II SA/Ke 441/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Armański Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Tuz-Stando po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2025 r. sprawy ze skargi M. P. na zarządzenie pokontrolne Inspektor Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2025 r. [...] w przedmiocie przestrzegania wymagań ochrony środowiska oddala skargę. Zarządzeniem pokontrolnym z 6 czerwca 2025 r. [...] Inspektor Ochrony Środowiska, działając na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (tekst jednolity: Dz.U. z 2024 r. poz. 425) oraz ustaleń kontroli przeprowadzonej w okresie 12 listopada 2024 – 28 marca 2025 r., w firmie [...] M. P., ze stałym miejscem wykonywania działalności w msc. [...], [...] K. W., udokumentowanej protokołem kontroli Nr WIOS-KIELC [...] pod kątem przestrzegania przepisów i decyzji administracyjnych w zakresie gospodarki odpadami, zarządził: 1. zaprzestać demontażu pojazdów kategorii M1/N1 do czasu uregulowania stanu formalnoprawnego w zakresie gospodarki odpadami (naruszenie art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach – t.j. Dz. U. z 2023 poz. 1587 ze zm., zwanej dalej "ustawą" oraz art. 5 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji – t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 2056); termin realizacji: bezzwłocznie po otrzymaniu zarządzenia; 2. zaprzestać zbierania odpadów w postaci pojazdów wycofanych z eksploatacji do czasu uregulowania stanu formalno-prawnego w zakresie gospodarki odpadami (również naruszenie art. 41 ust. 1 ustawy oraz art. 5 ww. ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r.); termin realizacji: bezzwłocznie po otrzymaniu zarządzenia. 3. odpady magazynować w sposób zgodny z wymaganiami w zakresie ochrony środowiska oraz bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzi, w szczególności w sposób uwzględniający właściwości chemiczne i fizyczne odpadów, w tym stan skupienia oraz zagrożenia, które mogą powodować te odpady (naruszenie art. 16, 23 ust. 1 i art. 25 ust. 1 ustawy, rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 28 lipca 2005 r. w sprawie minimalnych wymagań dla stacji demontażu oraz sposobu demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji - Dz.U. nr 143 poz. 1206 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 12 października 2005 r. w sprawie wymagań dla punktów zbierania pojazdów wycofanych z eksploatacji - Dz.U. z 2005 nr 214 poz. 1806); uporządkować teren kontrolowanej nieruchomości, odpady gromadzić w sposób selektywny i zorganizowany; termin realizacji: bezzwłocznie po otrzymaniu zarządzenia. 4. w przypadku wykonywania działalności wymagającej posiadania uregulowanego stanu formalno-prawnego w zakresie gospodarki odpadami, prowadzić wizyjny system kontroli miejsc magazynowania odpadów (naruszenie art. 25 ust. 6a, 6b i 6d ustawy oraz § 2 ust. 1 pkt 1-2, § 2 ust. 3 pkt 1, § 3 ust. 1-5, § 3 ust. 7, § 4 ust. 1-6, § 5, § 6 ust. 1-2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 29 sierpnia 2019 r. w sprawie wizyjnego systemu kontroli miejsca magazynowania lub składowania odpadów); termin realizacji: bezzwłocznie po otrzymaniu zarządzenia. 5. prowadzić na bieżąco za pośrednictwem indywidualnego konta w Bazie danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami BDO ilościową i jakościową ewidencję odpadów, tj. karty ewidencji odpadów, zgodnie z katalogiem odpadów określonym w rozporządzeniu Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów - Dz. U. z 2020 r. poz. 10 (naruszenie art. 66 ust. 1 i art. 67 ust. 1 pkt 1b ustawy); termin realizacji: bezzwłocznie po otrzymaniu zarządzenia. 6. sporządzić i przekazać Marszałkowi Województwa Ś. za pośrednictwem indywidualnego konta w Bazie danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami BDO, "Roczne sprawozdanie o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami" za lata 2022 – 2024 (naruszenie art. 76 ustawy); termin realizacji: bezzwłocznie po otrzymaniu zarządzenia; Ponadto, organ wyznaczył termin przesłania pisemnej informacji o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych w zarządzeniu naruszeń na dzień 30 czerwca 2025 r. W skardze na ww. zarządzenie pokontrolne, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, M. P. sformułował zarzuty naruszenia: 1) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 oraz art. 8 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, w szczególności poprzez uznanie, że skarżący prowadzi nielegalny demontaż wycofanych z eksploatacji pojazdów kat. M1/N1 poza stacją demontażu, jak również zbiera odpady nie posiadając uregulowanego stanu formalno-prawnego w tym zakresie – podczas gdy pojazdy znajdujące się na terenie kontrolowanej nieruchomości nie były pojazdami nielegalnie zdemontowanymi, ale przeznaczonymi do naprawy i – podobnie jak elementy wymontowane z nieużywanych pojazdów nadające się do ponownej eksploatacji, wystawiane przez skarżącego na sprzedaż lub stosowane przy naprawach bieżących w ramach działalności gospodarczej – nie stanowiły odpadów w rozumieniu ustawy; ponadto poprzez rażąco błędne uznanie przez organ, że znajdujące się na terenie poddanym oględzinom butelki po napojach gazowanych wypełnione brunatną cieczą są pojemnikami wypełnionymi przepracowanymi płynami eksploatacyjnymi, podczas gdy organ nie przeprowadził żadnych niezbędnych badań fizykochemicznych, które potwierdzałyby taki stan rzeczy; 2) prawa materialnego tj. art. 41 ust. 1, art. 66 ust. 1, art. 67 ust. 1 pkt 1b i art. 76 ustawy oraz art. 5 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, na skutek czego organ wadliwie uznał, że stwierdzone naruszenie w postaci prowadzenia przez skarżącego nielegalnego demontażu wycofanych z eksploatacji pojazdów kat. M1/N1 poza stacją demontażu oraz gromadzenia odpadów bez posiadania uregulowanego stanu formalno-prawnego w tym zakresie było oczywiste i świadczyło o rażącym naruszeniu prawa, jak również uznał, że kontrolowany podmiot wbrew przepisom prawa nie prowadzi ilościowej i jakościowej ewidencji odpadów zgodnie z katalogiem odpadów obejmującej karty ewidencji odpadów oraz nie sporządził i nie przekazał w terminie Marszałkowi Województwa Ś. za pośrednictwem indywidualnego konta w Bazie danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO) "Rocznego sprawozdania o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami" za lata 2022-2024 – podczas gdy skarżący, jako podmiot kontrolowany, nie prowadzi nielegalnego demontażu pojazdów, jak również nie jest posiadaczem odpadów, w związku z czym ww. przepisy wskazane przez organ nie mają do niego zastosowania. Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego zarządzenia w całości i zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4). Przedmiotem tak rozumianej sądowej weryfikacji legalności działania administracji publicznej jest w niniejszej sprawie zarządzenie pokontrolne Inspektor Ochrony Środowiska, wydane w związku z kontrolą przeprowadzoną w miejscowości [...] u M. P., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] M. P. – z przeważającą działalnością: konserwacja oraz naprawa pojazdów samochodowych, z wyłączeniem motocykli (PKD - 45.20.Z, wynikający z wpisu do CEiDG). W dotychczasowym orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że zarządzenie pokontrolne, wydawane na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991r. o Inspekcji Ochrony Środowiska, zwanej dalej "uIOŚ", może być zaskarżone do sądu administracyjnego jako inny akt lub czynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Władczy charakter zarządzenia przejawia się tu w obowiązku informacyjnym jego adresata wynikającym z art. 12 ust. 2 uIOŚ, którego zaniechanie lub nieprawidłowe wykonanie stanowi wykroczenie z art. 31a uIOŚ (por. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2009 r. sygn. akt II GSK 1009/08, ONSAiWSA 2010 nr 5, poz. 86). Równocześnie należy zwrócić uwagę na okoliczność, że ów władczy charakter zarządzeń pokontrolnych jest ograniczony do wskazanych wyżej obowiązków informacyjnych z art. 12 ust. 2 uIOŚ. W szczególności zarządzenia te nie nakładają na ich adresata obowiązków administracyjnoprawnych, które mogłyby być przedmiotem egzekucji administracyjnej. Obowiązek taki może ciążyć na nich na podstawie odrębnych przepisów i decyzji, ale jego samoistnym źródłem nie jest zarządzenie pokontrolne (por. np. T. Czech, "Zarządzenie pokontrolne organów Inspekcji Ochrony Środowiska"; ZNSA 3/2011, s. 93). Wynika z tego m.in., że strona może nie zgodzić się z zarządzeniami pokontrolnymi i poinformować o tym organ. Jeżeli strona uczyni to w terminie określonym w zarządzeniu pokontrolnym, nie poniesie odpowiedzialności z art. 31a uIOŚ. Stąd też w orzecznictwie przyjmuje się, że zarządzenie pokontrolne jest aktem, który można określić jako akt o charakterze sygnalizacyjnym, określający ramowe kierunki postępowania względem osoby zarządzającej podmiotem korzystającym ze środowiska (albo innej osoby fizycznej) – por. np. wyrok NSA z 27 stycznia 2017 r., II OSK 1156/15, publ. (jak wszystkie powołane orzeczenia) w CBOSA. W rezultacie, Sąd, rozpoznając skargę na zarządzenie pokontrolne wydane na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 uIOŚ, bada przede wszystkim: 1) czy kontrola została przeprowadzona przez powołany do tego organ; 2) czy treść zarządzeń koresponduje z ustaleniami poczynionym w protokole kontroli; 3) czy treść zarządzenia pokontrolnego znajduje oparcie w powszechnie obowiązujących przepisach prawa. W tym kontekście nie budzi wątpliwości, że kontrola została przeprowadzona przez organ do tego uprawniony (art. 2 ust. 1 uIOŚ), treść zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego koresponduje z ustaleniami faktycznymi poczynionymi w protokole kontroli, a prawidłowo poczynione ustalenia faktyczne, wbrew zarzutom skargi, stały się następnie podstawą do sformułowania – w oparciu o poprawnie zastosowane powszechnie obowiązujące przepisy prawa – skierowanego do skarżącego zarządzenia pokontrolnego, którym zarządzono, we wskazanych terminach: 1. zaprzestanie demontażu pojazdów kategorii M1/N1 do czasu uregulowania stanu formalnoprawnego w zakresie gospodarki odpadami; 2. zaprzestanie zbierania odpadów w postaci pojazdów wycofanych z eksploatacji do czasu uregulowania stanu formalno-prawnego w zakresie gospodarki odpadami; 3. magazynowanie odpady w sposób zgodny z przepisami odrębnymi, uporządkowanie terenu kontrolowanej nieruchomości, gromadzenie odpadów w sposób selektywny i zorganizowany; 4. w przypadku wykonywania działalności wymagającej posiadania uregulowanego stanu formalno-prawnego w zakresie gospodarki odpadami - prowadzenie wizyjnego systemu kontroli miejsc magazynowania odpadów; 5. prowadzenie na bieżąco za pośrednictwem indywidualnego konta w Bazie danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami BDO ilościowej i jakościowej ewidencji odpadów, tj. karty ewidencji odpadów; 6. sporządzenie i przekazanie Marszałkowi Województwa Ś., za pośrednictwem indywidualnego konta w Bazie danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami BDO "Rocznego sprawozdania o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami" za lata 2022 – 2024. Przechodząc do omówienia kwestionowanych przez skarżącego poszczególnych pozycji zarządzenia pokontrolnego – w zestawieniu ze sformułowanym w tym zakresie przez organ uzasadnieniem zakwestionowanego zarządzenia pokontrolnego – należy wskazać, co następuje: Ad 1, 2 Zgodnie z art. 3 pkt 10 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. z 2020 r. poz. 2056) stacja demontażu - to zakład prowadzący przetwarzanie, w tym demontaż obejmujący następujące czynności: a) usunięcie z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów i substancji niebezpiecznych, w tym płynów, b) wymontowanie z pojazdów wycofanych z eksploatacji przedmiotów wyposażenia i części nadających się do ponownego użycia, c) wymontowanie z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów nadających się do odzysku lub recyklingu. Jak stanowi art. 5 ww. ustawy o recyklingu [...] zbieranie pojazdów wycofanych z eksploatacji mogą prowadzić wyłącznie przedsiębiorcy prowadzący punkty zbierania pojazdów i przedsiębiorcy prowadzący stacje demontażu (ust. 1). Demontaż pojazdów wycofanych z eksploatacji może być prowadzony wyłącznie w stacjach demontażu (ust. 2). Zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy o recyklingu [...] organem właściwym do wydania pozwolenia zintegrowanego lub innej decyzji w zakresie gospodarki odpadami wymaganej w związku z prowadzeniem stacji demontażu jest marszałek województwa. Okolicznością niesporną w niniejszej sprawie jest brak legitymowania się przez skarżącego ww. pozwolenia, wymaganego przez cyt. art. 40 ust. 1 ustawy o recyklingu [...] w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy o odpadach, zgodnie z którym prowadzenie zbierania odpadów i prowadzenie przetwarzania odpadów wymaga uzyskania zezwolenia. W tym zakresie należy mieć na uwadze: 1. przeprowadzone przez inspektorów organu czynności, udokumentowane notatką urzędową z 11 stycznia 2022 r., w której ustalono, że w tym dniu M. P. posiadał na portalu OLX 11 aktywnych ogłoszeń na których oferuje używane części z samochodów (stan na dzień przeprowadzania działań tj. 11 stycznia 2022 r.), przedstawiając w załączeniu wydruki tych aukcji – z których wynika, że skarżący oferuje na sprzedaż części, które na zdjęciach znajdują się jeszcze w pojazdach, np. silnik, osprzęt silnika, szyby, lampy i itp.; niektóre ogłoszenia zatytułowane są np. "Audi A4 B5 VW B5 18 t części"; ponadto w opisach przedmiotowych aukcji skarżący wskazuje, że posiada również inne części do wskazanych pojazdów, a na zdjęciach z ogłoszeń widoczne są pojazdy w różnym stanie technicznym, w tym niektóre podczas ich demontażu; czynnikiem łączącym aukcje internetowe na portalu OLX z ww. działalnością gospodarczą jest ten sam numer telefonu 534 985 670, który to widnieje zarówno na każdym z ogłoszeń internetowych jak i w CEiDG ww. podmiotu; ponadto wszystkie aukcje prowadzi użytkownik "[...]" oraz wszystkie zlokalizowane są w msc[...] 2. dokumentację fotograficzną (screeny) z 19 lutego 2025 r., przedstawiającą ogłoszenia o treści "Sprzedam części do ZAFIRY B", zamieszczone przez skarżącego na portalu Facebook, przy czym jedno ze zdjęć przedstawia zdemontowany pojazd (srebrny) nieposiadający: tapicerki i wykończenia wnętrza, foteli, szyb, klapy tylnej, lewych drzwi tylnych i lewej tylnej części nadwozia (brak fragmentu bocznej blachy, tylnego błotnika i słupka), zamieszczoną na str. 1-74 załącznika nr 7 do protokołu kontroli; 3. szesnastostronicowy protokół (k. 12 akt administracyjnych) z kontroli przeprowadzonej w okresie 12 listopada 2024 r. – 28 marca 2025 r. w miejscu wykonywania przez skarżącego działalności ([...]), w którym stwierdzono m.in., że "czynności kontrolne wykazały, iż Pan M. P. zebrał odpad o kodzie 16 01 04* - Zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy, marki HONDA ACCORD o nr rej.: [...] bez uregulowanego stanu formalno-prawnego w zakresie gospodarowana odpadami, tj. poza punktem zbierania pojazdów. Biorąc pod uwagę stan techniczny niniejszego pojazdu i brak polisy OC, w ocenie tut. Inspektoratu należy uznać go za odpad, gdyż nie może być użytkowany zgodnie jego przeznaczeniem na drogach publicznych"; 4. protokół z oględzin (stanowiący załącznik nr 6 do ww. protokołu z kontroli), zawierający obszerny materiał fotograficzny (str. 4-36), obrazujący szczegółowo przedmiotową posesję wraz z samochodami, w tym częściowo rozebranymi, częściami, zużytymi oponami i innymi odpadami, do którego dodatkowo załączono (pod nr 7) dokumentację opisaną pod poz. 1; Uwzględniając powyższe należy podzielić stwierdzenie organu o naruszeniu przez skarżącego art. 40 ust. 1 ustawy o recyklingu [...] w zw. z art. 41 ustawy o odpadach co do tego, że M. P., nie posiadając wymaganego pozwolenia, dokonuje wymontowywania z pojazdów, w tym wycofanych z eksploatacji, elementów lub substancji niebezpiecznych, przedmiotów wyposażenia lub części nadających się do ponownego użycia oraz elementów nadających się do odzysku lub recyklingu. Przepis art. 3 pkt 3 ustawy o recyklingu [...] stanowi, że przez odzysk rozumie się odzysk w rozumieniu przepisów o odpadach. Z kolei z zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 14 ustawy o odpadach przez odzysku rozumie się jakikolwiek proces, którego głównym wynikiem jest to, aby odpady służyły użytecznemu zastosowaniu przez zastąpienie innych materiałów, które w przeciwnym przypadku zostałyby użyte do spełnienia danej funkcji, lub w wyniku którego odpady są przygotowywane do spełnienia takiej funkcji w danym zakładzie lub ogólnie w gospodarce. Podobne stanowisko przedstawił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z 15 października 2008r. o sygn. akt II SA/Po 58/08. Jakkolwiek skarżący wniósł zastrzeżenia do ww. protokołu kontroli (k. 20), to pod poz. 1b petitum tego pisma, odnosząc się do "zdjęć przedstawiających używane części samochodowe" (błędnie, jego zdaniem, zakwalifikowane jako niewłaściwie składowane odpady z tworzyw sztucznych), sam przyznał, że cyt. są to "elementy wymontowane z nieużywanych pojazdów nadające się do ponownej eksploatacji, wystawiane przez stronę na sprzedaż lub stosowane przy naprawach bieżących w ramach działalności gospodarczej". Uwzględniając całokształt zgromadzonego materiału dowodowego, jak również przytoczone oświadczenie zawarte w złożonych zastrzeżeniach, brak podstaw by zanegować stanowisko organu przedstawione w pkt 1 i 2 zaskarżonego zarządzenia, dotyczące "zaprzestania demontażu pojazdów kategorii M1/N1 do czasu uregulowania stanu formalnoprawnego w zakresie gospodarki odpadami" i "zaprzestania zbierania odpadów w postaci pojazdów wycofanych z eksploatacji do czasu uregulowania stanu formalno-prawnego w zakresie gospodarki odpadami". Ad 3 Zgodnie z art. 16 ustawy gospodarkę odpadami należy prowadzić w sposób zapewniający ochronę życia i zdrowia ludzi oraz środowiska, w szczególności gospodarka odpadami nie może: 1) powodować zagrożenia dla wody, powietrza, gleby, roślin lub zwierząt; 2) powodować uciążliwości przez hałas lub zapach; 3) wywoływać niekorzystnych skutków dla terenów wiejskich lub miejsc o szczególnym znaczeniu, w tym kulturowym i przyrodniczym. Zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy odpady są zbierane w sposób selektywny, a jak stanowi art. 25 ust. 1 ustawy magazynowanie odpadów odbywa się zgodnie z wymaganiami w zakresie ochrony środowiska oraz bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzi, w szczególności w sposób uwzględniający właściwości chemiczne i fizyczne odpadów, w tym stan skupienia, oraz zagrożenia, które mogą powodować te odpady, w tym zgodnie z wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie ust. 7. Z kolei stosownie do art. 26 ust. 1 ustawy posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. Mając na uwadze protokół z oględzin z obszernym materiałem fotograficznym (str. 4-36), stanowiący załącznik do protokołu z kontroli przeprowadzonej w okresie 12 listopada 2024 r. – 28 marca 2025 r. w miejscu wykonywania przez skarżącego działalności ([...]) nie budzi wątpliwości Sądu prawidłowość stwierdzeń organu o naruszeniu cyt. powyżej przepisów – w kontekście ustaleń co do tego, że skarżący na kontrolowanej posesji magazynuje zbierane i wytwarzane odpady, w sposób niezgodny z wymaganiami w zakresie ochrony środowiska oraz bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzi, w szczególności w sposób nieuwzględniający zagrożeń, które mogą powodować te odpady oraz niezapewniający ochrony życia i zdrowia ludzi oraz środowiska, tj. luzem w różnych częściach placu magazynowego do tego nieprzeznaczonych, na powierzchni nieutwardzonej i nieuszczelnionej, w miejscach niezabezpieczonych przed oddziaływaniem warunków atmosferycznych, w sposób nieselektywny, niezorganizowany i nieuporządkowany. Wynika to z faktu, że: - demontaż pojazdów prowadzony był przez skarżącego w nieprzystosowanym do tego celu miejscu, tj. na powierzchni nieuszczelnionej, niewyposażonej w system odprowadzania ścieków kierowanych do separatora substancji ropopochodnych; - odpady oraz części wytworzone z prowadzonego demontażu magazynowano w sposób nieselektywny i niezorganizowany; - zakład nie został wyposażony w stosowne oznakowane pojemniki na usunięte lub wymontowane z pojazdów różnego rodzaju odpady, w tym kwasoodpomy pojemnik przeznaczony do magazynowania zużytych akumulatorów, co przesądziło również o braku spełnienia wymagań w zakresie ochrony środowiska, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 28 lipca 2005 r. w sprawie minimalnych wymagań dla stacji demontażu oraz sposobu demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. nr 143 poz. 1206 ze zm.) oraz w rozporządzeniu Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 12 października 2005 r. w sprawie wymagań dla punktów zbierania pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. 2005 nr 214 poz. 1806). Za niezasadne należy uznać zarzuty skargi, w której zakwestionowano ustalenia organu co do tego, że znajdujące się na terenie poddanym oględzinom butelki po napojach gazowanych wypełnione brunatną cieczą (uwidocznione na zdjęciach załączonych do protokołu z oględzin – nr 9) są pojemnikami wypełnionymi przepracowanymi płynami eksploatacyjnymi, argumentując że organ nie przeprowadził żadnych niezbędnych badań fizykochemicznych, które potwierdzałyby taki stan rzeczy. W tym kontekście właściciel posesji, obecny podczas oględzin, nie przedstawił stosownych wyjaśnień, a powyższe zarzuty sformułowano dopiero w zastrzeżeniach do protokołu kontroli, wniesionych 12 maja 2025 r., pomimo że w tym protokole (z 5 maja 2025 r.) zawarto pouczenie co do prawa wniesienia tychże zastrzeżeń, z zastrzeżeniem że ma to nastąpić "przed podpisaniem lub odmową podpisania protokołu", który został podpisany przez pełnomocnika skarżącego 5 maja 2025 r. Co się zaś tyczy powołanego przez skarżącego Protokołu ustaleń z czynności kontrolno-rozpoznawczych, przeprowadzonych 4-8 lipca 2025 r. przez funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w K. W. to brak jest podstaw by zawarte tam ustalenia co "do braku składowania płynów poeksploatacyjnych, olei silnikowych, przekładniowych oraz materiałów niebezpiecznych pożarowo" na posesji w [...] mogły zakwestionować stwierdzenia zawarte w zarządzeniu pokontrolnym, sporządzonym m.in. na podstawie oględzin przedmiotowej posesji przeprowadzonych ponad pół roku wcześniej, to jest 12 listopada 2024 r. Ponadto, nawet gdyby strona skutecznie podważyła powyższe ustalenia, to – w świetle całokształtu zebranego materiału dowodowego – brak podstaw aby zakwestionować zawarte na str. 11 protokołu kontroli (k. 12) ustalenia co do tego, że na terenie działki nr [...] w [...] zgromadzono cyt. "odpady w postaci elementów pochodzących z pojazdów, wytworzone przez kontrolowanego m.in. zderzaków, pokryw bagażnika, drzwi, elementów karoserii, elementów pasa przedniego, kół, elementów układu zawieszenia, obić i wykończenia wnętrz pojazdów oraz boczków drzwi z tworzyw sztucznych, foteli, różnego rodzaju gumowych uszczelek, reflektorów, szyb, osłon felg samochodowych, wiązek instalacji elektrycznej, lusterek bocznych oraz elementów układu wydechowego. Wszystkie ww. odpady magazynowane są luzem w różnych częściach placu magazynowego, warsztacie, budynkach gospodarczych, pod wiatą oraz w pojazdach znajdujących się na terenie kontrolowanej nieruchomości, w sposób niezorganizowany, nieuporządkowany i nieselektywny, na powierzchni nieutwardzonej i nieuszczelnionej, wystawione na oddziaływanie warunków atmosferycznych (...). Dodatkowo, gdyby przedmiotowe części miały rzeczywistą wartość użytkową dla kontrolowanego, nie byłyby przechowywane w taki sposób, który naraża je na uszkodzenia i degradację. Składowanie na nieutwardzonym, nieuszczelnionym i niezadaszonym placu, w sposób nieuporządkowany i nieselektywny, wskazuje na to, że nie są one traktowane jako wartościowe zasoby, lecz jako przedmioty nieprzydatne, co przemawia za uznaniem ich za odpady." Ad 4 Zgodnie z art. 25 ustawy, którego poszczególne regulacje stanowią: "6a. Posiadacz odpadów obowiązany do uzyskania zezwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów, pozwolenia na wytwarzanie odpadów uwzględniającego zbieranie lub przetwarzanie odpadów lub pozwolenia zintegrowanego uwzględniającego zbieranie lub przetwarzanie odpadów, prowadzący magazynowanie odpadów, z wyjątkiem wstępnego magazynowania odpadów przez ich wytwórcę, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. a, lub zarządzający składowiskiem odpadów jest obowiązany do prowadzenia wizyjnego systemu kontroli miejsca magazynowania lub składowania odpadów, zgodnie z ust. 6b-6f. 6h i 6i oraz przepisami wydanymi na podstawie ust. 8a. 6b. Zapis obrazu wizyjnego systemu kontroli miejsca magazynowania lub składowania odpadów przechowuje się przez miesiąc od daty dokonania zapisu. [...] 6d. Wizyjny system kontroli miejsca magazynowania lub składowania odpadów prowadzi się przy użyciu urządzeń technicznych zapewniających przez całą dobę zapis obrazu i identyfikację osób przebywających w tym miejscu." W świetle cyt. przepisów należy podzielić stanowisko organu co do tego, że "kontrolowany podmiot, jako posiadacz odpadów obowiązany do uzyskania pozwolenia na prowadzenie działalności w zakresie demontażu pojazdów kategorii [...] oraz zezwolenia na zbieranie odpadów, zobligowany był do prowadzenia wizyjnego systemu kontroli miejsc magazynowania lub składowania odpadów palnych, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach i rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 29 sierpnia 2019 r. w sprawie wizyjnego systemu kontroli miejsca magazynowania lub składowania odpadów (Dz. U. z 2019 r. poz. 1755)". Co prawda w trakcie prowadzonych czynności ustalono, że skarżący prowadzi na kontrolowanej nieruchomości wizyjny system kontroli miejsc magazynowania odpadów – jednak nie spełniający ww. wymagań, gdyż stwierdzono jedną kamerę tubową skierowaną na centralną część kontrolowanego terenu – która nie obejmowała swoim zasięgiem niektórych miejsc magazynowania odpadów palnych i przede wszystkim nie zapisywała nagrań. Jednocześnie w zaskarżonym zarządzeniu pouczono stronę, że "w przypadku definitywnego zaprzestania wykonywania działalności w zakresie demontażu pojazdów oraz zbierania odpadów, podmiot nie jest zobowiązany do prowadzenia wizyjnego systemu kontroli miejsc magazynowania odpadów". Ad 5 Zgodnie z art. 66 ustawy posiadacz odpadów jest obowiązany do prowadzenia na bieżąco ich ilościowej i jakościowej ewidencji zgodnie z katalogiem odpadów określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 4 ust. 3, zwanej dalej "ewidencją odpadów", a jak stanowi art. 67 ust. 1 ewidencję odpadów prowadzi się z zastosowaniem następujących dokumentów w przypadku posiadaczy odpadów: karty przekazania odpadów, z wyłączeniem podmiotów, o których mowa w pkt 3 (pkt a), karty ewidencji odpadów (pkt b). Inspektorzy organu w trakcie czynności kontrolnych stwierdzili, że skarżący – będący, w świetle omówionych już ustaleń, posiadaczem odpadów nie prowadzi wymaganej powołanymi przepisami ewidencji odpadów. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 19 ustawy przez posiadacza odpadów rozumie się wytwórcę odpadów lub osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej będące w posiadaniu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości; Ad 6 Zgodnie z art. 73 ust. 1 pkt 4 ustawy roczne sprawozdania o produktach, opakowaniach i o gospodarowaniu odpadami z nich powstającymi sporządzają wprowadzający pojazdy, o którym mowa w ustawie z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji. Z kolei, stosownie do art. 76 ustawy podmioty obowiązane do sporządzenia sprawozdań, o których mowa w art. 73, art. 74a i art. 75, składają je w terminie do dnia 15 marca za poprzedni rok kalendarzowy właściwemu marszałkowi województwa [...] (ust. 1). Podmioty obowiązane do sporządzania sprawozdań, o których mowa w art. 73, art. 74a i art. 75, sporządzają te sprawozdania za pośrednictwem indywidualnego konta w Bazie danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (ust. 2). Pomimo powyższych wymogów skarżący – jak trafnie ustalili inspektorzy organu – nie sporządził i nie przekazał w terminie Marszałkowi Województwa Ś. za pośrednictwem indywidualnego konta w Bazie danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO), "Rocznego sprawozdania o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami" za lata 2022 – 2024. Końcowo należy odnieść się do wyrażonego w skardze stanowiska o uporządkowaniu i uprzątnięciu przez stronę kontrolowanej nieruchomości, polegającym na usunięciu zgromadzonych odpadów pochodzących z prowadzonego bez uregulowanego stanu formalno-prawnego demontażu pojazdów – co znajduje potwierdzenie w załączonej na samym końcu akt administracyjnych decyzji Burmistrza [...] i G. K. Wielkiej z 5 sierpnia 2025 r. Mianowicie, rozstrzygnięciem tym umorzono w całości postępowanie w sprawie nakazania posiadaczowi odpadów - M. P., usunięcie odpadów w postaci odpadów pochodzących z prowadzonego demontażu pojazdów, z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania tj. z terenu części działki nr [...], obręb 0038 [...]. Argumentacja podniesiona w skardze w tym zakresie nie mogła mieć jednak żadnego znaczenia dla kontroli legalności zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego – z uwagi na treść art. 133 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie na podstawie akt sprawy oznacza, że sąd rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego/prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji/postanowienia/aktu wynikającego z akt sprawy. Natomiast ewentualna zmiana stanu faktycznego/prawnego (na którą powołuje się strona) która nastąpiła po wydaniu zaskarżonej decyzji/postanowienia/aktu zasadniczo nie podlega uwzględnieniu. Ponadto, w odniesieniu do zarzutów skargi o naruszeniu art. 7 oraz art. 8 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a., wskazać trzeba, że zarządzenie pokontrolne stanowi prawną formę działania właściwego organu ochrony środowiska, która stwierdza wystąpienie określonego obowiązku nałożonego na adresata zewnętrznego np. przedsiębiorcę – co nie oznacza jednak, że zakres tej kontroli jest taki sam, jak w przypadku kontroli decyzji lub postanowienia wydanych w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym. Wynika to ze specyfiki zarządzenia pokontrolnego, które powinno wskazywać adresatowi nieprawidłowości w zakresie nałożonych na niego obowiązków o charakterze publicznoprawnym w przedmiocie ochrony środowiska. Zarządzenie pokontrolne wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska powinno m.in. nakładać następujące obowiązki na jego adresata w zależności od występującego w danej sprawie stanu faktycznego i stanu prawnego. Po pierwsze, usunięcie ustalonych naruszeń w jego działalności, które są związane z nieprzestrzeganiem odpowiednich przepisów materialnego prawa ochrony środowiska. Po drugie, jeżeli zachodzi taka okoliczność, wystąpienie do właściwego miejscowo i rzeczowo organu ochrony środowiska w celu "uporządkowania" stanu formalnoprawnego kontrolowanego podmiotu w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej oddziaływującej na środowisko. Po trzecie, określenie planowanych działań, które powinny zapobiegać wystąpieniu tego rodzaju nieprawidłowej działalności gospodarczej uciążliwej dla środowiska. Zarządzenie pokontrolne nie stanowi sankcji administracyjnej, ponieważ nie nakłada dodatkowych obowiązków, lecz stanowi tylko "przypomnienie" o obowiązkach, które wynikają z przepisów prawa ochrony środowiska regulujących działalność danego przedsiębiorcy (por. wyrok NSA z 8 listopada 2022 r. o sygn. akt III OSK 6051/21). Na podstawie tak zakreślonych ram prawnych w zakresie dokonywanej przez wojewódzki sąd administracyjny kontroli legalności zarządzenia pokontrolnego stwierdzić należy, że sąd ten nie jest uprawniony do badania legalności ustaleń faktycznych ujętych w protokole kontroli. W takiej sytuacji, przedmiotem kontroli nie byłoby bowiem zarządzenie pokontrolne, ale dokument w postaci protokołu kontroli. Z tego względu do wydawania zarządzeń pokontrolnych nie stosuje się przepisów K.p.a. odnośnie ustaleń stanu faktycznego i uzasadnienia, zarówno w stosunku do czynności kontrolnych, jak i wydania zarządzenia pokontrolnego (por. wyrok NSA z 29 kwietnia 2022 r., sygn. akt III OSK 1091/21 oraz z 20 września 2022r., sygn. akt III OSK 1242/21). Zarządzenie pokontrolne, w przeciwieństwie do decyzji wymierzającej karę za naruszenie środowiska, ma formę sygnalizacyjną i adresat takiego zarządzenia w zakreślonym terminie jest zobowiązany do wyjaśnienia jakie działania w związku z tym zarządzaniem podjął. Stąd też nieprawidłowe jest stanowisko Sądu I instancji, zgodnie z którym wyspecjalizowany organ ochrony środowiska powinien w tej sprawie przeprowadzić postępowanie dowodowe na okoliczność ustalenia, czy przedmiotowe pojazdy oraz części pojazdów stanowiły odpady, a w szczególności przez skorzystanie z opinii biegłego (art. 84 § 1 K.p.a.) lub dokonując oceny opinii sporządzonej na potrzeby postępowania karnego przygotowawczego. W przytoczonym wyroku z 8 listopada 2022 r. o sygn. akt III OSK 6051/21, Naczelny Sąd Administracyjny – odnosząc się do zarządzenia pokontrolnego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w przedmiocie odpadów – zaakcentował, że skoro postępowanie, w ramach którego wydawane jest zarządzenie pokontrolne, nie toczy się w oparciu o przepisy K.p.a., to strona pozbawiona jest możliwości wykazania, że nie jest posiadaczem odpadów i uchylenia się od domniemania w tym zakresie, co z kolei jest możliwe w ramach postępowania prowadzonego w oparciu o przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska i ustawy o odpadach (por. również wyrok NSA z 26 kwietnia 2019 r. o sygn. akt II OSK 1144/18). Z pełnych gwarancji procesowych, wynikających z przepisów K.p.a., strona może więc skorzystać, jeśli na skutek niewykonania zarządzenia pokontrolnego zostanie wszczęte postępowanie administracyjne przewidziane przepisami stosownej ustawy z zakresu materialnego prawa ochrony środowiska (por. wyrok NSA z 12 kwietnia 2018r. o sygn. akt II OSK 2479/17). W tym kontekście nie mogły również odnieść skutku zarzuty skargi co do naruszenia przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy – wobec braku uprawnień jednego z inspektorów przeprowadzających oględziny do sporządzania dokumentacji fotograficznej wymagającej pracy na wysokości oraz braku podpisania protokołu przez jednego z trzech inspektorów organu wówczas tam obecnych. Brak zatem podstaw by przyjąć, aby mogło w tym zakresie dojść do naruszeń, o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku – na podstawie art. 151 p.p.s.a.