I SA/Ke 623/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie : Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Grabowska po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu oraz do złożenia pełnomocnictwa w sprawie ze skargi J. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu postanawia 1. odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu oraz do złożenia pełnomocnictwa, 2. zwrócić stronie skarżącej uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 (słownie: sto) zł. J. S. reprezentowany przez adwokata K. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu. Postanowieniem z 22 grudnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, działając w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 oraz art. 220 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), zwanej dalej ustawą p.p.s.a. odrzucił skargę w niniejszej sprawie, albowiem pomimo wezwania, skarżący w wyznaczonym terminie nie uzupełnił braków formalnych skargi poprzez złożenie żądanego pełnomocnictwa procesowego oraz nie uiścił wpisu od skargi. Przesyłka zawierająca wezwanie do uiszczenia wpisu oraz przedłożenia pełnomocnictwa skierowana do pełnomocnika skarżącego na adres wskazany w skardze nie została podjęta w terminie i wróciła do Sądu, z adnotacją o podwójnym awizowaniu, 21 listopada 2017 r. i powtórnie 29 listopada 2017 r. oraz informacją, że awiza były umieszczone przez listonosza w skrzynce oddawczej, a przesyłka została złożona w placówce pocztowej Sopot 1. Przesyłka została uznana za doręczoną w sposób prawidłowy 5 grudnia 2017 r. Odpis postanowienia o odrzuceniu skargi wniesionej przez J.S.doręczono pełnomocnikowi skarżącego 29 grudnia 2017 r. W dniu 5 stycznia 2018 r. pełnomocnik skarżącego nadał w placówce pocztowej pismo zawierające wniosek o przywrócenie terminu do wykonania zobowiązania wraz z wykonaniem zobowiązania tj. uiścił wymagany wpis od skargi i przedłożył żądane pełnomocnictwo procesowe. Uzasadniając wniosek pełnomocnik oświadczył, że nie otrzymał przedmiotowego wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi, a także informacji o awizowaniu pisma przez Pocztę Polską. Wskazał, że zareklamował przesyłkę. Ponadto oświadczył, że o przedmiotowej przesyłce dowiedział się w dniu otrzymania postanowienia WSA w K. o odrzuceniu skargi. W załączeniu pełnomocnik nadesłał brakujący odpis pełnomocnictwa procesowego oraz polecenie przelewu dokumentujące uiszczenie wpisu od skargi w kwocie 100 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Możliwość przywrócenia terminu przewiduje art. 86 § 1 i 2 ustawy p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny jego uchybienia. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, § 2 i § 4 ustawy p.p.s.a.). Warunki powyższe muszą być spełnione łącznie, aby wniosek mógł zostać rozpatrzony pozytywnie. Na wstępie należy stwierdzić, że skarżący dokonał czynności, której uchybiono. Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu uiścił wymagany wpis od skargi i przedłożył żądane pełnomocnictwo procesowe. Wniosek o przywrócenie terminu nie mógł jednak zostać uwzględniony z innego powodu. Pełnomocnik skarżącego twierdził, że o uchybieniu terminu dowiedział się z postanowienia o odrzuceniu skargi z 22 grudnia 2017 r., które otrzymał 29 grudnia 2017 r. Nawet jeżeli przyjąć, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie, nie została spełniona przesłanka w postaci uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. Wskazać należy, że zgodnie z poglądami wyrażonymi w orzecznictwie, jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można się domagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Natomiast przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. wyrok NSA z 20 maja 1998 r., sygn. akt I SA/Ka 1718/96, niepubl.). W orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (por. wyrok NSA z 4 czerwca 2002 r., sygn. akt II SA/Ka 1977/00, niepubl.) Tak więc zainteresowany przywróceniem terminu ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinien uwiarygodnić odpowiednią argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niego niezależna. W orzecznictwie do niezawinionych przyczyn uchybienia terminowi zalicza się z reguły przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. wyrok NSA z 3 sierpnia 2001 r., sygn. akt I SA/Wr 676/99, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy ocenie braku winy przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy, przy uwzględnieniu uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. W ocenie Sądu, skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, nie wykazała okoliczności potwierdzających brak jej winy w uchybieniu terminu do złożenia żądanego pełnomocnictwa procesowego oraz uiszczenia wpisu od skargi. Jako powód uchybienia terminu pełnomocnik skarżącej podał nieotrzymanie wezwania oraz brak informacji o awizowaniu przedmiotowej przesyłki, czyli nieprawidłowości w doręczeniu. Stosownie do postanowień art. 73 § 1 ustawy p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72 ustawy p.p.s.a. pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zgodnie z § 2 powołanego przepisu zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej a, gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 73 § 3 ustawy p.p.s.a.). W przypadku niepodjęcia pisma, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 ( art. 73 § 4 ustawy p.p.s.a.). Dokonanie doręczenia w trybie art. 73 § 4 ustawy p.p.s.a., stanowiące rodzaj fikcji prawnej, stwarza domniemanie doręczenia pisma i wyznacza początek biegu terminu do podjęcia czynności prawnej. Fikcja doręczenia na podstawie powołanego przepisu, w istocie sprowadza się do stwierdzenia, że strona odebrała przesyłkę, podczas gdy fizycznie do takiego odbioru nie doszło. Domniemanie faktyczne wynikające z art. 73 § 4 ustawy p.p.s.a. może być obalone wówczas, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością. Podkreślić szczególnie należy, w kontekście twierdzeń pełnomocnika, że ze znajdującej się w aktach sprawy przesyłki pocztowej zwróconej do nadawcy jako niepodjętej w terminie wyraźnie wynika, że z powodu niemożności doręczenia adresatowi 21 listopada 2017 r. przesyłkę poleconą pozostawiono w placówce pocztowej, a zawiadomienie o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Na przedmiotowej przesyłce widnieje również adnotacja o powtórnym awizowaniu 29 listopada 2017 r., a także informacja o zwrocie ww. przesyłki jako niepodjętej w terminie 7 stycznia 2018 r. Obok powyższych informacji znajdują się stosowne stemple pocztowe oraz podpisy doręczającego. Potwierdzenie odbioru stanowi natomiast dokument urzędowy, który jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Przedmiotowe domniemanie może być obalone, jednakże w postępowaniu obalone nie zostało. W ocenie Sądu, twierdzenie pełnomocnika skarżącego w przedmiocie braku informacji o awizowaniu przesyłki są jednostronne i nie zostały zobiektywizowane. Jak już wyżej wskazywano domniemanie faktyczne doręczenia pisma w trybie art. 73 § 4 ustawy p.p.s.a. może być obalone, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością, zaś jedną z możliwości służących obaleniu tego domniemania jest przeprowadzenie procedury reklamacyjnej. W przedmiotowej sprawie jednak, mimo że pełnomocnik skarżącej wskazał, że przesyłka została zareklamowana w tut. Sądzie nie zostały złożone żadne pisma na okoliczność wskazania wyników rozpatrzenia reklamacji przez operatora pocztowego, a ani nawet rozpoczęcia procedury reklamacyjnej. Z uwagi na to, że pełnomocnik skarżącego nie przedłożył żadnych dokumentów na uprawdopodobnienie okoliczności nie otrzymania informacji o awizowaniu przesyłki, należy uznać, że jego stanowisko sprowadza się w zasadzie do gołosłownego oświadczenia. Z kolei, obalenie fikcji doręczenia tylko na podstawie takiego twierdzenia prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji z art. 73 § 4 ustawy p.p.s.a. W każdej bowiem sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizo poprzez zwykłe oświadczenie, że nie miała miejsca próba doręczenia przesyłki (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r., sygn. akt I OZ 971/12, LEX OnLine). Ze wskazanych względów uznać zatem należało, że doręczenie skarżącemu wezwania do uiszczenia wpisu oraz przedłożenia pełnomocnictwa w sposób zastępczy, określony w art. 73 § 4 ustawy p.p.s.a. było skuteczne i niewadliwe. Mając powyższe na uwadze, zdaniem Sądu, nieodebranie przez pełnomocnika skarżącej korespondencji wskazuje jednoznacznie na brak należytej dbałości o swoje sprawy, a tym samym nie można uznać, że nie zaistniała w sprawie przesłanka winy. Zauważyć należy, że kwestionowana przesyłka nadana została przez Sąd na adres Kancelarii Prawnej wskazanej przez profesjonalnego pełnomocnika skarżącgo, a niepodjęcie przesyłki skierowanej na adres podany w postępowaniu następuje z winy pełnomocnika reprezentującego stronę. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że w przypadku, gdy strona reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika, to jego brak winy jest warunkiem przywrócenia terminu przez sąd, bowiem to na nim spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Jednocześnie, kryterium należytej staranności jest podwyższone, gdyż profesjonalny pełnomocnik posiada stosowne przygotowanie i znajomość procedur, zapewniające prawidłowe prowadzenie sprawy. Oznacza to, że dla przyjęcia winy pełnomocnika wystarczy nawet lekkie niedbalstwo (postanowienie NSA z 24 marca 2009 r., II OZ 256/09, LEX nr 574453). Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadnia niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa (postanowienie NSA z 9 czerwca 2011 r., I OZ 402/11). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 86 § 1 ustawy p.p.s.a. w związku z art. 87 ustawy p.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.