II SA/Ke 493/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Krzysztof Armański, Protokolant Starszy inspektor sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2019 r. przy udziale Wiesławy Klimontowicz – Prokuratora Prokuratury Rejonowej Kielce-Zachód w Kielcach delegowanej do Prokuratury Okręgowej w Kielcach sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej SKO) utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Starosty z dnia [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Wnioskiem z dnia 27.02.2019 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej wystąpił do Starosty o wszczęcie postępowania mającego na celu skierowanie na badania lekarskie A. B.– w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwskazań do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu powołano się na treść sporządzonej na potrzeby postępowania przygotowawczego opinii sądowo-psychiatrycznej, w której biegli stwierdzili u A. B. organiczne zaburzenia urojeniowe, co klinicznie przejawia się urojeniami i nastawieniami ksobnymi, prześladowczymi, urojeniami interpretacji z tendencjami do rozszerzania. Mając na uwadze powyższe organ I instancji wydał decyzję z dnia 1.04.2019r. o skierowaniu A. B., posiadającego uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii B, na badania lekarskie przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W podstawie prawnej powołano art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5.01.2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r. poz. 978 ze zm.). Odwołanie od ww. decyzji wniósł A. B., argumentując że lekarze w Wojewódzkim Ośrodku Pracy wydali orzeczenie stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania przezeń pojazdami, a cała sprawa od kilku lat opiera się wyłącznie na pomówieniach. SKO, utrzymując w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie, stwierdziło że decyzja ta była uzasadniona – wobec spełnienia ustawowych przesłanek wymienionych w art. 75 ust. 1 pkt 5 oraz art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami. Słusznie bowiem uznano, że informacja o stanie zdrowia strony zawarta w złożonym wniosku i sporządzonej opinii sądowo-psychiatrycznej stanowi uzasadnione i poważne zastrzeżenie co do stanu zdrowia kierowcy – będące podstawę do skierowania na badania lekarskie. Natomiast organ – niedysponujący wiedzą specjalistyczną – nie może we własnym zakresie samodzielnie weryfikować takiej opinii. Z kolei wskazane w opinii schorzenia powodują istotne zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego jako kierowcy, bowiem niewykluczone jest, że mogą one mieć wpływ na samopoczucie psychiczne czy emocjonalne, jak też sprawność ruchową lub intelektualną, co mogłoby mieć przełożenie na spowodowanie niebezpiecznej sytuacji na drodze. Ponadto SKO, analizując nadesłany wniosek Prokuratury Rejonowej z dnia 23.04.2019 r. o skierowanie skarżącego na badania lekarskie, wskazało że w toku postępowania o sygn. PR 3 Ds 79.2018 uzyskano uzupełniającą opinię sądową, w której biegli stwierdzili u A. B.cechy osobowości paranoicznej, objawiającej się przewagą emocjonalno-popędowej regulacji zachowania nad czynnikami poznawczymi, sztywnością sądów i postaw, nieufnością, uznając że wymaga leczenia psychiatrycznego ambulatoryjnego. W tym zakresie organ zwrócił uwagę, że z punktu widzenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym nie jest obojętne, czy kierowca potrafi powściągnąć emocje w sytuacjach stresowych, z którymi będzie stykał się na drodze. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł A. B. , kwestionując zasadność wydanych w jego sprawie decyzji w zakresie podstaw faktycznych i prawnych co do skierowania na badania lekarskie. Skarżący zwrócił uwagę, że posiada prawo jazdy od ok. 35 lat i bezkolizyjnie prowadzi pojazdy, jak również wykonał rok temu aktualne, ważne badania. W załączeniu strona przedstawiła" - orzeczenie lekarskie z dnia 6.06.2017 r. o braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, - orzeczenie psychologiczne z dnia 6 czerwca 2017 r. o braku istnienia przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami, - zaświadczenie lekarskie z dnia 21.11.2016 r. o braku padaczki. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy lub przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wyznaczonym wskazanymi przepisami prawa Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja SKO, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o skierowaniu A. B. na badania lekarskie. Podstawę prawną ww. rozstrzygnięcia stanowił art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5.01.2011r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r. poz. 978 ze zm.), zwanej dalej ustawą, zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Powyższa regulacja pozostaje w ścisłym związku z treścią art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p., wedle którego badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega osoba posiadająca prawo jazdy, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Powołane powyżej regulacje prawne nie wskazują precyzyjnie, jakie zastrzeżenia są wystarczające do skierowania danej osoby na badania lekarskie. Mowa w nich jedynie o tym, że muszą być one "uzasadnione" i "poważne" oraz, że informacja o nich musi być wiarygodna. Są to zatem stwierdzenia dość ogólne, pozostawiające właściwemu organowi administracji możliwość dokonania oceny, czy w konkretnym wypadku zastrzeżenia są właśnie tego rodzaju. Zwrot "uzasadnione zastrzeżenia" należy interpretować zgodnie z celem ustawy, którym jest zapewnienie maksymalnego bezpieczeństwa w ruchu drogowym. W tym zakresie obowiązkiem organów administracji jest czuwanie nad tym, aby osoby mające uprawnienia do kierowania pojazdami miały wymaganą w tym zakresie sprawność i to nie tylko w chwili ubiegania się o uprawnienia, ale również w okresie późniejszego z nich korzystania. W interesie społecznym pozostaje bowiem, aby wszyscy kierowcy posiadali predyspozycje zdrowotne do prowadzenia pojazdów silnikowych w sposób, który nie będzie zagrażał nie tylko ich zdrowiu i życiu, lecz również wszystkich innych użytkowników dróg. Dlatego też zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy powinny dotyczyć tego rodzaju aspektów zdrowia, które mogłyby mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów, a sformułowanie, że mają być uzasadnione oznacza, że są one oparte na słusznych i usprawiedliwionych podstawach (tak np. wyrok NSA z dnia 7 września 2016r., sygn. akt I OSK 1051/16, LEX nr 2118707). Dane zachowanie świadczy o możliwości obniżenia sprawności psychofizycznej kierowcy, o ile bezpośrednio wskazuje na objawy chorobowe, upośledzenia, zaburzenia psychiczne czy osobowe – a więc zagrożenia medyczne, psychiczne lub osobowe (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 17.01.2013 r. o sygn. akt II SA/Sz 1195/12, LEX nr 1274652). Chodzi więc o sytuacje, gdy wątpliwości co do stanu zdrowia kierowcy wynikają z ujawnienia się pewnych obiektywnych okoliczności faktycznych, którym trudno jest z góry zaprzeczyć jako mających wpływ na zdolność prowadzenia pojazdu – bez dodatkowej, medycznej weryfikacji stanu zdrowia kierowcy. Przy czym – co należy podkreślić – wydanie decyzji kierującej na badanie lekarskie nie musi łączyć się z pewnością co do istnienia przeciwskazań zdrowotnych kierowcy do prowadzenia pojazdami. Organ nie musi zatem udowodnić, że takowe istnieją, a wystarczającym jest jedynie prawdopodobieństwo istnienia tych okoliczności. Nie jest zatem konieczne udowodnienie przez organ istnienia takich przeciwwskazań, lecz wystarcza wysokie prawdopodobieństwo istnienia takich przeciwwskazań (por. wyrok NSA z dnia 7.09.2016 r. o sygn. akt I OSK 1051/16, dostępny w internetowej bazie orzeczniczej sądów administracyjnych). Jednocześnie ocena przesłanek uzasadniających wydanie danej osobie skierowania na badania musi być dokonana każdorazowo przez pryzmat ewentualnego zagrożenia dla ruchu. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że SKO zasadnie rozstrzygnęło w przedmiocie skierowania skarżącego na badania lekarskie. Z załączonych do akt administracyjnych sprawy dwóch opinii sądowo-psychiatrycznych wynika bowiem, że: - biegli (psychiatra i psycholog), którzy 3-krotnie badali A. B. , stwierdzając uprzednio występowanie "zmian organicznych OUN, które to w sytuacjach stresowych mogą osłabić zdolności przystosowawcze", zaobserwowali u niego "znaczną progresję objawów, wyraźne (...) tendencje do rozszerzania i utrwalania nastawień i interpretacji paranoicznych, występujące sądy realizujące typowe dla pełnoobjawowych urojeń" (opinia uzupełniająca z dnia 10.05.2018 r.); - biegli psychiatrzy stwierdzili u A. B. "organiczne zaburzenia urojeniowe, co klinicznie przejawia się urojeniami i nastawieniami ksobnymi, prześladowczymi, urojeniami interpretacji, które mają tendencje do rozszerzania", zastrzegając jednocześnie że "badany (w dniu 3.01.2019 r.) wymaga natomiast podjęcia leczenia psychiatrycznego w warunkach ambulatoryjnych". W ocenie Sądu, wiadomości zawarte w udostępnionych organom opiniach sądowo-psychiatrycznych, sporządzonych każdorazowo przez dwóch lekarzy specjalistów, stanowią wiarygodną informację – co nie tylko może, ale i musi stanowić podstawę do wydania decyzji w przedmiocie skierowania skarżącego na badania lekarskie w trybie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy. Raz jeszcze wskazać trzeba, że skierowanie na badania lekarskie może nastąpić już wówczas, gdy jest tylko prawdopodobne, że stan zdrowia kierowcy świadczy o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami. Nie jest natomiast wymagana pewność w tym zakresie. Ostateczne rozstrzygnięcie w tej kwestii powierzone zostało uprawnionym do tego lekarzom, którzy przeprowadzą w trybie art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy stosowne badania i dopiero wówczas ocenią, czy skarżący jest zdolny do prowadzenia pojazdów. Podsumowując, organy obu instancji prawidłowo uznały, że istniała podstawa do wydania decyzji w przedmiocie skierowania skarżącego na badania lekarskie. Podjęcie rozstrzygnięcia w tym przedmiocie nie przesądza o istnieniu przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów w przypadku konkretnego kierowcy, a służy jedynie wyjaśnieniu istniejących w tym względzie uzasadnionych zastrzeżeń. W wyniku przeprowadzonego badania może się więc okazać, że zastrzeżenia te nie zostaną potwierdzone, a zatem, że nie istnieją żadne przeciwwskazania do prowadzenia pojazdów. Celem badań jest bowiem jedynie weryfikacja powziętych przez organ wątpliwości (por. wyrok NSA z dnia 27.10.2014r. o sygn. akt I OSK 584/13, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 14.05.2014r. o sygn. akt II SA/Rz 285/14, dostępne j.w.). Odnosząc się do załączonych do skargi: - orzeczenia lekarskiego z dnia 6.06.2017 r. o braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, - orzeczenia psychologicznego z dnia 6.06.2017 r. o braku istnienia przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami, - zaświadczenia lekarskiego z dnia 21.11.2016 r. o braku padaczki wskazać trzeba, że przedstawiona dokumentacja medyczna pochodzi z okresu poprzedzającego o co najmniej półtora roku złożenie przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej wniosku z dnia 27.02.2019 r. o wszczęcie postępowania w niniejszej sprawie, popartego aktualnymi opiniami sądowo-psychiatrycznymi z dnia 25.01.2019 r. (data wpływu do sprawy 2 Ds. 1023.18) oraz następnie przedłożoną z dnia 10.05.2018 r. (data sporządzenia). Należy ponadto zwrócić uwagę, że w przedłożonym orzeczeniu lekarskim z dnia 6.06.2017 r. wskazano termin następnego badania na 6.06.2018 r. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. ----------------------- 2 2 V