II SA/Ke 141/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 czerwca 2012r. sprawy ze skargi B.P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zalegalizowania obiektu budowlanego oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu zażalenia B. P., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kpa utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...]. Postanowieniem tym, podjętym na podstawie art. 61a i art. 123 kpa organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania B. P. w przedmiocie spełnienia żądania przedstawionego w piśmie – wniosku z dnia 13 września 2011 r., dotyczącego zalegalizowania samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego położonego w miejscowości C. 24 gm. T. na działce Nr 20/2. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nakazał B. P. rozbiórkę, będącego przedmiotem wniosku w niniejszej sprawie – samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego o wymiarach 34.00 x 9,00m, usytuowanego na działce Nr 20/2 w miejscowości C. 24 gm. T.. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją z dnia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 12 marca 2004 r. (sygn. akt II SA/Kr 496/00) oddalił skargę B. P. na powyższą decyzję. Na wniosek skarżącej toczyło się również postępowanie administracyjne nadzwyczajne, w toku którego Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego , a decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy ww. własna decyzję z dnia [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 lipca 2006 r.( sygn. akt VII SA/Wa 764/06) oddalił skargę B. P. na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 marca 2008 r. w sprawie II OSK 115/07 orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej B. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lipca 2006 r. Wobec nie wykonania obowiązku wynikającego z powyższej decyzji organ wszczął postępowanie egzekucyjne w celu przymuszenia zobowiązanej do wykonania ciążącego na niej obowiązku. Zobowiązana w pismach kierowanych do organu pierwszej instancji wnosiła o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu zakończenia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. postanowieniem z dnia [...] odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego, a w trybie zażaleniowym ww. postanowienie organu pierwszej instancji zostało utrzymane w mocy postanowieniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 lipca 2007 r. Wyrokiem z dnia 28 listopada 2007 r. (sygn. akt II SA/Ke 508/07) Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę B. P. na przedmiotowe postanowienie. Postanowieniem z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. nałożył na B. P. grzywnę w celu przymuszenia do wykonania przez nią obowiązku rozbiórki przedmiotowego budynku. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez organ II instancji postanowieniem z dnia 4 czerwca 2008 r., zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 29 grudnia 2008 r.(sygn. akt II SA/Ke 420/08) odrzucił skargę B. P. na powyższe postanowienie. B. P. pismem z dnia 13 września 2011 r. zażądała zalegalizowania wybudowanego budynku gospodarczego na działce o nr ewidencyjnym 20/2 położonej w miejscowości C. 24 gm. T.., złożyła decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia 11 grudnia 2003 r., załączniki do uzyskania pozwolenia na budowę i mapę ewidencyjną działki. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. odmówił B. P. wszczęcia postępowania w sprawie zalegalizowania obiektu budowlanego, zaś organ odwoławczy rozpoznając zażalenie B. P. nie znalazł podstaw do uchylenia tego postanowienia. Organ odwoławczy podniósł, że wniosek o zalegalizowanie przedmiotowej samowoli budowlanej nie może być załatwiony pozytywnie z uwagi na to, że inwestycja była przedmiotem postępowania organu I i II instancji oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i decyzja o rozbiórce oraz postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia są ostateczne. Ponadto organ wskazał, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 26 listopada 1999 r. stwierdził z urzędu nieważność wydanego przez organ pierwszej instancji postanowienia z dnia 28 maja 1999 r. wydanego na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, o wstrzymaniu robót budowlanych i zobowiązaniu inwestora do przedłożenia określonych dokumentów, ponieważ zostało ono wydane z rażącym naruszeniem prawa. Postanowienie ww. zostało utrzymane w mocy postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 stycznia 2000 r., a skarga B. P. została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 stycznia 2002 r. w sprawie IV SA 583/00. W wyroku tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że budowa budynku została rozpoczęta w 1993 r. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę i nie została zakończona do dnia 1 stycznia 1995 r. tj. do dnia wejścia w życie nowej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane. Do tego dnia nie było wszczęte ani prowadzone żadne postępowanie w sprawie rozpoczętej samowolnie budowy przedmiotowego budynku, a tym samym nie miał zastosowanie art. 103 ust. 1 i 2 ustawy prawa budowlanego stanowiący, iż do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a nie zakończonych decyzją ostateczną mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. prawo budowlane. Organ odwoławczy ponadto wskazał, że w dacie wydawania decyzji organu I i II instancji o nakazie rozbiórki przedmiotowego budynku tj. w roku 1999 i 2000 przepisy obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane nie przewidywały legalizacji samowoli budowlanej. W takiej sytuacji organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji zasadnie na podstawie przepisu 61a kpa odmówił B. P. wszczęcia postępowania w sprawie zalegalizowania samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła B. P., reprezentowana przez pełnomocnika adwokata T.K., domagając się jej uchylenia. Skarżąca zarzuciła błędną ocenę prawną dokonaną przez organ II instancji w przedmiocie dopuszczalności wszczęcia postępowania w sprawie zalegalizowania samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego. Zdaniem skarżącej, brak jest jakichkolwiek podstaw do tego aby uznać niemożliwość rozpoznania jej wniosku w sposób merytoryczny, mimo że niniejsza sprawa była już przedmiotem decyzji organów I i II instancji a także była poddawana kontroli sądowej. Wskazała, że wcześniejsze decyzje organów nie dotyczyły zalegalizowania wzniesionego obiektu budowlanego, a jedynie samowoli budowlanej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zasady słuszności, czy też celowości nie mogą być brane pod uwagę przy rozstrzyganiu sprawy. Badając legalność zaskarżonego aktu sąd administracyjny dokonuje jego oceny w odniesieniu do przepisów obowiązujących w dacie jego wydania i w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w dacie jego wydawania. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia w zakresie pozostawania jego w zgodności z przepisami prawa stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa. Bezspornym w sprawie jest fakt wybudowania przedmiotowego obiektu budowlanego bez pozwolenia na budowę, jak i to, że wobec tego obiektu orzeczony został prawomocną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia 11 października 1999 r. nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Nakaz skierowany był do B. P. która była inwestorem obiektu. Prawomocne orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 marca 2004 r. (sygn. akt II SA/Kr 496/00) oddalające skargę B. P. na decyzję orzekającą rozbiórkę wiąże strony i sąd, który je wydał, jak również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie wskazanych także inne osoby (art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270). W tej sytuacji należy podzielić stanowisko organu orzekającego, iż nie jest możliwa legalizacja przedmiotowego, samowolnie zrealizowanego obiektu budowlanego, wobec którego został orzeczony nakaz rozbiórki i wszczęta została egzekucja. Legalizacja przedmiotowej samowoli mogła się odbyć wyłącznie w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie wydania decyzji rozbiórkowych I i II instancji (skontrolowanych przez Wojewódzkie Sądy Administracyjne), i skoro tymi rozstrzygnięciami prawomocnie orzeczono o rozbiórce, a tym samym negatywnie dla skarżącej załatwiono kwestie legalizacji tego obiektu, nie ma obecnie możliwości wszczęcia postępowania o zalegalizowanie spornej samowoli. W niniejszym przypadku ponowne rozpatrzenie sprawy przedmiotowej samowoli budowlanej, rozstrzygniętej już poprzednio ostateczną decyzją administracyjna, stanowiłoby przesłankę do stwierdzenia jej nieważności z powodu wady, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 kpa. W takiej sytuacji należy podzielić stanowisko organów, iż zasadnie na podstawie art. 61a § 1 kpa odmówiono skarżącej wszczęcia postępowania w sprawie zalegalizowania samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego z innych uzasadnionych przyczyn tj. faktu istnienia w obrocie prawnym ostatecznej decyzji orzekającej rozbiórkę przedmiotowego budynku jak również wszczętego postępowania egzekucyjnego. Przesłanką do wydania postanowienia w trybie art. 61a § 1 k.p.a. jest zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania; przykładowo, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie jak ma to miejsce w niniejszej sprawie lub, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialno-prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.