II SA/Ke 250/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędzia WSA Dorota Chobian, Protokolant Sekretarz sądowy Małgorzata Rymarz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 czerwca 2008r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z dnia [...] Komendant Powiatowy Policji, na podstawie art. 104 k.p.a., oraz art. 88, art. 94 ust. 1 i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277) oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz.U. z 2001 r. Nr 131, poz. 1468.) - odmówił przyznania K. P. pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że K. P. pełni służbę w Policji od dnia 20 sierpnia 1999r., natomiast funkcjonariuszem w służbie stałej został mianowany z dniem 20 sierpnia 2002r. W dniu 21 grudnia 2007r. K. P. złożył wniosek w sprawie przyznania pomocy finansowej, z którego wynika, że od dnia 4 marca 2003r. zamieszkuje wraz z rodziną w lokalu mieszkalnym w W., [...], zajmowanym na podstawie umowy najmu z dnia 18 lutego 2003r., zawartej z Gminą Włoszczowa, stanowiącym mieszkaniowy zasób tej gminy. Do wniosku dołączył inwentaryzację powierzchni mieszkalnej zajmowanego lokalu oraz pisma z Urzędu Gminy, informujące o możliwości wykupu w/w lokalu. Organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość przysługuje policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale. Uwzględniając fakt, iż K. P. posiada lokal mieszkalny na podstawie umowy najmu, nie można uznać, że zainteresowany wykupując na własność zajmowane mieszkanie "uzyska" lokal mieszkalny, który obecnie posiada na podstawie umowy najmu. Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Komendant Policji, po rozpoznaniu odwołania K. P. - utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji we z dnia [...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podniósł, że skarżący zarzucił w odwołaniu, iż art. 94 ust. 1 ustawy o Policji wskazując przesłanki, jakie muszą być spełnione do uzyskania pomocy finansowej jako jedyną negatywną przesłankę wymienia posiadanie lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, stąd przepis ten kategorycznie wskazuje, iż brak decyzji o przydziale lokalu stanowi uprawnienie ze strony policjanta i obowiązek ze strony organu przydzielenia takiej pomocy. Z takim twierdzeniem skarżącego organ odwoławczy się nie zgodził, ponieważ przedstawiona interpretacja stawia w jednym rzędzie policjantów, którzy nie posiadają lokalu wcale oraz takich, którzy lokal posiadają na podstawie umów cywilnoprawnych. Zdaniem organu cytowany przepis wskazuje, że pomoc finansowa przysługuje na uzyskanie lokalu, a nie można stwierdzić, że osoba użytkująca lokal na podstawie umowy najmu go nie posiada. Organ odwoławczy podkreślił, że aby uzyskać pomoc finansową lokal należy nabyć na podstawie odpłatnej umowy cywilnoprawnej i musi to być lokal "nowy" czyli taki, do którego ubiegający się o uzyskanie pomocy finansowej nie posiadał uprzednio innego tytułu prawnego. Komendant Wojewódzki Policji powołując się na powyższe rozważania utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K. P., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z uwagi na naruszenie prawa materialnego poprzez błędną interpretację art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że zajmowany przez niego lokal mieszkalny, stanowiący zasób gminy, posiada całkowitą powierzchnię użytkową 32,77 m², w tym 20,38 m² powierzchni mieszkalnej i składa się z dwóch pokoi, kuchni, łazienki, wc i przedpokoju. Powierzchnia mieszkalna, którą obecnie zajmuje nie spełnia minimalnych norm przysługujących policjantowi zgodnie z przepisami resortowymi. Okoliczność ta nie była przedmiotem oceny organów obu instancji. Wywołuje ona jednak w kontekście przepisów resortowych określone skutki, które zostały przez organ pominięte. Skarżący podkreślił, że okoliczności faktyczne niniejszej sprawy są bezsporne, nie kwestionowane przez organ, wątpliwości budzi natomiast w jego przekonaniu sposób interpretacji przepisów ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - art. 94 i nast. Skarżący podkreślił, że "nie posiadanie w miejscu zamieszkania" odpowiedniego lokalu w rozumieniu przepisów resortowych było już przedmiotem badania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach (sygn. akt II SA/Ke 561/07) w sprawie z jego skargi na decyzję odmawiającą przyznania mu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego i jak wskazał Sąd w uzasadnieniu tego orzeczenia "posiadanie jakiegokolwiek lokalu w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej wyklucza uprawnienia do równoważnika, przy czym jeżeli jest to lokal nieodpowiedni w rozumieniu art. 88 ustawy (jak w przedmiotowym przypadku), policjant może skorzystać z prawa do przydzielenia mu lokalu w drodze decyzji administracyjnej lub zwrócić się o przyznanie pomocy finansowej przewidzianej w art. 94 ustawy o Policji". Zdaniem skarżącego, zaprezentowane przez niego stanowisko znajduje potwierdzenia w powołanym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach oraz w licznych orzeczeniach innych sądów administracyjnych, które wykształciły niemalże jednolite stanowisko organów w takich samych lub podobnych okolicznościach faktycznych i prawnych. Przykładowo skarżący powołał się na uchwałę z dnia 29 marca 1999 r. w sprawie o sygn. OPS 1/99, w której Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, iż stosownie do przepisu art. 94 ust. 1 w zw. z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi nie przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu lub domu, jeżeli policjant nie ma prawa do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego, określonego w art. 90 tej ustawy, w drodze decyzji administracyjnej, ponieważ posiada inny odpowiedni lokal mieszkalny w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej (art. 95 cyt. ustawy). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i podniósł, iż nie brał pod uwagę norm zaludnienia przysługujących skarżącemu, ponieważ nie ma to w tym przypadku związku ze sprawą. Organ rozstrzygał jedynie czy poprzez nabycie prawa własności do użytkowanego już przez skarżącego lokalu nastąpi fakt "uzyskania" lokalu i doszedł do wniosku, że uzyskanie nie nastąpi, ponieważ już nastąpiło na podstawie umowy najmu. Ponadto organ wskazał, że służące skarżącemu prawo do otrzymania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (którego organ nie neguje) nie może mieć zastosowania do zmiany tytułu prawnego zajmowanego lokalu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy, bądź dawał podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że organ podejmując zaskarżoną decyzję w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu pomocy finansowej na wykup mieszkania, dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu, w jakim miało to wpływ na wynik sprawy. Ustalony przez organy stan faktyczny w sprawie nie budzi wątpliwości i nie był kwestionowany przez stronę. Bezsporną jest okoliczność, że K. P. posiada w miejscu pełnienia służby lokal mieszkalny, zajmowanym na podstawie umowy najmu z dnia 18 lutego 2003r. zawartej z Gminą. W ocenie Sądu organ błędnie przyjął, że "poprzez nabycie prawa własności do użytkowanego już przez skarżącego lokalu nie nastąpi fakt uzyskania lokalu w rozumieniu przepisu art. 94 ustawy, ponieważ uzyskanie już nastąpiło na podstawie umowy najmu". Zgodnie z art. 94 ust 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz.U. z 2002r., Nr 7, poz. 58 ze zm.) zwanej dalej ustawą, funkcjonariuszowi Policji, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie m.in. lokalu mieszkalnego, stanowiącego odrębną nieruchomość. Jest to zastępcza forma realizacji prawa funkcjonariusza do lokalu mieszkalnego i służy wyraźnie pomocy w uzyskaniu lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnym lub lokalu mieszkalnym stanowiącym odrębną nieruchomość. Przepis ten bowiem stanowi, że w przypadku, gdy policjant nie skorzystał z przydziału lokalu w drodze decyzji administracyjnej, może otrzymać pomoc finansową, przy czym oba świadczenia (przydział lokalu i pomoc finansowa) wzajemnie się wykluczają i mogą być przyznane jedynie zamiennie. Skoro z przepisu tego wynika, że pomoc finansową może otrzymać policjant, któremu przysługuje prawo do przydziału lokalu w drodze decyzji administracyjnej, a jedynie z uprawnienia tego nie skorzystał, to oczywistym jest, że pomoc finansowa przewidziana w tym przepisie dotyczy tych policjantów, którzy nie posiadają lokalu odpowiedniego w rozumieniu art. 88 ustawy, a więc nie spełniającego norm zaludnienia. Ponadto art. 94 ustawy w zw. z § 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskania lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz.U z 2001r. Nr 131, poz. 1468) w sposób wyraźny uzależnia wysokość pomocy finansowej od ilości przysługujących policjantowi norm zaludnienia. Bezspornym jest w sprawie, że K. P. wraz z rodziną zajmuje lokal mieszkalny na podstawie umowy najmu zawartej z Gminą. Lokal ten nie jest lokalem mieszkalnym przeznaczonym dla policjantów, zgodnie z art. 90 ustawy o Policji, który określa, jakie lokale przeznacza się na lokale mieszkalne dla policjantów. Podkreślenia zatem wymaga, że skarżący nie dysponował prawem do lokalu mieszkalnego, który jest własnością gminy a jedynie przebywał w nim wraz z rodziną na podstawie umowy najmu, zawartej z Gminą. Z treści art. 94 ust. 1 ustawy wynika jednoznacznie, iż pomoc finansowa nie jest udzielana na jakiekolwiek potrzeby mieszkaniowe, lecz jedynie na uzyskanie m.in. lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Trudno zatem uznać, aby wspomniany cel pomocy finansowej mógł być zrealizowany poprzez zawarcie umowy najmu. To właśnie wykupienie na własność zajmowanego lokalu mieszkalnego stanowi realizację celu, na jaki pomoc finansowa może być przeznaczona. Skoro więc nie przydzielono skarżącemu lokalu na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, w świetle postanowień art. 94 ust 1 ustawy o Policji, skarżącemu przysługuje pomoc na wykupienie lokalu mieszkalnego, o której przyznanie wystąpił do Komendanta Powiatowego Policji, wnioskiem z dnia 21 grudnia 2007r. Szczegółowe zasady przyznawania oraz odmowy, cofania lub zwracania pomocy finansowej, określa wydane na podstawie art. 94 ust 2 ustawy o Policji, rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz.U. z 2001 r. Nr 131, poz. 1468). Zgodnie z § 7 tego rozporządzenia, pomoc finansowa nie przysługuje tylko temu policjantowi, który taką pomoc już uzyskał w pełnej wysokości. W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje, że skarżący K. P., któremu nie przydzielono mieszkania na podstawie decyzji administracyjnej, dotychczas z takiej pomocy finansowej nie korzystał. Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, wyrażając powyższe stanowisko, podzielił pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawiony w wyroku z dnia 4 stycznia 2008 r. w sprawie I OSK 1818/06 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w wyrokach z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie sygn. akt II SA/Wa 615/07 i z dnia 30 sierpnia 2006 w sprawie sygn. akt II SA/Wa 1063/06 (niepublikowane). Z przytoczonych powodów należało stwierdzić uzasadnione podstawy do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji, w związku z czym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a oraz 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) Sąd orzekł jak w sentencji. Rozpoznając ponownie sprawę organ wyda rozstrzygnięcie, mając na uwadze wskazaną wyżej ocenę prawną.