II SA/Ke 612/15

WyrokWSA w Kielcach2015-08-12

Skład orzekający: Sylwester Miziołek, Renata Detka, Beata Ziomek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Rada Gminy Zagnańsk, określając w uchwale wymagania dla przedsiębiorców ubiegających się o zezwolenie na opróżnianie zbiorników bezodpływowych i transport nieczystości ciekłych, mogła nałożyć obowiązki dotyczące sposobu prowadzenia ewidencji umów i wystawiania dokumentów potwierdzających wykonanie usługi, wykraczając tym samym poza zakres upoważnienia ustawowego zawartego w art. 7 ust. 3a ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Rada Gminy Zagnańsk przekroczyła swoje upoważnienie ustawowe zawarte w art. 7 ust. 3a ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Przepis ten upoważnia radę gminy jedynie do określenia wymagań, jakie powinien spełniać przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie zezwolenia, w tym opisu wyposażenia technicznego. Nałożenie obowiązków dotyczących sposobu prowadzenia ewidencji umów i wystawiania dokumentów potwierdzających wykonanie usługi, które dotyczą już prowadzonej działalności, wykracza poza zakres tego upoważnienia. W związku z tym, sąd stwierdził nieważność części uchwały dotyczącej tych wymagań.
Stan faktyczny
Rada Gminy Zagnańsk podjęła uchwałę określającą wymagania dla przedsiębiorców ubiegających się o zezwolenie na odbieranie odpadów komunalnych oraz opróżnianie zbiorników bezodpływowych i transport nieczystości ciekłych. Skarżąca spółka zakwestionowała część uchwały dotyczącą wymagań porządkowych w zakresie prowadzenia ewidencji umów i wystawiania dokumentów potwierdzających wykonanie usługi, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz rozporządzenia Ministra Środowiska. Gmina wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że uchwała była zgodna z prawem i służyła ochronie środowiska.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność załącznika nr 2 do zaskarżonej uchwały w części określającej "wymagania porządkowe" w punkcie c) i d), stwierdził, że zaskarżona uchwała w tej części nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Gminy Zagnańsk na rzecz skarżącej spółki koszty postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Joanna Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na uchwałę Rady Gminy Zagnańsk z dnia 27 listopada 2009 r. nr 121/2009 w przedmiocie określenia wymagań jakie powinien spełniać przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie zezwolenia na świadczenie usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych I. stwierdza nieważność załącznika nr 2 do zaskarżonej uchwały w części określającej "wymagania porządkowe" w punkcie c) i d); II. stwierdza, że zaskarżona uchwała w zakresie opisanym w pkt I nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Gminy Zagnańsk na rzecz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie kwotę 574 (pięćset siedemdziesiąt cztery) złote tytułem kosztów postępowania sądowego. Uchwałą Nr 121/2009 z 27 listopada 2009r. Rada Gmina Zagnańsk, na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym oraz art. 7 ust. 3a ustawy z 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach określiła wymagania, jakie powinien spełniać przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie zezwolenia na świadczenie usług w zakresie: - odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości na terenie Gminy Zagnańsk, stanowiące załącznik Nr 1 do uchwały ( § 1), - opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych na terenie Gminy Zagnańsk, stanowiące załącznik Nr 2 do uchwały (§ 2). Wykonanie uchwały powierzono Wójtowi Gminy Zagnańsk i postanowiono, że uchwała wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Świętokrzyskiego i podlega ogłoszeniu na tablicy ogłoszeń tutejszego urzędu i na stronie internetowej ( § 3 i 4). Skargę na powyższą uchwałę w zakresie pkt 3 lit. c i d załącznika Nr 2 złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach [...] Polska sp. z o.o. w W., zarzucając naruszenie prawa w postaci: 1/ art. 7 ust. 3a ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach polegające na wydaniu uchwały w zaskarżonym zakresie z wykroczeniem poza ustawowe upoważnienie udzielone radom gmin, poprzez określenie wymagań prowadzenia działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych, podczas gdy powołany przepis upoważnia organy samorządu gminnego jedynie do określenia wymagań dla przedsiębiorców ubiegających się o uzyskanie zezwolenia na prowadzenie działalności, 2/ § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z 30 grudnia 2005r. w sprawie szczegółowego sposobu określania wymagań, jakie powinien spełniać przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie zezwolenia, w zw. z art. 7 ust. 3a ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, polegające na wydaniu uchwały w zaskarżonym zakresie z wykroczeniem poza zakres umocowania wynikający z powołanego rozporządzenia i ustawy odnośnie określenia w zaskarżonej uchwale wymagań nie dotyczących bazy transportowej ani zabiegów sanitarnych i porządkowych związanych ze świadczonymi usługami. Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca spółka wniosła o stwierdzenie nieważności uchwały w zaskarżonej części i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazano, że Rada Gminy Zagnańsk, na podstawie art. 7 ust. 3a ustawy o czystości i porządku w gminach, upoważniona została jedynie do określenia wymogów, jakie musi spełniać przedsiębiorca ubiegający się o udzielenie zezwolenia. Artykuł 7 ust. 3a ustawy nie upoważnia rady gminy do określenia wymagań, jakie powinien spełniać przedsiębiorca prowadzący już działalność objętą zezwoleniem. Tak więc Rada Gminy Zagnańsk nie była uprawniona do stanowienia warunków, jakim podlegać ma już samo wykonywanie działalności objętej zezwoleniem. Na poparcie swojego stanowiska skarżąca spółka powołała szereg orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślając jednocześnie, że z istoty obowiązków przewidzianych w pkt 3 lit. c i d załącznika Nr 2 do uchwały wynika, że mają one mieć charakter obowiązków powtarzających się i być wykonywane w trakcie prowadzenia na terenie Gminy Zagnańsk działalności objętej zezwoleniem. Ponadto, jak wynika z obowiązującego w dacie podjęcia uchwały rozporządzenia Ministra Środowiska z 30 grudnia 2005r. w sprawie szczegółowego sposobu określania wymagań, jakie powinien spełniać przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie zezwolenia, zaskarżona uchwała, w kwestiach nie dotyczących bazy transportowej, mogła odnosić się jedynie do zabiegów sanitarnych i porządkowych związanych ze świadczonymi usługami. Tymczasem nie można uznać, aby obowiązki: 1/ wystawienia dowodów wykonania usługi (faktur VAT lub rachunków) z podaniem daty odbioru, ilości wywiezionych nieczystości ciekłych oraz ceny (pkt 3 lit. c załącznika Nr 2 do uchwały), 2/ prowadzenia ewidencji umów zawartych z właścicielami nieruchomości, dowodów świadczenia usług oraz dowodów przyjęcia nieczystości przez stację zlewną (pkt 3 lit. d załącznika Nr 2), 3/ zawarcia w ewidencji umów informacji w zakresie imienia i nazwiska lub nazwy właściciela nieruchomości, adresu nieruchomości, pojemności zbiornika bezodpływowego i częstotliwości jego opróżniania (pkt 3 lit. d załącznika), dotyczyć miały zabiegów sanitarnych lub porządkowych związanych ze świadczonymi usługami. Wykazując naruszenie własnego interesu prawnego spółka podniosła, że powyższe wymogi odnoszą się do niej w sposób bezpośredni, ponieważ zostały skonkretyzowane w decyzji, której podstawą były w szczególności przepisy zaskarżonej uchwały. W konsekwencji skarżąca została zobowiązana do przestrzegania wymogów nałożonych na nią w sposób sprzeczny z przepisami prawa, co godzi w jej interes prawny. Nadto spółka zobowiązana jest do przestrzegania wymienionych obowiązków pod rygorem cofnięcia udzielonego zezwolenia na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy o czystości i porządku w gminach. W odpowiedzi na skargę Gmina Zagnańsk wniosła o jej oddalenie podnosząc, że nadzór prawny Wojewody Świętokrzyskiego oraz Regionalna Izba Obrachunkowa nie kwestionowali zaskarżonej uchwały. Odnosząc się do zarzutów skarżącej spółki Gmina podniosła, że przepisy art. 3 lit. c i d załącznika Nr 2 do uchwały, a w szczególności doprecyzowanie określone w lit. c miało na celu prawidłową realizację wykonywanych przez przedsiębiorców usług w celu ochrony środowiska naturalnego i odpowiedniego komfortu mieszkańców poprzez właśnie obowiązek odbierania odpadów komunalnych z odpowiednią częstotliwością zawierające się w stwierdzeniu, że "Przedsiębiorca ma obowiązek odbierania odpadów komunalnych od właścicieli z częstotliwością dostosowaną do ilości wytwarzanych odpadów, jednak nie rzadziej niż raz w miesiącu." Nie bez znaczenia w warunkach Gminy Zagnańsk było, że pomimo faktu, iż stopień skanalizowania gminy ulega cyklicznemu zwiększeniu to wciąż, a zwłaszcza w okresie gdy była uchwalana zaskarżona uchwała, wiele gospodarstw domowych wówczas było wyposażonych tylko w zbiorniki bezodpływowe. Odnosząc się z kolei do zarzutu dotyczącego "lit. d Załącznika nr 2 do uchwały Nr 121/2009, że "przewożone w kontenerze oraz otwartej skrzyni ładunkowej, selektywnie odebrane odpady komunalne, muszą być zabezpieczone siatką lub plandeką przed rozwiewaniem i rozpylaniem, wynikał z faktu, że jednym z głównych zadań Gminy, zgodnie z ustawą o samorządzie gminnym, jest "utrzymanie czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwienie odpadów komunalnych". Tym samym, doprecyzowanie w zaskarżonej uchwale samej czynności technicznej jaką niewątpliwie jest przewożenie w kontenerze oraz w otwartej skrzyni ładunkowej, selektywnie odebranych odpadów komunalnych, w taki sposób, aby były zabezpieczone siatką lub plandeką przed rozwiewaniem i rozpylaniem, jest jak najbardziej uzasadnione i nie jest, jak podnosi Skarżąca, przekroczeniem uprawnień wynikających z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach." Ponadto Gmina podniosła, że zaskarżona uchwała została podjęta w 2009r., a rozporządzenie Ministra Środowiska, na które powołuje się spółka w skardze, jest z 14 marca 2012r. "Oba ww. akty prawne nie wykluczają się, a wręcz przeciwnie, wzajemnie się uzupełniają, bowiem przedmiotowe rozporządzenie wydane zostało w celu wykonania tejże ustawy." Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonej uchwały w zakresie wynikającym z treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz.1269 ze zm.), Sąd uznał skargę za uzasadnioną. Podstawę jej wniesienia stanowi przepis art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.), zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Z akt sprawy wynika, że skarżąca pismem z 31 marca 2015 r. wezwała Radę Gminy Zagnańsk do usunięcia naruszenia prawa poprzez uchylenie pkt 3 lit. c i d załącznika nr 2 do uchwały Nr 121/2009 z dnia 27 listopada 2009r. w sprawie określenia wymagań, jakie powinien spełniać przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie zezwolenia na świadczenie usług w zakresie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych. W odpowiedzi na powyższe pismem z 29 kwietnia 2015 r. (doręczonym skarżącej 8 maja 2015r.) przesłano spółce odpis uchwały Rady Gminy Zagnańsk z 24 kwietnia 2015r. w sprawie uznania za bezzasadne wezwania [...] Polska spółka z o.o. do usunięcia naruszenia prawa. Skarga została wniesiona za pośrednictwem organu dnia 7 lipca 2015 r. (data nadania w polskim urzędzie pocztowym), przed upływem 30 dni od daty doręczenia odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a zatem w terminie przewidzianym art. 53 p.p.s.a. (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 2 kwietnia 2007 r. II OPS 2/07). Bez wątpienia skarżąca ma też interes prawny w kwestionowaniu zaskarżonego aktu, gdyż objęte skargą uregulowanie dotyczy bezpośrednio jej sytuacji prawnej jako adresata uchwały. Jak wynika z załączonej do skargi decyzji Wójta Gminy Zagnańsk z 10 marca 2015r. Spółka [...] Polska otrzymała zezwolenie na prowadzenie na terenie Gminy działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych na terenie gminy Zagnańsk i kwestionowanym zapisem nałożone zostały na nią określone zobowiązania, podważane w odwołaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach. Tym samym zaskarżona uchwała jako akt prawa miejscowego bezpośrednio oddziałuje i wpływa na jej prawa i obowiązki. Interes prawny spółki został także naruszony – co zostanie wykazane niżej – poprzez podjęcie kwestionowanych zapisów niezgodnie z prawem. Przystępując do kontroli legalności uchwały w zaskarżonej części należy podkreślić, że zgodnie z art. 94 Konstytucji RP organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Wskazana regulacja konstytucyjna znajduje swoje odzwierciedlenie, odnośnie rady gminy jako organu jednostki samorządu terytorialnego pierwszego stopnia, w art. 40 ust. 1 w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Przepis ten stanowi, że radzie gminy przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy, na podstawie upoważnień ustawowych. Upoważnienie takie zawiera sama ustawa o samorządzie gminnym w art. 40 ust. 2 co do spraw w nim szczegółowo wymienionych (tj. wewnętrznego ustroju gmin i jednostek pomocniczych, organizacji urzędów i instytucji gminnych, zasad zarządu mieniem gminy oraz zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej), a w art. 40 ust. 3, w zakresie nieuregulowanym w odrębnych ustawach lub innych przepisach powszechnie obowiązujących, odnośnie prawa do wydawania przepisów porządkowych, jeżeli jest to niezbędne dla ochrony życia lub zdrowia obywateli oraz dla zapewnienia porządku, spokoju lub bezpieczeństwa publicznego. W przypadku natomiast spraw dotyczących utrzymania czystości i porządku w gminach, upoważnienie takie zawiera, regulująca tą problematykę, ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1399 t.j.), dalej powoływana jako ustawa. Stosownie do art. 7 ust. 3a pkt 1 w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 2 tej ustawy (w brzmieniu obowiązującym na datę podjęcia zaskarżonego aktu), rada gminy określi, w drodze uchwały, wymagania, jakie powinien spełniać przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie zezwolenia w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych, uwzględniając opis wyposażenia technicznego niezbędnego do realizacji zadań. Nie ulega wątpliwości, że uchwała objęta skargą posiada wszystkie cechy aktu prawa miejscowego, do których zalicza się: 1) oznaczenie adresata norm prawnych zawartych w takich aktach, pozostającego poza strukturą administracji. Jako źródła prawa powszechnie obowiązującego mogą one regulować postępowanie wszystkich kategorii adresatów (obywateli, organów, organizacji publicznych i prywatnych, przedsiębiorców). Akty prawa miejscowego są prawem dla wszystkich, którzy znajdą się w przewidzianej przez nie sytuacji; 2) terytorialny zasięg aktu prawa miejscowego. Obowiązują one tylko na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Z reguły ich zasięg pokrywa się z obszarem danej jednostki samorządu terytorialnego, ale mogą być także stanowione dla mniejszych terenów; 3) normatywny charakter. Zawierają one wypowiedzi wyznaczające adresatom pewien sposób zachowania się: mogą to być nakazy, zakazy lub uprawnienia. Akty o charakterze jedynie opisowym, ocennym czy też wyrażające jedynie postulaty nie są aktami prawa miejscowego; 4) generalny i abstrakcyjnych charakter norm prawnych zawartych w takich aktach. Charakter generalny mają te normy, które definiują adresata poprzez wskazanie cech, a nie poprzez wymienienie z nazwy. Abstrakcyjność normy wyraża się w tym, że nakazywane, zakazywane lub dozwolone zachowanie ma mieć miejsce w pewnych, z reguły powtarzalnych okolicznościach, nie zaś w jednej konkretnej sytuacji. Akty muszą być powtarzalne, nie mogą konsumować się przez jednorazowe zastosowanie. Zaskarżona uchwała Nr 121/2009 Rady Gminy Zagnańsk z 27 listopada 2009r. stanowi zatem akt prawa miejscowego (przepis art. 7 ust. 3a ustawy w obowiązującym aktualnie brzmieniu stanowi wprost, że uchwała podjęta w tym trybie stanowi akt prawa miejscowego) uchwalona została właśnie na podstawie wskazanego wyżej upoważnienia ustawowego. Okoliczność, że uchwała ta stanowi akt prawa miejscowego i w konsekwencji normatywny akt wykonawczy, oznacza, że Rada Gminy Zagnańsk uchwalając objętą skargą uchwałę i określając szczegółowe wymagania, jakie powinien spełniać przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie zezwolenia w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych nie może wykraczać poza granice upoważnienia określone w/w art. 7 ust. 3a ustawy. Z treści art. 94 Konstytucji RP wynika bowiem, że każdy akt prawa miejscowego ma charakter wykonawczy w stosunku do ustaw, a jako taki winien być oparty na ustawie upoważniającej i nie przekraczać zakresu upoważnienia. Należy zaakcentować, że akty prawa miejscowego, jako źródło powszechnie obowiązującego prawa o ograniczonym zasięgu terytorialnym (art. 87 ust. 2 Konstytucji RP) zajmują określone miejsce w systemie źródeł prawa, który w Polsce zbudowany jest hierarchicznie. Najważniejszym więc źródłem prawa jest Konstytucja, następnie ratyfikowane umowy międzynarodowe i ustawy. Wszystkie zaś akty wykonawcze (rozporządzenia, akty prawa miejscowego), jako akty normatywne niższego rzędu, winny być zgodne ze wskazanymi aktami prawnym wyższego rzędu. Z uwagi na okoliczność, że ustawa stanowi podstawową formę legislacji, i że to ona zawiera upoważnienie do wydawania aktów prawa miejscowego i określa ich materię, uwaga ta odnosi się w szczególności do aktów normatywnych w postaci uchwał. W konsekwencji więc należy stwierdzić, że wykonawczy charakter aktu prawa miejscowego oraz zasada prymatu nad nim ustawy w hierarchii źródeł prawa, obligują organ realizujący ustawową normę kompetencyjną w zakresie tworzenia aktu prawa miejscowego do wydawania tych aktów wyłącznie w granicach upoważnienia ustawowego, celem uszczegółowienia zapisów ustawowych. Regulacje zawarte w akcie prawa miejscowego mają na celu jedynie uzupełnienie przepisów powszechnie obowiązujących rangi ustawowej, kształtujących prawa i obowiązki ich adresatów. W świetle poczynionych uwag za niezgodne ze wskazanymi wyżej przepisami (w szczególności z normą upoważniającą, z konstytucyjną zasadą praworządności – art. 7 Konstytucji RP i z wynikającymi z przepisów konstytucyjnych warunkami legalności aktu wykonawczego) należy uznać wszelkie odstępstwa w akcie prawa miejscowego od granic upoważnienia ustawowego, a więc - odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy - od określenia jedynie tych wymagań, jakie powinien spełniać przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie zezwolenia w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych, uwzględniając opis wyposażenia technicznego niezbędnego do realizacji zadań. Powyższy wniosek wynika zarówno z opisanej wyżej istoty upoważnienia ustawowego, jak i z prawa adresatów norm prawnych do dobrej legislacji. Stosownie do treści kwestionowanego w skardze zapisu znajdującego się w załączniku Nr 2 do uchwały Nr 121/2009, określonego jako "Wymagania porządkowe" (zgodnie z treścią uchwały opublikowanej w Dz.Urz. Woj.Św. 2010.139.1097, postanowienia zawarte w tym punkcie oznaczone zostały jako pkt 3, ale jako że są dwie jednostki redakcyjne zamieszczone pod tym samym numerem, Sąd zarówno w wyroku jak i w niniejszym uzasadnieniu użył opisowej formy zindywidualizowania kwestionowanych przepisów), w pkt c i d Rada Gminy Zagnańsk uchwaliła, że - przedsiębiorca zobowiązany jest do wystawienia dowodów wykonania usługi (faktur VAT lub rachunków) z podaniem daty odbioru, ilości wywiezionych nieczystości ciekłych oraz ceny (lit. c), - przedsiębiorca zobowiązany jest do prowadzenia ewidencji umów zawartych z właścicielami nieruchomości i dowodów świadczenia usług, oraz dowodów przyjęcia nieczystości przez stację zlewną, przy czym ewidencja umów powinna zawierać następujące dane: imię i nazwiska lub nazwę właściciela nieruchomości, adres nieruchomości, pojemność zbiornika bezodpływowego i częstotliwość opróżniania (lit. d). Zapisy powyższe niewątpliwie określają czynności wykonywane przez przedsiębiorcę już po uzyskaniu przez niego zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie opróżniania pojemników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych; świadczy o tym chociażby odwołanie się do umów z właścicielami nieruchomości, które przedsiębiorca może zawrzeć dopiero po uzyskaniu zezwolenia. Objęte skargą uregulowania określają zatem obowiązki, które dotyczą już wykonywania działalności, czyli odnoszą się do przedsiębiorcy prowadzącego działalność w przedmiotowym zakresie. Tymczasem przepis art. 7 ust. 3a ustawy ogranicza kompetencje stanowiące organu gminy wyłącznie do ustalenia wymagań w stosunku do przedsiębiorców ubiegających się dopiero o uzyskanie zezwolenia. Tym samym uchwała nie może dotyczyć kwestii związanych z obowiązkami tych podmiotów, a powstającymi w trakcie realizacji wymienionych zadań już ujętych w kwestionowanej uchwale. Określenie sposobu wykonywania tychże obowiązków przez Radę Gminy w uchwale, o której mowa w art. 7 ust. 3a ustawy, stanowi zatem przekroczenie jej ustawowych kompetencji, a tym samym czyni kontrolowaną uchwałę w zaskarżonej części sprzeczną z prawem (por. także wyrok WSA w Opolu z 17 października 2013r., II SA/Op 298/13, wyrok WSA w Olsztynie z 22 marca 2011r., II SA/Ol 65/11, wyrok WSA w Gliwicach z 29 września 2010r., II SA/Gl 354/10, wyrok NSA z 6 września 2011r., II OSK 1205/11). Podkreślić dodatkowo należy, że w odniesieniu do przedsiębiorców ubiegających się o uzyskanie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych, ustawodawca zrezygnował z samodzielnego określenia stawianych im wymagań, pozostawiając te kwestie w kompetencji rady gminy, a nadto w art. 7 ust. 7 ustawy pozostawił delegację ustawową dla ministra właściwego do spraw środowiska do szczegółowego sposobu określania wymagań, o których mowa w ust. 3a. Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 grudnia 2005r. w sprawie szczegółowego sposobu określania wymagań, jakie powinien spełniać przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie zezwolenia (Dz.U.2006.5.33), obowiązującym w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały, wymagania, jakie powinien spełniać przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transport nieczystości ciekłych obejmujące: - opis wyposażenia technicznego zawierający wymagania odnośnie bazy transportowej (pkt 1), - zabiegi sanitarne i porządkowe związane ze świadczonymi usługami (pkt 2), określa się w sposób precyzyjny, zrozumiały, niedyskryminujący, nieograniczający konkurencji oraz nieutrudniający dostępu do rynku przedsiębiorców świadczących usługi w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych. Przepis powyższy nie stanowi wprawdzie delegacji dla rady gminy, jednak podjęta w oparciu o upoważnienie ustawowe z art. 7 ust. 3a ustawy uchwała winna uwzględniać jego zapisy. W szczególności, obowiązki jakie nałożył lokalny prawodawca w kwestionowanych w skardze regulacjach uchwały nie dotyczą ani bazy transportowej ani też zabiegów sanitarnych i porządkowych związanych ze świadczonymi usługami. Faktycznie określają one sposób ewidencjonowania umów zawartych z właścicielami nieruchomości przez podmiot prowadzący działalność w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych, co nie mieści się w delegacji ustawowej określonej w art. 7 ust. 3a ustawy. Odnosząc się natomiast do stanowiska Gminy Zagnańsk wyrażonego w odpowiedzi na skargę podkreślić należy, że nie dotyczy ono meritum niniejszej sprawy, gdyż powołuje się na nie objęte skargą uregulowania zawarte w pkt 3 lit. c i d załącznika nr 1 do uchwały w przedmiocie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości na terenie Gminy. Skoro zakwestionowane w skardze zapisy uchwały nie stanowią wymogów, jakie powinien spełniać przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie zezwolenia na świadczenie usług w zakresie prowadzenia działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych, do których określenia Rada została upoważniona, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. Orzeczenie zawarte w pkt II oparto o przepis art. 152 p.p.s.a., zaś w pkt III o art. 200 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się uiszczony wpis od skargi w kwocie 300 zł, opłata od pełnomocnictwa i substytucji – 34 zł oraz wynagrodzenie adwokackie – 240 zł określone w oparciu o § 18 ust. 1 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r., Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło