I SA/Ke 718/10
WyrokWSA w Kielcach2011-02-17
Skład orzekający: Artur Adamiec, Janusz Bociąga, Danuta Kuchta
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym opłat za parkowanie w strefie płatnego parkowania, organ egzekucyjny jest zobowiązany do ustalenia faktycznego użytkownika pojazdu, czy może domniemywać, że jest nim właściciel (współwłaściciel), a ciężar dowodu spoczywa na właścicielu?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie jest zobowiązany do ustalania faktycznego użytkownika pojazdu, który zaparkował w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia opłaty. Może on domniemywać, że korzystającym był właściciel (współwłaściciel) pojazdu, zgodnie z art. 33 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ciężar udowodnienia, że pojazdem korzystała inna osoba, spoczywa na właścicielu. W przypadku współwłasności, zobowiązania związane z pojazdem, w tym opłata dodatkowa, obciążają solidarnie wszystkich współwłaścicieli, zgodnie z art. 370 k.c.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta odmawiające uznania zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego dotyczącego opłat za parkowanie. Skarżący zarzucił błąd co do osoby zobowiązanego, twierdząc, że pojazdem mogły korzystać inne osoby niż on sam. Organy administracyjne uznały zarzuty za nieuzasadnione, wskazując na domniemanie korzystania przez właściciela i brak dowodów przedstawionych przez skarżącego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędziowie Sędzia SO (del.) Janusz Bociąga (spr.),, Sędzia WSA Danuta Kuchta, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Adamczyk, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 lutego 2011r. sprawy ze skargi R.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Postanowieniem z dnia [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. nr [...]utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia [...].[...] w przedmiocie odmowy uznania zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego za uzasadnione.
W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wskazało, że postanowieniem z dnia [...]Prezydent Miasta K. uznał za nieuzasadnione zarzuty R. S. zawarte w piśmie z dnia 28 stycznia 2010 roku w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
Fakt nieuiszczenia opłat za parkowanie pojazdu samochodowego TK 36606 w strefie płatnego parkowania został stwierdzony przez pracowników Miejskiego Zarządu Dróg. Zobowiązany nie posiadał w pojeździe samochodowym za przednią szybą wykupionej karty postojowej jak również dokumentu upoważniającego do nieograniczonego czasu parkowania w SPP w K.. Zawiadomienia - wezwania nałożono zgodnie z § 15 Regulaminu Strefy Płatnego Parkowania w K., stanowiącego Załącznik Nr 3 do uchwały Nr XX/338/2003 Rady Miejskiej w K. z dnia 27 listopada 2003r. z późn. zm.
Przed wystawieniem tytułu wykonawczego wierzyciel przesłał zobowiązanemu upomnienie nr MZD/WFK/313/UP296a/07 z dnia 17 października 2008r. zawierające wezwanie do wykonania obowiązku wpłacenia należności wymienionych w zestawieniu na kwotę 2.558,80 zł z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego.
Z uwagi na fakt, że pojazd samochodowy Fiat Siena o nr TK 36606, którego współwłaścicielem jest R. S., był zaparkowany w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia stosownych opłat, a zobowiązany nie przedstawił konkretnych dowodów wskazujących na inne osoby kierujące pojazdem w datach nałożenia opłat dodatkowych, jest on zobowiązanym do zapłaty należności wskazanych w upomnieniu oraz tytule wykonawczym.
Współwłaścicielem Fiata Siena jest teściowa R. S. J. P., w stosunku do której umorzono postępowanie egzekucyjne 29 października 2009r.
Na postanowienie organu pierwszej instancji zażalenie złożył R. S., wnosząc o jego uchylenie. Zarzucił, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia jest błędne, bowiem drugi współwłaściciel pojazdu marki Fiat Siena o nr rej. TK 36606, J. P., nigdy nie wskazywała, że jedynym użytkownikiem przedmiotowego pojazdu był R. S.. Wskazała również inne osoby jak choćby E. S.. Według wiedzy zobowiązanego, z pojazdu korzystały następujące osoby; J. P., R. S., E. S., K. S., I. S. i inni. Wyjaśnił, że w dniach wskazanych w upomnieniu przebywał w zakładzie pracy, na co załącza dowody w postaci listy obecności za lata 2005-2006. Zarzucił, że organ nie podjął żadnych czynności zmierzających do ustalenia prawidłowego stanu faktycznego w sprawie, bowiem nie doprowadził do ustalenia osób faktycznie zobowiązanych do uiszczenia opłaty dodatkowej. Dodał, że organ naruszył zasadę szybkości postępowania wyrażoną w przepisie art. 12 kpa, bowiem ustalenie obecnie, który ze współwłaścicieli bądź innych osób korzystał z przedmiotowego pojazdu w konkretnych dniach, było możliwe w ciągu kilku tygodni od zdarzenia a nie kilku miesięcy czy też lat.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., badając sprawę w trybie zażaleniowym, powołało w pierwszej kolejności art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, i podniosło, że w przedmiotowej sprawie podniesiony został zarzut z przepisu art. 33 pkt 1, 4 i 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a mianowicie - nieistnienie obowiązku, błąd co do osoby zobowiązanego oraz niedopuszczalność egzekucji.
Rolą zarzutów wnoszonych na podstawie art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia o charakterze merytorycznym odnoszącego się bezpośrednio do obowiązków zobowiązanego. Podnoszone w zażaleniu na postanowienie okoliczności, zdaniem Kolegium, nie mogą w oparciu o obowiązujące przepisy prowadzić do zmiany stanowiska wyrażonego przez Prezydenta Miasta K. w kwestionowanym postanowieniu.
Odnosząc się do zarzutu nieistnienia obowiązku organ stwierdził, że zarzut ten nie jest zasadny, bowiem obowiązek ponoszenia opłat za pozostawienie pojazdu w Strefie Płatnego Parkowania wynika z przepisów prawa, bez potrzeby jego konkretyzacji w drodze aktu indywidualnego np. decyzji. Opłata dodatkowa, o której mowa w art. 13f ustawy o drogach publicznych, jest bowiem funkcjonalnie związana z opłatą za parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania, uregulowaną w art. 13 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, a ustawowe określenie: "Za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się opłatę dodatkową" wskazuje na to, że obowiązek jej uiszczenia wynika z mocy prawa, zwłaszcza że ustawodawca nie przewidział konieczności wydawania w tym przedmiocie decyzji lub innego aktu administracyjnego. W razie nieuiszczenia opłaty za parkowanie, obowiązek jej uiszczenia obciąża - co do zasady - właściciela pojazdu.
Odnośnie błędu co do osoby zobowiązanego, tj. użytkowania pojazdu w datach wskazanych w upomnieniu przez pozostałych współwłaścicieli bądź też inne osoby, organ stwierdził, że zarzut ten nie jest zasadny, bowiem nie został poparty żadnymi dowodami. Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych, podmiot korzystający z dróg publicznych jest zobowiązany do ponoszenia odpowiednich opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefach płatnego parkowania. Za nieuiszczenie tych opłat pobiera się natomiast odrębną opłatę dodatkową ( art. 13 f ustawy). Egzekwowany obowiązek wynika więc bezpośrednio z przepisów ustawowych, jak również z odpowiednich przepisów prawa miejscowego. Jako podmiot zobowiązany do uiszczenia opłaty, organ egzekucyjny i MZD wskazały formalnego właściciela pojazdu - stronę skarżącą.
Kierowanie egzekucji do właściciela samochodu ( czy też współwłaściciela ) opiera się zwykle na dwóch powiązanych elementach. Pierwszym jest domniemanie faktyczne, że to właściciel samochodu jest korzystającym z dróg publicznych. Drugim elementem jest założenie, że jeśli właściciel samochodu z niego w danym dniu nie korzystał, to wie, kto to czynił. Pominąć w tym wypadku można zarówno przypadki kradzieży pojazdu, jak i sytuacje, gdy właścicielem- pojazdu jest osoba prawna lub jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej. Żaden z nich nie zaistniał bowiem w niniejszej sprawie.
Kolegium wskazało na utrwalony pogląd orzecznictwa sądowoadministracyjnego, iż podmiotem korzystającym nie musi być zawsze właściciel samochodu. Organ egzekucyjny nie nakłada na korzystającego z drogi publicznej obowiązku uiszczenia należnej opłaty, gdyż - jak już wskazano powyżej - jest to obowiązek wynikający bezpośrednio z mocy samego prawa. Organ ten nie jest wobec tego zobowiązany do prowadzenia specjalnego postępowania wyjaśniającego dążącego do precyzyjnego ustalenia osoby korzystającej z drogi publicznej poprzez zaparkowanie samochodu, ponieważ na prowadzenie postępowania tego rodzaju nie pozwala art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zakazujący organowi badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Organ egzekucyjny jest wobec tego uprawniony do stosowania domniemania faktycznego, zgodnie z którym za zobowiązanego uważa się właściciela pojazdu aż do chwili, gdy ten zwolni się z obowiązku wskazując faktycznego użytkowania samochodu. To na właścicielu pojazdu spoczywa ciężar udowodnienia faktu, z którego wywodzi on korzystne dla siebie skutki prawne.
W przedmiotowej sprawie R. S. - współwłaściciel pojazdu – wskazał, że oprócz niego w datach wskazanych w upomnieniu z przedmiotowego pojazdu mogły korzystać inne osoby tj. J. P. (współwłaściciel pojazdu), E. S., K. S., I. S. oraz inne osoby. W ocenie organu, samo wskazanie w postępowaniu uproszczonym, jakim jest postępowanie egzekucyjne, możliwości korzystania przez inne osoby z pojazdu o numerze rej. TK 36606, bez przedstawienia żadnych, jednoznacznych na te okoliczność dowodów, nie jest wystarczające do uwolnienia się przez właściciela pojazdu od obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej. Dowody przedstawione przez skarżącego w postaci listy obecność w miejscu pracy w datach wskazanych w upomnieniu nie są dowodem przesądzającym o fakcie niekorzystania z pojazdu w tych dniach.
Dalej organ wyjaśnił, że w sytuacji gdy pojazd ma kilku właścicieli, (współwłaścicieli), to zobowiązania z nim związane - a takim bez wątpienia jest opłata oraz opłata dodatkowa za jego parkowanie w strefie płatnego parkowania - ciążą solidarnie na wszystkich współwłaścicielach. Oznacza to możliwość skierowania egzekucji do któregokolwiek z nich - w przedmiotowej sprawie do R. S..
W kwestii natomiast zarzutu niedopuszczalności egzekucji organ podniósł, że skarżący nie wyjaśnił na czym ten zarzut opiera. Jednakże Kolegium badając akta sprawy nie stwierdziło naruszenia prawa w tym zakresie.
Na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. złożył R. S.. Wniósł o jego uchylenie i zarzucił naruszenie przepisów art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 i art. 12 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 33 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że niepodnoszone były zarzuty wskazane w art. 33 pkt 1 i 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a głównie zarzuty oparto na zasadach ogólnych Kodeksu postępowania administracyjnego oraz na art. 33 pkt 4 ww. ustawy.
Wyjaśnił, że współwłaścicielami samochodu osobowego Fiat Siena nr rej. TK 36606, były trzy osoby: poza skarżącym własność samochodu przysługiwała J. P. oraz E. S.. Wszystkie te osoby posiadają prawo jazdy, a więc są uprawnione do korzystania z rzeczy, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie.
Skarżący wskazał na nieprawidłowości w interpretowaniu prawa przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K.. Podniósł, że twierdzenie "jeżeli ktoś jest właścicielem samochodu, to przede wszystkim z niego korzystał". można byłoby uznać za prawdziwe, jeżeli organ administracji państwowej działałby według zasad określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego, w szczególności zasadę szybkości postępowania. Wiedzę w przedmiocie, który z współwłaścicieli korzysta w danym dniu z samochodu, można byłoby mieć w przeciągu kilku tygodni od zdarzenia. Organ zwrócił się natomiast z żądaniem po kilku latach od powstania obowiązku określonego w przepisach prawa. Odtworzenie, kto korzystał z samochodu po kilku latach w przypadku trzecich właścicieli jest całkowicie niemożliwe. Obowiązek podatkowy powstaje wobec osoby, która pozostawiła samochód bez uiszczenia dodatkowej opłaty. Skarżący mógł w ogóle nie wiedzieć, że któryś z współwłaścicieli korzysta z samochodu czy też udostępnia go osobom trzecim, albowiem samochód ten był dostępny dla wszystkich ww. osób.
Skarżący nie zgodził się z poglądem, iż organ egzekucyjny nie musi a wręcz nie powinien ustalić osoby zobowiązanej do ponoszenia opłaty dodatkowej. Wskazał, iż postępowanie egzekucyjne nie może zostać samo przez się oderwane od podstawy egzekwowanego zobowiązania. MZD w K. jest jednostką budżetową Urzędu Miasta w K., do którego stosują się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie organ administracyjny, w tym wypadku MZD w K., powinien przed wystawieniem tytułu wykonawczego ustalić zakres osoby lub osób zobowiązanych. Jedyną przesłanką jaką kierował się MZD w K. było zachowanie przesłanek formalnych do wystawienia tytułu wykonawczego.
Przytoczone w uzasadnieniu postanowienia orzeczenia sądów administracyjnych należy uznać za oczywiście zasadne, w sytuacji gdy dotyczą jednego właściciela samochodu. W przedmiotowej sprawie właścicieli jest trzech. Zgodzić się należy, że obowiązek uiszczenia opląty dodatkowej powstaje z mocy prawa, natomiast już skierowanie egzekucji, czy też żądania do poszczególnych osób powinno opierać się na ustaleniach obiektywnych. W szczególności uznanie, iż na organie administracyjnym nie ciążą żadne obowiązki spowodowało powstanie sytuacji, w której bezczynność organu obciążyła bezkrytycznie osobę w stosunku, do której skierowano żądanie.
Zdaniem skarżącego, przedstawił on obiektywne dowody na to, że nie pozostawił samochodu w strefie płatnego parkowania. Przedstawione listy obecności w pracy w firmie Pretoruis Sp. z o.o. w K. wskazują, w sposób kategoryczny, iż nie przebywał w miejscach określonych w upomnieniach, albowiem w tym czasie świadczył pracę w ramach stosunku pracy.
Odnosząc się natomiast do kwestii solidarności zobowiązania określonego w tytule wykonawczym i przytoczonych argumentów, skarżący zarzucił, że zaskarżona decyzja nie wyjaśnia jaki jest zakres zastosowania instytucji solidarności. W tym zakresie należy odwołać się do treści art. 396 Kodeksu cywilnego i do orzecznictwa Sądu Najwyższego, które wyjaśnia, że o solidarnym charakterze zobowiązania decyduje okoliczność formalna, a więc nadanie zobowiązaniu takiej właściwości przez przepis ustawy lub czynność prawną. W ocenie skarżącego, w przedmiotowej sprawie nie ma przepisu prawa administracyjnego, który formułuje zasadę solidarności. Osobą zobowiązaną do ponoszenia odpowiedzialności za nieziszczenie opłaty jest jedna osoba – kierowca pozostawionego w strefie płatnego parkowania samochodu.
Końcowo skarżący podkreślił, że orzecznictwo pozwala na stosowanie zasad Kodeksu postępowania administracyjnego na gruncie postępowania egzekucyjnego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. powtórzyło argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Podniosło ponadto, że nie ma w sprawie znaczenia fakt prowadzenia postępowania egzekucyjnego przez organ po kilku latach od zdarzenia. W tej kwestii bowiem organ jest związany jedynie terminem przedawnienia dochodzenia wierzytelności z tytułu opłat za parkowanie który wynosi 5 lat. Wyjaśniło także, że R. S. w podaniu z dnia 28 stycznia 2010r., podniósł zarzuty z przepisu art. 33 pkt 1, 4 i 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, o czym świadczy treść zażalenia.
Wojewódzki Sąd administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo u ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej min. poprzez orzekanie w sprawach skarg na akty z zakresu administracji publicznej, o jakich mowa w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu prze sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz 1270 ze zm.) – dalej: p.p.s.a. W ramach tej kontroli sąd bada zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a.). Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w razie stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenia przepisów o postępowaniu, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania.
Przy tak zakreślonych granicach kontroli legalności zaskarżonego aktu sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracyjne przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.
Przedmiotem rozpoznawanej sprawy są zarzuty R. S. w prowadzonym przeciwko niemu postępowaniu egzekucyjnym, które to zarzuty zostały uznane przez organy obu instancji za nieuzasadnione.
Podstawę zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej mogą stanowić okoliczności określone w art. 33 u.p.e.a. Skarżący w skardze powołał się wyłącznie na nieistnienie obowiązku wobec błędu co do osoby zobowiązanego a więc przesłanke z art. 33 pkt 4 u.p.e.a. oraz naruszenie przepisx)w art. 7, 8, 9, 11, 12 Kodeksu postępowania administracyjnego. Na wstępie rozważań należy zauważyć że niespornym jest że parkowano pojazd w strefie płatnego parkowania bez stosownej opłaty i robiono to nagminnie. W skardze R. S. wyeksponował także zarzut działania ze strony Prezydenta Miasta K. i Miejskiego Zarządu Dróg z naruszeniem prawa a zwłaszcza naruszeniem obowiązku niezwłocznego załatwienia sprawy i tym samym uchybienie przepisom k.p.a przez podjęcie czynności w sprawie po długim czasie od zdarzenia.
Odnosząc się do tych zarzutów należy, w pierwszym rzędzie, podzielić stanowisko przyjęte przez organy administracyjne co do niezasadności zarzutów. Podstawę prawną obowiązku ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania oraz pobierania opłat dodatkowych za ich nieuiszczenie stanowią przepisy art. 13 ust. 1pkt 1 i art. 13f ustawy o drogach publicznych.
Odnośnie do zarzutu nieistnienia obowiązku, czy też błędu co do osoby zobowiązanej, należy przypomnieć, że obowiązek zapłaty opłaty za parkowanie, jak również opłaty dodatkowej spoczywa na korzystającym z dróg publicznych. Korzystającym niekoniecznie musi być właściciel pojazdu. Jednakże to nie organ egzekucyjny nakłada ten obowiązek i w świetle przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( art. 29 § 1) nie może on prowadzić postępowania zmierzającego do ustalenia, kto faktycznie korzystał z drogi publicznej poprzez parkowanie samochodu. Ma natomiast prawo domniemywać, że korzystającym był właściciel (współwłaściciel) pojazdu. Właściciel może zaś dochodzić swoich racji przez podniesienie w toku postępowania egzekucyjnego zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego (art. 33 pkt 4 u.p.e.a.) ale musi tę okoliczność wykazać. Pogląd ten jest utrwalony w orzecznictwie (por. np. wyrok NSA w sprawie I OSK 209/07 lub wyrok WSA w Szczecinie w sprawie II SA/Sz 848/07) i sąd w rozpoznawanej sprawie pogląd ten podzielił. Takie również stanowisko zajłął WSA w K. w wyroku w sprawie ISA/Ke 235/10.
Skarżący R. S. wskazywał wprawdzie, że w datach wymienionych w upomnieniu z samochodu mogli korzystać członkowie rodziny, ale okoliczności tej nie wykazał, Natomiast jego obecność w pracy nie wykluczała parkowania w tym czasie w strefie. Trafnie, zatem organy egzekucyjne uznały ten zarzut za bezzasadny.
Należy przy tym przypomnieć, że wierzyciel ma prawo domagać się zrealizowania swojej wierzytelności aż do jej przedawnienia i nie można czynić mu zarzutu, że dochodzi swoich uprawnień w sposób opieszały domniemanie, na które powoływały się organy administracyjne w toku postępowania, ma charakter nie tylko faktyczny (tak w uzasadnieniach: NSA - wyroku z dnia 18 sierpnia 2009 r. sygn. II FSK 591/08 9 grudnia 2009 r. sygn. I OSK 869/09, WSA w Szczecinie - wyroku z dnia 3 września 2009 r. sygn. IISA/Sz 422/09), ale i prawny. Korzystanie z rzeczy jest bowiem jednym z podstawowych uprawnień właściciela rzeczy (art. 140 k.c.). Przejawem tego korzystania jest m. in. posiadanie rzeczy (ius posidendi) i jej używanie (ius utendi). Z posiadaniem rzeczy wiążą się natomiast kolejne domniemania, tj samoistności posiadania (art. 339 k.c.), zgodności posiadania z prawem (art. 341 k.c.) i ciągłości posiadania (art.340 k.c.). Jeśli zatem właściciel zaprzecza, aby z rzeczy korzystał, to na nim spoczywa ciężar obalenia powyższych domniemań, a zatem wykazania innego sposobu władztwa nad rzeczą, aniżeli korzystanie z niej. Problemy dowodowe, na które powołuje się w tym zakresie skarżący (wynikające z upływu czasu, który upłynął od chwili powstania zobowiązania) konsekwentnie obciążają właściciela, występującego jako strona w postępowaniu, a nie jego przeciwnika.
Odnośnie korzystania z drogi i pojazdu przez współwłaścicieli to istoty współwłasności wynika, że stosunki między współwłaścicielami mają charakter prawnorzeczowy; poza tym jednak współwłaściciele są również związani stosunkami obligacyjnymi w zakresie wspólnego korzystania z rzeczy oraz zarządu rzeczą wspólną We współwłasności prawo własności przysługuje, jak wynika z brzmienia art. 195 k.c. niepodzielnie kilku osobom. Żaden ze współwłaścicieli nie ma więc wyłącznego prawa do fizycznie wydzielonej części rzeczy, a każdemu z nich przysługuje jednakowe prawo do całej rzeczy, ograniczone jedynie takim samym prawem pozostałych współwłaścicieli .
Generalnie zaś współwłasność przedstawia się jako prawo własności składające się z zespolonych udziałów. Nie można jej przeciwstawiać prawu własności, albowiem jest ona jedynie jego formą. Dla przedmiotowej sprawy wniosek z powyższego jest następujący: rozważania, dotyczące właściciela rzeczy jako domniemanego "korzystającego z drogi" sprowadzają się do takich samych tez również przy wielości współwłaścicieli.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie wynika bezpośrednio z przepisów prawa i nie wymaga wydania decyzji administracyjnej. Organ egzekucyjny nie prowadzi w tym zakresie ustaleń, bo nie jest do tego uprawniony (p. uzasadnienia wyroku NSA z 11 marca 2009 r. sygn. akt I OSK 1514/08, wyroku WSA w Szczecinie z dnia 25 marca 2009 r. sygn. II SA/Sz 1032/08 i z dnia 20 sierpnia 2008 r. sygn. IISA/Sz 373/08). Zarzut zatem, że MZD w K. nie mógł poprzestać na zachowaniu przesłanek formalnych do wystawienia tytułu wykonawczego, jest bezzasadny.
Odnośnie zaś eksponowanej i negowanej przez skarżącego
solidarności zobowiązania współwłaścicieli do uiszczenia opłaty za parkowanie i opłaty dodatkowej, to należy zauważyć że współwłasność uregulowana jest kompleksowo przez ustawę Kodeks cywilny i błędnym jest oczekiwanie, aby na potrzeby każdej innej instytucji, ustawodawca stanowił nowe zasady współwłasności, czy wprowadzał nowe definicje. Brak w aktach prawnych z zakresu prawa administracyjnego szczególnych przepisów, modyfikujących stosunki cywilne, czy przepisów odsyłających do regulacji tych stosunków, oznacza, że instytucje prawa cywilnego powinny być rozumiane i interpretowane zgodnie z odpowiednimi, dotychczasowymi przepisami, w szczególności tymi podstawowymi i ogólnymi, zawartymi w Kodeksie cywilnym. Ten ostatni – w art. 370 k.c. - stanowi, że "jeżeli kilka osób zaciągnęło zobowiązanie dotyczące ich wspólnego mienia, są one zobowiązane solidarnie, chyba że umówiono się inaczej". Przepis ten znajduje zastosowanie w przypadku zobowiązań współwłaścicieli - jako dłużników, względem osoby trzeciej – jako wierzyciela. Dotyczy on oczywiście czynności prawnych, jednakże wobec braku innej regulacji charakteru odpowiedzialności za zobowiązania, powstałe w związku z korzystaniem wspólnej rzeczy, należy odpowiednio zastosować go do zobowiązań, powstałych z mocy prawa.
Rozwiązanie takie budziłoby wątpliwości, gdyby istniało inne, które można byłoby mu przeciwstawić. Takim innym byłoby jednoznaczne wskazanie jednego ze współwłaścicieli, który w określonej dacie korzystał z pojazdu i uchybił obowiązkowi dokonania opłaty za parkowanie. Byłaby to sytuacja analogiczna do zawarcia umowy przez jednego ze współwłaścicieli z osobą trzecią, względem której pozostali współwłaściciele by nie odpowiadali. Do obalenia jednak domniemania korzystania z pojazdu przez wszystkich współwłaścicieli w toku niniejszego postępowania nie doszło, a zatem brak jest podstaw do zastosowania tej opisanej wyżej i równocześnie najprostszej konstrukcji odpowiedzialności (za własne działania).
Kolejnym rozwiązaniem alternatywnym dla solidarności zobowiązań współwłaścicieli byłaby odpowiedzialność za przedmiotowe zobowiązanie publicznoprawne, ograniczona proporcjonalnie do udziału. Dla takiego jednak rozwiązania brak jest w ogóle podstawy prawnej. W szczególności nie można jej poszukiwać w treści art. 207 k.c., który wprawdzie stanowi, że współwłaściciele ponoszą odpowiedzialność za ciężary i wydatki, związane z rzeczą wspólną w stosunku do wielkości udziałów, jednakże reguluje wyłącznie stosunki pomiędzy współwłaścicielami, a nie współwłaścicielami a osobami trzecimi. Zasada rozkładu ciężarów według wielkości udziałów wyrażona w powołanym przepisie odnosi się do stosunków między współwłaścicielami, natomiast wobec osób trzecich za zobowiązania odpowiadają ci współwłaściciele, którzy je zaciągnęli, a jeśli zaciągnęli je wspólnie, to odpowiadają solidarnie, zgodnie z art. 370 k.c.
Wbrew zarzutom skargi organ drugiej instancji w sposób szczegółowy rozważył wszelkie okoliczności sprawy w tym podnoszone w odwołaniu, co znalazło wyczerpujące odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Zarzuty skarżącego są chybione w tym odnośnie naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie stosowania ogólnych zasad postępowania.
Z tych względów skarga jako niezasadna, stosownie do treści art. 151 p.p.s.a. podlegała oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło