II SA/Ke 626/18

WyrokWSA w Kielcach2018-11-28

Skład orzekający: Dorota Chobian, Dorota Pędziwilk-Moskal, Agnieszka Banach

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Państwowa Inspekcja Pracy jest uprawniona do wydania nakazu wypłaty należnego wynagrodzenia pracownikowi, jeśli pracodawca kwestionuje zasadność roszczenia lub fakt jego niezaspokojenia, twierdząc, że wypłacił pracownikowi więcej niż mu się należało?
Ratio decidendi
Państwowa Inspekcja Pracy jest uprawniona do wydania nakazu wypłaty należnego wynagrodzenia pracownikowi tylko w sytuacjach, gdy obowiązek objęty nakazem jest wymagalny i bezsporny. Jeśli pracodawca kwestionuje zasadność roszczenia lub fakt jego niezaspokojenia, twierdząc, że wypłacił pracownikowi więcej niż mu się należało, spór taki powinien być rozstrzygnięty przez sąd powszechny, a inspektor pracy nie może ingerować w kompetencje sądów pracy poprzez wydanie nakazu płatniczego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi pracodawcy (K. K.) na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy, która utrzymała w mocy nakaz wypłaty należności pracownikowi (D. J.) z tytułu wynagrodzenia za dyżur, pracy w porze nocnej, godzin nadliczbowych oraz wyrównania wynagrodzenia za urlop. Pracodawca twierdził, że wypłacił pracownikowi więcej niż mu się należało, a wszelkie należności zostały uregulowane. Inspektor pracy uznał jednak roszczenia za zasadne i bezsporne, nakazując ich wypłatę.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił zaskarżoną decyzję Okręgowego Inspektora Pracy oraz decyzję organu I instancji w części nakazującej wypłatę świadczeń na rzecz D. J. i zasądził od Okręgowego Inspektora Pracy na rzecz K. K. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Asesor WSA Agnieszka Banach, Protokolant Starszy inspektor sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2018r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy z dnia [...] nr rej. [...] w przedmiocie nakazu wypłaty wynagrodzenia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję – nakaz organu I instancji w części nakazującej wypłatę świadczeń na rzecz D. J. w punktach 1, 2, 3, 4, i 5 nakazu; II. zasądza od Okręgowego Inspektora Pracy na rzecz K. K. 3817 (trzy tysiące osiemset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Okręgowy Inspektor Pracy decyzją z [...], po rozpatrzeniu odwołania od decyzji nr 1,2,3,4,5 zawartych w nakazie z [...] nakazujących: 1. wypłacić D.J. wyrównanie wynagrodzenia za czas dyżuru po 350,00zł brutto za okres styczeń 2016 r. - styczeń 2017 r., 2. wypłacić tytułem ryczałtu za pracę w porze nocnej D.J. po 150,00zł brutto za okres styczeń - grudzień 2016 r. oraz T.P.50,00zł brutto za październik 2017 r. i 20,00zł brutto za listopad 2017 r., 3. wypłacić D.J. wynagrodzenie wraz z dodatkami za pracę w godzinach nadliczbowych przepracowanych w okresie od stycznia 2016 r. do lipca 2017 r. w kwotach: - styczeń 2016 r.: tytułem wynagrodzenia 260,52zł brutto oraz tytułem dodatków łącznie 158,23zł brutto, - luty 2016 r.: tytułem wynagrodzenia 327,38zł brutto oraz tytułem dodatków łącznie 137,69zł brutto, - kwiecień 2016 r.: tytułem wynagrodzenia 995,24zł brutto oraz tytułem dodatków łącznie 534,35zł brutto, - czerwiec 2016 r.: tytułem wynagrodzenia 800,00zł brutto oraz tytułem dodatków łącznie 399,71 zł brutto, - wrzesień 2016 r.: tytułem wynagrodzenia 812,5zł brutto oraz tytułem dodatków 499,40zł brutto, - październik 2016 r.: tytułem wynagrodzenia 91,67zł brutto oraz tytułem dodatku 77,08zł brutto, - listopad 2016 r.: tytułem wynagrodzenia 577,50zł brutto oraz tytułem dodatku 485,52zł brutto, - styczeń 2017 r.: tytułem wynagrodzenia 1061,10zł brutto oraz tytułem dodatków łącznie 759,52zł brutto, - luty 2017 r.: tytułem wynagrodzenia 215,63zł brutto oraz tytułem dodatków łącznie 107,81 zł brutto, - marzec 2017 r.: tytułem wynagrodzenia 450,00zł brutto oraz tytułem dodatków łącznie 243,75zł brutto, - kwiecień 2017 r. tytułem wynagrodzenia 1513,15zł brutto oraz tytułem dodatków łącznie 1104,60zł brutto, - maj 2017 r. tytułem wynagrodzenia 739,26zł brutto oraz tytułem dodatków łącznie 438,09zł brutto, - czerwiec 2017 r. tytułem wynagrodzenia 807,71 zł brutto oraz tytułem dodatków łącznie 479,16zł brutto, - lipiec 2017 r.: tytułem wynagrodzenia 1040,44zł brutto oraz tytułem dodatków łącznie 602,38zł brutto, oraz T.P.za październik 2017 r. w kwocie 329,54zł brutto tytułem wynagrodzenia i 176,00zł brutto tytułem dodatków, 4. wypłacić D.J. dodatek za pracę w porze nocnej za okres od stycznia do lipca 2017 r. w następujących kwotach brutto: styczeń - 61,88zł, luty - 47,50zł, marzec - 45,57zł, kwiecień - 49,97zł, maj - 61,88zł, czerwiec - 45,22zł, lipiec - 49,98zł. 5. wypłacić D.J. wyrównanie wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy wykorzystany we wrześniu 2017 r. w kwocie 442,80zł brutto, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2018 r. poz. 623), dalej ustawy o PIP, utrzymał w mocy zaskarżone decyzje. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że w wyniku kontroli pracodawcy – K. K. został do niego skierowany nakaz obejmujący 6 decyzji. Pracodawca wniósł odwołanie od tych decyzji w części dotyczącej świadczeń dla D. J. Odnosząc się do decyzji dotyczącej wypłaty wynagrodzenia za czas dyżuru w kwocie po 350,00zł brutto za okres styczeń 2016 r. - styczeń 2017 r., organ II instancji podniósł, że z ustaleń kontroli zawartych w protokole podpisanym przez pracodawcę wynika, że D. J. był zatrudniony na podstawie umowy o pracę. W okresie objętym decyzją jego wynagrodzenie było ustalone jako wynagrodzenie zasadnicze w kwocie 1850,00zł, wynagrodzenie za czas dyżuru w kwocie 350,00zł i wynagrodzenie za pracę w porze nocnej 150,00zł. Z dokumentacji płacowej wynikało, że pracodawca nie naliczał w okresie styczeń 2016 - styczeń 2017 ryczałtu za czas dyżuru 350 zł. Naliczenia dokonano w trakcie kontroli na liście płac za luty 2018 r., do dnia zakończenia kontroli naliczone kwoty nie zostały wypłacone - nie przedstawiono żadnych dowodów wypłaty wynagrodzenia za czas dyżuru za wskazany okres. Jako podstawę prawną decyzji podano art. 80 i art. 85 § 2 Kodeksu pracy. Podstawę przyznania wynagrodzenia za czas dyżuru, nie będący czasem pracy stanowi art. 9 ust. 5 i 6 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz.U. z 2012 r. poz. 1155 ze zmianami z 2013 r. poz. 567). Faktycznie w decyzji nie została wskazana ta podstawa prawna, nie oznacza to jednak, że zaszła okoliczność o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Przez brak podstawy prawnej rozumie się to, że decyzja rzeczywiście podstawy takiej nie posiada, nie zaś to, że decyzja jej nie wymienia bądź wymienia niewłaściwy przepis. Odnośnie wypłaty tytułem ryczałtu za pracę w porze nocnej po 150,00zł brutto za okres styczeń - grudzień 2016 r. organ stwierdził, że z ustaleń kontroli zawartych w protokole podpisanym przez pracodawcę wynika, że D. J. był zatrudniony na podstawie umowy o pracę. W okresie objętym decyzją jego wynagrodzenie było ustalone jako wynagrodzenie zasadnicze w kwocie 1850,00zł, wynagrodzenie za czas dyżuru w kwocie 350,00zł i wynagrodzenie za pracę w porze nocnej 150,00zł. Z dokumentacji płacowej wynikało, że pracodawca nie naliczał w okresie styczeń 2016 - grudzień 2017 r. ryczałtu za pracę w porze nocnej 150zł - naliczano wyłącznie wynagrodzenie zasadnicze 1850zł. Naliczenia dokonano w trakcie kontroli, na liście płac za luty 2018 r., do dnia zakończenia kontroli naliczone kwoty nie zostały wypłacone - nie przedstawiono żadnych dowodów wypłaty wynagrodzenia za pracę w porze nocnej za wskazany okres. Dalej organ odniósł się do wypłaty wynagrodzenia wraz z dodatkami za pracę w godzinach nadliczbowych przepracowanych w okresie od stycznia 2016 r. do lipca 2017 r. Zauważył, że realizując wniosek nr 3 wystąpienia z poprzedniej kontroli o naliczenie i wypłacenie uprawnionym pracownikom wynagrodzenia i dodatków do wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych w okresie zatrudnienia, pracodawca dokonał naliczenia należności za pracę w godzinach nadliczbowych za 2016 i 2017 r. dla D.J. na liście płac za luty 2018 r. w kwotach wskazanych w decyzji. Do dnia zakończenia kontroli naliczone kwoty nie zostały wypłacone - nie przedstawiono żadnych dowodów wypłaty wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych za wskazany okres. Odnośnie wypłaty dodatku za pracę w porze nocnej za okres od stycznia do lipca 2017 r. organ podał, że realizując wniosek nr 2 wystąpienia z poprzedniej kontroli o naliczenie i wypłacenie uprawnionym pracownikom w tym dodatkowego wynagrodzenia za pracę w porze nocnej za okres od stycznia 2017 r. pracodawca dokonał naliczenia należności dla D. J. na liście płac za luty 2018 r. w kwotach wskazanych w decyzji. Do dnia zakończenia kontroli naliczone kwoty nie zostały wypłacone - nie przedstawiono żadnych dowodów wypłaty dodatków za pracę w porze nocnej za wskazany okres. Odnośnie wypłaty wyrównania wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy wykorzystany we wrześniu 2017 r. w kwocie 442,80zł brutto, organ II instancji podkreślił, że w czasie kontroli stwierdzono, że tytułem wynagrodzenia za czas urlopu wypoczynkowego wykorzystanego przez pracownika we wrześniu 2017 r. (9 dni po 8 godzin, tj. 72 godziny), naliczono pracownikowi wynagrodzenie wyłącznie z uwzględnieniem stałej stawki miesięcznej 2300zł brutto. Przyjmując należne pracownikowi (nie naliczane na listach płac i nie wypłacane jako te składniki), świadczenia z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych oraz w porze nocnej, które powinny zostać wypłacone w okresie 3 miesięcy poprzedzających miesiąc naliczania wynagrodzenia urlopowego (zatem należności za okres maj - lipiec, które powinny być wypłacone w okresie czerwiec - sierpień), należałoby do podstawy wymiaru wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy przyjąć łączną kwotę 4264,12zł brutto; we wskazanym okresie pracownik przepracował łącznie 693 godziny. Zatem tytułem wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy ze zmiennych składników wynagrodzenia należałoby naliczyć według stawki 6,15zł brutto kwotę 442,80zł brutto. Odnosząc się do zarzutu wypłacenia pracownikowi należności poprzez rozliczenie naliczonych świadczeń z uprzednio wypłaconych kwot organ podniósł, że pracodawca podnosi, co też wynika z ustaleń kontroli, że kwota świadczeń należnych pracownikowi tytułem wynagrodzenia oraz kosztów podróży służbowych stanowi 139.309,37zł, a kwota faktycznie wypłacona to 158.847,81zł. Pracodawca dokonywał przelewów na konto pracownika różnych sum częstokroć określając tytuł przelewu jako pensja plus diety. W toku kontroli pracodawca oświadczył, że dokonywane wypłaty nie były przez niego na bieżąco rozliczane, a nadpłacane w poszczególnych miesiącach kwoty traktował jako zaliczkowe wypłaty na poczet kolejnych wynagrodzeń i kosztów podróży służbowych. Zdaniem organu II instancji, takie wyjaśnienie wskazuje, że pracodawca dokonał ze świadczeń naliczonych w toku kontroli objętych decyzjami potrącenia uprzednio dokonanych nadpłat tytułem wynagrodzenia i kosztów podróży służbowych bez pisemnej zgody pracownika. Takie nadpłaty nie podlegają potrąceniu (art. 87 Kodeksu pracy), chyba, że pracownik wyraził pisemną zgodę na ich potrącane z wynagrodzenia (art. 91). Organ odwoławczy zaznaczył, że jak ustalono w toku kontroli D.J. nie wyrażał pisemnej ani ustnej zgody na dokonywanie jakichkolwiek potrąceń z jego wynagrodzenia za pracę. Pracodawca nie wzywał tego pracownika do zwrotu nadpłaconych należności, według wyjaśnień pracodawcy nie toczy się także między nimi sprawa w sądzie o zwrot tych kwot (z powództwa pracodawcy). W związku z tym brak jest podstaw do uznania zasadności twierdzenia pracodawcy, że świadczenia zostały wypłacone. Organ dodał, że pracodawca faktycznie przyznał, że należności objęte decyzjami w stosunku do pracownika wskazanego w nakazie istnieją, wynikają one bowiem z przepisów prawa pracy, jednak zostały potrącone z uwagi na uprzednią nadpłatę. Zdaniem organu II instancji już z samego faktu przyznania, że naliczone kwoty są uznane wynika, że są one również należne, a zatem mogą być przedmiotem rozstrzygnięcia przez inspektora pracy w drodze nakazu zapłaty. W rozpatrywanej sprawie nie występują okoliczności w postaci sporu pomiędzy pracownikiem a pracodawcą co do wysokości, okresu czy tytułu wypłaty, które czyniłyby niezasadnym wydanie nakazu. W wyroku z 17 lutego 2016 r. (sygn. akt I OSK 2481/14), NSA stwierdził, że nie może podważyć "należności wynagrodzenia", w rozumieniu art. 11 pkt 7 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy samo, niczym nie poparte twierdzenie strony, że nie uznaje roszczenia. Co do zarzutu dotyczącego złożenia przez pracodawcę zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa kradzieży przez D.J. mienia o wartości około 4000 Euro, organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiocie odpowiedzialności materialnej pracownika obowiązują przepisy zawarte w Dziale V Kodeksu pracy. Pociągnięcie pracownika do odpowiedzialności materialnej nie stanowi podstawy do wstrzymania wypłaty należnego wynagrodzenia ani do dokonania potracenia - do czasu uzyskania tytułu wykonawczego. Pracodawca - co sam wskazuje w odwołaniu, jedynie zawiadomił organy ścigania o podejrzeniu popełnienia przez pracownika kradzieży na jego szkodę. Ze stanu faktycznego nie wynika, aby pracodawca dysponował zgodą pracownika na dokonanie potrącenia ani tytułem wykonawczym przeciwko pracownikowi. Wreszcie organ odwoławczy zauważył, że względy ekonomiczne, finansowe lub trudności techniczne nie stanowią przeszkód powodujących niewykonalność decyzji. Dlatego też sytuacja finansowa pracodawcy pozostają bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję K. K. zarzucił naruszenie: - art. 11 pkt 7 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy poprzez przyjęcie, że w ustalonym stanie faktycznym dopuszczalne było zastosowanie powołanego przepisu i wydanie nakazu przez inspektora pracy w sytuacji, gdy jedynie sądy powszechne, są uprawnione do rozstrzygania ewentualnych roszczeń wynikających ze stosunku pracy, w tym sporów o wypłatę wynagrodzenia między pracownikiem i pracodawcą, zaś do rozstrzyganiu takich sporów nie służą nakazy inspektora pracy; - art. 11 pkt 7 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy poprzez przyjęcie, że w ustalonym stanie faktycznym dopuszczalne było zastosowanie powołanego przepisu i wydanie nakazu przez inspektora pracy w sytuacji istnienia sporu, bowiem z samego przebiegu postępowania wynika, że pracodawca neguje w ogóle zasadność danych roszczeń, a przede wszystkim kwestionuje fakt niezaspokojenia roszczeń, co powoduje niemożność wydania nakazu, zaś inspektor pracy winien nakazać pracodawcy rozstrzygnięcie spornej kwestii w określonym terminie, czy też wystąpienie do sądu o rozstrzygniecie tej kwestii; - art. 11 pkt 7 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy poprzez przyjęcie, że w ustalonym stanie faktycznym dopuszczalne było zastosowanie powołanego przepisu i wydanie nakazu przez inspektora pracy w sytuacji istnienia sporu, bowiem pracodawca kwestionował w toku postępowania administracyjnego twierdzenia organu w przedmiocie wydania nakazu; - art. 7 kpa, art. 77 §1 kpa, art. 80 kpa poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów poprzez przyjęcie, że nie przedstawiono żadnych dowodów: wypłaty wynagrodzenia za czas dyżuru za wskazany okres, wypłaty wynagrodzenia za pracę w porze nocnej za sporny okres, wypłaty wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych, wypłaty dodatków za pracę w porze nocnej za wskazany okres w sytuacji, gdy pracodawca przedstawiał dowody wypłaty wynagrodzenia za czas dyżuru za wskazany okres, wypłaty wynagrodzenia za pracę w porze nocnej na rzecz D.J. czy T. P., wynagrodzenia wraz z dodatkami za pracę w godzinach nadliczbowych, dodatków za pracę w porze nocnej od stycznia do lipca 2017 r. na rzecz D.J. oraz wynagrodzenia za urlopy wypoczynkowe, a zatem składników wynagrodzenia tzw. dopłat za pracę w zwiększonym wymiarze; - art. 7 kpa, art. 77 §1 kpa, art. 80 kpa, art. 107 § 3 kpa, poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sposób chaotyczny, z którego wynika z jednej strony, że pomiędzy pracownikiem a pracodawcą nie występują okoliczności w postaci sporu, a z drugiej strony organ w uzasadnieniu wskazuje, że skarżący kwestionuje fakt niewypłacenia świadczeń; - art. 7 kpa, art. 77 §1 kpa, art. 80 kpa poprzez nieudowodnienie i niewykazanie dowodów z których wynikałoby, że D.J. i T. P. wykonywali pracę w godzinach nadliczbowych, w porze nocnej, pełnili dyżur i przyjęcie, że należności objęte decyzjami w stosunku do pracownika wskazanego w nakazie wynikają z przepisów prawa pracy w sytuacji, gdy składniki te uzupełniające dopłaty przysługują za pracę faktycznie wykonaną w danych warunkach tj. w porze nocnej, dyżuru, czy ponad normę czasu pracy, a zaskarżonej decyzji brak elementarnych ustaleń w tym zakresie, w tym nawet obowiązujących danych pracowników norm pracy; - art. 7 kpa, art. 77 §1 kpa, art. 80 kpa poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i przyjęcie, że D.J. przysługują dodatki za pracę w godzinach nadliczbowych w sytuacji, gdy z zabranego materiału dowodowego wynika, że pracownik otrzymywał czas wolny w zamian za czas przepracowany w godzinach nadliczbowych, stosownie do art. 1512 Kodeksu pracy; - art. 29 Kodeksu pracy w związku z art. 60 k.c. oraz art. 1511 i art. 15111 Kodeksu pracy poprzez błędną ich wykładnię i ich niezastosowanie w sytuacji, gdy wypłacenie pracownikowi przez pracodawcę wynagrodzenia wyższego, niż określone w umowie o pracę może stanowić dorozumianą zapłatę za pracę w godzinach nadliczbowych czy też innych składników wynagrodzenia - składników uzupełniających, dopłat; - art. 60 k.c. art. 1511 i art. 15111 Kodeksu pracy poprzez pominięcie, że pensja oznacza wynagrodzenie, zaś wynagrodzenie za czas dyżuru, ryczałt za pracę w porze nocnej, dodatki za pracę w godzinach nadliczbowych, dodatki za pracę w porze nocnej to składniki wynagrodzenia. Mając powyższe na uwadze skarżący domagał się: uchylenia zaskarżonej decyzji w całości, jak i poprzedzającej decyzji organu I instancji oraz dopuszczenia i przeprowadzenie dowodu z załączonych przelewów na okoliczność wykazania, że skarżący wypłacił wynagrodzenie na rzecz D.J. tytułem dopłat, składników uzupełniających, dokonał na jego rzecz wypłaty wynagrodzenia za czas dyżuru za wskazany okres, wypłaty wynagrodzenia za pracę w porze nocnej, wynagrodzenia wraz z dodatkami za pracę w godzinach nadliczbowych, dodatków za pracę w porze nocnej od stycznia do lipca 2017 r. oraz wynagrodzenia za urlopy wypoczynkowe - a zatem składników wynagrodzenia tzw. dopłat za pracę w zwiększonym wymiarze oraz z systemu czasu pracy, z których wynika, że D. J. otrzymywał czas wolny za czas przepracowany w godzinach nadliczbowych. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie sądowej 15 listopada 2018 r. pełnomocnik skarżącego sprecyzował, że skarga dotyczy zaskarżonej decyzji, a więc nakazu wypłaty wynagrodzenia na rzecz D. J. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: skarga zasługuje na uwzględnienie. Jej przedmiotem jest decyzja utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji wydaną na podstawie art. 11 pkt 7 ustawy o PIP, zgodnie z którym w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy lub przepisów dotyczących legalności zatrudnienia właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione odpowiednio do nakazania pracodawcy wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, a także innego świadczenia przysługującego pracownikowi; nakazy w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu. Na tle tego przepisu, za utrwalone już uznać należy stanowisko w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym o ile sądy powszechne są kompetentne w zakresie rozstrzygania ewentualnych roszczeń z zakresu stosunku pracy, to cel powołania Państwowej Inspekcji Pracy oraz zadania jej organów są zupełnie odrębne. Państwowa Inspekcja Pracy powołana jest tylko do sprawowania nadzoru i kontroli przestrzegania prawa pracy. Nie może wkraczać w zakres kompetencji zastrzeżonych przez ustawodawcę na rzecz sądów powszechnych - sądów pracy. Ingerencja inspektora pracy w postaci wydania nakazu wypłaty należnego wynagrodzenia może zatem dotyczyć tylko sytuacji niespornych. W związku z tym działania inspektora pracy powinny zmierzać jedynie do ustalenia, czy pracodawca rzeczywiście w sposób oczywiście bezpodstawny wstrzymuje wypłatę należnego wynagrodzenia (wyrok WSA w Szczecinie z 27 kwietnia 2017 r. sygn. II SA/Sz 17/17 dostępny w bazie LEX). Aby nakaz wypłaty należnego świadczenia przysługującego pracownikowi mógł zostać wydany, obowiązek objęty nakazem musi być wymagalny i bezsporny. Gdyby zasadność wypłaty świadczeń budziła wątpliwości, jedynym organem kompetentnym do weryfikacji spornych roszczeń ze stosunku pracy jest sąd powszechny (wyrok WSA w Gdańsku z 20 lutego 2014 r., III SA/Gd 1063/13, dostępny w LEX). Dopóki nie można w sposób niewątpliwy stwierdzić, że wynagrodzenie przysługuje konkretnemu pracownikowi i nie zostało mu wypłacone, dopóty inspektor pracy nie może skorzystać z uprawnień przewidzianych w art. 11 pkt 7 ustawy z 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy. Gdy istnieje spór między pracownikiem a pracodawcą co do wysokości, okresu czy tytułu wypłaty, wydanie nakazu płatniczego nie jest uzasadnione. Podobnie nie można uznać, że sytuacja ma charakter niesporny, gdy z przebiegu postępowania wynika, że pracodawca neguje w ogóle zasadność danego roszczenia lub kwestionuje fakt niezaspokojenia takiego roszczenia (wyrok NSA z 4 stycznia 2010 r. sygn. I OSK 791/09 - LEX). Tymczasem w niniejszej sprawie, w toku całego postępowania skarżący twierdził, że należne byłemu pracownikowi D.J. wynagrodzenie wraz z wszelkimi świadczeniami zostało wypłacone i to w wyższej wysokości niż mu się należało. Co więcej, same organy ustaliły, że temu pracownikowi należała się łącznie, t.j. z tytułu wynagrodzenia wraz z wszelkimi dodatkami oraz kosztów podróży kwota 139.309,37 złotych, natomiast pracodawca wypłacił mu kwotę 158.847,81 zł, a więc o prawie 20 tysięcy większą (dokładnie o 19.538,44 zł). Jak wynika z protokołu kontroli prowadzonej w okresie od marca do czerwca 2018 r., wśród okazanych przez pracodawcę dokumentów znajdowało się także potwierdzenie wypłaty kwoty 11.312,87 "bez wskazania daty i tytułu wypłaty", a stanowiące według twierdzeń pracodawcy potwierdzenie wypłaty rozliczonych kosztów podróży służbowej. W tej sytuacji za zupełnie niezrozumiałe, analizując uzasadnienie zaskarżonej decyzji, uznać należy stanowisko organu, jakoby bezspornie D.J. należały się dalsze kwoty z tytułu dyżuru, ryczałtu za pracę w nocy, pracę w godzinach nadliczbowych, dodatek za pracę w godzinach nocnych oraz wyrównanie wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy – łącznie kwota 22.874,80 zł. Zauważyć bowiem należy, że poza zarzutem, iż ten pracownik otrzymał z tytułu wynagrodzenia oraz diet więcej pieniędzy niż mu się należało, (która to okoliczność została ustalona przez organy), skarżący tylko jako dodatkowy argument podnosił fakt popełnienia na jego szkodę przez tego pracownika przestępstwa polegającego na kradzieży mienia o wartości 4000 EURO. W tej sprawie nie mamy więc sytuacji, polegającej na tym, że pracodawca przyznaje, że D.J. należy się od niego jeszcze ponad 20 tysięcy złotych, ale tej kwoty nie wypłaca, potrącając równowartość skradzionych rzeczy, tylko zaś w takiej sytuacji uzasadnione byłoby wydanie nakazu, o którym mowa w art. 11 pkt 7 ustawy o PiP. Jak wynika z wyjaśnień pełnomocnika organu złożonych na rozprawie przed sądem, powodem uznania przez organy w tej sprawie, że należność w wysokości dalszych ponad 22 tysięcy złotych jest niesporna, było to, że skarżący w 2018 r., w trakcie ostatniej kontroli wystawił listy płac za miesiąc luty 2018 r. (kiedy to D. J. już nie pracował). Sam jednak organ wskazuje w decyzji, że powodem wystawienia tych dokumentów były kierowane do skarżącego jako pracodawcy wystąpienia z poprzednich kontroli. Jak natomiast wyjaśnił skarżący, w 2018 r. została sporządzona korekta dokumentów, dotyczących wypłaty D.J. różnych składników wynagrodzenia, które faktycznie już wcześniej zostały wypłacone. Korekta została sporządzona dlatego, że według kontrolującego inspektora istniejąca wcześniej dokumentacja posiadała błędy tj. w dokumentacji tej nie było potwierdzonych wypłat tych kwot. Wystawienie list płac w 2018 r. to nie było uznanie, że D.J. jeszcze się coś należy, a jedynie dokonanie korekty dokumentacji dotyczącej płac. W tej sytuacji, zwłaszcza gdy w czasie kontroli przedstawiono kontrolującym pokwitowanie otrzymania przez D.J. kwoty 11 312,87 zł bez daty i wskazania, czego ta kwota dotyczyła oraz w świetle faktu, że uwzględniając kwotę wynikającą z tego pokwitowania oraz pozostałych, opisanych w protokole z kontroli dowodów przelewów wpłat dokonanych na rzecz D. J., pracownik ten otrzymał o 19.538,44 zł więcej, niż ustalona przez organy jako należna kwota z tytułu wynagrodzenia oraz kosztów podróży, za nieuzasadnione uznać należy stanowiskom organu co do tego, że między pracodawca a pracownikiem nie ma sporu co do wysokości należnego wynagrodzenia oraz faktu jego niewypłacenia. Niezrozumiałe zdają się także wywody organu dotyczące rzekomego niedopuszczalnego potrącenia, jakiego dokonał skarżący. Jeszcze raz bowiem podkreślić należy, że w tej sprawie nie mamy do czynienia z sytuacją, gdy pracodawca przyznaje, że należność istnieje, ale jej nie wypłaca, ale z sytuacją, gdy pracodawca cały czas twierdzi, że wypłacił pracownikowi więcej niż mu się należało. Skoro skarżący już wcześniej wypłacił D.J. kwotę 159. 847,81 zł, niezasadne jest stanowisko organu, jakoby dokonał on niedopuszczalnego potracenia jakiejś kwoty. Zupełnie niezrozumiałe jest także odsyłanie przez organ pracodawcy na drogę sądowa w celu dochodzenia przez niego świadczeń nienależnie wypłaconych D. J. a jednocześnie nakładanie na niego obowiązku wypłaty temu pracownikowi ponad 22 tysięcy złotych. Istota nakazu wypłaty wynagrodzenia sprowadza się jedynie do skłonienia pracodawcy, aby ten wypełnił ciążący na nim obowiązek wówczas, gdy obowiązek ten jest wymagalny. Oznacza to, że o należnym wynagrodzeniu można mówić tylko w sytuacji przyznania przez pracodawcę, że pomimo iż określone wynagrodzenie przysługuje konkretnemu pracownikowi, nie zostało wypłacone z przyczyn leżących po stronie pracodawcy. Jak wskazał NSA w wyroku z 4 stycznia 2010 r. w sprawie I OSK 791/09 (także dostępnym w bazie LEX), dopóki nie można w sposób niewątpliwy stwierdzić, że wynagrodzenie przysługuje konkretnemu pracownikowi i nie zostało mu wypłacone, dopóty inspektor pracy nie może skorzystać z uprawnień przewidzianych w art. 11 pkt 7 ustawy z 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy. Gdy istnieje spór między pracownikiem a pracodawcą co do wysokości, okresu czy tytułu wypłaty, wydanie nakazu płatniczego nie jest uzasadnione. Podobnie nie można uznać, że sytuacja ma charakter niesporny, gdy z przebiegu postępowania wynika, że pracodawca neguje w ogóle zasadność danego roszczenia lub kwestionuje fakt niezaspokojenia takiego roszczenia. Skoro w niniejszej sprawie od samego początku skarżący twierdzi, że wypłacił D.J. więcej niż mu się należało i takie też ustalenia czyni organ, jednoczesne ustalenia organu, że objęte zaskarżoną decyzją świadczenia są wymagalne i bezsporne, jako dokonane z naruszeniem art. 80 kpa, nie mogą być uznane za prawidłowe. Co za tym idzie, brak było podstaw w świetle powyższych okoliczności do nakazania pracodawcy wypłaty temu pracownikowi dalszego wynagrodzenia na podstawie art. 11 pkt 7 ustawy o PIP. Mając powyższe na uwadze, zarówno zaskarżona decyzja (to jest decyzja utrzymująca w mocy decyzję – nakaz organu I instancji w części nakazującej wypłatę świadczeń D. J.) jak i decyzja organu i instancji w tej części podlegały uchyleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), dalej P.p.s.a. Już po zamknięciu rozprawy wpłynęło pismo procesowego pełnomocnika skarżącego, w którym podaje on, że przed Sądem Rejonowym w Kielcach Sądem Pracy zawisła sprawa z powództwa D.J. o wynagrodzenie. Okoliczność ta nie miała wpływu na rozstrzygniecie Sądu, dlatego też za niecelowe Sąd uznał otwarcie sprawy na nowo w celu przeprowadzenia dowodu z dokumentów potwierdzających powyższą okoliczność. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt a i w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. Na zasądzoną kwotę składa się uiszczony wpis, wynagrodzenie adwokata oraz koszty z opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło