyroku.
Sąd uchylając zaskarżoną w niniejszej sprawie autokontrolą decyzję z 28 maja 2025 r., nie objął jednak kontrolą decyzji tego organu z 1 kwietnia 2025 r. i poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z 9 października 2024 r., bowiem oba akty odpowiadały prawu. Mając natomiast na względzie obecną sytuację prawną uczestnika postępowania trzeba wskazać, że nie zgadzając się z niniejszym rozstrzygnięciem może on skorzystać z przysługującego mu uprawnienia i wnieść, z dochowaniem ustawowych wymogów, skargę kasacyjną od niniejszego wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło