I SA/Ke 373/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta, Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec (spr.),, Sędzia WSA Maria Grabowska, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 1 września 2011r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2010r. oddala skargę. Decyzją z dnia [...]. nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta S.-K. z dnia [...]. nr [...] w sprawie określenia M.M. sp. z o.o. wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010r. w kwocie 30.831 zł. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wyjaśniło, że przeprowadzona w Spółce M.M. kontrola podatkowa potwierdziła, że podatnik był do dnia 15 czerwca 2010r. właścicielem zabudowanej nieruchomości położonej na terenie miasta S.-K. przy ulicy A.. W dniu 5 lipca 2010r. spółka złożyła korektę deklaracji na podatek od nieruchomości za rok 2010 w związku ze sprzedażą nieruchomości – działki oznaczonej nr 1/294. W dniu 12 stycznia 2010r. organ podatkowy przeprowadził kontrolę nieruchomości położonej w S. - K. przy ul. A. (nieruchomość oznaczona jako działka 1/290 została sprzedana w dniu 18 grudnia 2009r.). Na dzień kontroli organ ustalił, że budynek jest nieużytkowany oraz że nie posiada oznak przeprowadzania remontu na dzień dokonania oględzin. W ocenie organu, przeprowadzona kontrola wykazała nieprawidłowości w ustaleniu podstawy opodatkowania nieruchomości pomiędzy stanem faktycznym a danymi wykazanymi w złożonej przez podatnika korekcie deklaracji. Organ wyjaśnił, że nie zaistniały względy techniczne powodujące, że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Przeprowadzanie remontów w budynkach nie oznacza pozbawienia tych budynków związku z działalnością gospodarczą a adaptacja tych budynków do prowadzenia w przyszłości działalności gospodarczej stanowi jeden z wyznaczników prowadzenie tejże działalności. Organ powołał treść art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych oraz wskazał na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w zakresie zagadnienia niemożności wykorzystania przedmiotu opodatkowania do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Organ podniósł, że w przedmiotowej sprawie w ustaleniach stanu faktycznego bezspornym jest fakt, że skarżąca spółka jest przedsiębiorcą i w jej posiadaniu do dnia 15 czerwca 2010r. znajdował się sporny (co do sposobu kwalifikacji podatkowej) budynek. Spółka M.M. w zakresie przedmiotu działalności określonego w Krajowym Rejestrze Sądowym posiada min. zagospodarowanie i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek, kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek, pośrednictwo w obrocie nieruchomościami. W toczącym się przed organem podatkowym postępowaniu Spółka nie wskazała jakiego rodzaju działalności gospodarczej nie może w spornym budynku prowadzić. Działanie Spółki w zakresie dowodzenia w przedmiocie zastosowania niższej stawki podatkowej do budynków ograniczyło się do przedstawienia decyzji PINB w S. - K. z dnia 22 maja 2007 r., z dnia 29 czerwca 2009 r., z których wynika między innymi, że budynek przemysłowy położony na działce 1/294 przy ulicy A. 1 stanowiący własność skarżącej spółki jest w złym stanie technicznym i wymaga remontu. W pismach kierowanych do organu podatkowego oraz w odwołaniu Spółka podniosła, że z uwagi na stopień zdewastowania budynków zakupionych od Zakładów M., nie miała realnych możliwości wykonywania remontu czy też modernizacji w trakcie wykorzystywania budynków na działalność gospodarczą. W odwołaniu podniosła zaś, że rozpoczęty remont przedłużał się z uwagi na istniejące zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego. Powyższe twierdzenia spółki, w ocenie organu, nie znajdują potwierdzenia w ustaleniach organu podatkowego w S.-K. zawartych w protokole z kontroli z dnia 12 stycznia 2010 r. Wynika z nich, że budynek położony na działce nr 1/294 jest pustostanem, posiada okna zamurowane cegłą, drzwi zbite z desek zamknięte na kłódkę, brak jest oświetlenia. Ustalenia te wskazują, że remont nieruchomości, jeżeli nastąpił, to w bardzo ograniczonym zakresie. Organ wyjaśnił, że z treści art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy wynika zasada, że wszystkie grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy traktować należy jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Wyjątek podyktowany wyłączeniem ich z wykorzystywania do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych - i to wyłączeniem o charakterze trwałym ("przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności") - powinien być interpretowany ściśle. Zgodzić się należy, w ocenie organu, z twierdzeniem o obiektywnym, niezależnym od przedsiębiorcy, charakterze przyczyn składających się na "względy techniczne". Trzeba jednak w tym kontekście zauważyć, że utrzymanie budynku czy budowli w odpowiednim stanie technicznym zależy od przedsiębiorcy posiadającego nieruchomość. Koniunkcja "nie są i nie mogą być", wskazuje na cechy trwałości stanu niemożności wykorzystywania tych przedmiotów opodatkowania do działalności gospodarczej. Spółka M.M. po otrzymaniu decyzji organu nadzoru budowlanego z dnia 22 maja 2007 r. nakazującej remont budynków oraz zakaz ich użytkowania, kolejnymi wnioskami wnosiła o przesunięcie terminu remontu kolejno na 30 czerwca 2009 r. oraz na 31 grudnia 2010 r. Wnioski, jak wynika z uzasadnień decyzji organu nadzoru budowlanego, uzasadniane były przez Spółkę względami ekonomicznymi. W ocenie Kolegium powoływanie się przez Spółkę na decyzje nadzoru budowlanego, z których wynika, iż istniejące budynki są w złym stanie technicznym, jest chybione o tyle, że nie jest to dowód na techniczną niemożliwość gospodarczego użytkowania nieruchomości, ale informacje wskazujące na zaniedbanie nieruchomości przez jej właścicieli. Dodatkowo zaniedbanie to, w ocenie organu nadzoru budowlanego, można było usunąć dokonując zwykłego remontu w terminie półtorarocznym. Twierdzeniom spółki o braku możliwości wykorzystywania nieruchomości budynkowych ze względów technicznych, przy jednoczesnym braku wskazania o jakie wykorzystanie chodzi, przeczy chociażby fakt sprzedaży działki nr 1/290 i działki nr 1/294. Spółka zatem dokonała czynności z zakresu przedmiotu swojej działalności (sprzedaży nieruchomości) określonej w KRS-ie. Organ powołał pogląd, zgodnie z którym względami technicznymi nie może być wola niewykorzystywania budynku sama w sobie. Wyłączenie z zakresu przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej dotyczy bowiem sytuacji, gdy przedmiot ten nie jest i jednocześnie nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względu na zdarzenie niezależne od podatnika. Tym samym przejściowe niewykorzystywanie przez podmiot gospodarczy nieruchomości lub jej części służącej do wykonywania działalności gospodarczej, nie daje podstaw do tego, by do wymiaru podatku od nieruchomości nie miały zastosowania do tej nieruchomości stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Nieruchomość taka, mimo chwilowego jej niewykorzystywania, z różnych przyczyn (remont), nie przestaje być nieruchomością związaną z prowadzoną przez dany podmiot działalnością gospodarczą. Ponadto, z uzasadnienia odwołania wynika, iż Spółka prowadzi na nieruchomości budynkowej remont, a ta okoliczność dowodzi braku istnienia wskazanej cechy trwałości niewykorzystywania budynku. Dlatego w ocenie organu, zastosowanie dla spornych budynków stawki dla budynków związanych z działalnością gospodarczą jest zasadne. Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. złożyła M.M. Sp. z o.o. w Katowicach. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu skargi Spółka zarzuciła, że zaskarżona decyzja nie uwzględnia rzeczywistego stanu technicznego zabudowanej nieruchomości. Nie podjęto bowiem wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odnosi się do istoty względów technicznych w podanym stanie faktycznym. Skarżąca podkreśliła, że budynki wyłączone zostały z działalności gospodarczej z uwagi na ich bardzo zły stan techniczny i taki stan rzeczy według wiedzy spółki trwał od kilkudziesięciu lat. W tej sytuacji brak było realnych możliwości wykonania remontu w krótkim czasie tj. w terminie półtorarocznym, jak podaje bezpodstawnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, czy też modernizacji w trakcie wykorzystywania tych budynków na działalność gospodarczą. Okoliczności te dawały więc możliwość zastosowania niższej stawki podatkowej. Obowiązkiem organu podatkowego jest ustalenie, czy takowe względy techniczne występują, które uniemożliwiają przedsiębiorcy wykorzystywanie tych budynków do prowadzenia działalności gospodarczej. Organ podatkowy swoje działania ograniczył do oględzin nieruchomości i korespondencji z Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w S.- K.. Natomiast inne dowody całkowicie pominął, jak choćby dowód z opinii biegłego z zakresu budownictwa z uwagi na stanowisko podatnika, który stale podnosił fakt wyłączenia budynków z działalności gospodarczej z uwagi na ich zły stan techniczny. Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "względów technicznych" o których mowa w art. 1a ust.1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, dlatego w ocenie Spółki, należy przyjąć potoczne rozumienie tych słów. Analizowany stan prawny należy odnieść odrębnie do każdego stanu faktycznego. Skoro ustawodawca uznał, że przedmiot opodatkowania nie mogący być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych jest wyłączony z opodatkowania stawkami dla działalności gospodarczej, to miał w tym określony cel. W ten sposób zakładał, że istnieją pewne względy techniczne niezależne od woli podatnika, które uniemożliwiają wykorzystywanie obiektu w działalności gospodarczej. Takimi względami technicznymi w danym stanie faktycznym jest nieprzydatność terenu i budynków do prowadzenia działalności gospodarczej. Przyczyny te miały charakter obiektywny, albowiem nie zależały wyłącznie od woli podatnika. Nieruchomość podatnika znajduje się na obszarach zlikwidowanego zakładu produkcyjnego. W chwili nabycia był całkowicie zdewastowany. W związku z tym cały teren nie nadawał się do jakiegokolwiek użytkowania. Natomiast rozpoczęty remont przedłużał się z uwagi na istniejące zagrożenia dla zdrowia i życia ludzkiego. Niemożność prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych występuje w przypadku sytuacji określonej w art. 68 ustawy Prawo budowlane. Z kolei w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane jest stanowisko, że do udokumentowania złego stanu technicznego budynku wystarczające jest samodzielne dokonanie takiej oceny. Przepisy nakazują zastosowanie niższej stawki, tylko gdy budynek nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności ze względów technicznych. Nie ma jednak definicji tego pojęcia, a więc pod uwagę należy wziąć jego potoczne rozumienie. Na wezwanie organu skarżąca Spółka podała fakty, które jej zdaniem wskazywały, że nieruchomość w danym roku podatkowym nie była i nie mogła być wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Rolą organu było więc dokonanie ich analizy, a w przypadku stwierdzenia braków, wskazanie takich faktów i dokumentów, które zdaniem organu mogłyby uwiarygodnić zasadność wyciągniętych wniosków. Jeżeli mimo zgromadzonego materiału dowodowego nadal pozostają wątpliwości w ustaleniu stanu faktycznego, to powinny być one rozstrzygane na korzyść podatnika. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. powtórzyło argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), określanej dalej jako ustawa p.p.s.a., Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w wyżej przedstawionych granicach Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest poprawność zakwestionowanej przez organy podatkowe korekty deklaracji dla podatku od nieruchomości za 2010r., w której Spółka wyłączyła ze względu na stan techniczny z opodatkowania podatkiem od nieruchomości w stawce przewidzianej dla budowli związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, budynek przemysłowy położony na działce nr 1/294, stosując dla tego obiektu stawkę niższą. Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002r. Nr 9, poz. 84 ze zm., dalej w skrócie u.p.o.l) opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. W myśl art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l przez grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej rozumie się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów pod tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Z przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 wynika, że sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę gruntu, budynku lub budowli skutkuje tym, że grunt, budynek lub budowla uznawane są za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Tak więc różnego rodzaju obiekty niewykorzystywane w danym momencie lub w których prowadzona jest innego rodzaju działalność niż gospodarcza należy uznać za związane z działalnością gospodarczą. Wyłączenie przedmiotu opodatkowania z kategorii związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej, a tym samym opodatkowanie według preferencyjnych zasad, następuje natomiast w sytuacji gdy przedmiot ten, ze względów technicznych, nie jest i nie może być wykorzystany do prowadzenia tej działalności. Okoliczność ta musi zostać indywidualnie zbadana i wykazana przy uwzględnieniu stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy. Należy podnieść, że w zakresie interpretacji powyższego przepisu, a w szczególności w kwestii niewykorzystania przedmiotu opodatkowania do działalności gospodarczej ze względów technicznych istnieje jednolite i ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych, które Sąd rozpoznający sprawę w całości podziela. Względy techniczne oznaczają przede wszystkim trwałą i obiektywną przeszkodę w wykorzystaniu gruntu, budynku bądź budowli do prowadzenia działalności gospodarczej co oznacza, że są to przeszkody nie determinowane wolą podatnika. Przedmiot opodatkowania nie jest i jednocześnie nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względu na zdarzenie niezależne od podatnika. Względy techniczne nie mogą mieć przy tym charakteru przejściowego. Literalne brzmienie przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l ze względu na zwrot "nie jest i nie może być wykorzystywany" świadczy o wymogu trwałego charakteru przedmiotowych "względów technicznych".(por. wyroki NSA z dnia 1 czerwca 2011r. II FSK 151/10, z dnia 10 czerwca 2011r. II FSK 226/10, z dnia 12 kwietnia 2011r. II FSK 2128/09 (dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl), z dnia 14 października 2009r. II FSK 747/08 Lex nr 571608, wojewódzkich sądów administracyjnych: we Wrocławiu z dnia 28 marca 2011r. I SA/Wr 125/11, Lex nr 785784, z dnia 17 czerwca 2009r. I SA/Wr 64/09, Lex nr 563436, w Bydgoszczy z dnia 14 września 2010r. I SA/Bd 659/10, Lex nr 747050, w Gdańsku z dnia 10 września 2009r. I SA/Gd 137/09, Lex nr 525706 i z dnia 9 października 2008r. I SA/Gd 867/07, Lex nr 499086). Powołany w skardze nieprawomocny wyrok WSA w Gliwicach z dnia 14 grudnia 2010r. (sygn. akt I SA/GL 901/10) jedynie potwierdza tezę o jednolitości orzecznictwa sądów administracyjnych w kwestii interpretacji art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Zawarta w nim bowiem definicja "względów technicznych" nie różni się od przytoczonej powyżej, a nawet akcentuje kwestię niezależności owych przyczyn technicznych od woli przedsiębiorcy. Skarżąca w korekcie deklaracji wskazała właśnie na względy techniczne uzasadniające zastosowanie stawki dla budowli nie związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zdaniem organu względy techniczne, o których mowa art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l w sprawie nie występują. Stan faktyczny nie jest kwestionowany w sprawie. Przedmiotowy budynek był w posiadaniu Spółki i niewątpliwie znajdował się w złym stanie technicznym (decyzje PINB w S. - K.). Organy prawidłowo zinterpretowały pojęcie "względów technicznych" i wywiodły trafnie, że w przedmiotowej sprawie nie mają one charakteru obiektywnego i trwałego, co upoważniłoby skarżącą do zastosowania obniżonej stawki opodatkowania. Wbrew zarzutom zawartym w skardze organy podatkowe rozważyły wszelkie okoliczności faktyczne niezbędne do wykazania czy zachodzi przesłanka wyłączająca opodatkowanie przedmiotowego budynku według stawek przewidzianych dla przedmiotu związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej. W tym celu, przeprowadziły kontrolę nieruchomości oznaczonej jako działka nr 1/294, ustalając przy tym, że budynek na niej usadowiony nie jest użytkowany oraz że nie posiada oznak przeprowadzenia remontu. Dokonały szczegółowej analizy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S.-K. dotyczących tej działki. Zdaniem Sądu, ani zły stan spornego budynku, ani decyzje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S.-K. nie stanowią o tym, że zaszły względy techniczne, o jakich mowa w omawianym przepisie. Jak wyżej wskazano, względy techniczne nie mogą być utożsamiane z przeszkodami o charakterze przejściowym, wynikającym z woli podatnika, a takie właśnie przeszkody zaszły w sprawie. O powyższym świadczy fakt, że wprawdzie z decyzji PINB w S. - K. wynika zakaz użytkowania spornego budynku, ale wynika z nich także nakaz usunięcia nieprawidłowości poprzez remont lub rozbiórkę całości lub części budynku. Skarżąca zdecydowała się na pierwsze z ww. rozwiązań. Niewykorzystanie budynku do celów gospodarczych wynikało więc z woli podatnikai podejmowanej przez niego decyzji o remoncie. Podkreślenia wymaga również fakt, że skarżąca wnioskowała o przesunięcie terminu usunięcia przedmiotowych nieprawidłowości, uzasadniając je względami ekonomicznymi. Pojęcie "względy techniczne" nie obejmuje natomiast swoim zakresem przyczyn technologicznych, ekonomicznych czy finansowych" (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 17 czerwca 2005r., I SA/Gl 760/04, niepubl.). Przeprowadzenie koniecznych remontów, to okoliczność na którą tylko skarżąca miała wpływ. Zły stan techniczny budynków spowodowany więc był wyłącznie odkładaniem przez Spółkę decyzji o realizacji remontu. Ponadto, nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącej, że o obiektywnym charakterze względów technicznych świadczy nieprzydatność terenów do prowadzenia działalności gospodarczej już w momencie zakupu tych nieruchomości. Zakup nieruchomości był przecież determinowany wolą Spółki, a ona sama nie kwestionowała, że nabyła nieruchomość na cele prowadzonej działalności gospodarczej. Innymi słowy, Spółka już od momentu zakupu działki miała wpływ na to by względy techniczne nie stały na przeszkodzie prowadzeniu działalności gospodarczej w związku z tą nieruchomością. Wbrew twierdzeniom skargi, w sprawie nie istniała konieczność powołania biegłego. Zgodnie z treścią art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej, organ powołuje biegłego w przypadku gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne. Wiadomości specjalne to niewątpliwie takie, których nie posiadają pracownicy organów podatkowych. Nie może to być wiedza powszechnie dostępna i łatwa do opanowania. Skoro w niniejszej sprawie organ dysponował wszelkimi niezbędnymi informacjami na temat stanu spornego budynku, który to stan z resztą nie był objęty sporem, to w takiej sytuacji do prawidłowego zastosowania prawa materialnego nie była niezbędna fachowa wiedza jaką posiadać może tylko biegły. Brak zatem było potrzeby jego powoływania. Dodatkowo należy podnieść, że skarżąca nie wskazała rodzaju działalności jaka miała być prowadzona w spornym budynku. Z informacji zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym wynika, że przedmiotem działalności skarżącej jest m.in. kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek. Z kolei okolicznością bezsporną jest fakt, że Spółka sprzedała przedmiotową nieruchomość składającą się z działki nr 1/294 wraz z położonymi na niej budynkiem w dniu 15 czerwca 2010r. (akt notarialny Repertorium A nr 2165/2010, k.83). Powyższe oznacza, że zły stan techniczny nieruchomości nie stał na przeszkodzie wykorzystaniu jej do prowadzonej przez Spółkę działalności gospodarczej. Innymi słowami zły stan techniczny budynku w aspekcie rodzaju prowadzonej przez skarżącą działalności nie miał w tym zakresie znaczenia. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku.