I SA/Ke 75/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Surma po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. K. na zawiadomienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] marca 2024 r. znak: [...] w przedmiocie załatwienia skargi postanawia: odrzucić skargę. Dyrektor Izby Skarbowej (dalej: dyrektor) pismem z 1 marca 2024 r. znak: [...], zawiadomił H. K., że uznał za bezzasadną jego skargę, która wpłynęła 2 lutego 2024 r. i zawiera zarzuty dotyczące działania Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. . W treści pisma organ powołał art. 227 k.p.a. oraz wyjaśnił, że postępowanie skargowe uregulowane w dziale VIII Kodeksu postępowania administracyjnego jest postępowaniem uproszczonym, ponieważ jego przedmiotem jest co do zasady ocena sposobu działania organu i jego pracowników. Kończy się wydaniem dla skarżącego zawiadomienia o sposobie załatwienia skargi. Czynności postępowania skargowego nie mogą zastępować procedury administracyjnej oraz uwalniać od jej wymagań i rygorów. H. K. wniósł w dniu 4 kwietnia 2024 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. skargę na powyższe zawiadomienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowieniem z 28 czerwca 2024 r. sygn. akt I SA/Ke 193/24 odrzucił skargę. Postanowienie to jest prawomocne. W dniu 3 grudnia 2024 r. H. K. ponownie wniósł skargę na zawiadomienie dyrektora z 1 marca 2024 r. znak: [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. Wskazał, że w sprawach dotyczących postępowania skargowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi stanowi czynność niezaskarżalną. Ponieważ skarżący nie podał numeru PESEL, sąd wezwał go do dokonania tej czynności w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Skarżący nie podał numeru PESEL. Z tej przyczyny postanowieniem z 21 stycznia 2025 r. sygn. akt I SA/Ke 525/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił skargę. Na postanowienie to skarżący nie wniósł zażalenia. Złożył natomiast wniosek o przywrócenie terminu do podania numeru PESEL. Postanowieniem z 10 lutego 2025 r. sygn. akt I SA/Ke 525/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny przywrócił ten termin. W związku z uprawomocnieniem tego postanowienia, sprawa została wpisana pod nową sygnaturą akt I SA/Ke 75/25. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Uzupełnienie braków formalnych skargi determinuje przystąpienie przez sąd do badania, czy zaistniały lub też zostały zachowane przez skarżącego przesłanki dopuszczalności zaskarżenia określonego aktu lub czynności (bezczynności, przewlekłego prowadzenia postępowania) organu administracji publicznej. Taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie, w której podanie numeru PESEL umożliwiło sądowi dokonanie oceny przesłanek dopuszczalności zaskarżenia zawiadomienie dyrektora z 1 marca 2024 r. znak: [...]. Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) dalej "p.p.s.a." sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Z kolei zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Objęte skargą pismo dyrektora z 1 marca 2024 r. było wynikiem postępowania prowadzonego w ramach postępowania skargowego uregulowanego w Dziale VIII k.p.a. Wynika to wprost z treści tego pisma, w którym powołano art. 227 k.p.a., który stanowi, że przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Ponadto powołano art. 237 § 1 i 3 k.p.a., który określa sposób i termin załatwienia skargi, o której mowa w art. 227 k.p.a. Wyjaśnienia wymaga, że skarga oparta na przepisach art. 227 – 240 k.p.a., zamieszczonych w Dziale VIII (Skargi i wnioski) rozdziale 2 (Skargi), uruchamia jednoinstancyjne postępowanie administracyjne o charakterze uproszczonym, kończące się czynnością faktyczną w postaci zawiadomienia o załatwieniu sprawy, które może być kwestionowane nową skargą wniesioną w tym samym trybie skargowym. W postępowaniu tym nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej, gdyż tryb skargowy jest jedną z przewidzianych przez ustawodawcę form sprawowania kontroli nad działalnością administracji publicznej, przy czym kontrola ta jest realizowana przez wskazane w art. 229 k.p.a. organy nadrzędne nad organami, których działanie jest przedmiotem skargi. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że w sprawach dotyczących postępowania skargowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego (por. postanowienia NSA: z 14 października 2016 r., I OSK 2091/16, z 20 listopada 2013 r., II OSK 2783/13; z 1 marca 2010 r., II OSK 478/09, dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W postępowaniu tym nie istnieją strony, nie ma instancji, a działania podejmowane przez organ nie mają formy aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Postępowanie ma na celu ustalenie prawidłowości i terminowości działania organów administracyjnych i ich pracowników oraz zbadanie potrzeby podjęcia określonych czynności. Zarówno sposób procedowania, jak i sposób załatwienia skarg powszechnych pozostaje poza zakresem właściwości sądów administracyjnych. Skarga na zawiadomienie organu o sposobie załatwienia skargi złożonej w trybie art. 227 k.p.a., niezależnie od tego, jaka forma zostanie nadana temu zawiadomieniu, podlega odrzuceniu. Wobec powyższego wniesiona skarga na zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi, jako niepodlegająca właściwości sądów administracyjnych, nie może być przedmiotem oceny przez sąd administracyjny, który nie jest uprawniony do podejmowania jakichkolwiek działań, które nie należą do jego kognicji. Oznacza to, że skarga H. K. wniesiona w dniu 3 grudnia 2024 r. podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. Odnosząc się natomiast do okoliczności, że w sprawach I SA/Ke 193/24 i I SA/Ke 525/24 wydane zostały już postanowienia o odrzuceniu skargi na to samo zawiadomienie dyrektora, należy wyjaśnić, że rozstrzygnięcie sądu w postaci odrzucenia skargi nie korzysta z przymiotu res iudicata i nie istnieje powód, który uniemożliwiałby stronie wniesienie skargi powtórnie. Nic też nie stoi na przeszkodzie wydaniu orzeczenia o tej samej treści, z tych samych (jeżeli przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie nie uległy zmianie) lub innych przyczyn (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 kwietnia 2011 r. II GSK 208/11). Z tych powodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji postanowienia.