II SA/Ke 600/25
WyrokWSA w Kielcach2026-03-12
Skład orzekający: Renata Detka, Beata Ziomek, Jacek Kuza
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała Rady Gminy w sprawie nadania statutu samorządowej instytucji kultury (bibliotece) zawiera istotne naruszenia prawa, które skutkują jej nieważnością?Ratio decidendi
Uchwała Rady Gminy w sprawie nadania statutu bibliotece została stwierdzona nieważna w całości z powodu istotnych naruszeń prawa. Naruszenia te obejmowały zbyt ogólne sformułowania dotyczące zakresu działalności biblioteki, przekazanie kompetencji do ustalania organizacji wewnętrznej i zakresu działania komórek poza statutem, nieprecyzyjne określenie źródeł finansowania poprzez użycie sformułowania "inne źródła", poszerzenie katalogu usług, za które mogą być pobierane opłaty, oraz nieprawidłowe określenie organu zatwierdzającego plan finansowy biblioteki.Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy w Staszowie zaskarżył uchwałę Rady Gminy Szydłów z dnia 29 grudnia 2018 r. w sprawie nadania statutu Miejsko-Gminnej Bibliotece Publicznej w Szydłowie, zarzucając jej istotne naruszenia prawa w różnych paragrafach statutu. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o umorzenie postępowania, wskazując na uchwalenie nowego statutu i utratę mocy obowiązującej zaskarżonej uchwały. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Urszula Opara po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2026 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Staszowie na uchwałę Rady Gminy Szydłów z dnia 29 grudnia 2018 r. nr IV/19/2018 w przedmiocie zmiany uchwały w sprawie utworzenia samorządowej instytucji kultury stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości.
Uchwałą z 29 grudnia 2018 r. nr IV/19/18 podjętą m.in. na podstawie art. 8 ust. 2 pkt 2 i art. 11 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach (w dacie wydania uchwały - Dz.U. z 2018 r. poz. 574 ze zm.), Rada Gminy Szydłów uchwaliła Statut Miejsko-Gminnej Biblioteki Publicznej w Szydłowie w brzmieniu stanowiącym załącznika do niniejszej uchwały (dalej "Statut").
W § 3 tego Statutu postanowiono, że Biblioteka działa na podstawie:
1. ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 574 z późn. zm.)
2. ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1983)
3.ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 994 z późn. zm.),
4. niniejszego statutu,
5. kodeksu pracy i innych przepisów prawa.
Stosownie do § 6 Statutu, Biblioteka może podejmować również inne działania wynikające z potrzeb środowiska.
W § 8 Statutu uchwalono, że na czele Biblioteki stoi Kierownik, który kieruje jej działalnością, reprezentuje Bibliotekę na zewnątrz i jest za nią odpowiedzialny.
Zgodnie z § 12 Statutu, szczegółową organizację wewnętrzną Biblioteki oraz zakres działania poszczególnych komórek ustala Kierownik w regulaminie organizacyjnym.
W § 14 Statutu wskazano: "Biblioteka finansowana jest z budżetu Gminy Szydłów z dochodów własnych, oraz innych źródeł".
W treści § 16 pkt 6 Statutu uchwalono, że Biblioteka może pobierać opłaty za wydawnictwa własne.
Z kolei w § 17 Statutu zapisano: "Podstawą gospodarki finansowej Biblioteki jest plan finansowy, zatwierdzony przez organizatora, z zachowaniem wysokości dotacji Organizatora".
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze Prokurator Rejonowy w Staszowie zaskarżył powyższą uchwałę w części dotyczącej Rozdziału 1 § 3, Rozdziału 2 § 6, Rozdziału 3 § 12, Rozdziału 4 § 14, 16 i § 17. Prokurator uchwale tej zarzucił istotne naruszenie prawa, tj.:
I. art. 11 ust. 1 ustawy o bibliotekach w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji w zw. z § 115 oraz § 119 ust. 1 i 2 oraz § 135 w zw. z § 143 oraz § 149 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 283), zwanego dalej "rozporządzeniem", jak i art. 18 ust. 2 pkt 15 i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 40), zwanej dalej "u.s.g.", polegające na niedopełnieniu upoważnienia ustawowego poprzez niewskazanie aktu o utworzeniu biblioteki jako jednej z podstaw jej działalności;
II. art. 13 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 87), dalej ustawa o prowadzeniu działalności kulturalnej, art. 11 ustawy o bibliotekach w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji w zw. z § 115 oraz §119 ust. 1 i 2 oraz §135 w zw. z § 143 oraz §149 rozporządzenia i art. 18 ust. 2 pkt 15 i art. 40 ust. 1 u.s.g., polegające na przekroczeniu upoważnienia ustawowego poprzez dopuszczenie Biblioteki do podejmowania dowolnych działań wynikających z potrzeb środowiska (§ 6 Statutu);
III. art. 13 ust. 3 ustawy o działalności kulturalnej w zw. z art. 11 ust. 3 ustawy o bibliotekach w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji w zw. z § 115 oraz § 119 ust. 1 i 2 oraz § 135 i § 137 w zw. z § 143 oraz §149 rozporządzenia jak i art. 18 ust. 2 pkt 15 i art. 40 ust. 1 u.s.g., polegające na nieuregulowaniu materii obejmującej organizację wewnętrzną Biblioteki w jej statucie (§ 12 Statutu);
IV. art. 13 ust. 2 pkt 4 ustawy o działalności kulturalnej w zw. z art. 11 ust. 3 pkt 4 ustawy o bibliotekach w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji w zw. z § 115 oraz § 119 ust. 1 i 2 oraz § 135 w zw. z § 143 oraz § 149 rozporządzenia jak i art. 18 ust. 2 pkt 15 i art. 40 ust. 1 u.s.g., polegające na przekroczeniu upoważnienia ustawowego poprzez przyznanie innemu podmiotowi kompetencji do dookreślenia źródeł finansowania Biblioteki (§ 14 Statutu);
V. art. 14 ust. 2 ustawy o bibliotekach w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji w zw. z §115 oraz §119 ust. 1 i 2 oraz §135 w zw. z §143 oraz §149 rozporządzenia jak i art. 18 ust. 2 pkt 15 i art. 40 ust. 1 u.s.g., polegające na przekroczeniu upoważnienia ustawowego poprzez uregulowanie dodatkowych usług, za które Biblioteka może pobierać opłaty (§ 16 pkt 6 Statutu);
VI. art. 13 ust. 2 pkt 3 ustawy o działalności kulturalnej w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji w zw. z § 115 oraz § 119 ust. 1 i 2 oraz § 135 w zw. z § 143 oraz § 149 rozporządzenia, jak i art. 18 ust. 2 pkt 15 i art. 40 ust. 1 u.s.g. polegające na niedopełnieniu upoważnienia ustawowego poprzez niewskazanie w Statucie organów doradczych Biblioteki (§ 8 Statutu);
VII. art. 27 ust. 3 ustawy o działalności kulturalnej w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji w zw. z § 115 oraz § 119 ust 1 i 2 oraz § 135 w zw. z § 143 oraz § 149 rozporządzenia i art. 18 ust. 2 pkt 15 iart. 40 ust 1 u.s.g., polegające na przekroczeniu upoważnienia ustawowego poprzez nieuprawnioną modyfikację przepisu zawartego w akcie wyższego rzędu i przeniesienie jego treści do Statutu (§ 17 Statutu).
Podnosząc takie zarzuty Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Gminy Szydłów nr IV/19/2018 z dnia 29 grudnia 2018 w całości.
W odpowiedzi na skargę sporządzonej 7 listopada 2025 r. i podpisanej przez Burmistrza Miasta i Gminy Szydłów wniesiono o oddalenie skargi na uchwałę Rady Gminy Szydłów nr VI/32/2007 z dnia 19 lutego 2007 r. w sprawie utworzenia samorządowej instytucji kultury pod nazwą Gminna Biblioteka Publiczna w Szydłowie.
Na skutek wezwania Sądu z 18 listopada 2025 r. dotyczącego nadesłania odpowiedzi na skargę Prokuratora Rejonowego w Staszowie na uchwałę Nr IV/19/2018 Rady Gminy Szydłów z dnia 29 grudnia 2018 r. zamiast nadesłanej odpowiedzi na skargę dotyczącej uchwały Nr VI/32/2007 Rady Gminy Szydłów z dnia 19 lutego 2007 r., w dniu 30 grudnia 2025 r. Burmistrz Miasta i Gminy Szydłów złożył datowane na 22 grudnia 2025 r. pismo informujące, że 27 listopada 2025 r. Rada Miejska w Szydłowie podjęła uchwałę Nr XXI/117/2025, którą nadano Miejsko-Gminnej Bibliotece Publicznej w Szydłowie nowy statut. Jednocześnie utraciła moc uchwała Nr IV/19/2018 Rady Gminy Szydłów z dnia 29 grudnia 2018 r. w sprawie zmiany uchwały Nr VI/32/2007 Rady Gminy Szydłów z dnia 19 lutego 2007 r. w sprawie utworzenia samorządowej instytucji kultury pod nazwą Biblioteka Publiczna w Szydłowie. W związku z tym organ wniósł o umorzenie postępowania skargowego w całości.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.),
zwanej dalej "p.p.s.a." Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w takim trybie, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W tym przypadku wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym złożył organ w odpowiedzi na skargę, a skarżący nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Przedmiotem kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne są między innymi akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a.). Kryterium kontroli stanowi zgodność z prawem aktu, przy uwzględnieniu stanu prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Stosownie do treści art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Wyjaśnić należy, że przesłanką stwierdzenia nieważności uchwały organu samorządu gminnego jest istotna sprzeczność uchwały z prawem. W orzecznictwie i doktrynie podkreśla się, że opierając się na konstrukcji wad powodujących nieważność oraz wzruszalność decyzji administracyjnych, można wskazać rodzaje naruszeń przepisów, które trzeba zaliczyć do istotnych, skutkujących nieważnością uchwały organu gminy. Do nich należy naruszenie: przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię - oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał (por. przykładowo wyrok WSA w Warszawie z 1 czerwca 2021 r., VIII SA/Wa 281/21 i przywołane tam orzecznictwo oraz stanowisko wyrażone w doktrynie - wszystkie powołane orzeczenia dostępne są na stronie internetowej:orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zaskarżona uchwała została podjęta w oparciu o art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o działalności kulturalnej, które stanowią, że instytucje kultury działają na podstawie aktu o ich utworzeniu oraz statutu nadanego przez organizatora (ust. 1). Statut zawiera:
1) nazwę, teren działania i siedzibę instytucji kultury,
2) zakres działalności,
3) organy zarządzające i doradcze oraz sposób ich powoływania,
4) sposób uzyskiwania środków finansowych,
5) zasady dokonywania zmian statutowych,
6) postanowienia dotyczące prowadzenia działalności innej niż kulturalna, jeżeli instytucja zamierza działalność taką prowadzić (ust. 2).
Nadto skarżony akt został uchwalony z zastosowaniem art. 11 ust. 1 i 3 ustawy o bibliotece, który stanowi, że biblioteka stanowiąca samodzielną jednostkę organizacyjną działa na podstawie aktu o utworzeniu biblioteki oraz statutu nadanego przez organizatora (ust. 1).
Statut określa w szczególności:
1) cele i zadania biblioteki;
2) organy biblioteki i jej organizację, w tym zakres działania i lokalizację filii oraz oddziałów;
3) nazwę jednostki sprawującej nadzór merytoryczny nad działalnością biblioteki - w odniesieniu do biblioteki wchodzącej w skład ogólnokrajowej sieci bibliotecznej;
4) źródła finansowania działalności biblioteki (ust. 3).
Dokonując kontroli zaskarżonej uchwały i jednocześnie odpowiadając na twierdzenia organu zawarte w odpowiedzi na skargę, Sąd wyjaśnia, co następuje.
Niezasadny jest zarzut zawarty w pkt I petitum skargi, bowiem z art. 11 ust. 1 ustawy o bibliotekach wynika, że biblioteka działa na podstawie aktu o jej utworzeniu oraz statutu nadanego przez organizatora. Przepis ten wyraźnie rozróżnia oba te akty. Nie przewiduje on obowiązku zamieszczania w statucie informacji o akcie utworzenia, dlatego sam tylko brak wskazania numeru i daty uchwały stanowiącej akt o utworzeniu biblioteki w treści jej statutu nie stanowi istotnego naruszenia prawa. Na tle ustawy o bibliotekach podkreśla się w orzecznictwie, że skoro ustawodawca wyraźnie rozróżnia działanie na podstawie aktu o utworzeniu oraz statutu, to oznacza to dwa odrębne źródła umocowania, a nie obowiązek powtarzania treści jednego w drugim. Pamiętać należy, że zakres obligatoryjnych elementów statutu wynika z art. 11 ust. 3 ustawy o bibliotekach. Jeżeli powołany przepis nie nakłada obowiązku
zamieszczenia określonej treści w statucie nie można takiego obowiązku konstruować w drodze wykładni rozszerzającej (zob. np. WSA w Kielcach w wyroku z 29 kwietnia 2025 r., sygn. II SA/Ke 54/25, gdzie podkreślono różnicę między zakresem statutu, a zakresem aktu o utworzeniu biblioteki).
Na uwzględnienie zasługiwał natomiast zarzut podniesiony w pkt II petitum skargi dotyczący § 6 Statutu, w którym wskazano, że Biblioteka może podejmować również inne działania wynikające z potrzeb środowiska. Regulacja ta jest zbyt generalna i może sugerować, że Biblioteka może podejmować nieograniczone przedmiotowo działania wynikające z potrzeb środowiska. Wskazanie zakresu działalności biblioteki należy do niezbędnych elementów określonych w statucie instytucji kultury, o czym stanowi wprost art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy o działalności kulturalnej. W kontekście tego przepisu wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 8 listopada 2012 r., II OSK 2013/12 podnosząc, że z przepisu tego nie wynika nakaz kazuistycznego unormowania zakresu działania instytucji kultury. Jednakże Sąd zauważył, że postanowienia statutu powinny odnosić się do celu działania tej instytucji kultury, dla realizowania którego została ona utworzona, a postanowienia w tej materii powinny mieć bezsprzecznie rozbudowany charakter i dotyczyć zasadniczych aspektów zamierzonej działalności. Akceptując powyższe stanowisko uznać należy, że użyte przez lokalnego prawodawcę w § 6 Statutu sformułowanie "może podejmować inne działania" jest zbyt ogólne i nieprecyzyjne, co stanowi o istotnym naruszeniu art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy o działalności kulturalnej (zob. wyrok WSA w Kielcach z 19 marca 2025 r., II SA/Ke 75/25). Te inne działania muszą bowiem pozostawać w związku z celami i zadaniami biblioteki wynikającymi z ww. ustaw. Oczywistym jest, że nie realizuje tego celu i tych zadań każde działanie wynikające z potrzeb środowiska. Nie wiadomo też z takiego zapisu, o potrzeby jakiego środowiska chodzi.
Zasadnym okazał się zarzut dotyczący istotnego naruszenia prawa w § 12 Statutu (pkt III petitum skargi), który stanowi, że szczegółową organizację wewnętrzną Biblioteki oraz zakres działania poszczególnych komórek ustala Kierownik w regulaminie organizacyjnym. Z przyjętych przez uchwałodawcę lokalnego postanowień wynika zatem wprost, że kwestie dotyczące organizacji wewnętrznej biblioteki oraz zakresu działania poszczególnych komórek zostały skierowane do uregulowania poza statutem, co istotnie narusza art. 11 ust. 3 pkt 2 ustawy o bibliotekach. Postanowienia zawarte w regulaminie organizacyjnym nadawanym przez Kierownika, o jakim to regulaminie mowa w § 12 Statutu, winny znaleźć się bowiem w Statucie Biblioteki. Co prawda Statut ten zawiera Rozdział 3 zatytułowany "Organizacja i zarządzanie Biblioteką", jednak treść tego rozdziału z jednoczesnym odwołaniem się do regulaminu organizacyjnego, który ma być odrębnie ustalony wskazuje na to, że regulacje te nie są kompletne. Rację ma więc skarżący, że Statut nie wypełnia delegacji ustawowej z art. 11 ust. 3 ustawy o bibliotekach.
Na uwzględnienie zasługuje zarzut istotnego naruszenia art. 11 ust. 3 pkt 4 ustawy o bibliotekach w zw. z art. 13 ust. 2 pkt 4 ustawy o działalności kulturalnej (pkt IV petitum skargi). Oba przepisy nakazują, aby w statucie biblioteki określone zostały źródła jej finansowania. W § 14 kontrolowanego Statutu wskazano różne źródła finansowania Biblioteki, w tym "inne źródła", co uznać należy za regulację istotnie naruszającą prawo. Pogląd o braku podstaw do wprowadzenia otwartego katalogu źródeł finansowania instytucji kultury został wyrażony w orzecznictwie i Sąd akceptuje to stanowisko. Trzeba zgodzić się z uzasadnieniem między innymi wyroku WSA w Łodzi z 26 kwietnia 2024 r., II SA/Łd 117/24, w którym stwierdzono, że skoro ustawodawca wymaga od prawodawcy miejscowego określenia źródeł finansowania instytucji kultury, to prawodawca ten nie może - poprzez użycie sformułowania o finansowaniu działalności biblioteki z "innych źródeł" - pozostawić otwartego katalogu źródeł finansowania. Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego nie ma możliwości przekazania kompetencji do określania dalszych źródeł finansowania instytucji kultury innemu podmiotowi. Użycie zwrotu "innych źródeł" sprawia, że katalog wskazujący źródła finansowania ma charakter otwarty, co oznacza, że możliwe jest finansowanie Biblioteki w zakresie nieprzewidzianym w uchwale i inny organ niż rada gminy, w drodze innego aktu niż uchwała, będzie mógł doprecyzować nieprzewidziane przez uchwałę źródła finansowania. Tymczasem z art. 13 ust. 2 pkt 4 ustawy o działalności kulturalnej wynika, że wyłącznie organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego jest uprawniony do ich określenia. Słuszny jest więc wniosek, że skarżony organ w § 14 Statutu, bez wyraźnego upoważnienia ustawowego, przekazał innemu podmiotowi kompetencję do dookreślenia źródeł finansowania Biblioteki i tym samym w sposób istotny naruszył prawo.
W treści § 16 pkt 6 Statutu wskazano, że Biblioteka może pobierać opłaty za wydawnictwa własne. Należy podkreślić, że zakres usług bibliotecznych, za które mogą być pobierane opłaty precyzyjnie określa art. 14 ust. 2 ustawy o bibliotekach. I tak opłaty mogą być pobierane:
1) za usługi informacyjne, bibliograficzne, reprograficzne oraz wypożyczenia międzybiblioteczne;
2) za wypożyczenia materiałów audiowizualnych;
3) w formie kaucji za wypożyczone materiały biblioteczne;
4) za niezwrócenie w terminie wypożyczonych materiałów bibliotecznych;
5) za uszkodzenie, zniszczenie lub niezwrócenie materiałów bibliotecznych.
Powyższe wyliczenie ma charakter zamknięty, co oznacza, że pozostałe usługi są nieodpłatne. Nieuprawnionym było więc poszerzenie powyższego katalogu o nową płatna usługę. Zgodzić się więc należy ze stroną skarżącą, że w omawianym przypadku doszło do naruszenia prawa materialnego.
Niezasadny okazał się zarzut istotnego naruszenia prawa, mającego polegać na niewskazaniu w Statucie Miejsko-Gminnej Biblioteki Publicznej w Szydłowie organu doradczego, co ma stanowić o niedopełnieniu wymogu ustawowego określonego w art. 13 ust. 2 pkt 3 ustawy o działalności kulturalnej (pkt III petitum skargi).
Zgodnie z tym ostatnim przepisem istotnie statut instytucji kultury musi obligatoryjnie zawierać między innymi organy doradcze i sposób ich powoływania. Należy jednak zwrócić uwagę na treść art. 15 ustawy o bibliotekach, zgodnie z którym przy bibliotece może działać rada biblioteczna lub inny organ o charakterze doradczym i opiniodawczym, na zasadach określonych w statucie. Powołany przepis ustawy o bibliotekach posługując się sformułowaniem "może" nie wskazuje na obowiązek powołania organu doradczego w instytucji kultury jaką jest biblioteka, ale jedynie na taką możliwość. Tym samym braku ustanowienia takiego organu w kontrolowanym Statucie nie można uznać za istotne naruszenie prawa. Podkreślić jednocześnie trzeba, że art. 2 ustawy o bibliotekach stanowi, że jedynie w zakresie nieuregulowanym tą ustawą stosuje się do bibliotek odpowiednio przepisy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. Skoro zgodnie z art. 15 ustawy o bibliotekach przy bibliotece może, ale nie musi działać organ doradczy, to art. 13 ust. 2 pkt 3 ustawy o działalności kulturalnej, na który powołuje się w skardze Prokurator, nie będzie miał zastosowania.
Na akceptację zasługuje zarzut w pkt. VII petitum skargi dotyczący naruszenia art. 27 ust. 3 ustawy o działalności kulturalnej. W przepisie tym przewidziano, że podstawą gospodarki finansowej instytucji kultury jest plan finansowy ustalony przez dyrektora, z zachowaniem wysokości dotacji organizatora. Tymczasem zgodnie z § 17 Statutu, podstawą gospodarki finansowej Biblioteki jest plan finansowy, zatwierdzony przez organizatora, z zachowaniem wysokości dotacji Organizatora. Bezspornie lokalny prawodawca przenosząc na grunt Statutu regulację ustawową dokonał nieuprawnionej modyfikacji treści art. 27 ust. 3 ww. ustawy nadając kompetencję do zatwierdzenia planu finansowego organizatorowi – Gminie Szydłów, podczas gdy z powyższego przepisu wprost wynika, że kompetencję tę posiada dyrektor.
Reasumując, omówione wyżej istotne naruszenia prawa polegające na braku wypełnienia delegacji ustawowej powodują konieczność stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w całości. Zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego, podlega stwierdzeniu nieważności bez względu na datę jej podjęcia, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 94 ust. 1 u.s.g.
Odnosząc się do zawartego w odpowiedzi na skargę wniosku organu o umorzenie postępowania z powodu utraty mocy przez zaskarżoną uchwałę na skutek uchwalenia nowego statutu Miejsko-Gminnej Bibliotece Publicznej w Szydłowie, należy wyjaśnić, że zmiana lub uchylenie uchwały będącej aktem prawa miejscowego, a w konsekwencji tego utrata mocy obowiązującej uchwały, nie czyni bezprzedmiotowym rozpoznania wniesionej skargi i nie uzasadnia umorzenia postępowania sądowego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Przy ocenie zgodności z prawem uchwały należy bowiem wziąć pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie jej podejmowania. W orzecznictwie wielokrotnie wskazywano, że zmiana lub uchylenie uchwały podjętej przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej nie czyni zbędnym wydania przez sąd wyroku, jeżeli zaskarżona uchwała mogła być stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego jej uchylenie lub zmianę (por. uchwałę Trybunału Konstytucyjnego z 14 września 1994 r., W 5/94, a także wyroki NSA: z 4 sierpnia 2005 r., OSK 1290/04; z 27 września 2007 r., II OSK 1046/07; z 1 września 2010 r., I OSK 368/10 oraz z 4 listopada 2010 r., II OSK 1783/10). Dopiero stwierdzenie nieważności uchwały wywołuje skutek od chwili jej wydania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło