II SA/Ke 1081/16
WyrokWSA w Kielcach2017-04-19
Skład orzekający: Sylwester Miziołek, Magdalena Chraniuk-Stępniak, Renata Detka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Gmina Wiślica, wykonując przebudowę drogi gminnej i system odwodnienia, zmieniła stan wody na gruncie w sposób szkodliwy dla sąsiednich działek należących do A. N. i J. N., uzasadniając tym samym nakazanie przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na podstawie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny. Wykonanie przebudowy drogi gminnej wraz z systemem odwodnienia nie spowodowało zmiany stanu wody na gruncie, która miałaby szkodliwy wpływ na sąsiednie działki skarżących. Ustalenia te znalazły potwierdzenie w opinii biegłego sądowego oraz w aktach innych postępowań administracyjnych i sądowych.Stan faktyczny
A. N. i J. N. (reprezentowani przez pełnomocnika S. N.) domagali się nakazania Gminie Wiślica przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, twierdząc, że przebudowa drogi gminnej i wykonane rowy oraz przepusty spowodowały szkodliwy spływ wód na ich działki. Organy administracji, po przeprowadzeniu postępowań i analizie opinii biegłego, odmówiły nakazania takich działań, uznając, że przebudowa drogi nie zmieniła stanu wody na gruncie w sposób szkodliwy. Skarżący zarzucali stronniczość organów, nieprawidłowe ustalenia faktyczne i niewłaściwe zdjęcia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 marca 2017 r. sprawy ze skargi A. N. i J. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., znak: [...] w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych na gruncie oddala skargę.
II SA/Ke 1081/16
UZASADNIENIE
Decyzją z [...] r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po rozpatrzeniu odwołania S. N., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy B. z 20 czerwca 2016 r. odmawiającą nakazania Gminie Wiślica przywrócenia stanu poprzedniego na gruncie lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom w związku z prowadzonym postępowaniem administracyjnym w sprawie zmiany stanu wody wpływającej szkodliwie na działki nr [...] i nr [...] obr. Górki, gmina Wiślica, będących własnością A.i N. i J.y N..
W uzasadnieniu SKO wyjaśniło, że w odwołaniu od decyzji organu I instancji
z 20 czerwca 2016 r. S. N. podniósł, iż opinia biegłego jest stronnicza,
a podczas oględzin odmówiono mu właściwego opisu zniszczeń. W jego ocenie, organ był nieobiektywny bowiem część rozpatrywanego terenu należy do Miasta i Gminy B..
Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym SKO wskazało, że niniejsza sprawa była już przedmiotem orzekania przez ten organ. Na skutek wydania decyzji z [...] lutego 2016 r. organ I instancji przeprowadził powtórne oględziny w dniu 10 marca 2016 r. na gruncie z udziałem S. N. – pełnomocnika właścicieli działek i przedstawiciela Gminy Wiślica. Podczas oględzin S. N. wyjaśnił, na czym polegała zmiana stanu wody i oświadczył, że w związku ze szkodami na skutek działań wody żąda likwidacji rowu na działce nr [...] , likwidacji przepustu pod jezdnią na skutek złego obsadzenia (przy działce nr [...] ), naprawy ogrodzeń działek nr [...] i [...] oraz doprowadzenia do pierwotnego stanu, usunięcia przepustu na pograniczu działek obu gmin, odcięcia wody na pograniczu pól gminnych na granicy gminy Nowy Korczyn i Wiślicy, wymiany przepustu w rowie podstawowym melioracyjnym pod drogą 4[...] .
Przedstawiciel Burmistrza podniósł, że rowy przydrożne działki nr [...] są rowami trawiastymi wraz z wjazdami na poszczególne posesje, są drożne, lecz wymagają prac konserwacyjnych.
Przywołując treść art. 29 ust. 1, 2 i 3 ustawy z [...] lipca 2001 r. Prawo wodne, SKO wskazało, że w trakcie prowadzonego postępowania bezsprzecznie ustalono, że Gmina Wiślica wykonała roboty budowlane polegające na przebudowie drogi gminnej nr 1571017 w miejscowości Górki gm. Wiślica. Przebudowę drogi wykonano na podstawie dokumentacji projektowej.
Kolegium uznało za bezsporny fakt, że realizacja inwestycji nie zmieniła ukształtowania terenu, wykonanie rowów przeprowadzono bowiem zgodnie
z naturalnymi spadkami. Rowy przydrożne kierowane są poprzez rów na działce nr [...] do odbiornika jakim jest "Struga A". Woda z pasa drogowego i przyległego terenu, która w przeszłości wsiąkała w grunt, po wykonaniu rowów na działce nr [...] i [...] uzyskała możliwość szybszego spływu do odbiornika. Układ odwadniający drogę na działce nr [...] przyczynił się do osuszenia przyległych gruntów, w tym nieruchomości nr [...] i [...] . Organ odwoławczy wskazał, że ustalenia te znajdują odzwierciedlenie w aktach sprawy cywilnej zakończonej prawomocnym wyrokiem z 11 stycznia 2012 r. sygn. akt [...] .
Odnosząc się do kwestii napływu wód od strony gminy Nowy Korczyn SKO stwierdziło, że nie został potwierdzony fakt spływu wód z działek nr [...] w kierunku przepustu przy działce nr [...] . Oględziny na gruncie nie wykazały istnienia zorganizowanego systemu odwodnienia drogi na działce nr [...] i istnienia rowu na działce nr [...] , z którego woda przepustami kierowana byłaby w kierunku działki nr [...] . Wskazane przez S.a N.a fragmenty rowów na terenie gminy N. w odległości ponad 500 m od przepustu pod drogą na działce nr [...] nie posiadając odbiornika, wypełniają się stagnującą wodą, która odzwierciedla istniejący poziom wód gruntowych przyległego terenu.
W ocenie Kolegium, istnienie fragmentów rowów nie ma wpływu na kształtowanie się stosunków wodnych w rejonie działek nr [...] i [...] .
Dokonując oceny stosunków wodnych na obszarze objętym postępowaniem SKO stwierdziło, że cały ten obszar pokryty jest systemem rowów otwartych oraz sprawnie działającym układem drenarskim melioracji szczegółowej. Nie stwierdza się natomiast zmiany ukształtowania terenu ani kierowania wód niezgodnie z ich dotychczasowym spływem.
Odnosząc się do zgłaszanych szkód, które miały powstawać po wykonaniu modernizacji drogi gminnej na działce nr [...] , SKO podniosło, że S. N. nie przedstawił żadnych konkretnych dowodów wystąpienia szkód. Jedyną szkodą udokumentowaną fotograficznie jest podmyty fragment fundamentu ogrodzenia działki nr [...] , którego przyczyną, w ocenie organu, nie było wylewanie wody z rowów, lecz miejscowa nieckowata powierzchnia terenu działki przy braku odpowiedniej wodoprzepuszczalności gruntu, co wynika z opinii biegłego będącej dowodem w sprawie sygn. akt [...].
SKO wyjaśniło, że nie posiada kompetencji do kontroli wykonania robót zgodnie z dokumentacją i pozwoleniami, albowiem posiada je Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, który umorzył toczące się postępowanie w sprawie budowy rowu melioracyjnego na działce nr [...] .
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze S. N., działający jako pełnomocnik skarżących A.i N. i J. N., wniósł o uchylenie decyzji z 8 listopada 2016 r. w całości, podnosząc, że ustalenia dokonane i podane w uzasadnieniu są nieprawdziwe, ponieważ sprowadzają się tylko do subiektywnej oceny ukształtowania terenu na zdjęciach, które niczego nie wnoszą. Rzeczywisty powód podtapiania działek nr [...] i [...] jest jego zdaniem taki, że nielegalnie wykonanymi rowami wody z okolicznych pól są sprowadzane na jego działki i w granice posesji, na których mieszka wraz z córkami. Zarzucił, że zdjęcia te zostały wykonane niewłaściwie. Wskazał, że w listopadzie 2016 r. zaczęto odmulać zaniedbany rów i niedrożne przepusty.
W ocenie skarżącego, powołany w zaskarżonej decyzji wyrok Sądu Okręgowego zapadł "niewłaściwie", a zagrożenia trwają do chwili obecnej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 7[...] ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego
i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się takiego naruszenia przepisów, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podstawą materialnoprawną decyzji objętej skargą był art. 29 ust. 3 ustawy
z dnia [...] lipca 2001 r. - Prawo wodne (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r., poz. 469 ze zm.). Zgodnie z jego treścią, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Dla prawidłowej oceny zastosowania tego przepisu istotne znaczenie ma również treść art. 29 ust. 1 Prawa wodnego, zgodnie z którym właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej, ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich (ust. 1 pkt 1).
Zgodnie zaś z art. 29 ust. 2, na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich.
Zastosowanie przez organy administracji publicznej art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne (bądź stwierdzenie braku podstaw do jego zastosowania – jak miało to miejsce w sprawie) wymaga w każdym przypadku precyzyjnego ustalenia stanu faktycznego, w szczególności jaki był ostatnio stan wody na gruncie, czy doszło do jego zmiany, czy nastąpiła zmiana kierunku odpływu wody opadowej, a jeśli tak - z jakiej przyczyny, a w szczególności czy z powodu dokonanych zmian, które szkodliwie wpłynęły na sąsiednie grunty (por. wyrok NSA z dnia 14 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 613/07, wyrok WSA w Lublinie z dnia 26 stycznia 2010 r., sygn. akt II SA/Lu 638/09, wyrok WSA w Kielcach z dnia 13 stycznia 2010 r., sygn. akt II SA/Ke 642/09, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sąd podziela przy tym szeroko reprezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że ocena zmiany stosunków wodnych wymaga - co do zasady - wiadomości specjalnych i odpowiedniej wiedzy z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej, melioracji wodnych i postępowań wodnoprawnych oraz ewentualnie przeprowadzenia odpowiednich analiz, badań, pomiarów lub obliczeń. Oględziny nieruchomości czy zeznania świadków nie posiadających fachowej wiedzy w odnośnym zakresie nie zawsze mogą być wystarczające dla obiektywnej oceny okoliczności danej sprawy, tj. czy doszło do zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Regułą jest, iż w sprawach o przywrócenie stosunków wodnych na gruncie powinien być przeprowadzony dowód z opinii biegłego, między innymi na okoliczność, czy doszło do zmiany stanu wody na gruncie, czy na działce sąsiedniej powstała szkoda oraz czy istnieje związek przyczynowy pomiędzy zmianą stanu wód na gruncie, a szkodą (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 4 lipca 2013 r., II SA/Łd 336/13, LEX nr 1344924, wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 lipca 2010 r., IV SA/Wa 586/10, LEX nr 6686[...] , wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 16 września 2009 r., II SA/Rz 99/09, LEX nr 60295, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 30 kwietnia 2009 r., II SA/Wr 669/08, LEX nr 530466).
Postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się w związku z pismem S. N., pełnomocnika A. N. i J. N., dotyczącym szkód powstałych na będących ich własnością działkach nr ewid. [...] i [...] na skutek spływu wód m.in. z pasa drogowego drogi nr ewid. [...] , przy którym obie działki są położone, oraz niewłaściwego odwodnienia tej drogi.
W ocenie S. N. zmiana stanu wody polegała na wykonaniu na działce nr [...] drogi utwardzonej asfaltem wraz z obustronnymi rowami przydrożnymi oraz wykonaniu na wysokości działek nr [...] i [...] przepustu pod drogą
i odprowadzaniu wody rowem wykopanym wzdłuż działki nr [...] do znajdującego się na niej rowu melioracyjnego. Wskazał, że ww. przepust został wykonany nieprawidłowo oraz, że znajdują się przy nim zamuliska piachu. Ponadto S. N. wskazał, że na działkach nr [...] i [...] wykonano rów, a na działce nr 16 przepust, co powoduje kierowanie wody pod działki nr [...] i [...] . Zażądał likwidacji rowu na działce nr [...] , naprawy ogrodzeń działek [...] i [...] , usunięcia przepustu na działce nr 16, odcięcia wody na pograniczu pól gminnych na granicy gminy Nowy Korczyn i Wiślica oraz wymiany przepustu w rowie melioracyjnym pod drogą nr 4[...] .
W toku postępowania organy ustaliły, że Gmina Wiślica wykonała roboty budowlane polegające na przebudowie drogi gminnej nr 1571017 w miejscowości Górki, na podstawie dokumentacji projektowej. Realizacja inwestycji wiązała się
z wykonaniem odwodnienia drogi, które stanowią w obrębie działki nr [...] dwa rowy usytuowane po południowej i północnej stronie drogi, przepust pod jezdnią i rów na działce nr [...] , stanowiącej współwłasność skarżących. Woda z pasa drogowego odprowadzana jest do odbiornika – cieku naturalnego "Strugi A". Rów na działce nr [...] został wykonany na wniosek S. N. z dnia 27 maja 2005 r. przez Wójta Gminy Wiślica.
W ocenie organów, realizacja inwestycji nie zmieniła ukształtowania terenu, wykonanie rowów przeprowadzono zgodnie z naturalnymi spadkami. Wody z rowów przydrożnych kierowane są poprzez rów na działce nr [...] do ww. odbiornika "Struga A". Woda z pasa drogowego i przyległego terenu, która w przeszłości wsiąkała w grunt, po wykonaniu rowów na działce nr [...] i [...] uzyskała możliwość szybkiego spływu do odbiornika, a stworzony układ odwadniający drogę na działce nr [...] przyczynił się do osuszenia przyległych gruntów, w tym nieruchomości nr [...] i [...] .
Ponadto ustalono, że nie został potwierdzony fakt spływu wód z działek nr [...] (własność Gminy Korczyn) i [...] (własność M. N.) w kierunku przepustu przy działce nr [...] , co wcześniej zgłaszał S. N.. Dokonane 27 kwietnia 2016 r. oględziny nie wykazały istnienia zorganizowanego systemu odwodnienia drogi na działce nr [...] i istnienia rowu na działce nr [...] , z którego woda przepustami kierowana byłaby w kierunku działki nr [...] . Wskazane przez S. N. fragmenty rowów na terenie gminy N. K. oddalone o ponad 500 m od przepustu pod drogą na działce nr [...] , nie posiadają odbiornika, wypełniają się stagnującą wodą, która odzwierciedla istniejący poziom wód gruntowych przyległego terenu. Istnienie fragmentów rowów nie ma wpływu na kształtowanie się stosunków wodnych w rejonie działek nr [...] i [...] , z uwagi na znaczną odległość oraz sprawnie działającą sieć melioracji szczegółowej wykonanej z ciągów drenarskich.
Reasumując stwierdzono, że wykonanie przebudowy drogi gminnej wraz
z systemem odwodnienia nie spowodowało zmiany stanu wody na gruncie, która miałaby szkodliwe oddziaływanie na grunty sąsiednie.
Ustalenia te, jak również wypływającą z nich ocenę co do braku podstaw do zastosowania w stanie sprawy art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał za prawidłowe, co znajduje potwierdzenie nie tylko w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach administracyjnych, ale także w powołanej przez organ opinii biegłego sądowego J. G. sporządzonej w sprawie [...] Sądu Okręgowego w Kielcach z powództwa S. N. przeciwko Gminie Wiślica o zapłatę odszkodowania, na okoliczność stanu przepustów drogowych i urządzeń odprowadzających wodę z drogi gminnej przy działce nr [...] , oceny ich skuteczności w odprowadzaniu wody, określenia związku przyczynowego pomiędzy funkcjonowaniem tych przepustów i urządzeń, a zalewaniem upraw rolnych na działce nr [...] oraz określenia, czy wykonanie remontu drogi gminnej mogło spowodować zalewanie działki nr [...] , czy też poprawiło odprowadzanie wód opadowych z tej nieruchomości. Dowód z akt sprawy IC 2200/[...] Wojewódzki Sąd Administracyjny dopuścił na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a.
We wnioskach opinii biegły stwierdził, że:
- wykonanie przepustu pod drogą gminną oraz rowu na działce nr [...] nie było bezpośrednią przyczyną zalewania upraw rolnych na działce nr [...] , a wręcz odwrotnie; urządzenia te regulują odpowiednio spływ wód powierzchniowych w tym rejonie zgodnie z naturalnym ukształtowaniem terenu;
- przyczyną zalewania nie było również wykonanie remontu drogi gminnej, jak też wykonanie dwóch przepustów pod drogą gruntową na terenie gminy Nowy Korczyn;
- konserwacja rowu i drenarki na działce nr [...] należy do właściciela działki; konserwacja drogi, rowów przydrożnych oraz przepustu (wraz z przyczółkami) należy do jej właściciela tj. Urzędu Gminy w Wiślicy;
- ewentualne powstawanie podtopień i zabagnień na działce nr [...] wynika
z naturalnego ukształtowania terenu i spływów wód powierzchniowych oraz struktury gleby spowodowanej wysokim poziomem wód gruntowych, na skutek braku działania drenarki, przez jej zniszczenie i braku konserwacji przez właścicieli gruntów;
- spływające wody powierzchniowe z północnych terenów działek nr [...] i [...]
w kierunku przepustu pod drogą są tak duże, że są również przyczyną powstania "wyrwy" pod fundamentem muru ogrodzeniowego działki nr [...] ;
- odmulenie rowu na działce nr [...] o ok. 30 cm spowoduje możliwość odmulenia przepustu pod drogą przez co uzyska się 100% przekrój, co poprawi sprawność hydrauliczną, w stosunku do sprawności hydraulicznej rowu. Pełne światło przepustu nie będzie hamować wpływu wody do przepustu, a tym samym niszczenia skarp i dna rowów przydrożnych przed przepustem, jak również nie będzie podmywać fragmentu ogrodzenia.
Podczas rozprawy przed Sądem Okręgowym w Kielcach w dniu 7 listopada 2011 r. biegły podtrzymał sporządzoną opinię w całości i wyjaśnił, że zalewanie nieruchomości stanowiącej przedmiot sprawy spowodowane jest jej naturalnymi warunkami i naturalnym ukształtowaniem terenu. Wykonanie przepustu i rowu zebrało spływającą z sąsiednich działek wodę, a działka nr [...] jest zalewana w mniejszym stopniu niż przed wykonaniem rowu i przepustu. Z uwagi na wysoki poziom wód gruntowych wykonanie rowu było uzasadnione. Udrożnienie przepustu musi być poprzedzone odmuleniem rowu, co musi nastąpić za zgodą właściciela działki. Biegły podkreślił, że działka nr [...] ma charakter bagienny, podmokły. Przy małych opadach i stanach wody nic się na niej nie dzieje, lecz przy dużych wodach roztopowych albo deszczach nawalnych może być ona zalewana, co nie jest związane ani z wykonaniem przepustu, ani rowów.
Podkreślenia wymaga, że wyrok Sądu Okręgowego w Kielcach w sprawie I C 2200/10 oddalający powództwo S. N., który zapadł w oparciu m.in.
o wnioski wypływające z powyższej opinii, jest prawomocny, gdyż Sąd Apelacyjny
w Krakowie wyrokiem z 27 kwietnia 2012 r., sygn. akt I ACa 372/12, apelację powoda oddalił.
Ponadto, stan techniczny drogi gminnej znajdującej się pomiędzy działkami Nr [...] i [...] wraz ze znajdującym się pod nim przepustem i rowami odwadniającymi, był przedmiotem postępowania prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Busku Zdroju, znak: 372/12. Decyzją z dnia 31 sierpnia 2013 r. organ powiatowy na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca [...] 94 r. Prawo budowlane, nakazał Gminie Wiślica usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości na drodze gminnej Nr 004392T w miejscowości Górki w terminie do dnia 31 października 2013 r., tj.:
- wykosić trzciny w poboczu i rowie melioracyjnym przy drodze – strona prawa i lewa w km 0+000 do km 1+200,
- dokonać wykoszenia rowów i wycięcia krzewów – strona prawa i lewa w km 1+200 do km 1+600,
- dokonać koszenia rowu, wycięcia krzewów oraz podczyszczenia dna rowu – strona prawa i lewa w km 1+600 do km 3+000.
Decyzją z 7 października 2013 r. Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach umorzył postępowanie odwoławcze wywołane wniesieniem odwołania J. N. i A. N., a wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt II OSK 2111/14 z 12 maja 2016 r., skarga S.a N.a na tę decyzję została oddalona.
Z akt administracyjnych PINB w Busku Zdroju znak: 372/12,
z których dowód Wojewódzki Sąd Administracyjny dopuścił wynika, że na dzień 15 września 2016 r. obowiązek wykonania obowiązków nałożonych decyzją z 31 sierpnia 2013 r. został wykonany za wyjątkiem podczyszczenia dna rowu, co było związane z brakiem zabezpieczenia i przekazania środków finansowych na ten cel przez Radę Gminy Wiślica. Ze znajdującego się w tych aktach pisma Sekretarza Gminy z 29 grudnia 2016 r. skierowanego do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Busku Zdroju wynika, że pozostały zakres robót planowany jest do wykonania w roku 2017.
Zauważyć także należy, że rów na działce nr [...] był przedmiotem postępowania zakończonego ostateczną i prawomocną decyzją Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia 6 czerwca 2016r. umarzającą postępowanie w sprawie jego budowy. W uzasadnieniu tej decyzji organ ustalił, że wykonanie rowu było zaproponowane przez S. N., przyjęte przez Urząd Gminy i uzgodnione z wykonawcą robót. Zdaniem organu, roboty budowlane w badanym przypadku zrealizowano wprawdzie samowolnie, jednak w zgodzie ze sztuką budowlaną i brak było potrzeby nakładania w drodze decyzji obowiązków z art. 51 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 Prawa budowlanego, co skutkowało koniecznością umorzenia prowadzonego postępowania. Decyzja z 6 czerwca 2016 r. została zaskarżona do WSA w Kielcach, który prawomocnym postanowieniem z 29 lipca 2016 r., sygn. akt II SA/Ke 590/16 odrzucił skargę. Zażalenie na to postanowienie oddalone zostało przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie II OZ 962/16.
Wszystkie podniesione wyżej okoliczności, wypływające dodatkowo z dowodów przeprowadzonych przez Sąd, czynią prawidłowymi ustalenia i ocenę organów, że wykonanie przebudowy drogi gminnej wraz z jej odwodnieniem nie spowodowało zmiany stanu wody na gruncie, szkodliwie wpływającej na grunty sąsiednie. Przeprowadzone postępowanie nie potwierdziło także zarzutów S. N., że przyczyną zalewania są znacznie oddalone od działek skarżących rowy i przepust na działkach nr [...] (własność Gminy Korczyn), [...] (własność M. N.) i [...] (własność L. S. i B. S.). W trakcie oględzin, potwierdzonych materiałem zdjęciowym, nie stwierdzono odprowadzenia wód rowami z działki nr [...] i [...] w kierunku drogi gminnej położonej na działce nr [...] . Jak wynika z akt sprawy (a zwłaszcza z protokołu oględzin i wykonanych wówczas zdjęć), działka nr [...] stanowi drogę wewnętrzną, posiada nawierzchnię gruntową (częściowo trawiastą), nieutwardzoną, bez zorganizowanego systemu odwodnienia. Droga ta to faktycznie dwa równoległe ślady po przejeździe pojazdów. Nie stwierdzono także istnienia przepustów, o których wspominał S. N., którymi woda kierowana byłaby na drogę. Organ dokonał również oględzin dwóch studzienek drenarskich wskazanych przez S. N., których stan świadczył o tym, że są drożne. Przeprowadzone w trakcie postępowania oględziny nie potwierdziły zatem stanowiska pełnomocnika skarżących, aby na wspomnianych wyżej działkach nastąpiły zmiany wpływające na stan wody na gruncie.
Tym samym, wobec braku wystąpienia przesłanki z art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, zasadną była odmowa nakazania właścicielowi (właścicielom) gruntu przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom.
Co prawda najistotniejsze ustalenia stanu faktycznego w zakresie powodów zalewania działki nr [...] i braku wpływu na tę okoliczność prac związanych
z przebudową drogi gminnej, poczynione zostały w oparciu o opinię biegłego sporządzoną w 2011 r., jednakże pełnomocnik skarżących nie powoływał się w tym zakresie na nowe działania i zachowania właściciela działki nr [...] , które miałyby zmienić stan wody na gruncie. Jak wskazano bowiem na wstępie, skarżące cały czas upatrywały przyczyny zalewania swojej działki przede wszystkim w fakcie przebudowy drogi gminnej, jej odwodnienia, przepustu oraz budowy rowu na działce nr [...] . Wprawdzie z protokołu spisanego w dniu 28 kwietnia 2016 r., będącego kontynuacją protokołu oględzin wynika, że S. N. stwierdził, iż w 2015 r. zasypano ok. 200 m rowu na działce [...] oraz ok. 50 m rowu ze wschodu na zachód oraz zlikwidowano przepusty na pograniczu gmin Nowy Korczyn z Wiślicą (wcześniej pełnomocnik skarżących domagał się likwidacji przepustów) pomiędzy działkami nr [...] i [...], jednak przeprowadzone oględziny nie potwierdziły jakiegokolwiek odprowadzania wód rowami z tych działek w stronę drogi gminnej. Wskazane przez S. N. fragmenty pozostałych rowów oddalone są o ok. 500 metrów od działek nr [...] i [...] i nie są w żaden sposób połączone z rowami na działce nr 1[...] 6 i na działce nr [...] . Istnieją zatem poza systemem odwodnienia, którego prawidłowość funkcjonowania kwestionują skarżące i dlatego ocenę, że pozostałe fragmenty tych rowów nie mają wpływu na zalewanie ich działek należy uznać za prawidłową i wypływającą z zasad logicznego rozumowania.
Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, że nie zasługują one na uwzględnienie.
Przede wszystkim nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym zarzut dotyczący "niewłaściwych zdjęć" wykonanych w trakcie oględzin, na podstawie których orzekały organy oraz prowadzenia postępowania "stronniczo i po kolesieńsku". W ocenie Sądu, oględziny z 27 kwietnia 206 r. przeprowadzone zostały prawidłowo, a S. N. zapewniona została możliwość odniesienia się do wszystkich nieprawidłowo – w jego ocenie – wykonanych elementów systemu odwodnienia. Zastrzeżenia pełnomocnika skarżących wpisane zostały do protokołu, jednak zdaniem Sądu odzwierciedlają one jedynie jego subiektywną wersję przyczyn zalewania działki nr [...] , której nie potwierdziły zgromadzone w sprawie dowody.
Co się tyczy zarzutu dotyczącego "nielegalnie" wykonanych rowów, jak już wyżej wyjaśniono, w sprawie przebudowy drogi wraz z odwodnieniem oraz wykonania rowu na działce nr [...] , przeprowadzone były postępowania administracyjne, których przedmiotem był stan tych urządzeń. Ponadto przypomnieć należy, że rów na działce nr [...] wykonany został – wbrew twierdzeniom S. N. – za jego zgodą. Świadczy o tym nie tylko znajdujący się w aktach wniosek z dnia 27 maja 2005 r., ale także przyznająca tę okoliczność treść pozwu skierowanego do Sądu Okręgowego w Kielcach w sprawie [...] i zeznania S. N. w charakterze strony złożone przed tym Sądem w dniu 7 grudnia 2011 r. (k. 368v. akt [...]). W piśmie procesowym nadanym w dniu 30 marca 2017 r. S. N. podniósł, że nie mógł wyrazić zgody na wykonanie rowu, gdyż nie był właścicielem działki nr [...] , jednak jak wynika z uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego z 11 stycznia 2012 r., przekazał on córkom działki nr [...] i [...] na współwłasność aktami notarialnymi z 2005 i 2006 r., zaś A. N. przekazała S. N. i Z. N. część działki nr [...] do użytkowania. Posiadał zatem uprawnienie do wyrażenia zgody na wykopanie rowu, nie kwestionowane zresztą na żadnym etapie postępowania przez jakąkolwiek ze stron, ze skarżącymi włącznie.
Wbrew zarzutowi skargi zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest wiarygodny, kompletny i w pełni ukazujący sytuację na gruncie. Jak podkreślono wyżej, ustalenia organu są zgodne ze sporządzoną opinią biegłego.
Bezzasadny jest zarzut odnoszący się do "niewłaściwie" wydanego wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach z 11 stycznia 2012 r. sygn. akt [...]. Wyrok ten jest prawomocny, pozostaje w obrocie prawnym i skarżące nie mogą skutecznie kwestionować tego orzeczenia.
Przypomnieć także należy, że zgodnie z art. 77 ust. 1 Prawa wodnego, utrzymywanie urządzeń melioracji wodnych szczegółowych należy do zainteresowanych właścicieli gruntów, a jeżeli urządzenia te są objęte działalnością spółki wodnej - do tej spółki. Nie ulega najmniejszej wątpliwości, że działka nr [...] , na której znajduje się rów jako urządzenie melioracji wodnej szczegółowej, jest współwłasnością skarżących. Jak kilkakrotnie podnoszono w toku postępowania, konserwacja tego rowu należy do ich obowiązków, a skuteczność wykonanego pod drogą przepustu zależy od oczyszczenia rowu na działce nr [...] .
Mając powyższe na uwadze skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu,
o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło