I SA/Ke 623/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędziowie Sędzia WSA Danuta Kuchta, Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Adamczyk, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi K. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych oddala skargę. ISA/Ke 623/12 Uzasadnienie 1.1 Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2012r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzje Prezydenta Miasta S. z dnia [...] 2012r. odmawiającą K. O. umorzenia zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2008 – 2011 w kwocie [...] zł. 1.2 W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał , że K.O. w dniu 9 stycznia 2012r. złożył wniosek o umorzenie zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości za lata 2008 – 2011. W uzasadnieniu wniosku powołał się na śmierć współmałżonki w 2007r. , trwającą przewlekle egzekucje komorniczą wyroku sądowego, oraz trudną sytuacje ekonomiczną miasta i regionu. Wskazał nadto, że jego jedynym źródłem utrzymania jest renta rodzinna w wysokości 488,17 zł. 1.3 Organ ustalił, że K. O. posiada stałe źródło dochodu w postaci renty rodzinnej w wysokości 792,68 zł ( po potrąceniach 488,17 zł), prowadzi działalność gospodarczą ( zawieszoną od dnia 30 IX 2011 do dnia 30 VI 2012r.) a w bieżącym utrzymaniu pomaga mu matka. Nadto skarżący jest właścicielem nieruchomości położonej w S. o pow. 540 m kw. zabudowanej budynkiem o pow. 56 m kw. oraz lokalu mieszkalnego o pow. 51,08 m kw. Z załączonego do akt sprawy wyroku Sądu Rejonowego w Starachowicach z dnia 11 czerwca 2003r. wynika, że na jego rzecz zasądzono kwotę 10.000 zł. 1.4 W tak ustalonym stanie faktycznym organ wskazał że brak jest przesłanek uzasadniających zastosowanie wobec K. O. dobrodziejstwa umorzenia zaległości podatkowych. Artykuł 67a § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) wskazuje, że w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy , na wniosek podatnika może umorzyć w całości lub części zaległości podatkowe. Ważni interes podatnika to sytuacja w jakiej podatnik znalazł się nagle i której nie mógł przewidzieć ani jej zapobiec. Natomiast pod pojęciem interesu publicznego rozumie się pewną potrzebę (dobro), której zaspokojenie winno służyć zbiorowości lokalnej. Nadto interes podatnika powinien być słuszny w rozumieniu obiektywnym , nie może być wyprowadzany z własnego przekonania opartego na poczuciu subiektywnej krzywdy. Ze względu na konstytucyjną zasadę powszechności opodatkowania przyznanie ulgi w zapłacie podatku winno być spowodowane działaniem czynników , na które podatnik nie miał wpływu ( np. wyroki : ISA/Gd 1563/99, ISA/Ka 498/00 , ISA/Kr 1977/98). 1.5 Oceniając zebrany materiał dowodowy organ wskazał, że po stronie skarżącego brak przesłanki ważnego interesu co oznacza brak możliwości zastosowania dobrodziejstwa umorzenia zaległości podatkowych. Powoływanie się przez skarżącego na trudności ekonomiczne w prowadzonej działalności gospodarczej spowodowane m.innymi przewlekle prowadzona egzekucją nie stanowią ważnego interesu w rozumieniu powołanego wyżej przepisu. Kolegium podniosło nadto, że trudności finansowe czy problemy zdrowotne dotyczą w mniejszym lub większym stopniu każdego podatnika. Nadto wskazało, że skarżący nie może być uznany za osobę ubogą skoro posiada majątek nieruchomy w postaci zabudowanej działki gruntu i własnego mieszkania. Podatek od nieruchomości jest podatkiem majątkowym zależnym tylko od faktu posiadania nieruchomości a nie od tego czy nieruchomość przynosi zyski lub straty. Na koniec wskazano, że skarżący nie może skorzystać z pomocy de minimis albowiem zgodnie z rozporządzeniem Komisji WE nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz.Urz. UE L 379) wykluczona została możliwość przyznania takiej pomocy podmiotom gospodarczym znajdującym się w trudnej sytuacji ekonomicznej czyli tzw. przedsiębiorstwom zagrożonym ( art. 1 pkt 1 lit. h rozp.). Oznacza to, że powoływanie się przez K. O. na trudną sytuację ekonomiczną i z tego punktu widzenia nie mogło przynieść skutku. 2.1 Na powyższe rozstrzygnięcie K.O. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniósł w niej o uchylenie zaskarżonej decyzji, podnosząc, że organ nie uwzględnił trudności z jakimi borykał się jako przedsiębiorca. Wskazał, ze trudności w prowadzeniu działalności gospodarczej doprowadziły do powstania zaległości podatkowych. Na poparcie swoich twierdzeń załączył do skargi plik dokumentów. Nadto wniósł o umorzenie przez sąd zaległości tak za lata objęte wnioskiem jak i za lata następne tj. 3 kwartały roku 2012. 3.1 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wnosząc i wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył co następuje: 4.1 Skarga nie jest zasadna gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu. 4.2 Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem ( art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz.U.Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Oznacza to, że wyeliminować z obrotu prawnego można jedynie rozstrzygnięcie naruszające prawo w sposób o jakim mowa w art. 145 § 1 ust. 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U.Nr 153, poz. 1270 ze zm.). 4.3 Skarga w istocie zarzuca niedokładne rozważenie przez organy podatkowe stanu faktycznego sprawy co w konsekwencji doprowadziło do niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego poprzez uznanie, że po stronie skarżącego brak jest ważnego interesu w rozumieniu art. 67a § 1 pkt 3 ord. pod. Podstaw umorzenia powstałych zaległości skarżący upatrywał w trudnościach w prowadzeniu działalności gospodarczej wynikających z ogólnej sytuacji ekonomicznej kraju i regionu jego zamieszkiwania. Zdaniem organu przyczyny niepowodzenia prowadzonej przez skarżącego działalności nie mają znaczenia dla odmowy bądź umorzenia powstałych zaległości podatkowych. 4.4 Zdaniem Sądu organ poprawnie ustalił i rozważył stan faktyczny sprawy , które to ustalenia Sąd przyjmuje za własne , w związku z czym nie doszło do naruszenia przepisów Działu IV roz. 1 i 11 ord. pod. Ustalając stan faktyczny organ przeanalizował sytuację ekonomiczną i osobistą skarżącego. Wskazał przy tym tak na jego dochody i majątek nieruchomy jak i na przysługujące skarżącemu trudne w egzekucji wierzytelności. Poprawny jest wniosek organu, że biorąc pod uwagę stan majątkowy skarżącego trudno uznać go za katastrofalny a tylko taki mógłby ewentualnie stanowić przesłankę ważnego interesu o jakim mowa w art. 67 a §1 pkt 3 ord. pod. 4.5 Poprawne rozstrzygnięcie sprawy wymaga analizy użytych przez ustawodawcę w art. 67a § 1 pkt 3 ord. pod. niedookreślonych pojęć jakimi są : "ważny interes podatnika" i " interes publiczny". Pojęcia te wskazują bowiem sytuacje faktyczną , w której można dokonać umorzenia zaległości. Orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje jak należy pojęcia te rozumieć. Ma racje organ, że ważnego interesu podatnika , jako przesłanki umorzenia zaległości podatkowej nie można utożsamiać z jego subiektywnym przekonaniem o potrzebie umorzenia zaległości. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w orzeczeniu II GSK 1000/09 (LEX nr 74048) pojęcia ważnego interesu nie można upatrywać wyłącznie w dolegliwości finansowej jakiej doświadcza strona w związku z koniecznością wywiązania się z ciążących na niej zobowiązaniach. Również poprawnie organ wskazał, że niepowodzenie przedsięwzięcia gospodarczego nie może być rozpatrywane w kategorii "ważnego interesu" albowiem przy ocenie istnienia tego interesu w świetle art. 67a § 1 pkt 3 ord. pod. przyczyny które doprowadziły do powstania zaległości nie maja znaczenia (patrz dostępne w bazie CBOSA na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl , orzeczenie II FSK 1652/10). Nadto poprawnie organ wskazał, że podatek od nieruchomości jest podatkiem o charakterze majątkowym, wynikającym z samego faktu posiadania majątku co oznacza, że nawet brak korzyści z tytułu jego posiadania nie ma wpływu na wymiar i realizację tego podatku ( patrz orzeczenie I SA/Wr 1795/11 cyt. baza CBOSA). W wyroku z dnia 18 kwietnia 2012r. II FSK 2118/10 (baza CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że ogólną dyrektywą interpretacyjną przy wykładni pojęcia "ważnego interesu podatnika" powinno być uznanie wyjątkowości instytucji przyznawania wszelkich ulg w spłacie zobowiązań. Należy bowiem mieć na uwadze, że wpływy z podatków przeznaczone są na realizacje różnych celów społecznych. Oznacza to że chodzi o sytuacje wyjątkowe , losowe, niezależne od działań podatnika np. klęskę żywiołową czy nagłą ciężką chorobę. Prawidłowe jest ustalenie , że w sprawie sytuacja taka nie zaszła albowiem podatnik dysponuje stałym choć niewielkim świadczeniem, prowadzi działalność gospodarczą a jego stan zdrowia choć obarczony schorzeniami nie wyklucza aktywności życiowej czy zawodowej. Nadto co istotne skarżący posiada majątek nieruchomy, który może wykorzystać w sposób przynoszący mu korzyści finansowe. Inne rozumienie tego pojęcia doprowadziłoby do uznania, że każdy podatnik znajdujący się w trudnej sytuacji ekonomicznej bądź osobistej spełniałby przesłanki do uzyskania ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, co oczywiście pozostawałoby w sprzeczności z konstytucyjną zasadą powszechności opodatkowania. Orzecznictwo wypracowało jednolity pogląd definiujący na potrzeby analizowanego przepisu pojęcie "interesu publicznego" rozumianego jako dyrektywa postępowania nakazującą respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo , zaufanie do organów władzy, równość traktowania osób w podobnej sytuacji, czy realizację zobowiązań podatkowych ( patrz baza CBOSA orzeczenia: ISA/Ka 577/00 , IIISA 1838/01, IIISA 659/01, ISA/Bd 852/11). Prawidłowy jest zatem pogląd organu, że tak rozumiany interes publiczny nie przemawia za umorzeniem spornych zaległości. Z przedłożonych akt sprawy wynika bowiem, że w przeszłości skarżący korzystał z dobrodziejstwa umorzenia zaległości w latach 2007 i 2008 z uwagi m.innymi na śmierć żony. Mimo to nadal nie płaci swoich zobowiązań w podatku dochodowym, podatku VAT, oraz w składkach na ubezpieczenie społeczne , zdrowotne i fundusz płacy za lata 2000 – 2006 ( patrz decyzja ZUS nr [...] z dnia [...].2011). Z powyższego wynika, że dla skarżącego zasadą stało się niepłacenie swoich zobowiązań wobec państwa co jest sprzeczne z interesem publicznym o jakim mowa w art. 76a § 1 pkt 3 ord. pod. 4.6 Skarżący domagał się udzielenia ulgi jako przedsiębiorca co oznacza , że w jego sprawie zastosowanie miał przepis art. 67 a i b ord. pod. Nie jest na tle orzecznictwa NSA kontrowersyjny pogląd, że w wypadku osoby prowadzącej działalność gospodarczą dla rozpoznania wniosku o udzielenie ulgi zastosowanie ma art. 67 b łącznie z art. 67 a ord. pod. W razie zatem stwierdzenia przez organ podatkowy w prowadzonym postępowaniu, że nie ma podstaw do udzielenia ulgi , ponieważ nie przemawia za tym ważny interes podatnika traci sens ustalenie czy ulga ta jest dopuszczalną pomocą publiczną (np. wyrok NSA II FSK 610/09 baza CBOSA). W związku z powyższym organ niepotrzebnie rozpatrywał wniosek w tym kontekście tj. dopuszczalnej pomocy publicznej. Uchybienie to nie miało jednak żadnego wpływu na treść rozstrzygnięcia wobec prawidłowego ustalenia braku po stronie skarżącego przesłanek o jakich mowa w omawianym wyżej art. 76a ord. pod. 4.7 Jak wskazano w pkt 4.2 zakres kognicji sądów administracyjnych sprowadza się do kontroli działalności organów administracji publicznej co oznacza, że sąd ten nie może samodzielnie rozstrzygać spraw. W tego względu wniosek skarżącego o umorzenie zaległości tak za okres objęty decyzją jak i rok 2012 nie mógł być uwzględniony. 4.8 Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.