II SA/Ke 339/25
WyrokWSA w Kielcach2025-10-29
Skład orzekający: Sylwester Miziołek, Jacek Kuza, Krzysztof Armański
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wznawiając postępowanie zakończone decyzją ostateczną z powodu braku udziału strony w pierwotnym postępowaniu, może odmówić uchylenia tej decyzji, jeśli stwierdzi, że w wyniku wznowienia mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, a jednocześnie nie stwierdzi w sentencji decyzji naruszenia prawa?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, ponieważ organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję odmawiającą uchylenia decyzji o warunkach zabudowy we wznowionym postępowaniu, nie zawarł w sentencji rozstrzygnięcia stwierdzenia o wydaniu decyzji z naruszeniem prawa, co jest wymogiem wynikającym z art. 151 § 2 K.p.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 5 K.p.a. Brak takiego stwierdzenia w osnowie decyzji, mimo że organ mógł odmówić uchylenia decyzji na podstawie art. 146 § 2 K.p.a., stanowi istotne naruszenie prawa.Stan faktyczny
Strony wniosły o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o warunkach zabudowy dla elektrowni słonecznej, argumentując brak ich udziału w pierwotnym postępowaniu. Organ I instancji odmówił uchylenia decyzji, uznając, że w wyniku wznowienia mogłaby zapaść jedynie decyzja odpowiadająca w swej istocie dotychczasowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżące wniosły skargę do WSA, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów K.p.a. dotyczących wznowienia postępowania i braku ich czynnego udziału. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję z urzędu, stwierdzając istotne naruszenie prawa proceduralnego polegające na braku zawarcia w sentencji decyzji stwierdzenia o naruszeniu prawa.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Karolina Chrapkiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2025 r. sprawy ze skargi U. S., A. K. i I. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 6 maja 2025 r. znak: SKO.PZ.71/1223/138/2025 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy we wznowionym postępowaniu administracyjnym I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach na rzecz A. K. i I. K. kwoty po 200 (dwieście) złotych oraz na rzecz U. S. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia 6.05.2025 r. znak: SKO.PZ-71/1223/138/2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach, zwane dalej "SKO", utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta Jędrzejowa z 20.01.2025 r. znak: GP.6730.73.2022 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o warunkach zabudowy we wznowionym postępowaniu administracyjnym.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Organ I instancji, rozpoznając wniosek A Sp. z o.o. w [...], decyzją nr 9/23 z 25.01.2023 r. ustalił warunki zabudowy dla inwestycji, polegającej na budowie elektrowni słonecznej o mocy do 1 MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, przewidzianej do realizacji na części działek nr ewid. [...].
Decyzją z 1.03.2024 r. organ I instancji przeniósł ww. decyzję z 25.01.2023 r. na rzecz A Sp. z o.o. w [...].
Wnioskami z 4.04.2024 r. I. K., A. K., U. S. (zwane dalej "stronami") wystąpiły do Burmistrza Miasta Jędrzejowa o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem ww. decyzji z 25.01.2023 r. o warunkach zabudowy, zwanej też dalej "decyzją ostateczną", wskazując na brak ich udziału jako stron w postępowaniu – bez własnej winy.
Postanowieniem z 19.04.2024 r. Burmistrz Miasta Jędrzejowa wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, zawiadamiając strony o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym.
Decyzją z 18.10.2024 r. SKO uchyliło w całości decyzję Burmistrza Miasta Jędrzejowa z 31.07.2024 r., którą działając we wznowionym postępowaniu odmówiono uchylenia decyzji ostatecznej z uwagi, iż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania.
Decyzją z 20.01.2025 r. organ I instancji, działając we wznowionym postępowaniu, ponownie odmówił uchylenia własnej decyzji o warunkach zabudowy nr 9/23, z dnia 25.01.2023r. dla inwestycji polegającej na budowie elektrowni słonecznej o mocy do 1 MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, przewidzianej do realizacji na części działek nr ewid. [...], wskazując że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Organ, działając we wznowionym postępowaniu, rozważył ponownie, czy udział uczestników postępowania - niezawiadamianych w pierwotnej sprawie w postępowaniu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy - spowodowałby wydanie innej decyzji niż decyzji ustalającej warunki zabudowy. Stwierdził przy tym, że bezpośrednie sąsiedztwo planowanej inwestycji nie prowadzi do stwierdzenia wadliwości mającej wpływ na treść decyzji ostatecznej i nie pociąga za sobą konieczności jej uchylenia oraz wydania nowej decyzji co do meritum sprawy. Tym samym, jakkolwiek zaistniała przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a, to jednak pomimo tego w sprawie wydana zostałaby wyłącznie decyzja tego samego rodzaju. W związku z tym zastosowano w sprawie art. 151 § 1 w zw. z art. 146 § 2 K.p.a., przyjmując że jakkolwiek zaistniała przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., to uzasadniona jest odmowa jej uchylenia – ze względu na to, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Rozstrzygnięcie kwestii podmiotowej nie zmieniło oceny prawnej kwestionowanej decyzji ustalającej warunki zabudowy.
Odwołania od ww. decyzji wniosły U. S., I. K. iA. K..
SKO, uzasadniając wydanie opisanej na wstępie decyzji, wskazało, że akta sprawy dokumentują, iż działki o nr ewid. [...] (własność stron) sąsiadują bezpośrednio z terenem objętym decyzją ostateczną o warunkach zabudowy. Organ I instancji przyjął, że w sprawach ustalenia warunków zabudowy, na podstawie art. 59 ustawy z dnia 27.03.2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (j.t. Dz. U. z 2024 r. poz. 1130 ze zm.), zwanej dalej "u.p.z.p.", legitymacja do udziału w charakterze strony oparta jest na treści art. 28 K.p.a. W konsekwencji powyższego, jak wskazuje się w orzecznictwie, stronami postępowania administracyjnego będą zawsze wnioskodawca, właściciel oraz użytkownik wieczysty nieruchomości, na której ma być realizowana inwestycja, co wynika m.in. z art. 63 u.p.z.p. Poza sporem pozostaje, że strony nie brały udziału w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną. Mając na uwadze treść art. 148 § 1 i 2 i art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. wskazano, że wnioski o wznowienie postępowania złożone zostały w ustawowym terminie. Dla terenu inwestycji brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W takiej sytuacji, stosownie do art. 59 ust. 1 i art. 52 ust. 1 u.p.z.p., zmiana zagospodarowania terenu polegająca na budowie obiektu budowlanego wymaga ustalenia, na wniosek inwestora, w drodze decyzji, warunków zabudowy. W ocenie SKO, w ponownym postępowaniu zakończonym decyzją z 20.01.2025 r. Burmistrz Miasta Jędrzejowa wyeliminował błędy i braki postępowania zakończonego decyzją z 31.07.2024 r. - uchyloną ww. decyzją kasacyjną. W ocenie organu II instancji, zasadne jest stanowisko zawarte w uzasadnieniu badanej w trybie odwoławczym decyzji, że samo uczestnictwo strony w postępowaniu nie gwarantuje wydania decyzji o treści odmiennej niż ta, która zapadłaby bez jej udziału.
SKO, analizując wniosek Spółki o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, stwierdziło że wniosek ten zawierał wszystkie elementy zgodnie z art. 52 u.p.z.p., szczegółowo omawiając jego treść. Organ I instancji zasadnie wyjaśnił, że przedmiotowa inwestycja w świetle obowiązującego w czasie składania wniosku rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10.09.2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko stanowiła przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Stąd decyzją z 28.02.2022 r. (załączoną do wniosku) stwierdzono brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko. Załączona do akt sprawy decyzja środowiskowa określa planowane przedsięwzięcie na części ww. działek i obejmuje elektrownię fotowoltaiczną o mocy do 1 MW (montaż paneli w ilości do 4000 szt., na konstrukcji nośnej o wysokości do 6m), inwertery, kontenerową stacje transformatorową nn/SN o pow. do 225m², kontener techniczny o pow. zabudowy do 225m², nieutwardzoną drogę wewnętrzną o szerokości 3-4m i pow. ok 0,26ha, plac o nawierzchni gruntowej o pow. do 0,08ha, ogrodzenie instalacji. Przeprowadzona przez uprawnionego urbanistę, zgodnie z rozporządzeniem w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, analiza stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji oraz warunków i zasad zagospodarowania terenu i jego zabudowy wykazała, że biorąc pod uwagę przedmiot inwestycji oraz sposób zagospodarowania nieruchomości sąsiednich należało stwierdzić możliwość przeprowadzenia analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu oraz brak konieczności rozszerzenia granic obszaru analizowanego poza określony zakres. Ponadto, zgodnie z art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20.02.2015 r. o odnawialnych źródłach energii przedmiot inwestycji stanowi instalację odnawialnego źródła energii. Zgodnie z art. 61 ust. 3 u.p.z.p. ze względu na ten przedmiot inwestycji decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu mogła zostać wydana z pominięciem szczegółowej analizy istniejącego stanu zabudowy na terenie przylegającym do analizowanej działki, ponadto teren nie musi mieć dostępu do drogi publicznej. Zasadnie zatem, z uwagi na charakter inwestycji, odstąpiono od analizy gabarytów i formy architektonicznej zabudowy zlokalizowanej na terenie analizowanym, linii zabudowy, wskaźników powierzchni zabudowy. Przeprowadzona analiza urbanistyczna wykazała, że pozostałe warunki z art. 61 ust. 1 pkt 6 u.p.z.p. zostały spełnione. Jak dokumentuje nadesłany materiał dowodowy, w toku postępowania przygotowano projekt decyzji, w którym teren inwestycji nie obejmuje gruntów klasy III. Opracowany projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgodniono z wszystkimi właściwymi organami. Zasadnie organ I instancji wyjaśnił, że w projekcie decyzji w pkt 5 uwzględniono zapisy dotyczące wymagań ochrony osób trzecich. Ponowna analiza akt sprawy nie wykazała przesłanki do wydania innej decyzji niż decyzji ustalającej warunki zabudowy. Zdaniem SKO, organ I instancji wyczerpująco wyjaśnił, że decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do terenu ani nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich. Konkretyzacja parametrów planowanej inwestycji i szczegółowa analiza przyjętych rozwiązań projektowych następuje na kolejnym etapie inwestycyjnym. Z uwagi na istotę decyzji o warunkach zabudowy w ramach postępowania poprzedzającego jej wydanie, nie podlegają ocenie kwestie potencjalnych i przyszłych uciążliwości dla sąsiadów. Same warunki zabudowy, które nie przesądzają o tym, że konkretna inwestycja zostanie zrealizowana, nie mogą być oceniane w kategorii faktycznych immisji i oddziaływania na tereny sąsiednie. Te okoliczności są analizowane w ramach postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę na podstawie szczegółowych ustaleń projektu i oceny, czy obiekt budowlany spełnia warunki techniczne jak np. zacienienie czy hałas. W okolicznościach niniejszej sprawy nie zidentyfikowano przepisów, które wprowadzałyby związane z projektowanym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu działek sąsiadujących.
Końcowo SKO podzieliło stanowisko organu I instancji co do tego, że bliskie sąsiedztwo nie zawsze oznacza, że właściciel gruntu sąsiedniego z uwagi na ewentualne oddziaływanie faktyczne potencjalnej inwestycji będzie mógł je utożsamiać z oddziaływaniem polegającym na wprowadzaniu ograniczeń. W rozpoznawanej sprawie Burmistrz Miasta Jędrzejowa rozważył ponownie, czy udział uczestników postępowania (niezawiadamianych w pierwotnej sprawie) spowodowałby wydanie innej decyzji niż decyzji ustalającej warunki zabudowy i ustalił, że pomimo zaistnienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. to jednak uzasadniona jest odmowa uchylenia decyzji poprzedzonej postępowaniem przeprowadzonym bez udziału wszystkich stron postępowania – ze względu na to, że w niniejszej sprawie może zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Rozstrzygnięcie kwestii podmiotowej nie zmieniło oceny prawnej kwestionowanej decyzji ustalającej warunki zabudowy. Natomiast art. 146 § 2 K.p.a. ma charakter wyjątkowy, a przedstawiona wykładnia systemowa przepisów K.p.a. prowadzi do wniosku, że zadaniem organu administracji, który wznowił postępowanie administracyjne jest dokładne zbadanie kwestii materialnoprawnych, ponieważ niezbędne jest rozstrzygnięcie, jaka decyzja mogłaby zapaść w wyniku przeprowadzonego wznowionego postępowania. Zdaniem organu odwoławczego aktualnie kwestie te zostały wyczerpująco zbadane, a samo uczestnictwo strony we wznowionym postępowaniu nie gwarantuje wydania decyzji o treści odmiennej niż ta, która zapadłaby bez jej udziału.
Zdaniem SKO, Burmistrz Miasta Jędrzejowa w uzasadnieniu badanej aktualnie decyzji wydanej w trybie wznowieniowym wykazał, że wadliwość postępowania zakończonego własną decyzją ostateczną o warunkach zabudowy, polegająca na braku udziału w postępowaniu stron, nie spowodowała błędów w stosowaniu prawa materialnego. W rezultacie decyzja ta, choć posiadająca wadliwości formalne, w całości pozbawiona jest wadliwości materialnej i zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, w takich okolicznościach sprawy nie uchyla się decyzji dotychczasowej. W sentencji decyzji organ I instancji zawarł stwierdzenie, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Przepis art. 151 § 2 K.p.a. nie konkretyzuje, w której części decyzji te elementy winny zostać zamieszczone, czy w sentencji rozstrzygnięcia czy w uzasadnieniu. Z art. 107 § 1 K.p.a. wynika natomiast, że równoprawnymi, integralnymi elementami decyzji jest zarówno rozstrzygnięcie, jak i uzasadnienie faktyczne i prawne.
W skardze na ww. decyzję SKO, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, strony podniosły zarzuty:
1) naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez nieuprawnioną i wadliwą decyzję odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej z uwagi na to, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej;
2) naruszenia art. 146 § 2 K.p.a. poprzez nieuprawnione i bezpodstawne stwierdzenie, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej;
3) naruszenia art. 10 K.p.a. poprzez niezapewnienie stronom i uczestnikom postępowania czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a tym samym uniemożliwienie im, przed wydaniem decyzji, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań;
4) naruszenia art. 8 K.p.a. poprzez prowadzenie przez Burmistrza Miasta Jędrzejowa postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania;
5) braku podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela.
Uzasadniając swe stanowisko skarżące podniosły, że jak dotąd nie wyraziły jeszcze swojej argumentacji, gdyż do chwili obecnej nie miały możliwości uczestniczyć w postępowaniu w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy. W jaki zatem sposób SKO mogło ocenić, czy podnoszone argumenty są słuszne i czy mają istotny wpływ na wydawane rozstrzygnięcie. Zdaniem skarżących obecnie rozstrzygana jest kwestia nie warunków zabudowy a wznowienia postępowania w tym przedmiocie, gdzie podstawowym argumentem skarżących (argumentem wystarczającym) jest ich brak uczestnictwa w postępowaniu. Wskazały również, że zrealizowanie planowanej inwestycji może doprowadzić właścicieli sąsiednich nieruchomości w możliwości korzystania z nich, w tym również w zakresie zagospodarowania i zabudowy, co ma niewątpliwie miejsce w tym wypadku. Nie ulega także wątpliwości, że wartość nieruchomości skarżących drastycznie spadnie w wyniku realizacji inwestycji.
Mając na uwadze powyższe skarżące wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji oraz zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Skarga okazała się o tyle skuteczna, że doprowadziła do uchylenia zaskarżonej decyzji, natomiast doszło do tego nie z powodów w niej wskazanych. Podniesione w skardze zarzuty nie zasługiwały bowiem na uwzględnienie.
Postępowanie zakończone decyzją ostateczną zostało wznowione postanowieniem z dnia 19.04.2024 r. – z uwagi na przywołany we wnioskach fakt, że I. K., A. K., U. S. nie brały udziału w postępowaniu bez swojej winy, tj. ze względu na przesłankę przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.
Postępowanie wznowieniowe nie jest tylko postępowaniem weryfikacyjnym, ale obejmuje również rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej (art. 149 § 2 K.p.a.). Decyzja kończąca postępowanie w sprawie wznowionej rozstrzyga ją zarówno co do podstaw wznowienia, jak i co do istoty sprawy administracyjnej (o ile stwierdzono istnienie podstawy wznowieniowej; por. wyrok NSA z dnia 13.10.2016 r., sygn. akt II OSK 3365/14). Ograniczenie rozpoznania sprawy do granic, jakie zakreśla przyczyna wznowienia, nie zostało przewidziane w art. 149 § 2 K.p.a., stąd obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie nie jest jedynie zweryfikowanie podjętego rozstrzygnięcia, ale ponowne rozpoznanie sprawy. Właściwe rozumienie powyższego obowiązku nabiera szczególnego znaczenia w sytuacji wystąpienia przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., gdy trudno jest w sposób jednoznaczny stwierdzić jaki konkretny wymiar miałyby przybrać czynności weryfikacyjne organu w sytuacji, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału we wcześniejszym postępowaniu, a obowiązkiem organu jest rozpoznać sprawę co do istoty. Wskazana podstawa wznowieniowa z tego względu powinna zobowiązywać organ administracji publicznej do ponownego przeprowadzenia postępowania dowodowego zmierzającego do rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności do dokonania oceny materiału dowodowego, wypowiedzenia się co do twierdzeń i zarzutów strony pozbawionej możliwość działania we wcześniejszym postępowaniu oraz zgłoszonych przez nią wniosków dowodowych (wyrok NSA z 6.03.2019 r., sygn. II OSK 381/19). Rację ma przy tym organ, że samo uczestnictwo strony we wznowionym postępowaniu nie gwarantuje wydania decyzji o treści odmiennej niż ta, która zapadłaby bez jej udziału.
W rozpatrywanym przypadku skarżące po wznowieniu postępowania (wobec niewątpliwego potwierdzenia się wobec nich zaistnienia przesłanki przewidzianej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.) miały możliwość wypowiedzenia się w sprawie, zajęcia stanowiska czy zgłoszenia wniosków dowodowych, a mimo to nie skorzystały z tej możliwości. Organ I instancji dwukrotnie rozpoznawał sprawę, decyzjami z 31.07.2024r. i z 20.01.2025r. (wobec uchylenia pierwszej z nich przez SKO) i za każdym razem skarżące były zawiadamiane (odpowiednio pismami z 5.07.2024 r. i 5.12.2024 r.) w trybie art. 10 § 1 K.p.a. – o zgromadzeniu materiału dowodowego, przeprowadzeniu ponownej analizy akt sprawy, możliwości zapoznania się z tymi aktami w wyznaczonym terminie czy skontaktowania się z Urzędem. W pismach tych informowano również, że po upływie wyznaczonego w nich terminu (odpowiednio 7 i 14 dni) sprawa zostanie rozpatrzona w oparciu o posiadane dowody i materiały. Na okoliczność informowania skarżących o etapie prowadzonego postępowania i o zebraniu materiału dowodowego przed wydaniem decyzji zwróciło uwagę również Kolegium w rozstrzygnięciu kasacyjnym z dnia 18.10.2024 r., uznając za niezasadny zarzut naruszenia art. 10 K.p.a. w postępowaniu wznowieniowym. Skarżące winny mieć to zatem na uwadze w dalszym toku postępowania.
Wobec braku aktywności ze strony skarżących organy zarówno I jak i II instancji przeanalizowały ponownie wniosek o ustalenie warunków zabudowy oraz zgromadzony w sprawie materiał dowodowy – w świetle obowiązujących przepisów. Stanowisko organów w tym zakresie nie budzi przy tym zastrzeżeń Sądu. Przede wszystkim wniosek o ustalenie warunków zabudowy był kompletny, a analiza stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji oraz warunków i zasad zagospodarowania terenu i jego zabudowy wykazała, że biorąc pod uwagę przedmiot inwestycji oraz sposób zagospodarowania nieruchomości sąsiednich należało stwierdzić możliwość przeprowadzenia analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu oraz brak konieczności rozszerzenia granic obszaru analizowanego poza określony zakres. Zgodnie z art. 61 ust. 3 u.p.z.p. ze względu na przedmiot inwestycji obejmujący instalację odnawialnego źródła energii decyzja mogła zostać wydana z pominięciem szczegółowej analizy istniejącego stanu zabudowy na terenie przylegającym do analizowanej działki. Ponadto zaś teren nie musi mieć dostępu do drogi publicznej. W decyzji uwzględniono zapisy dotyczące wymagań ochrony osób trzecich. Z uwagi zaś na istotę decyzji o warunkach zabudowy, w ramach postępowania poprzedzającego jej wydanie, nie podlegają ocenie kwestie potencjalnych i przyszłych uciążliwości dla sąsiadów. Dokonano także niezbędnych uzgodnień z właściwymi organami. Wreszcie decyzją z 28.02.2022 r. stwierdzono brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko.
Wypada dodać, że decyzja o warunkach zabudowy jest decyzją stanowiącą jedynie o możliwości zagospodarowania terenu i z tego względu zagrożenie praw osób trzecich na tym etapie procesu inwestycyjnego może mieć charakter jedynie potencjalny. Decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich (art. 63 ust. 2 u.p.z.p.). Ustalenia decyzji o warunkach zabudowy nie wpływają na ocenę, czy planowana inwestycja będzie uciążliwa dla skarżących i otoczenia. Decyzja ta określa jedynie, czy dana inwestycja jest w danym miejscu (na oznaczonym terenie) możliwa i jeśli tak - jakie warunki i zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy są dopuszczalne. Na etapie postępowania w przedmiocie warunków zabudowy ochrona interesów osób trzecich jest ograniczona i nie może być rozciągana na okoliczności związane ze zgodnością z przepisami prawa budowlanego. Kwestie dotyczące wpływu planowanej inwestycji na nieruchomości sąsiednie i jej zgodności z warunkami techniczno-budowlanymi są rozstrzygane w odrębnym postępowaniu w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę, zatem nie mieszczą się w granicach postępowania dotyczącego ustalenia warunków zabudowy. Ochrona interesów osób trzecich w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy - do której to ochrony organ jest zobowiązany z mocy art. 54 pkt 2 lit. d w związku z art. 64 ust. 1 u.p.z.p., nie może być więc oceniana w takim zakresie, w jakim nastąpi to na kolejnym etapie postępowania inwestycyjnego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 maja 2008 r. sygn. akt IV SA/Wa 438/08). Brak jest także podstaw prawnych do ustaleń w analizie funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu takich kwestii jak spadek wartości nieruchomości sąsiednich. Nadto nie sposób uznać, aby nawet ewentualne stwierdzenie spadku wartości nieruchomości sąsiednich mogło stanowić podstawę odmowy wydania decyzji o warunkach zabudowy (por. wyrok WSA w Szczecinie z 30.01.2025 r., sygn. II SA/Sz 342/24).
Z powyższych powodów zarzuty skargi nie mogły zasługiwać na uwzględnienie. We wznowionym postępowaniu strony miały bowiem możliwość zajęcia stanowiska. Z prawa tego nie skorzystały, jednak organ wyeliminował w ten sposób dotychczasowe uchybienie polegające na braku udziału skarżących w postępowaniu, mimo przysługującego im przymiotu stron. Organ w tej sytuacji dokonały analizy zgromadzonego materiału dowodowego i prawidłowo uznały, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
Sąd z urzędu dostrzegł jednak okoliczność, która spowodowała konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji.
Należy zauważyć, że rozstrzygnięcie organu I instancji, utrzymane w mocy zaskarżoną decyzją, zapadło na podstawie art. 146 § 2 K.p.a. Art. 151 § 2 K.p.a. stanowi zaś, że w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Wypada odnotować, że uchylając pierwsze rozstrzygnięcie organu I instancji wydane po wznowieniu postępowania, SKO w decyzji z dnia 18.10.2024 r. podkreśliło, że "w sytuacji gdy organ uznaje, że wystąpiła przesłanka wznowienia (jak to miało miejsce w niniejszej sprawie), wówczas zobowiązany jest to sankcjonować w rozstrzygnięciu decyzji, z uwagi na treść art. 151 § 2 – Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez wskazanie czy ww. decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa". W pełni zgodzić się należy z tym twierdzeniem, wymóg ujęcia w rozstrzygnięciu decyzji (jako jego niezbędnego elementu) stwierdzenia o wydaniu zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa wynika bowiem wprost z treści art. 151 § 2 K.p.a. Ma to bowiem istotne znaczenie dla wystąpienia z ewentualnym roszczeniem odszkodowawczym wobec organu (por. m.in. wyrok WSA w Poznaniu z 19.03.2025 r., sygn. IV SA/Po 899/24). Mimo to w niniejszym przypadku tego rodzaju stwierdzenie nie znalazło się w rozstrzygnięciu decyzji organu I instancji, zaś SKO nie wyeliminowało tego uchybienia w decyzji zaskarżonej. W uzasadnieniach obu rozstrzygnięć odwołano się w tym zakresie w zasadzie jedynie do stwierdzenia spełnienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Niezależnie od tego, w ocenie Sądu rozstrzygnięcia sprawy nie można domniemywać ani wyprowadzać z treści uzasadnienia decyzji, albowiem powinno być ono wyrażone expressis verbis w osnowie (sentencji) decyzji, musi być ono jednoznaczne i nie budzić jakichkolwiek wątpliwości. Wypełnienie przez organ dyspozycji art. 107 § 1 pkt 5 K.p.a. nastąpi tylko i wyłącznie wtedy, gdy rozstrzygnięcie to zostanie sformułowane w sposób kategoryczny co do zawartego tam władczego uregulowania przez organ sytuacji prawnej strony (por. m.in. wyrok NSA z 16.07.2024 r., sygn. III OSK 75/23). Z powyższych powodów, wobec jednoznacznej treści art. 151 § 2 K.p.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 5 K.p.a., Sąd uznał że doszło do naruszenia tych przepisów w stopniu istotnym, powodującym konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., o czym Sąd orzekł w punkcie I wyroku. Rozpoznając ponownie sprawę organ II instancji wyeliminuje wskazane uchybienie.
O kosztach orzeczono w pkt II wyroku, mając na uwadze wysokość uiszczonych przez strony skarżące wpisów sądowych (po 200 zł), a w przypadku U. S. również koszty zastępstwa prawnego – 480 zł, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1964).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło