II SA/Ke 32/18
WyrokWSA w Kielcach2018-02-22
Skład orzekający: Jacek Kuza, Dorota Chobian, Agnieszka Banach
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków jest uprawniony do wydzielenia z działek stanowiących własność Skarbu Państwa (w zarządzie Lasów Państwowych) nowej działki ewidencyjnej stanowiącej drogę, w sytuacji gdy wnioskodawca domaga się tego na podstawie historycznych map, a aktualny stan prawny nie przewiduje takiej możliwości?Ratio decidendi
Organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie jest uprawniony do tworzenia nowych stanów prawnych, a jedynie do rejestrowania stanów prawnych, które zaistniały wcześniej i zostały udokumentowane. Ewidencja ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, i musi odzwierciedlać aktualny stan prawny, wynikający m.in. z księgi wieczystej. Wnioskodawca nie przedstawił dokumentów pozwalających na wprowadzenie żądanych zmian, a spory o prawa do gruntu lub jego status prawny powinny być rozstrzygane w postępowaniu przed sądami powszechnymi.Stan faktyczny
Skarżąca domagała się wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków polegającej na wydzieleniu z działek stanowiących własność Skarbu Państwa (w zarządzie Lasów Państwowych) nowej działki ewidencyjnej stanowiącej drogę. Wnioskodawczyni powoływała się na historyczne mapy wskazujące istnienie takiej drogi, argumentując, że jej wydzielenie jest niezbędne dla zapewnienia dostępu do drogi publicznej dla nowo wydzielonych działek rolnych. Organy administracji obu instancji odmówiły uwzględnienia wniosku, wskazując na brak aktualnego stanu prawnego uzasadniającego taki podział i zmianę w ewidencji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Asesor WSA Agnieszka Banach, Protokolant Starszy inspektor sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2018 r. sprawy ze skargi K. K.- G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z [...], po rozpatrzeniu odwołania K. K.-G. występującej w imieniu własnym oraz mieszkańców i właścicieli gruntów położonych w obrębie L. od decyzji Starosty z [...], orzekającej o odmowie wprowadzenia zmiany do ewidencji gruntów i budynków obrębu G. gmina P. polegającej na wprowadzeniu do ewidencji gruntów i budynków nowej działki ewidencyjnej stanowiącej drogę, której wschodnia granica wyznacza jednocześnie granicę pomiędzy obrębem G. gmina P., a obrębem L. gmina [...] i nadanie jej numeru ewidencyjnego, czyli na wydzieleniu z działek ewidencyjnych nr: [...], [...], [...] położonych w obrębie G. gmina P. nowej działki ewidencyjnej stanowiącej drogę i nadanie jej numeru ewidencyjnego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 7b ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. j. Dz. U. z [...]7 r., poz. 2101), dalej "ustawa", utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że wnioskiem z 20 czerwca 2017 r. K. K.-G., wskazując, że występuje także w imieniu mieszkańców i właścicieli gruntów położonych we wsi L. zwróciła się o zajęcie stanowiska w sprawie przywrócenia drogi dojazdowej do swojej posesji i posesji sąsiadów. We wniosku podniosła, że problem dotyczy drogi, której wschodnia granica wyznacza jednocześnie granicę pomiędzy obrębem G., a obrębem [...], a która została nieprawidłowo włączona do działek leśnych nr: [...], [...], [...] położonych w obrębie G.. Droga ta ma 10 metrów szerokości i łączy się z drogą wojewódzką oznaczoną numerem ewidencyjnym [...] relacji B. - P. i z dawnym dworcem PKP wsi G., który ma być przywrócony do użytkowania. Ponadto jest jedynym łącznikiem z drogami, które obsługują właścicieli gruntów i posesji wsi: [...], K., K. i inne. Wnioskodawczyni dodała, że w 2004 r. dokonano podziału działki nr [...]/1 położonej we wsi L. na działki nr: [...]/7, [...]/8, [...]/9, [...]/10 i [...]/11. Dokumentacja dotycząca tego podziału została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Obecnie właściciele tych działek wystąpili o wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla tych działek i powstał problem, ponieważ działki te nie mają dostępu do drogi publicznej. W związku z tym wnioskodawczyni domagała się nadania drodze numeru ewidencyjnego i wprowadzenie go do ewidencji gruntów, tym samym uregulowania stanu prawnego tej drogi, by mogła razem z sąsiadami z niej korzystać jako z drogi publicznej.
Dalej organ ustalił, że będąca przedmiotem wniosku droga stanowi część działek ewidencyjnych nr: [...], [...] i [...], położonych w obrębie G. jednostka ewidencyjna P. - obszar wiejski, w całości sklasyfikowanych jako las. Działki te wykazane są w ewidencji gruntów i budynków obrębu G., jako własność Skarbu Państwa w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego, Lasy Państwowe Nadleśnictwo P. na podstawie księgi wieczystej. Wschodnia granica tej drogi wyznacza jednocześnie granicę pomiędzy obrębem G. gmina P., a obrębem L. gmina B. W 1968 r. zostało przeprowadzone rozgraniczenie gruntów wsi L. wzdłuż drogi, będącej przedmiotem niniejszego postępowania. W treści sprawozdania technicznego, włączonego do operatu rozgraniczeniowego napisano, że rozgraniczenie to zostało wykonane na podstawie dekretu z 1950 r. "O pomiarach gruntów Skarbu Państwa", w oparciu o pomiar gruntów Nadleśnictwa P. wykonany w latach 1957-1958. W znajdującym się w tym operacie protokole granicznym nr 7 sporządzonym dla Nadleśnictwa P. ur. B. dział nr IX, 14 sierpnia 1968 r. opisano m.in. granicę ustaloną z gruntami wsi [...], grom. B. pow. B.: "Granica z gruntami wsi L. od pkt. 153 do pkt. 163 została ustalona przy ustalaniu granic gruntów Nadleśnictwa P. w 1957 r. Protokół ustalenia granic znajduje się w operacie Nadleśnictwa P., tom I str." Na szkicach polowych sporządzonych w 1968 r. przedmiotowa droga od strony zachodniej zaznaczona jest linią przerywaną, co oznacza, że stanowi jedynie użytek gruntowy, a nie odrębną działkę ewidencyjną.
Operat sporządzony przy założeniu ewidencji gruntów obrębu G. w latach 1967-1969 nie obejmował gruntów leśnych stanowiących własność Skarbu Państwa. W 1994 r. została przeprowadzona aktualizacja ewidencji gruntów obrębu G.. Dokumentacja dotycząca tej aktualizacji została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. W trakcie aktualizacji określono przebieg granicy obrębu G. (grunty PGL Nadleśnictwo P.) z gruntami obrębu [...]. W protokole granicznym sporządzonym dla obrębu: " G. grunty PGL Nad. P." z gruntami: PGL obręb B. II, wsi B. I, wsi L. spisanym 10 października 1994 r., przebieg granicy wzdłuż omawianej drogi został opisany w następujący sposób " ...do pkt. 621 gdzie skręca w kierunku płn. i biegnie wsch. stroną drogi leśnej przez pkt. 620, 619, 6161, 4161, 4160, 4159, 6158, 4158...",co przedstawia załączony do protokołu szkic graniczny nr 17. Jak wynika z protokołu granicznego z 10 października 1994 r., do określenia opisanej granicy wykonawca prac wykorzystał: "operat pomiarowy Lasów Państwowych z 1958 roku, operat pomiarowy nr 2912-21/94".
Na podstawie powyższych dokumentów stwierdzono, że omawiana droga położona jest w obrębie G. gmina P. i stanowi część działek ewidencyjnych nr: [...], [...], [...] stanowiących grunt leśny.
W 2004 r., na zlecenie właścicielki działki nr [...]/1 o powierzchni 0,5600 ha położonej w obrębie [...], został przeprowadzony jej podział na działki nr: [...]/7, [...]/8, [...]/9, [...]/10, [...]/11. Działka nr [...]/1, przylegała bezpośrednio do drogi leśnej stanowiącej część działek leśnych nr: [...], [...], [...] należących do obrębu G.. Ze sprawozdania technicznego załączonego do tego operatu wynika, że wykonawca prac wykorzystał do opracowania podziału: szkice polowe wsi L. z 1957 roku, osnowę III klasy, współrzędne punktów załamania granic obrębu [...]. Nie odnalazł natomiast danych dotyczących wschodniej granicy działki nr [...]/1 z działkami sąsiednimi, w związku z czym spisał protokół dotyczący ustalenia przebiegu granic na podstawie zgodnych oświadczeń stron. Z dokumentacji tej wynika, że wykonawca prac nie ustalał granic działki nr [...]/1 od strony zachodniej, tj. z drogą leśną położoną w obrębie G. stanowiącą część działek leśnych nr: [...], [...] i [...]. Brak również dowodów na to, że ustalił, czy jest to droga publiczna, a w związku z tym, czy wydzielone działki mają dostęp do drogi publicznej.
Aktualnie właściciele nowo wydzielonych działek wystąpili o warunki zabudowy dla swoich działek i okazało się, że działki te nie mają bezpośredniego dostępu do drogi publicznej. W celu wyjaśnienia zaistniałej sytuacji Starosta przeprowadził 1 sierpnia [...]7 r., rozprawę administracyjną z udziałem wnioskodawczyni oraz przedstawicieli Lasów Państwowych. Jak wynika z protokołu tej rozprawy, przedstawiciel Lasów Państwowych Nadleśnictwa P. poinformował, że sprawy dotyczące gruntów znajdujących się w zarządzie Lasów Państwowych reguluje ustawa o lasach, która w aktualnym stanie prawnym nie przewiduje możliwości wydzielenia i zbycia drogi leśnej. Jedyną możliwością formalnego korzystania z tego przejazdu jest zawarcie umowy dzierżawy pomiędzy Nadleśnictwem, a jednostką samorządu terytorialnego tj. Gminą B.
Organ II instancji podkreślił, że podział działki nr [...]/1 nastąpił w 2004 r., a operat dotyczący tego podziału został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 21 września 2004 r. pod numerem ewidencyjnym 2914- 174/04. W czasie wykonywania podziału obowiązywały przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. Nr 1015, poz. 741 ze zm. Dz. U. z 2000 r., Nr 6, poz.70). Artykuł 92 tej ustawy stanowił, że przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczących podziałów nieruchomości nie stosuje się do nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele rolne i leśne, a w przypadku braku planu miejscowego do nieruchomości wykorzystywanych na cele rolne i leśne chyba, że dokonanie podziału spowodowałoby konieczność wydzielenie nowych dróg, nie będących niezbędnymi drogami dojazdowymi do nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych.
Z dokumentów zawartych w operacie technicznym nr 2914-174/04 wynika, że w czasie podziału, dla Gminy B. istniało jedynie Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Z mapy "Sytuacyjnej podziału nieruchomości rolnej" przedstawiającej podział działki nr [...]/1 wynika, że dokonano podziału działki rolnej o powierzchni 0,56 ha, na działki rolne nr: [...]/7 o powierzchni 0,1262 ha, [...]/8 o powierzchni 0,0967 ha, [...]/9 o powierzchni 0,1310 ha, [...]/10 o powierzchni 0,1023 ha, [...]/11 o powierzchni 0,1038 ha. Działki nr: [...]/7 i [...]/8 zostały zbyte przez wnioskodawczynię i mają nowych właścicieli.
Organ II instancji stwierdził, że art. 92 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, nie zawierał zapisu ograniczającego podział nieruchomości rolnej na działki rolne, o powierzchni nie mniejszej niż 0,30 ha. Dlatego do podziału działki rolnej nr [...]/1 nie miały zastosowania przepisy obowiązującej wówczas ustawy o gospodarce nieruchomościami, w tym przepisy dotyczące obowiązku zapewnienia projektowanym do wydzielenia działkom dostępu do drogi publicznej. Zatem wykonawca opracowania nr 2914-174/04 nie miał obowiązku przy podziale nieruchomości rolnej wydzielenia działek mających dostęp do drogi publicznej. Można jedynie stwierdzić, że nie zachował należytej staranności pomijając przy wykonaniu tego podziału ustalenie stanu prawnego gruntów przylegających do dzielonej nieruchomości i przedstawiając na "Mapie sytuacyjnej podziału nieruchomości rolnej" nieruchomość graniczącą od strony zachodniej z dzieloną działką nr [...]/1, jako drogę.
Dalej Inspektor Wojewódzki przedstawił zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków, a następnie cytując treść § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1034 ze zm.), dalej rozporządzenia, uznał, że wykazanie objętej wnioskiem drogi jako odrębnej działki ewidencyjnej, byłoby możliwe jedynie w przypadku, gdyby pas gruntów stanowiący tę drogę miał odrębny stan prawny niż pozostałe grunty wchodzące w skład działek nr: [...], [...] i [...] lub gdyby droga ta stanowiła drogę publiczną. Tymczasem działki nr: [...], [...] i [...], w tym omawiana droga, to grunty o jednorodnym stanie prawnym.
Organ II instancji zauważył, że w sprawie brak jest jakichkolwiek aktów, które świadczyłyby o tym, że sporna droga została zaliczona do którejkolwiek z kategorii dróg wymienionych w art. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 1440, 1920. 1948, 2255, z 2017 r. poz. 191, 1089). Dołączone do wniosku dokumenty również nie stanowią dowodów na to, że droga ta stanowi drogę publiczną. Dodał, że problem dostępu do drogi publicznej działek powstałych w wyniku podziału działki nr [...]/1, może być rozstrzygnięty w postępowaniu przed sądami powszechnymi. Natomiast w stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy, brak podstaw prawnych do wprowadzenia żądanych przez wnioskodawczynię zmian w ewidencji gruntów i budynków.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję, domagając się jej uchylenia oraz uchylenia decyzji organu I instancji, K. K.-G., zarzuciła naruszenie:
- art. 4 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tekst jedn. Dz. U. 2017 poz. 1875), polegające na niewywiązywaniu się przez powiat z zadań własnych, do których należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty poprzez niezapewnienie mieszkańcom dojazdu do nieruchomości, do czego powiat jest zobowiązany na mocy przytoczonego przepisu,
- art. 7 w związku z art. 77 § 1 kpa polegające na niewyjaśnieniu w sposób wyczerpujący stanu faktycznego sprawy oraz nierozpatrzeniu zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności przedłożonych przez nią map, z których jednoznacznie wynika, że we wskazanym miejscu istniała droga, co w konsekwencji doprowadziło do odmowy wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków nowej działki stanowiącej drogę, której wschodnia granica wyznacza jednocześnie granicę pomiędzy obrębem G. w gm. P., a obrębem L. w gm. B. i nadania jej numeru ewidencyjnego,
- art. 80 kpa poprzez nieuwzględnienie złożonego wniosku, podczas gdy prawidłowa ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego w szczególności załączonych map powinna prowadzić do wniosku, że przedmiotowa droga istniała i zasadne jest utworzenie działki i nadanie jej numeru ewidencyjnego,
- art. 107 § 3 kpa polegające na braku odniesienia się przez organ II instancji do dokumentacji w postaci map z 1948 r., 1957 r., mapy z podziału działki [...]/1 oraz mapy w skali 1:5000 wsi L. i wsi G.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że wbrew twierdzeniu organu II instancji istnieją przesłanki do utworzenia nowej drogi w trybie administracyjnym, a nie jedynie w drodze postępowania przed sądami powszechnymi. Zauważyła, że art. 4 ust. 1 pkt 6 ustawy o samorządzie powiatowym nakłada na powiat obowiązek zapewnienia zbiorowych potrzeb mieszkańców m.in. poprzez zapewnienie dostępu do dróg gminnych. Powyższe znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Skarżąca podkreśliła, że na skutek utworzenia działki ewidencyjnej stanowiącej drogę mieszkańcy zamieszkujący w jej pobliżu uzyskają faktyczny dostęp do swoich nieruchomości. Zatem powiat nie wywiązał się z obowiązków nałożonych przez ustawodawcę, ponieważ obecnie mieszkańcy pozbawieni są dostępu do drogi publicznej, a tym samym dojazdu do swoich nieruchomości. Dodała, że omawiana droga jest jedynym łącznikiem z drogami o nr ewid. [...] we wsi L. i nie ma charakteru śródleśnego.
Uzasadniając zarzut naruszenia art. 7 w związku z art. 77 § 1 kpa skarżąca podniosła, że z przedłożonych przez nią map jednoznacznie wynika, że we wskazanym miejscu istniała droga. Organ II instancji nie odniósł się do jej zarzutów w tej kwestii. Nie odniósł się również do przedłożonych map ewidencyjnych, z których jednoznacznie wynika, że droga istniała i została na nich oznaczona.
Z kolei odnośnie naruszenia art. 80 kpa autorka skargi podniosła, że organy obu instancji nie odniosły się do przedłożonych przez nią map, z których wynika, że sporna droga istniała już w 1948 r. i została oznaczona na mapie. Zasady logicznego rozumowania winny prowadzić do wniosku, że skoro już w 1948 r. wskazana droga została ujęta na mapie, to nie zmienił się jej status prawny, wobec czego w dalszym ciągu można mówić o tej drodze, jako drodze gminnej.
Kończąc skarżąca stwierdziła, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest ustosunkowania się organu do tez zawartych w odwołaniu, co jest zasadniczym obowiązkiem organu odwoławczego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczym wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie sądowej skarżąca oświadczyła, że droga powinna powrócić do ewidencji buskiej i zostać skomunalizowana. Okazała oryginał mapy z 28 września 2004 r. z adnotacją informującą o jej zgodności z oryginałem przyjętym do Państwowego Zasobu w 1957 r., na której przedmiotowa droga jest wydzielona. Podniosła, że na posiadanych przez nią mapach z 2010 r. i 2017 r. – droga jest naniesiona. Przyznała, że w księdze wieczystej założonej dla działek Lasów Państwowych Nadleśnictwa P. o numerach [...], [...] i [...] jest mapa, na której linią przerywaną zaznaczona jest omawiana droga, jako część tych działek. Ta droga nie ma tam osobnego numeru ewidencyjnego.
Z kolei pełnomocnik organu odnośnie mapy wyjaśnił, że punkty graniczne widoczne wzdłuż przedmiotowej drogi wskazują, że granica między gruntami obrębu L. i G. przebiega po wschodniej stronie tej drogi, co oznacza, że droga jest częścią gruntów Gminy P..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie poza sporem jest to, że grunt, którego wydzielenia i oznaczenia jako odrębnej działki ewidencyjnej stanowiącej drogę publiczną domaga się skarżąca, wchodzi w skład działek ewidencyjnych o numerach [...], [...], [...], dla których prowadzona jest księga wieczysta, w której w dziale II – Własność wpisany jest Skarb Państwa – w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo P.. Działki te są oznaczone symbolem Ls i znajdują się na terenie Powiatu. Skarżąca nie kwestionuje także, że aktualnie grunt ten nie stanowi drogi publicznej, a jedynie twierdzi, że taką drogę powinien stanowić, ponieważ w przeszłości był wydzielony jako droga, na dowód czego przedstawiła mapę sytuacyjna podziału swojej działki nr [...] z 2004 r. oraz mapę z 1948 r. oraz 1957 r. W związku z tym wskazać należy, że w świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, podstawową zasadą prowadzenia ewidencji gruntów i budynków jest zasada aktualności. Istotą rejestracji ewidencji gruntów i budynków jest to, że stanowi ona odzwierciedlenie aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości, zawierając jedynie dane wynikające z tytułu własności, przez co ewidencja ma w tym zakresie charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Oznacza to, że ewidencja gruntów i budynków oraz zawarte w niej zapisy nie kształtują nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdzają zaistniały wcześniej i udokumentowany stosownymi dowodami stan. Postępowanie ewidencyjne służy jedynie ewidencjonowaniu bezspornych danych o gruntach (budynkach, lokalach) i ma charakter wyłącznie informacyjny. Usuwanie błędów oraz omyłek w ewidencji w ramach jej aktualizacji nie jest wyłączone, jednakże pod warunkiem, że uzasadnia to aktualny stan prawny, który ewidencja gruntów ma odzwierciedlać a nie tworzyć (przykładowo wyroki WSA w Rzeszowie sygn. II SA/Rz 565/15, II SA/Rz 937/13, WSA w Białymstoku sygn. II SA/Bk 467/15WSA w Krakowie III SA/Kr 633/14, w III SA/Kr 1048/12, III SA/Kr 960/12, NSA I OSK 959/10 – dostępne w internetowej bazie orzecznictwa sądów administracyjnych). Dodatkowo, jak wskazał NSA w swoim wyroku z 11 października 2017 r. w sprawie I OSK 3251/15 (dostępnym w tej samej bazie) ewidencja gruntów jest tylko specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach, który pełniąc funkcje informacyjno-techniczne nie rozstrzyga sporów o prawa gruntów, ani nie nadaje tych praw. Ewidencja spełnia jedynie funkcje rejestrujące stanów prawnych ustalonych w innym trybie i przez inne organy. Stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić, ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością. Deklaratoryjny charakter wpisów oznacza, że nie kształtuje on nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości wynikający z dokumentów.
Przenosząc powyższy wywód na realia tej sprawy wskazać należy, że organy w niniejszym postępowaniu nie były uprawnione do dokonania podziału dotychczasowych działek nr [...], [...], [...], polegającego na wydzieleniu z nich gruntu pod drogę oraz zmiany wpisu w zakresie właściciela gruntu. Jak bowiem była już o tym mowa wyżej, organ prowadzący ewidencję gruntów nie ma prawa tworzenia nowych stanów prawnych, a jedynie rejestrowania powstałych wcześniej zmian. Dlatego też w tej sprawie skarżąca nie może skutecznie domagać się od organów przeprowadzenia komunalizacji. Również zarzut naruszenia przez Starostę jako organ I instancji art. 4 ust. 1 pkt 6 ustawy o samorządzie powiatowym, zgodnie z którym powiat wykonuje określone ustawami zadania publiczne o charakterze ponadgminnym w zakresie transportu drogowego i dróg publicznych, jest zupełnie chybiony. Pomijając, że powyższy przepis określa zadania powiatu jako jednostki samorządu terytorialnego, nie zaś starosty, to w zakresie postępowania dotyczącego ewidencji gruntów zadania starosty określa przepis § 44 rozporządzenia, zgodnie z którym do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy:
1) utrzymywanie systemu teleinformatycznego, o którym mowa w art. 24 ust. 1 pkt 1 ustawy;
2) utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi;
3) archiwizacja wycofanych danych ewidencyjnych;
4) udostępnianie danych ewidencyjnych;
5) ochrona danych ewidencyjnych przed ich utratą, zniszczeniem, niepożądaną modyfikacją, nieuprawnionym do nich dostępem i ujawnieniem;
6) okresowa weryfikacja danych ewidencyjnych;
7) sporządzanie powiatowych zestawień zbiorczych danych objętych ewidencją;
8) modernizacja ewidencji.
Jak już wcześniej wskazano, nie budzi wątpliwości to, że aktualnie grunt, którego wydzielenia pod drogę publiczną domaga się skarżąca objęty jest księgą wieczystą, w której jako właściciel figuruje Skarb Państwa, a jako zarządca PGL Lasy Państwowe nadleśnictwo P. Tak więc stan ujawniony w ewidencji gruntów jest zgodny ze stanem wynikającym z księgi wieczystej. Dlatego też skarżąca nie może skutecznie żądać wydzielenia tego gruntu pod drogę z powołaniem się tylko na fakt, że na starych mapach taka droga była wydzielona. Od tamtego bowiem czasu zmienił się stan prawny, a jak już była o tym mowa, ewidencja gruntów ma odzwierciedlać stan aktualny, a nie przeszły. Również dokumentacja sporządzona dla potrzeb podziału należącej do skarżącej działki rolnej, oznaczonej nr [...]/1 na pięć mniejszych działek, a w szczególności przedstawienie na mapie sytuacyjnej wzdłuż zachodniej granicy działki nr [...]/1, działki oznaczonej symbolem dr (bez wskazania jej numeru ewidencyjnego) nie może stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku w tej sprawie. Mapa ta bowiem nie mogła ani przenieść własności gruntu ze Skarbu Państwa na Gminę B. (czy też Powiat), ani też bez wcześniejszej decyzji zatwierdzającej podział dokonać podziału działek nr [...], [...], [...]. Dodatkowo zauważyć należy, że skarżącej nie przysługuje żaden tytuł do ostatnio wymienionych działek, stąd nie ma ona także legitymacji ani do domagania się ich podziału (który to podział może nastąpić w odrębnym postępowaniu) ani też do żądania ujawnienia takiego podziału w ewidencji gruntów.
Wbrew zarzutom skargi organ nie naruszył wskazanych w niej przepisów procesowych, zaskarżona decyzja spełnia wymogi art. 107 § 3 kpa, przede wszystkim zaś decyzja ta odpowiada prawu w tym sensie, że brak było podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej. Nie przedstawiła ona bowiem żadnych dokumentów, które pozwalałby na wprowadzenie w ewidencji gruntów żądanych zmian o charakterze podmiotowym jak i przedmiotowym. A jak już była o tym mowa, postępowanie w sprawie o wprowadzenie zmiany w ewidencji gruntów nie jest postępowaniem, za pomocą którego można zmieniać stan prawny nieruchomości, w tym obalać wynikające z księgi wieczystej domniemanie dotyczące stanu prawnego nieruchomości.
Mając powyższe na uwadze skargę jako niezasadną należało oddalić, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z [...]7 r., poz. 1369 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło