I SA/Ke 471/25

WyrokWSA w Kielcach2026-01-22

Skład orzekający: Magdalena Chraniuk-Stępniak, Beata Ziomek, Magdalena Stępniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ prawidłowo orzekł o solidarnej odpowiedzialności syndyka masy upadłości byłego prezesa zarządu spółki za zobowiązania spółki, w szczególności czy wykazał bezskuteczność egzekucji z majątku spółki oraz czy nie zaszły przesłanki uwalniające od odpowiedzialności?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ nie wykazał w sposób należyty bezskuteczności egzekucji z majątku spółki, co jest kluczową przesłanką pozytywną odpowiedzialności członka zarządu. Ponadto, organ nie zbadał wystarczająco przesłanek negatywnych, takich jak istnienie podstaw do ogłoszenia upadłości spółki i właściwy czas na ich zgłoszenie. W związku z tym, naruszone zostały przepisy Ordynacji podatkowej oraz Kodeksu postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi syndyka masy upadłości byłego prezesa zarządu spółki na decyzję Zarządu Województwa Świętokrzyskiego orzekającą o solidarnej odpowiedzialności syndyka za zobowiązania spółki z tytułu zwrotu dofinansowania unijnego. Skarżący zarzucił m.in. naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym przedawnienie zobowiązania oraz nieważność decyzji pierwotnych. Organ uznał, że przesłanki odpowiedzialności zostały spełnione, wskazując na wykreślenie spółki z KRS jako dowód bezskuteczności egzekucji.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił punkt 2 zaskarżonej decyzji oraz punkt 1 lit. a) i punkt 2 decyzji Zarządu Województwa z 5 lutego 2025 r. nr 78/25, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek Asesor WSA Magdalena Stępniak (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Adamczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi Syndyka masy upadłości A. W. - K. G.-K. na decyzję Zarządu Województwa Świętokrzyskiego z dnia 23 września 2025 r. nr 183/25 w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członków zarządu spółki 1. uchyla punkt 2 zaskarżonej decyzji; 2. uchyla punkt 1) litera a) oraz punkt 2) decyzji Zarządu Województwa Świętokrzyskiego z 5 lutego 2025 r. nr 78/25; 3. zasądza od Zarządu Województwa Świętokrzyskiego na rzecz S. masy upadłości A. W. - K. G.-K. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zarząd Województwa Świętokrzyskiego decyzją z 23 września 2025 r. nr 183/25: 1. uchylił decyzję Zarządu Województwa Świętokrzyskiego z 5 lutego 2025 r. nr 78/25 w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członków zarządu w części dotyczącej M. A. W. - byłej Wiceprezes Zarządu spółki Z. sp. z o.o. z siedzibą w Ł. (spółka) za zaległości zlikwidowanej spółki, wynikające z decyzji Zarządu Województwa z 10 sierpnia 2022 r. nr [...], utrzymanej w mocy decyzją Zarządu Województwa z 15 lutego 2023 r. nr [...] i umorzyć postępowanie organu I instancji w części dotyczącej odpowiedzialności M. A. W.; 2. utrzymał w mocy decyzję [...] w części dotyczącej orzeczenia o odpowiedzialności Syndyka Masy U. A. W. [...] "W." w Ł. , działającego na rzecz upadłego - A. W., byłego Prezesa Zarządu spółki za zaległości zlikwidowanej spółki wynikające z decyzji [...], utrzymanej w mocy decyzją [...] w wysokości: a) [...] zł z tytułu zwrotu dofinansowania przekazanego na podstawie umowy nr [...] o dofinansowanie projektu nr [...], b) [...] zł z tytułu odsetek w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, naliczonych od: - kwoty: [...] zł, od dnia przekazania środków (tj. od 5 listopada 2018 r.) do dnia prawomocnego wykreślenia spółki z Krajowego Rejestru Sądowego (tj. do 5 maja 2023 r.); - kwoty: [...] zł, od dnia przekazania środków (tj. od 10 lipca 2019 r.) do dnia prawomocnego wykreślenia spółki z Krajowego Rejestru Sądowego (tj. do 5 maja 2023 r.). Zgodnie z art. 66b ust. 1-3 ustawy o finansach publicznych z 27 sierpnia 2009 r. (Dz.U.2024.572), dalej "u.f.p.", decyzję o odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania do zwrotu środków, o których mowa w art. 60 pkt 6, wydaje się przed upływem pięciu lat od końca roku kalendarzowego, w którym decyzja, o której mowa w art. 189 ust. 3b, albo decyzja, o której mowa w art. 207 ust. 9, stała się ostateczna. Osoby trzecie odpowiedzialne za zobowiązania do zwrotu środków, o których mowa w art. 60 pkt 6, ustala się według stanu z dnia powstania naruszeń określonych w art. 189 ust. 3 lub w art. 207 ust. 1. Zobowiązanie wynikające z decyzji o odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania do zwrotu środków, o których mowa w art. 60 pkt 6, przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od dnia w którym decyzja ta stała się ostateczna albo o którym mowa w art. 66a ust. 1 pkt la i 2 w zależności od tego, który z tych terminów nastąpi później. Organ ustalił, że ostateczna decyzja została dostarczona Beneficjentowi 23 lutego 2023 r., a 14 dniowy termin na zwrot należności upłynął 9 marca 2023 r. Zatem 10 marca 2023 r. powstała zaległość podatkowa, a pięcioletni okres na wydanie decyzji na osobę trzecią, upłynie 31 grudnia 2028 r. Zdaniem organu w świetle powyższego był uprawniony do wydania decyzji o solidarnej odpowiedzialności członków zarządu spółki. Przechodząc do merytorycznej analizy przesłanek odpowiedzialności członków zarządu Beneficjenta, organ wskazał, że materialnoprawną podstawę ich odpowiedzialności stanowi art. 66b ust. 2 u.f.p. oraz art. 107 § 1 i 2 pkt 2, art. 108 § 1, art. 116 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej. Z powyższych przepisów wynika, że członkowie zarządu spółki, odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie za zaległości podatkowe zlikwidowanej spółki. Na równi z zaległością podatkową traktuje się także odsetki naliczone od tej zaległości. W ocenie IZ, w sprawie zaistniały przesłanki do orzeczenia o odpowiedzialności solidarnej osoby trzeciej za zobowiązania Beneficjenta. W celu określenia kręgu osób trzecich, które mogą ponosić odpowiedzialność za zobowiązania zlikwidowanej spółki, konieczne jest ustalenie daty powstania naruszeń określonych art. 207 ust. 1 u.f.p. W przypadku gdy nieprawidłowość jest związana z niezrealizowaniem Projektu datą powstania naruszeń określonych w art. 207 ust. 1 u.f.p. jest dzień zakończenia realizacji Projektu, tj. dzień 30 czerwca 2021 r. A. R. W., który pełnił funkcję Prezesa Zarządu zlikwidowanej spółki sprawował swoje funkcje od początku jej istnienia, tj. od 27 czerwca 2014 r. r. do 8 kwietnia 2022 r. tj. do dnia wykreślenia go jako Prezesa Zarządu spółki z Krajowego Rejestru Sądowego. W momencie powstania naruszeń określonych w art. 207 ust. 1 u.f.p. A. R. W. pełnił funkcję w zarządzie zlikwidowanej spółki. Jeśli chodzi o pełnienie funkcji w zarządzie zlikwidowanej spółki przez M. A. W. pełnomocnik stron złożył 17 kwietnia 2025 r. wniosek dowodowy, w którym wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z Protokołu z Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki, które odbyło się w Ł. 31 grudnia 2020 r. oraz Uchwały nr [...]/[...] Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z 31 grudnia 2020 r. w sprawie odwołania M. A. W. (PESEL: [...]) z funkcji Wiceprezesa Zarządu oraz członkostwa w Zarządzie spółki oraz braku podstaw do orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności Stron za zobowiązania zlikwidowanej spółki. W ocenie organu skoro dniem powstania naruszeń jest 30 czerwca 2021 r. M. A. W. została odwołana z funkcji Wiceprezesa Zarządu 31 grudnia 2020 r. to decyzja w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członków zarządu w części dotyczącej M. A. W. - byłej Wiceprezes Zarządu spółki za zaległości zlikwidowanej spółki, wynikające z decyzji nr [...], utrzymanej w mocy decyzją nr [...] w przedmiotowym postępowaniu została uchylona, a postępowanie I instancji umorzone. Kolejną przesłanką odpowiedzialności członka zarządu spółki jest wykazanie, że egzekucja z majątku spółki okazała się nieskuteczna. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że organ administracyjny może wykazać bezskuteczność egzekucji każdym możliwym dowodem, niekoniecznie postanowieniem o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. W ocenie organu o bezskuteczności egzekucji w niniejszej sprawie świadczy jednoznacznie postanowienie Sądu Rejonowego w K. sygnatura sprawy [...] [...] z 26 kwietnia 2023 r. dot. wykreślenia Beneficjenta z Krajowego Rejestru Sądowego 26 kwietnia 2023 r. (data uprawomocnienia się postanowienia 5 maja 2023 r.). Powyższe postanowienie stanowi dowód niemożności przeprowadzenia egzekucji przeciwko spółce. Ciężar wykazania którejkolwiek z okoliczności uwalniających od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu. Jak wynika z treści art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe poprzez wykazanie, że: 1. we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy prawo restrukturyzacyjne albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa ww. ustawie, albo 2. niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy; albo 3. istnieje mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy pełnomocnik stron zawnioskował o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków i stron, dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu szacowania i oceny technicznej maszyn, przeprowadzenie dowodu z wszystkich dokumentów zgromadzonych w aktach Krajowego Rejestru Sądowego Rejestru Przedsiębiorców oraz zawieszenie przez Organ z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wszczętej z urzędu w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członków zarządu zlikwidowanej spółki. W sprawie ww. wniosków Pełnomocnika zostało 10 lipca 2024 r. wydane postanowienie nr [...] Zarządu Województwa. Pełnomocnik w ww. wniosku stwierdził, że nie było możliwości zgłoszenia we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości lub otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego w rozumieniu ustawy prawo restrukturyzacyjne, bądź złożenia wniosku o zatwierdzenie układu w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w tejże ustawie, gdyż "(...) spółka posiadała wyłącznie jednego wierzyciela (którego wierzytelność "powstała" dopiero z chwilą wydania wobec spółki decyzji przez organ zobowiązującej spółkę do zwrotu otrzymanej dotacji)." W postanowieniu organ stwierdził, że nie jest prawdą, że zobowiązanie do zwrotu środków przeznaczonych na realizacje programów finansowanych z udziałem środków europejskich powstaje w chwili wydania decyzji administracyjnej, a tym bardziej z chwilą uzyskania przez tę decyzję przymiotu ostateczności. Decyzja wydana na podstawie art. 207 u.f.p. jest decyzją określającą, a zatem ma ona charakter deklaratywny. Samo zobowiązanie do zwrotu powstało już w momencie zaistnienia nieprawidłowości, o której mowa w art. 2 pkt 36 Rozporządzenia 1303/2013. O fakcie zaistnienia tej nieprawidłowości Beneficjent powziął wiedzę nie później niż w dacie doręczenia mu Informacji Pokontrolnej z 13 września 2021 r. oraz ostatecznej Informacji Pokontrolnej z 5 stycznia 2022 r., w której nałożono na niego korektę finansową. W odniesieniu do wniosku o dopuszczenie dowodu zeznań stron i świadków organ stwierdził, że wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie. Beneficjent nie przedstawił ksiąg rachunkowych, ani żadnych dokumentów obrazujących stan finansów spółki, natomiast zażądał przesłuchania kilkudziesięciu osób, nie uprawdopodabniając nawet czy posiadają jakąkolwiek wiedzę przydatną w toczącym się postępowaniu. We wniosku nie wyjaśniono kim są te osoby, czy wiązała je jakakolwiek relacja ze spółką, ani w jakim okresie miałyby one istnieć. Te okoliczności wskazują podstawę do oceny, że tak sformułowany wniosek zmierza do spowodowania zwłoki w prowadzonym postępowaniu. Zdaniem organu bezzasadne było wnioskowanie o powoływanie biegłego z zakresu szacowania i oceny technicznej maszyn, którego opinia zdaniem Strony miałaby udowodnić brak możliwości zgłoszenia we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości lub otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego, itp. Wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu szacowania i oceny technicznej maszyn, nie zasługiwał na uznanie, ponieważ biegły z zakresu szacowania i oceny technicznej maszyn nie posiada wiedzy specjalistycznej dotyczącej sformułowanej przez Strony tezy dowodowej, czyli skali zobowiązań Spółki, ani podstaw składania wniosku o ogłoszeniu upadłości. IZ postanowiła odmówić przeprowadzenia dowodu z wszystkich dokumentów zgromadzonych w aktach Krajowego Rejestru Sądowego Rejestru Przedsiębiorców prowadzonych dla spółki dla ustalenia daty pełnienia przez każdą ze stron funkcji w organach spółki. Zgodnie z art. 8 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym z 20 sierpnia 1997 r. rejestr jest jawny. Wart. 18 ust. 1 ustawy o KRS wskazano, że podmiot wpisany do rejestru ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną zgłoszeniem do rejestru nieprawdziwych danych, jeżeli podlegały obowiązkowi wpisu na jego wniosek, a także niezgłoszeniem danych podlegających obowiązkowi wpisu do KRS w ustawowym terminie, chyba że szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej albo wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą nie ponosi odpowiedzialności. Wpisem z 27 czerwca 2014 r. A. W. został ujawniony w KRS, jako prezes zarządu Spółki, a wykreślony z 8 kwietnia 2022 r. Jeżeli jednak, strona twierdzi, że ww. daty powołania i odwołania a A. W. z organu spółki, którym był zarząd są inne, miała możliwość przedstawienia uchwały organu spółki w tym zakresie. Wobec danych ujawnionych w KRS zastosowanie ma tzw. zasada domniemania prawdziwości danych wpisanych do rejestru wyrażona w art. 17 ustawy KRS. W związku z tym, dla ustalenia daty pełnienia przez każdą ze stron funkcji w organach spółki organ oparł się o zamieszczone w KRS zapisy dotyczące Beneficjenta - odpis KRS znajduje się w aktach sprawy. Ponadto, wszystkie wpisy do KRS były dokonywane na wniosek strony i to strona powinna o każdych zmianach informować IZ. Ponadto, likwidacja spółki rozpoczęła się w trakcie toczącego się postępowania zwrotowego tj. przed podjęciem 10 sierpnia 2022 r. przez Zarząd decyzji nr [...]. Do likwidacji spółki, tj. wykreślenia jej z KRS doszło po podjęciu przez IZ ww. decyzji, jak również utrzymującej ją w mocy (po ponownym rozpatrzeniu na wniosek Beneficjenta) decyzji [...]. Uchwała nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników o rozwiązaniu spółki poprzez jej likwidacje została podjęta 15 września [...], czyli 2 dni po dacie doręczenia Informacji Pokontrolnej nr [...] stwierdzającej wystąpienie nieprawidłowości, co potwierdza, iż likwidacja spółki miała na celu wyłącznie uniknięcie obowiązku zwrotu dofinansowania. Przesłanką odpowiedzialności członka zarządu sp. z o.o. jest istnienie zaległości podatkowej tej spółki. Okoliczność ta została stwierdzona decyzją zwrotową wydaną przeciwko spółce. Decyzja ta jest ostateczna i prawomocna. W tej sytuacji IZ stwierdziła, że brak jest jakichkolwiek okoliczności wyłączających odpowiedzialność członka zarządu zlikwidowanej spółki Z. sp. z o.o. z siedzibą w Ł. wskazanych w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej. Mając na uwadze powyższe okoliczności, zdaniem organu nie budzi wątpliwości, że A. R. W. który pełnił funkcję Prezesa Zarządu zlikwidowanej spółki ponosi odpowiedzialność za jej zobowiązania. Odnosząc się do zarzutu pełnomocnika, że decyzja [...] oraz [...] dotknięte są wadą nieważności, zatem nie istnieje prejutykat będący warunkiem do wydania orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłych członków zarządu za zaległości spółki wynikające z ww. decyzji, organ wskazał, że IZ postanowieniem z 4 grudnia 2024 r., utrzymanym w mocy postanowieniem z 14 maja 2025 r., odmówiła wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...], ponieważ wnioski zostały złożone przez osoby nie będące stronami w sprawie. Z tych samych przyczyn organ odmówił, 14 maja 2025 r., wszczęcia postępowania z wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji [...]. Na powyższą decyzję, w części dotyczącej orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności syndyka, podnosząc zarzut przedawnienia, syndyk złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Zarzucił: 1.rażace naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy: a. art. 78 § 1, art. 123 i art. 124 k.p.a., art. 60 pkt 6, art. 61 ust. 1 pkt 2 lit. a i art. 67 ust. 1 u.f.p, art. 9 ust. l pkt 2 i ust. 2 pkt 9 ustawy z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, art. 41 ust. 2 pkt 4 i art. 46 ust. 2a ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa poprzez ich błędną wykładnię, a konsekwencji bezzasadne odmówienie przeprowadzenia dowodu między innymi z zeznań: stron, świadków, opinii biegłych sądowych z zakresu między innymi wyceny aktywów lub przedsiębiorstw dla celów postępowań upadłościowych, szacowania i oceny technicznej maszyn, finansów, rachunkowości i ekonomii wyceny przedsiębiorstw oraz akcji i udziałów przedsiębiorstw; wyceny ruchomości, pojazdów; wyceny maszyn i urządzeń; wyceny wierzytelności, wyceny nieruchomości, postępowania upadłościowego, oceny zdolności przedsiębiorstw do restrukturyzacji i zdolności upadłościowej, badania zachowania terminu do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości dłużnika, podatków VAT, CIT, PIT; wyceny zdolności upadłościowej i układowej przedsiębiorstw, wycena przedsiębiorstw, ustalenia terminu zaistnienia przesłanek do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, wszystkich dokumentów zgromadzonych w aktach KRS prowadzonych dla spółki, podczas gdy dowody te były wnioskowane dla wykazania okoliczność kluczowych dla rozstrzygnięcia, a tym przede wszystkim celem wykazania przesłanek egzoneracyjnych; b. art. 60 pkt 6, art. 61 ust. 1 pkt 2 lit. a, art. 66b, art. 67 ust. 1 oraz art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 9 pkt 1 u.f.p., art. 104 § 1 i art. 107 § 1-3 k.p.a., art. 107 § 1 i 2 pkt 2, art. 108 § 1, art. 116 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, art. 144 ust. 1 i 2 ustawy Prawo upadłościowe, art. 9 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, art. 41 ust. 2 pkt 4 oraz art. 46 ust. 2a ustawy o samorządzie województwa poprzez ich błędna wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na wydaniu decyzji orzekającej między innymi o solidarnej odpowiedzialności: syndyka raz M. A. W. - byłej Wiceprezes Zarządu za zaległości zlikwidowanej spółki przy braku ku temu podstaw faktycznych oraz prawnych, a nadto w tak ukształtowanym stanie faktycznym, który nakazuje decyzję traktować jako przedwczesną; c. art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z art. 107 § 1 i 3 w zw. z art. 11 w zw. z art. 9 w zw. z art. 8 § 1 w zw. z art. 79a k.p.a. w zw. z art. 67 ust. 1 u.f.p. poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób zdawkowy, minimalistyczny nie odpowiadający wymogom stawianym przez przepisy postępowania administracyjnego; d. art. 8 w zw. z art. 9 w zw. z art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 67 ust. 1 u.f.p. poprzez zaniechanie przez organy wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, polegające na przeprowadzeniu postępowania w sposób naruszający zaufanie obywateli do władzy publicznej, m.in. poprzez uznanie, że w przypadku stron nie zachodzą podstawy do umorzenia postępowania, a nadto przez uznanie, że w realiach sprawy bezzasadne jest powoływanie biegłych, a likwidacja spółki miała na celu wyłącznie uniknięcie obowiązku zwrotu dofinansowania, podczas gdy to jest dowolna ocena i nie sposób ustalić na podstawie jakich dokładnie dowodów została podjęta; e. art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 80 w zw. z art. 81 w zw. z art. 84 k.p.a. w zw. z art. 67 ust. 1 u.f.p. poprzez zaniechanie przeprowadzenia z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, wybiórczego zgromadzenia i dowolnego rozpatrzenia materiału dowodowego, naruszającego zasady logiki i doświadczenia życiowego, które doprowadziły do błędnych ustaleń, że likwidacja spółki miała na celu wyłącznie uniknięcie obowiązku zwrotu dofinansowania, a w sprawie nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia wnioskowanych przez strony dowodów, a także poprzez poczynienie w sprawie ustaleń w zakresie wymagającym wiadomości specjalnych (przesłanki egzoneracyjne) bez uprzedniego zasięgnięcia opinii biegłego;\ f. art. 7 w zw. z art. 7a w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 8 w zw. z art. 79 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 67 ust. 1 u.f.p. poprzez działanie organu w sposób sprzeczny z zasadami prawdy obiektywnej nie mające na względzie słusznego interesu strony i niweczące zaufanie strony do działania organu, a także zaniechanie podjęcia z urzędu wszystkich niezbędnych działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz błędną ocenę dowodów, sprzeczność istotnych ustaleń poprzez m.in. przyjęcie, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki egzoneracyjne wobec byłych członków zarządu, nie zachodzi potrzeba zawieszenia postępowania, brak potrzeby przeprowadzenia wnioskowanych dowodów, jako rzekomo zmierzających wyłącznie do przedłużenia postępowania, dawaniu prym zasadzie szybkości postępowania nad wszystkimi pozostałymi zasadami żarzącymi postępowaniem, w tym zasadą prawdy materialnej, budowania zaufania do obywateli, sprawiedliwości etc., ustaleniu jakoby rzekomo M. W. także powinna ponosić odpowiedzialność jako były członek zarządu bez uprzedniego zbadania daty złożenia przez ww. faktycznej rezygnacji z zarządu spółki, by jednocześnie wskazać, iż decyzja wydana na podstawie art. 207 u.f.p. jest decyzją określającą, a zatem ma ona charakter deklaratywny, samo zobowiązanie do zwrotu powstało już w momencie zaistnienia nieprawidłowości, o której mowa w art. 2 pkt 36 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr [...] (...), a o fakcie zaistnienia tej nieprawidłowości Beneficjent powziął wiedzę nie później niż w dacie doręczenia mu Informacji Pokontrolnej z 13 września 2021 r. oraz ostatecznej Informacji Pokontrolnej z 5 stycznia 2022 r., w której nałożono na niego korektę finansową, a w tym czasie M. W. nie zasiadała już w zarządzie spółki; g. art. 7 w zw. z art. 7a w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 8 w zw. z art. 79 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 67 ust. 1 u.f.p. poprzez działanie organu w sposób sprzeczny z zasadami prawdy obiektywnej nie mające na względzie słusznego interesu strony i niweczące zaufanie strony do działania organu, a także zaniechanie podjęcia z urzędu wszystkich niezbędnych działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz błędną ocenę dowodów oraz polegające na niewłaściwym przeprowadzeniu postępowania dowodowego; h. art. 7 w zw. z art. 7a w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 67 ust. 1 u.f.p. przez niecałościową i arbitralną ocenę dowodów w zakresie ustalenia przyczyn rzekomej niewypłacalności spółki, daty zaistnienia tego faktu, daty rezygnacji poszczególnych osób z zarządu zlikwidowanej spółki, istnienia przesłanek egzoneracyjnych, a także przedawnienia zobowiązania będące także następstwem zaniechanie przeprowadzenia w tym względzie pogłębionego postępowania dowodowego, w tym poprzez uwzględnienie wniosków dowodowych stron; i. art. 6 w zw. z art. 8 w zw. z art. 9 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 67 ust. 1 u.f.p. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy bowiem obecnie funkcjonujące w obiegu orzeczenia pozostają oderwane od faktów; j. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 67 ust. 1 u.f.p. poprzez ich niezastosowanie, podczas gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależało i nadal zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, a to ostatecznego rozstrzygnięcia kwestii nieważności decyzji Zarządu nr [...] oraz utrzymującej ją w mocy decyzji nr [...]; k. art. 28 k.p.a. w zw. z art. 66b ust. 2 w zw. z art. 67 § 1 u.f.p. poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji bezzasadne zastosowanie polegającą na uznaniu, że wobec członków zarządu spółki, która została wykreślona z rejestru, a która jest adresatem decyzji dotkniętej sankcją nieważności - zobowiązującej do zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz innych należności związanych z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetek od tych środków i od tych należności, uzyskanych na podstawie umowy o dofinansowanie, będącej prejudykatem dla prowadzenia wobec członków zarządu postępowania "w sprawie solidarnej odpowiedzialności członków zarządu za zaległe zobowiązania spółki", możliwe jest orzeczenie o ich solidarnej odpowiedzialności za te zobowiązania, podczas gdy rozstrzygnięcie takie, wymaga uprzedniego istnienia decyzji określającej spółce, że jest zobowiązana do zwrotu kwoty środków z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (...) wydanej w odrębnym postępowaniu prowadzonym wobec spółki (prejudykat), a takie rozstrzygnięcie zapadło dopiero w toku niniejszego postępowania, bowiem poprzednio wydana decyzja wobec spółki została uznana za nieważną, co obligowało Organ do umorzenia niniejszego postępowania; l. art. 105 k.p.a. w zw. z art. 60 pkt 6 u.f.p. w zw. z art. 61 ust. 1-5 u.f.p. w zw. z art. 67 ust. 1 u.f.p. w zw. z art. 207 ust.l pkt 2, ust. 2a, ust. 9 pkt 1 i ust. 12a pkt 1 u.f.p. w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 30 § 1 k.p.a. w zw. z art. art. 104 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1-3 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 4 i 7 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 116 § 2a o.p. w zw. z art. 115 § 4 o.p. w zw. z art. 144 ust. 1 i 2 ustawy z Prawo upadłościowe, art. 6 i art. 9 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 9a ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, art. 41 ust. 2 pkt 4 oraz art. 46 ust. 2a ustawy o samorządzie województwa poprzez ich niezastosowanie i wydanie decyzji określającej: syndykowi przypadającą do zwrotu kwotę środków z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (zwanego dalej "EFRR") z tytułu zwrotu dofinansowania przekazanego na podstawie umowy o dofinansowanie projektu, podczas gdy w sprawie "postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości", a co za tym idzie organ administracji publicznej był zobligowany by wydać decyzję o umorzeniu postępowania w całości; m. art. 15 w zw. z art. art. 138 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. w zw. z art. 67 § 1 u.f.p. poprzez zaniechanie ponownego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy i ograniczenie się jedynie do powielenia uzasadnienia rozstrzygnięcia organu I instancji, w tym całkowite zaniechanie wywiązania się z obowiązku odniesienia się do zarzutów stawianych rozstrzygnięciu organu I instancji; n. art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z art. 107 § 1 i 3 w zw. z art. 11 w zw. z art. 9 w zw. z art. 8 § 1 w zw. z art. 140 k.p.a. w zw. z art. 67 § 1 u.f.p. poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób zdawkowy, minimalistyczny nie odpowiadający wymogom stawianym przez przepisy postępowania administracyjnego; o. art. 183 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.c. w zw. z art. 67 § 1 u.f.p. poprzez zaniechanie zawiadomienia prokuratora przez organ o wszczęciu postępowania oraz o toczącym się postępowaniu pomimo złożenia w tym przedmiocie wniosku, a nadto nierozpoznanie wniosku o zawiadomienie prokuratora w trybie art. 183 § 1 i 2 k.p.a. o toczącym się postępowaniu, na skutek czego doszło do rażącego naruszenia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz sui generis niedopełnienia obowiązku stania na straży praworządności; p. art. 115 § 4 w zw. z art. 116 ust. 2a Ordynacji podatkowej poprzez ich bezzasadne zastosowanie polegające na uznaniu, że dla orzeczenia o odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania do zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich nie wymaga uprzedniego wydania decyzji, o której mowa w art. 207 ust. 1 u.f.p., co ma wynikać z "odpowiedniego stosowania" przepisów ordynacji podatkowej na mocy odesłania z art. 67 ust. 1 u.f.p., podczas gdy regulacja z art. 66b u.f.p. w sposób kompletny i całościowy reguluje przesłanki do wydania decyzji o odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania do zwrotu środków, o których mowa w art. 60 pkt 6 u.f.p., a co za tym idzie nie zachodzi potrzeba sięgania w tym zakresie do przepisów art. 115 § 4 o.p. w zw. z art. 116 ust. 2a o.p., bowiem te stosowane są wyłącznie w sprawach "nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760 oraz z 2024 r. poz. 879)". 2.rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, a to: art. 66b ust. 1, 2 i 3 w zw. z art. art. 207 ust. 1 i 9 u.f.p. poprzez ich niezastosowanie, podczas gdy zobowiązanie do zwrotu uległo przedawnieniu z uwagi na fakt, że decyzje nr [...] oraz nr [...] wydane względem spółki dotknięte są wadą nieważności, a zatem nie istnieje prejudykat będący warunkiem koniecznym do wydania orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłych członków zarządu "za zaległości zlikwidowanej spółki, wynikające z decyzji Zarządu nr [...], utrzymanej w mocy decyzją nr [...]". W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji nr [...] i umorzenie postępowania; uchylenie ww. decyzji w części dotyczącej orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności syndyka i umorzenie postępowania względnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania; uchylenie ww. decyzji i umorzenie postępowania, ponieważ decyzje nr [...] i [...] są dotknięte sankcją nieważności, albowiem spółka przed ich wydaniem utraciła zdolność do czynności prawnych, prawną, sądową, administracyjnoprawną, sądowoadminisatrcyjną etc., a to z uwagi na jej wykreślenie z KRS, a wcześniej w toku postępowania w składzie jej organów zachodziły braki uniemożliwiające jej działanie, a których organ nie usunął; stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] i utrzymującej ją w mocy decyzji nr [...] (w tym kontrola prawidłowości prowadzonego postępowania, wydania decyzji, jej doręczenia w tym prawnej nieskuteczności wydania i doręczenia decyzji, braku wejścia decyzji do obrotu, nieistnienia orzeczenia stanowiącego prejudykat dla możliwości orzeczenia wobec byłych członków zarządu o odpowiedzialności za zobowiązania spółki); orzeczenia że zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem przepisów; zasądzenie kosztów postepowania; przeprowadzenie dowodów: dokumentów zgromadzonych w aktach postępowania prowadzonego przez Zarząd Województwa pod sygn. akt: [...], w tym przede wszystkim z treści decyzji [...] Zarządu z 22 stycznia 2025 roku, mocą której organ stwierdził nieważność decyzji nr [...] Zarządu z 17 maja 2023 r. określającej spółce kwotę przypadającą do zwrotu, termin od którego nalicza się odsetki oraz sposób zwroty dofinansowania, udzielonego, na podstawie umowy o dofinansowanie nr [...] 0145/16-00 - na fakt nieistnienia decyzji stanowiącej warunek konieczny dla wydania decyzji o odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania do zwrotu środków; zeznań stron oraz wymienionych osób i opinii biegłego sądowego oraz biegłych sądowych wydających wspólną opinię na fakt, że w świetle obowiązujących przepisów prawa nie było możliwości zgłoszenia we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości lub otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2022 r. poz. 2309 oraz z 2023 r. poz. 1723 i 1860) albo złożenia wniosku o zatwierdzenie układu w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne, albowiem spółka posiadała wyłącznie jednego wierzyciela (którego wierzytelność "powstała" dopiero z chwilą wydania decyzji przez organ zobowiązującej spółkę do zwrotu otrzymanej dotacji), a nadto niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez winy stron; dokumentów zgromadzonych w KRS dla ustalenia daty pełnienie przez każdą ze stron funkcji w organach spółki. W obszernym uzasadnieniu skargi syndyk eksponuje zarzuty nieważności decyzji "zwrotowej", podnosząc m.in., że decyzja ta zapadła wobec podmiotu, który nie posiadał organu uprawnionego do reprezentacji, a finalnie został prawomocnie wykreślony z Rejestru Przedsiębiorców KRS. Jeszcze przez wydaniem decyzji przez organ I instancji zapadła uchwała o odwołaniu likwidatora w osobie A. W. podjęta 25 maja 2022 r., a zatem od tej daty strona nie posiadała organu uprawnionego do reprezentacji, co obligowało organ do zawieszenia postępowania i podjęcia stosownych kroków, w tym wniosku o ustanowienie dla podmiotu kuratora procesowego. W ocenie skarżącego zatem od 25 maja 2022 r. strona pozbawiona była możliwości obrony swoich praw. Znalazło to odzwierciedlenie w treści postanowienia wydanego przez WSA w Kielcach w sprawie I SA/Ke 177/23, który umorzył postępowanie z uwago na brak zdolności sądowej i procesowej strony wykreślonej z rejestru. W ocenie skarżącego ponadto w spółce nie istniał przypadek nawet przejściowych, krótkotrwałych zatorów płatniczych, który mógłby nawet teoretycznie prowadzić do rozważań o konieczności złożenia wniosku o upadłość spółki. "Zaległości" powstały dopiero z chwilą wydania decyzji z 10 sierpnia 2022 r. nr [...]. W ocenie syndyka zatem przed tą datą nie sposób nawet rozważać tych przesłanek. Spółka regulowała wszystkie swoje zobowiązania względem wierzycieli prywatnoprawne oraz publicznoprawne. Z tych względów rysuje się bezwzględna konieczność przesłuchania świadków na fakt regulowania zobowiązań przez spółkę, braku zaległości oraz braku podstaw do ogłoszenia upadłości. W ocenie skarżącego szereg ustaleń możliwych jest do poczynienia wyłącznie z uwzględnieniem wiadomości specjalnych, co uzasadnia wniosek o wydanie opinii biegłego. .........W uzasadnieniu skargi syndyk wniósł też o zawieszenie z urzędu przez organ postępowania z uwagi na toczące się postępowanie w sprawie złożonych wniosków przez A. i M. W. o wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji mających stanowić podstawę do wydania decyzji o solidarnej odpowiedzialności. Aktualnie sprawy pozostają w toku i oczekują na rozstrzygnięcie W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi oraz o oddalenie wniosków dowodowych jako nieprzydatnych do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie oraz niemożliwych do przeprowadzenia. W ocenie organu zaskarżona decyzja została wydana w sposób prawidłowy, a przedstawione przez skarżących argumenty stanowią wyłącznie bezzasadną polemikę z prawidłowymi ustaleniami organu. Na adres e-mail poczty elektronicznej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, przed rozprawą 22 stycznia 2026 r., wpłynął -email, w którym adwokat T. F. wniósł o zmianę terminu rozprawy. Wskazał, że jest pełnomocnikiem substytucyjnym strony. Jako uzasadnienie wniosku podał przyczyny losowe – śmierć babci w dniu poprzedzającym rozprawę. Ze zdarzeniem tym wiąże się konieczność podjęcia szeregu czynności. W rodzinie brak jest innej osoby, która mogłaby się podjąć powyższego. Adwokat wyjaśnił, że o ile pełnomocnikiem głównym jest mec. M. N., to on, jako pełnomocnik substytucyjny, posiada przy sobie akta postępowania i jako jedyny zna sprawę w całości. Na rozprawie przed tut. sądem 22 stycznia 2026 r. przewodniczący ujawnił treść wiadomości mailowej z 22 stycznia 2026 r. adwokata T. F. (działającego jako pełnomocnik substytucyjny skarżącej) zawierającej wniosek o zmianę terminu rozprawy. .........Przewodniczący stwierdził, że w aktach sądowych sprawy sygn. akt I SA/Ke 471/25 brak jest pełnomocnictwa substytucyjnego udzielonego adwokatowi T. F., pełnomocnictwo takie nie zostało również załączone do wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo ustroju sądów administracyjnych (j. t. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym, co do zasady, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Realizując wyżej określone granice kontroli, sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza prawo. W rozstrzygnięciu tym organ orzekł o solidarnej odpowiedzialności syndyka - byłego prezesa zarządu A. W. za zobowiązania spółki wynikające z ostatecznej decyzji administracyjnej zobowiązującej spółkę do zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, wykorzystanych z naruszeniem prawa. Zarzuty skargi koncentrują się na podważeniu prawidłowości stanowiska organu co do ustaleń dotyczących wydania i doręczenia spółce decyzji określającej kwotę przypadającą do zwrotu, wraz z należnymi odsetkami, środków przeznaczonych na realizację programów finansowych z udziałem środków europejskich, tj. decyzji Zarządu Województwa z 10 sierpnia 2022 r. nr [...] oraz utrzymującej ją w mocy decyzji z 15 lutego 2023 r. nr [...]. Zdaniem skarżącego decyzje te są nieważne, ponieważ zostały wydane wobec podmiotu, który nie posiadał organu uprawnionego do reprezentacji, a finalnie został prawomocnie wykreślony z KRS. Skarżąca kwestionuje ponadto ocenę przesłanek negatywnych, które według skarżącej zaistniały w sprawie (brak obowiązku zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości ze względu na dobrą kondycję finansową spółki). Podnosi także zarzut przedawnienia. Odnosząc się do najdalej idącego zarzutu przedawnienia należy wskazać, że zgodnie z art. 66b ust. 1 u.f.p. decyzję o odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania do zwrotu środków, o których mowa w art. 60 pkt 6, wydaje się przed upływem pięciu lat od końca roku kalendarzowego, w którym decyzja, o której mowa w art. 189 ust. 3b, albo decyzja, o której mowa w art. 207 ust. 9, stała się ostateczna. W niniejszej sprawie pięcioletni termin na wydanie decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej, o którym mowa w art. 66b ust. 1 u.f.p., biegnie on od końca 2023 r., tj. od końca roku, w którym decyzja zwrotowa wydana wobec spółki stała się ostateczna i upłynie z końcem 31 grudnia 2028 r. W tym stanie rzeczy nie mógł zostać uwzględniony zarzut przedawnienia. Zgodnie z art. 9 ust. 2 pkt 9 ustawy z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r., poz. 818 ze zm.), do zadań instytucji zarządzającej należy odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, w szczególności kwot związanych z nałożeniem korekt finansowych, na zasadach określonych w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych albo w umowie o dofinansowanie projektu, albo w decyzji o dofinansowaniu projektu, w tym (lit. a) – wydawanie decyzji o zwrocie środków przeznaczonych na realizację programów, projektów lub zadań oraz decyzji o zapłacie odsetek, o których mowa odpowiednio w art. 207 ust. 9 i art. 189 ust. 3b ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Zgodnie z art. 60 pkt 6 u.f.p., należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności są środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym. Do spraw dotyczących należności, o których mowa w powołanym wyżej art. 60, nieuregulowanych ustawą o finansach publicznych stosuje się przepisy ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (art. 67 ustawy o finansach publicznych). Dział III Ordynacji podatkowej obejmuje przepisy art. 21 – art. 119 dotyczące zobowiązań podatkowych. Zgodnie z treścią art. 107 § 1 Ordynacji podatkowej za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie, a odpowiedzialność ta dotyczy też odsetek za zwłokę od tych zaległości i kosztów postępowania egzekucyjnego (art. 107 § 2 pkt 2 i 4 Ordynacji podatkowej). O odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej organ podatkowy orzeka w drodze decyzji (art. 108 § 1 Ordynacji podatkowej). Postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie może zostać wszczęte przed dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego (art. 108 § 2 pkt. 2 lit a Ordynacji podatkowej). Z dyspozycji zawartej w treści art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej wynika, że za zaległości podatkowe m.in. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: 1) nie wykazał, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2021 r. poz. 1177) albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015r. - Prawo restrukturyzacyjne, albo b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy; 2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Ustawodawca uregulował również zakres odpowiedzialności podatkowej członków zarządu. W myśl art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52a także art. 52a Ordynacja podatkowa powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. Według art. 66b ust. 2 u.f.p. osoby trzecie odpowiedzialne za zobowiązania do zwrotu środków, o których mowa w art. 60 pkt 6, ustala się według stanu z dnia powstania naruszeń określonych w art. 189 ust. 3 lub w art. 207 ust. 1. Przywołane regulacje prawne mają także zastosowanie do byłego członka zarządu (art. 116 § 4 Ordynacji podatkowej). Z powyższego wynika zatem, że aby możliwe było skuteczne obciążenie członka zarządu odpowiedzialnością za zobowiązania spółki muszą być spełnione kumulatywnie dwie przesłanki pozytywne, tj.: - dana osoba pełniła obowiązki członka zarządu spółki w okresie, w którym upływał termin płatności zobowiązania podatkowego oraz - egzekucja prowadzona z majątku spółki musi być w całości lub w części bezskuteczna. Odpowiedzialność członka zarządu spółki może natomiast zostać wyłączona pod warunkiem wykazania przez niego istnienia przesłanek negatywnych, takich jak: 1. zgłoszenie we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości lub otwarcie w tym czasie postępowania restrukturyzacyjnego albo zatwierdzenie układu w postępowaniu o zatwierdzenie układu - w rozumieniu ustawy z 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne, - niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez winy członka zarządu, 2. wskazanie przez członka zarządu mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Ciężar wykazania wystąpienia przesłanek uwalniających od odpowiedzialności jest przeniesiony na członka zarządu, zaś organy podatkowe winny poddać weryfikacji i ocenie przedłożone przez stronę dowody na okoliczność wystąpienia przesłanek uwalniających od odpowiedzialności. W uchwale z 10 sierpnia 2009 r. sygn. akt II FPS 3/09 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że w każdym wypadku wydania decyzji na podstawie art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy zobowiązany jest wskazać istnienie przesłanek odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za jej zaległości podatkowe oraz zbadać, czy nie zachodziły przesłanki wyłączające tę odpowiedzialność. W każdym wypadku orzekania o odpowiedzialności członka zarządu organ podatkowy jest zobowiązany zbadać, czy i kiedy wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości, gdyż niezłożenie wniosku o upadłość we właściwym czasie jest jednym z warunków odpowiedzialności członka zarządu na podstawie art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej. Członek zarządu tylko wtedy ponosi odpowiedzialność, kiedy obowiązku złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości nie wypełnił w terminie lub też ponosi winę za jego niedopełnienie. Orzekając o odpowiedzialności członka zarządu spółki na gruncie art. 116 Ordynacji podatkowej organ zobowiązany jest więc wykazać przesłanki pozytywne przewidziane w przywołanym przepisie, tj. pełnienie funkcji członka zarządu w czasie upływu terminu płatności zobowiązania podatkowego oraz bezskuteczność egzekucji z majątku spółki. Nie ulega jednak wątpliwości, że o możliwości orzeczenia odpowiedzialności wobec osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki przesądza kumulatywne zaistnienie obu w/w okoliczności. Organ ponadto zobowiązany jest do oceny przesłanek negatywnych. Uchybienia w procesie ustalenia zaistnienia którejkolwiek z nich świadczy o wadliwości wydanych decyzji i skutkuje wyeliminowaniem ich z obrotu prawnego. Kontrolując zaskarżoną decyzję według wyżej określonych kryteriów sąd doszedł do przekonania, że w realiach sprawy doszło do naruszenia przez organy art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu, w sytuacji niewykazania przez organ zaistnienia drugiej z koniecznych przesłanek pozytywnych orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, a mianowicie okoliczności, że egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna. Organ naruszył również art. 116 § 1 pkt 1 lit. a Ordynacji podatkowej przez brak oceny przesłanki negatywnej i nieustalenie czy i kiedy wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości spółki. W konsekwencji organy naruszyły także art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W wyroku z 16 lipca 2024 r. sygn. III FSK 835/23, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że definicję bezskuteczności egzekucji można wyprowadzić z treści art. 71 § 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, określając ją jako uzasadnione przypuszczenie, że egzekwowana należność pieniężna nie będzie mogła być zaspokojona ze znanego majątku zobowiązanego. Na gruncie przepisów Ordynacji podatkowej przesłanka bezskuteczności egzekucji rozumiana jest jako brak możliwości przymusowego zaspokojenia wierzyciela publicznoprawnego w toku wszczętej i przeprowadzonej przez organ egzekucyjny egzekucji skierowanej do majątku spółki (zob. np. wyrok NSA z dnia 23 marca 2023 r. sygn. III FSK 1795/21). Może być wykazana nie tylko na podstawie postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, ale także w inny sposób. Znajduje to potwierdzenie zarówno w wykładni językowej art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, z którego nie wynikają żadne wymogi co do formalnego stwierdzenia bezskuteczności egzekucji z majątku spółki, jak i wykładni systemowej, opartej na analizie art. 59 § 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Bezskuteczność egzekucji stwierdza się na podstawie okoliczności wynikających z czynności przeprowadzonych w postępowaniu egzekucyjnym. W uchwale z 8 grudnia 2008 r. II FPS 6/08, Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że stwierdzenie przez organ podatkowy bezskuteczności egzekucji, powinno być dokonane po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego. Stwierdzenie bezskuteczności egzekucji ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu. W konsekwencji orzecznictwo sądów administracyjnych prezentuje pogląd, że wykazanie bezskuteczności egzekucji nie wymaga formalnego zakończenia postępowania egzekucyjnego, a okoliczność tę można wykazać za pomocą wszelkich dowodów. Może ona wynikać po prostu z szeregu nieskutecznych czynności egzekucyjnych (zob. np. wyrok NSA z dnia 14 września 2018 r. sygn. II FSK 2190/18). Działania organu muszą jednak nie pozostawiać żadnych wątpliwości co do tego, że egzekwowana wierzytelność nie może być zaspokojona z jakiejkolwiek części majątku spółki (R. Dowgier [w:] Ordynacja podatkowa. Tom I. Zobowiązania podatkowe. Art. 1-119zzk. Komentarz aktualizowany, red. L. Etel, LEX/el. 2025, art. 116). Bezskuteczność egzekucji to stan, który nie rokuje zaspokojenia egzekwowanych należności. Z powyższego wynika, że organ orzekając o odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania podatkowe spółki, jest co do zasady zobowiązany wykazać, że podjęta została próba wyegzekwowania zaległości podatkowych od spółki oraz brak jest majątku z którego egzekucja mogłaby doprowadzić do zaspokojenia wierzyciela podatkowego. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie poglądy powyższe podziela i uznaje jako własne. Dokonując ich przełożenia na realia kontrolowanej sprawy stwierdza, że organ nie wykazał, że w dacie orzekania o solidarnej ze spółką odpowiedzialności skarżącego zaistniał stan bezskuteczności egzekucji prowadzonej wobec dłużnika głównego – spółki. W niniejszej sprawie organ zajmując stanowisko o bezskuteczności egzekucji prowadzonej względem spółki podał, że o bezskuteczności egzekucji w niniejszej sprawie świadczy jednoznacznie postanowienie Sądu Rejonowego w K. sygnatura sprawy [...] [...] z 26 kwietnia 2023 r. dot. wykreślenia Beneficjenta z Krajowego Rejestru Sądowego 26 kwietnia 2023 r. (data uprawomocnienia się postanowienia 5 maja 2023 r.). W ocenie organu powyższe postanowienie stanowi dowód niemożności przeprowadzenia egzekucji przeciwko spółce. W sprawie istotne jest jednak to, że spółka została wykreślona z KRS (utraciła byt prawny) dopiero 26 kwietnia 2023 r. Jak sam organ ustalił natomiast ostateczna decyzja zwrotowa została doręczona Beneficjentowi 23 lutego 2023 r., a 14 dniowy termin na zwrot należności upłynął 9 marca 2023 r. Zatem 10 marca 2023 r. powstała zaległość podatkowa, która nie została uregulowana. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy nie wynika czy w okresie od 10 marca do 26 kwietnia 2026 r. organ podejmował jakiekolwiek czynności mające na celu zaspokojenie wierzyciela. Nie wiadomo czy wobec dłużnika głównego – spółki, w ogóle wystawiono tytuł wykonawczy oraz wszczęto postępowanie egzekucyjne. Organ nie wskazał czy podjęta została chociaż próba wyegzekwowania zaległości od spółki, czy podejmowano czynności mające na celu ustalenie majątku, z którego egzekucja mogłaby doprowadzić do zaspokojenia wierzyciela. Brak również ustaleń o okolicznościach faktycznego prowadzenia działalności przez spółkę oraz otrzymywania z tego tytułu przez nią przychodów. Wymaga podkreślenia, że spółka w likwidacji może prowadzić działalność gospodarczą. Wobec takiej spółki można również prowadzić postępowanie egzekucyjne Skoro w realiach sprawy nie wykazano czy podjęto czynności zmierzające do zajęcia wierzytelności, jak również czy dokonano ustalenia co do realnej możliwości odzyskania obciążających głównego dłużnika zobowiązań wobec organu, to stanowisko o bezskuteczności egzekucji w tym zakresie należy uznać jako przedwczesne. Powyższe uzasadnia stanowisko o naruszeniu art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu. W związku z tym, że organ ma obowiązek przeprowadzić postępowanie dowodowe na okoliczność spełnienia przesłanki bezskuteczności egzekucji z majątku podatnika, czego w kontrolowanej sprawie nie wykazał w sposób pełny, właściwy i poddający się kontroli, sąd stwierdza, że naruszone zostały także przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W kontekście stwierdzenia opisanego wyżej naruszenia wymaga podkreślenia, że instytucja odpowiedzialności osób trzecich – członków zarządu spółki, za zaległości dłużnika głównego – spółki, ma charakter wyjątkowy. Osoby trzecie ponoszą odpowiedzialność za cudzy dług, jednakże odpowiedzialność ta wynikać może wyłącznie z mocy konkretnego przepisu ustawy, a do kręgu tych osób należą wyłącznie podmioty wymienione w art. 110 – art. 117 Ordynacji podatkowej. Odpowiedzialność osób trzecich ma charakter nie tylko solidarny, ale i subsydiarny. Oznacza to, że orzeczenie o odpowiedzialności osób trzecich nie uwalnia dłużnika od tej odpowiedzialności, tylko poszerza krąg podmiotów, od których organ podatkowy może dochodzić zaspokojenia, zatem ma charakter posiłkowy w stosunku do odpowiedzialności podatnika. Odpowiedzialność osoby trzeciej wchodzi w grę, gdy uzyskanie bądź wyegzekwowanie podatku od podatnika jest niemożliwe, bądź w istotny sposób utrudnione. Decyzja w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności może zostać wydana dopiero wtedy, gdy organ podatkowy posiada uzasadnione podstawy do przyjęcia, że pierwotny dłużnik nie wywiązał się z ciążącego na nim zobowiązania, a wysokość tego zobowiązania musi wynikać z decyzji właściwego organu lub z deklaracji. Odnosząc się do naruszenia art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) Ordynacji podatkowej wskazać należy, że członek zarządu, który potencjalnie może odpowiadać jako osoba trzecia, powinien podjąć działania zmierzające do wykazania istnienia negatywnych przesłanek odpowiedzialności osoby trzeciej. Zatem w pierwszej kolejności, to na nim spoczywa obowiązek wykazania tych okoliczności. Uwolnienie się członka zarządu spółki od odpowiedzialności za zaległości spółki może nastąpić bowiem, gdy wykaże on należytą staranność w działaniach zmierzających do wystąpienia o wszczęcie postępowania upadłościowego (układowego). Jednakże w świetle art. 116 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, jeżeli członek zarządu spółki kapitałowej podnosi w toku postępowania, że po jego stronie nie zaistniały przesłanki do ogłoszenia upadłości, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, to obowiązkiem organu podatkowego, a w ślad za tym sądu, powinno być zweryfikowanie tej okoliczności. Innymi słowy, prawidłowa wykładnia przesłanek egzoneracyjnych ustanowionych w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej wskazuje, że w przypadku orzekania o odpowiedzialności członka zarządu organ podatkowy jest zobowiązany zbadać, czy wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości, a jeżeli tak – to kiedy. W wyroku z 10 stycznia 2017 r. sygn. akt II FSK 3737/14 NSA zaprezentował następujący pogląd: "Istotne - z punktu widzenia powołanych wyżej przesłanek ekskulpacyjnych z art. 116 § 1 pkt 1 O.p. - jest pojęcie "właściwego czasu" do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Na gruncie prawa podatkowego brak regulacji w tym zakresie. Właściwy czas na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości to czas, w którym złożenie wniosku zapewnia wszystkim wierzycielom możliwość uzyskania równomiernego, chociaż tylko częściowego, zaspokojenia z majątku spółki. Każdy zatem z członków zarządu powinien zadbać z należytą starannością o ochronę interesów wszystkich wierzycieli zagrożonych stanem niewypłacalności spółki i nie dopuścić, aby niektórzy z wierzycieli zostali zaspokojeni ze szkodą dla innych. Wniosek o ogłoszenie upadłości może być zatem uznany za zgłoszony we właściwym czasie, gdy wykazane zostanie, że zgłaszając go zarząd (członek zarządu) uczynił ze swej strony wszystko, by nie dopuścić do zniweczenia celu postępowania upadłościowego poprzez stworzenie sytuacji, w której tylko niektórzy wierzyciele są zaspokajani kosztem innych." Sąd orzekający w niniejszej sprawie pogląd ten podziela. Niekwestionowane jest, że pojęcie "właściwego czasu" do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości w rozumieniu art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej nie zostało zdefiniowane w przepisach w/w ustawy i w tym zakresie należy odwołać się do przepisów ustawy Prawo upadłościowe. Stosownie do art. 21 ust. 1-3 tej ustawy, dłużnik jest zobowiązany, nie później niż w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Upadłość ogłasza się zaś w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny (art. 10 ustawy Prawo upadłościowe). Dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Domniemywa się, że dłużnik utracił tę zdolność, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące (art. 11 ust. 1a ustawy Prawo upadłościowe). Dłużnik będący osobą prawną jest niewypłacalny także wtedy, gdy jego zobowiązania pieniężne przekraczają wartość jego majątku, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące (art. 11 ust. 2 ustawy Prawo upadłościowe). Z powyższych przepisów wynika, że "właściwy czas" w rozumieniu art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) Ordynacji podatkowej oznacza termin 30 dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że przesłanka egzoneracyjna wymieniona w art. 116 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej odnosi się wyłącznie do zgłoszenia wniosku, a nie do skutku tego wniosku, jakim jest ogłoszenie upadłości. Wniosek należy złożyć wówczas, gdy zaistnieją przesłanki niewypłacalności dłużnika, określone w art. 10 i art. 11 ustawy Prawo upadłościowe. Jeżeli zatem dłużnik nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań, powinien taki wniosek zawsze złożyć. Odróżnić należy przy tym obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości od skuteczności tego wniosku i ogłoszenia tej upadłości przez sąd. Dłużnik ma jedynie obowiązek dokonania oceny, czy wykonuje swoje wymagalne zobowiązania, natomiast oceny, czy faktycznie zaistniały przesłanki do ogłoszenia upadłości władny jest dokonać wyłącznie sąd właściwy w sprawach upadłości. Nawet zatem niewykonywanie wymagalnych zobowiązań wobec jednego wierzyciela nie zwalnia członka zarządu od zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, nie do niego bowiem należy rozstrzygnięcie o zasadności wniosku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2024 r., sygn. III FSK 534/23 oraz wymienione tam orzeczenia). Przesłanki egzoneracyjne związane są zatem z sytuację finansową spółki, która winna podlegać ocenie przez pryzmat przepisów art. 10, art. 11 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 21 ustawy Prawo upadłościowe. Sąd stwierdza, że oceniając omawianą przesłankę egzoneracyjną organ nie sprostał opisanym wyżej obowiązkom. Przede wszystkim nie zbadał czy wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości, a jeżeli tak – to kiedy. W ocenie skarżącego w spółce nie istniał przypadek nawet przejściowych, krótkotrwałych zatorów płatniczych, który mógłby nawet teoretycznie prowadzić do rozważań o konieczności złożenia wniosku o upadłość spółki. "Zaległości" powstały dopiero z chwilą wydania decyzji z 10 sierpnia 2022 r. nr [...]. W ocenie syndyka zatem przed tą datą nie sposób nawet rozważać tych przesłanek. Spółka regulowała wszystkie swoje zobowiązania względem wierzycieli prywatnoprawne oraz publicznoprawne. W tym zakresie, w toku postępowania skarżący złożył wnioski dowodowe o przesłuchanie stron, świadków i powołanie biegłych. Z kolei organ, stwierdzając brak okoliczności wyłączających odpowiedzialność członka zarządu zlikwidowanej spółki A. W. za zaległości tej spółki wskazał, że uchwała nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników o rozwiązaniu spółki poprzez jej likwidacje została podjęta 15 września [...], czyli 2 dni po dacie doręczenia Informacji Pokontrolnej stwierdzającej wystąpienie nieprawidłowości, co potwierdza, że likwidacja spółki miała na celu wyłącznie uniknięcie obowiązku zwrotu dofinansowania. Przesłanką odpowiedzialności członka zarządu sp. z o.o. jest istnienie zaległości podatkowej tej spółki. Okoliczność ta została stwierdzona decyzją zwrotową wydaną przeciwko spółce. Decyzja ta jest ostateczna i prawomocna. Odnosząc się do wniosków dowodowych strony organ stwierdził natomiast, że są one bezzasadne. Wskazał, że Beneficjent nie przedstawił ksiąg rachunkowych, ani żadnych dokumentów obrazujących stan finansów spółki, natomiast zażądał przesłuchania kilkudziesięciu osób, nie uprawdopodabniając nawet czy posiadają jakąkolwiek wiedzę przydatną w toczącym się postępowaniu. We wniosku nie wyjaśniono kim są te osoby, czy wiązała je jakakolwiek relacja ze spółką, ani w jakim okresie miałyby one istnieć. W ocenie organu te okoliczności wskazują podstawę do oceny, że tak sformułowany wniosek zmierza do spowodowania zwłoki w prowadzonym postępowaniu. Z kolei wniosek stron o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu szacowania i oceny technicznej maszyn, nie zasługiwał na uznanie, ponieważ biegły z zakresu szacowania i oceny technicznej maszyn nie posiada wiedzy specjalistycznej dotyczącej sformułowanej przez strony tezy dowodowej, czyli skali zobowiązań spółki, ani podstaw składania wniosku o ogłoszeniu upadłości. Z powyższego wynika, że organ nawet nie podjął próby zweryfikowania twierdzeń skarżącego, że po jego stronie nie zaistniały przesłanki do ogłoszenia upadłości poprzez ustalenie czy wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości spółki, a jeżeli tak – to kiedy. Sąd nie kwestionuje rozstrzygnięcia organu w zakresie składanych wniosków dowodowych przez stronę. Ocena sytuacji finansowej spółki powinna nastąpić przede wszystkim w oparciu o jej dokumentację finansową, w tym księgi rachunkowe, a nie w oparciu o zeznania świadków. Ponadto, zdaniem sądu, ocena sytuacji finansowej spółki przez pryzmat omówionych wyżej przepisów Prawa upadłościowego nie wymaga, wbrew twierdzeniom skarżącego, wiadomości specjalnych. Jednak, wobec nieprzedłożenia przez skarżącego stosownej dokumentacji finansowej, organ dążąc do realizacji swoich obowiązków, powinien wezwać stronę do jej przedłożenia. Weryfikując twierdzenia skarżącego o braku zaległości organ powinien również zwrócić się w toku postępowania o informacje w tym zakresie do urzędu skarbowego czy ZUS -u, a także Krajowego Rejestru Długów. Oczywiście jakkolwiek obowiązkiem organu podatkowego jest dążenie do ustalenia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, co wynika z zawartej w art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej, to obowiązek ten nie ma nieograniczonego charakteru, co wiąże się z tym, że na stronie postępowania współspoczywa ciężar dowodzenia okoliczności sprawy, w szczególności tych, które w ocenie strony są dla niej korzystne. W niniejszej sprawie organ nie podjął jednak nawet próby wyjaśnienia sytuacji finansowej dłużnika głównego – spółki. Istotne natomiast jest, że spółka w likwidacji może prowadzić działalność, uzyskiwać przychody, zaciągać zobowiązania. Wobec takiego podmiotu można również złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości. W sprawie organ nie podjął jednak niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Analiza całego zgromadzonego materiału w sprawie, uzasadnia stwierdzenie, że zebrany w sprawie materiał nie był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia. Kwestia niewypłacalności spółki i określenia właściwego momentu do złożenia ewentualnego wniosku o ogłoszenie jej upadłości powinna zatem zostać ustalona w toku postępowania o przeniesienie odpowiedzialności za zaległości spółki na członków jej zarządu. Wymaga wyjaśnienia, że sąd administracyjny wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Oznacza to, że podstawą orzekania jest materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania. Sąd administracyjny nie dokonuje zatem ustaleń faktycznych w sprawie, a jedynie bada, czy ustalenia faktyczne dokonane przez organy administracji publicznej odpowiadają prawu. Z tych względów jako niezasadne sąd ocenił wnioski dowodowe zawarte w skardze, tym bardziej, że wskazywany przez skarżącego art. 106 § 3 p.p.s.a., jako podstawa prawna do ich przeprowadzenia, nie przewiduje możliwości przeprowadzenia przez sąd administracyjny dowodów z zeznań świadków, nie daje również sądowi możliwości powołania biegłego. Organ prawidłowo natomiast, wbrew twierdzeniom skargi ustalił, że skarżący w momencie powstania naruszeń określonych w art. 207 ust. 1 u.f.p. pełnił funkcję prezesa w zarządzie zlikwidowanej spółki. W celu określenia kręgu osób trzecich, które mogą ponosić odpowiedzialność za zobowiązania zlikwidowanej spółki, organ prawidłowo ustalił datę powstania naruszeń określonych art. 207 ust. 1 u.f.p., tj. 30 czerwca 2021 r. Data ta to dzień zakończenia realizacji Projektu, Nieprawidłowość powstała bowiem w związku z niezrealizowaniem Projektu. A. R. W. pełnił natomiast funkcję prezesa zarządu zlikwidowanej spółki jej istnienia, tj. od 27 czerwca 2014 r. r. do 8 kwietnia 2022 r. tj. do dnia wykreślenia go jako Prezesa Zarządu spółki z Krajowego Rejestru Sądowego. Powyższe ustalenia organu nie zostały przez skarżącego skutecznie podważone, tak jak miało to miejsce wobec wiceprezes zarządu spółki M. W.. Skarżący nie podważył również spełnienia przesłanki odpowiedzialności osoby trzeciej określonej w art. 108 § 2 pkt 2 lit. a Ordynacji podatkowej. Jak już wyżej wskazano, w świetle powołanej regulacji, postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie może zostać wszczęte przed dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. W niniejszej sprawie ostateczna decyzja Zarządu określająca spółce kwotę przypadającą do zwrotu, wraz z należnymi odsetkami, środków przeznaczonych na realizację programów finansowych z udziałem środków europejskich, została doręczona pełnomocnikowi spółki 23 lutego 2023 r., a postępowanie wobec członków zarządu zlikwidowanej spółki zostało wszczęte z urzędu 10 stycznia 2024 r. Spółka została wykreślona z KRS dopiero w kwietniu 2023 r.(wpis uprawomocnił się w maju 2023 r.). W aktach sprawy ponadto brak jest dokumentów, z których, jak twierdzi skarżący wynikałoby, że zarówno w chwili doręczenia pełnomocnikowi spółki decyzji "zwrotowej" wydanej w I instancji z 10 sierpnia 2022 r. nr [...], jak i decyzji utrzymującej ja w mocy z 15 lutego 2023 r. nr [...] spółka nie posiadała zdolności do czynności prawnych z uwagi na brak organów uprawnionych do działania w jej imieniu, co czyniłoby doręczenie tych decyzji nieskutecznym. Z Krajowego Rejestru Sądowego wynika bowiem, że A. W. pełnił funkcję likwidatora spółki od 8 kwietnia 2022 r. do 15 marca 2023 r. Skarżący nie podważył powyższych ustaleń. Prawidłowe są wyjaśnienia organu dotyczące zasad funkcjonowania Krajowego Rejestru Sądowego, w tym przede wszystkim zasady jawności oraz domniemania prawdziwości zawartych w nim danych. Co istotne wszystkie wpisy w KRS są dokonywane na wniosek przedsiębiorcy. W związku z tym, dla ustalenia czy w chwili doręczenie ww. decyzji spółka posiadała organy uprawnione do działania w jej imieniu należało oprzeć się o zamieszczone w KRS zapisy dotyczące spółki. Jeżeli jednak, strona twierdzi, że ww. daty powołania i odwołania A. W. z funkcji prezesa zarządu spółki czy z funkcji likwidatora spółki są inne, miała możliwość przedstawienia uchwały organu spółki w tym zakresie, tak jak miało to miejsce w przypadku M. W., czego jednak nie uczyniła w przypadku A. W.. Skarżący wprawdzie w skardze wnioskował o przeprowadzenie dowodów z wszystkich dokumentów zgromadzonych w KRS dla ustalenia daty pełnienia przez każdą ze stron funkcji w organach spółki, jednak dokumentów tych nie przedstawił, podobnie jak w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. Uwagę sądu zwraca niekonsekwencja skarżącego pomiędzy eksponowanym stanowiskiem w zakresie braku zdolności spółki do czynności prawnych, a podejmowanymi działaniami przez spółkę. Jak już wyżej wskazano obie decyzje "zwrotowe" zostały odebrane przez pełnomocnika spółki. Co więcej pełnomocnik ten złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji "zwrotowej" wydanej w I instancji, a następnie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję "zwrotową" z 15 lutego 2023 r. nr [...]. Postanowieniem z 16 sierpnia 2023 r. sygn. akt I SA/Ke 177/23 skarga spółki została odrzucona przez sąd. Powodem takiego rozstrzygnięcia sądu było nieuzupełnienie braków formalnych skargi. Wbrew twierdzeniom skarżącego sąd ww. postanowieniem nie umorzył postępowania z uwagi na brak zdolności sądowej i procesowej strony. Z resztą w dacie wydania tego postanowienia spółka już nie istniała. Wpływu na ocenę spełnienia przesłanki z art. 108 § 2 pkt 2 lit. a Ordynacji podatkowej nie ma okoliczność złożenia przez skarżącego i uczestniczkę postępowania wniosku o wszczęcie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...]. W dacie wydania zaskarżonej decyzji w obrocie prawnym istniało bowiem ostateczne postanowienie Zarządu Województwa z 14 maja 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji, z uwagi na brak interesu prawnego wnioskodawców. Stanowiska organu dotyczącego istnienia w obrocie prawnym decyzji "zwrotowej" nie podważa ponadto wskazywana w skardze decyzja Zarządu z 22 stycznia 2025 r. nr [...] stwierdzająca nieważność decyzji "zwrotowej" Zarządu, wydanej wobec spółki 17 maja 2023 r. nr [...]. Decyzja nr [...] dotyczyła bowiem innego projektu spółki oraz została wydana w innym stanie faktycznym niż kontrolowana decyzja, tj. po wykreśleniu spółki z KRS. Wymaga też podkreślenia, że sąd rozpoznając skargę na decyzję związany jest granicami sprawy i nie może orzekać w zakresie innych decyzji niż te, których dotyczy skarga. Z tych względów wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Zarządu nr [...] oraz nr [...] jest niezasadny. Sąd, z tych samych względów, nie odnosi się również do zawartych w uzasadnieniu skargi zarzutów merytorycznych przeciwko decyzji "zwrotowej". W ramach rozpoznawanej sprawy istniała jedynie możliwość zweryfikowania przesłanek warunkujących wszczęcie postępowania w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej oraz wystąpienia przesłanek pozytywnych uzasadniających odpowiedzialność bądź negatywnych zwalniających od takiej odpowiedzialności (zawartych w art. 116 Ordynacji podatkowej), bez możliwości podważania ustaleń dokonanych w pierwotnym postępowaniu zwrotowym. Stanowisko zawarto w wyroku TSUE z 27 lutego 2025 r. C – 277/24 nie ma w sprawie zastosowania. Istota powołanego orzeczenia TSUE sprowadza się do określenia skutku prowadzenia postępowania podatkowego bez udziału osoby, która odpowiadać ma następnie solidarnie za zobowiązanie powstałe w pierwszym z tych postępowań. Trybunał, odpowiadając na pytanie prejudycjalne z zakresu podatku VAT, opowiedział się za prymatem prawa do obrony i potrzebą zapewnienia takiej osobie niezbędnych uprawnień procesowych. Nie może ono jednak odnosić bezpośredniego skutku w stosunku do osób zarządzających spółką i ponoszących odpowiedzialność za zobowiązania spółki z tytułu naruszenia prawa związanego z pobraniem bądź wydatkowaniem środków na realizację programów finansowanych ze środków europejskich. Zobowiązanie zwrotowe beneficjenta środków europejskich różni się istotnie od zobowiązań podatkowych. W tym bowiem przypadku stosunek podstawowy nie wynika z bezpośrednio z przepisu prawa, znajdującego ewentualnie potwierdzenie w drodze decyzji administracyjnej, lecz z zawarcia umowy – a zatem z zawartego pomiędzy organem a beneficjentem kontraktu. Beneficjent, z własnej inicjatywy, uzyskuje w drodze umowy określoną korzyść z obowiązkiem rozliczenia się. Na poszczególnych etapach, tj. dążenia do uzyskania środków, zawarcia umowy, a także jej wykonywania beneficjent angażuje w tym celu w różnym stopniu swoje organy. Z kolei sama realizacja przedsięwzięcia zakłada podejmowanie, zmierzających do wywołania określonego efektu czynności faktycznych i prawnych przez osoby uprawnione do reprezentacji spółki. Daje się zatem zaobserwować, że prezes zarządu jest, a przynajmniej powinien być w pełni zorientowany w spoczywających na beneficjencie powinnościach i uczestniczyć w ich wykonaniu, w tym kierowanych wobec spółki czynnościach kontroli realizacji projektu i stosownym reagowaniu na wykryte uchybienia. Dostrzeżonym przez organ nieprawidłowościom powinno towarzyszyć należyte ich wyjaśnienie przez spółkę i aktywne działanie mające na celu naprawę powstałych uchybień, o ile jest to w danej sytuacji możliwe. Umowny charakter uprawnienia beneficjenta zakłada przecież, wynikające z obowiązującego w ramach zobowiązań wzajemnych, współdziałanie stron w wykonaniu umowy (art. 354 § 1 i 2 k.c.). Na dalszym etapie sporu obrona stanowiska spółki może w szczególności przybrać postać czynności procesowych w prowadzonym wobec spółki postępowaniu administracyjnym. Konsekwencje wystąpienia nieprawidłowości uruchamia postępowanie administracyjne i wydanie decyzji na podstawie art. 207 ust. 9 u.f.p., a w konsekwencji – ryzyko poniesienia odpowiedzialności za powstałe w ten sposób zobowiązanie publicznoprawne wobec odpowiedniego stosowania przepisów Ordynacji podatkowej stosownie do art. 67 u.f.p. I choć Trybunał orzekł, że prawo Unii wymaga, by osoba, wobec której prowadzona jest procedura przypisania solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe, miała możliwość zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się przed organem podatkowym, to mając na uwadze powyższe rozważania należy wskazać, że twierdzenie to abstrahuje od okoliczności faktycznych niniejszej sprawy. Skarżący – jako osoba reprezentująca beneficjenta jako prezes zarządu spółki oraz jej likwidator, brał czynny udział w postępowaniu administracyjnym zmierzającym do określenia wysokości dofinansowania podlegającego zwrotowi. Miał on pełną możliwość, a przy zachowaniu należytej staranności wręcz obowiązek, przedstawienia w tym postępowaniu dowodów, w tym dokumentów potwierdzających prawidłową realizację projektu (por. wyrok NSA z 27 listopada 2025 r. sygn. akt I GSK 900/25; CBOSA). Ponownie rozpoznając sprawę organy będą zobowiązane uwzględnić wyżej przedstawione stanowisko sądu w zakresie dotyczącym wykazania pozytywnej przesłanki bezskuteczności egzekucji wobec spółki oraz oceny przesłanki egzoneracyjnej przez zbadanie czy wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości spółki, a jeżeli tak – to kiedy. Sąd nie odniósł się do wniosku o zmianę terminu rozprawy, ponieważ jego autor nie został ujawniony w toku postępowania jako pełnomocnik czy pełnomocnik substytucyjny strony. Stosowne pełnomocnictwo nie zostało także dołączone do wiadomości e-mail. Skarga oraz pismo procesowe z 28 listopada 2025 r., zostało podpisane przez adw. M. N.. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi adw. M. N. przedłożył pełnomocnictwo do reprezentowania zarówno skarżącego jaki i uczestniczki postępowania. Dopiero 28 stycznia 2026 r. (data stempla pocztowego 23 stycznia 2026 r.), już po rozprawie, do sądu wpłynęło pismo procesowe z załączonym pełnomocnictwem substytucyjnym dla adw. T. F.. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 p.p.s.a., sąd orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego (wpis od skargi – 500 zł, wynagrodzenie pełnomocnika – 480 zł, opłata od pełnomocnictwa – 17 zł) w pkt 3 sentencji wyroku, sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 w zw. z art. 202 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r., poz. 1964).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło