II SA/Ke 640/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Asesor WSA Jacek Kuza, Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Dziubińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 marca 2007 r. sprawy ze skargi J.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania J.M. od decyzji wydanej z upoważnienia Burmistrza Miasta przez Dyrektora Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] znak: [...] dotyczącej odmowy przyznania J.M. świadczeń w formie zasiłku rodzinnego na dzieci: S.M., K.M. i J.M. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na K.M., dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego na K.M., dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na dziecko S.M. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej na dziecko J.M. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy cytując treść przepisu art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych /Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz.992/ podkreślił, że dodatki do zasiłku rodzinnego przysługują tylko w sytuacji gdy zasiłek ten został przyznany uprawnionej osobie. Zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 w/w ustawy, jeśli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504 zł. W przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 583 zł /art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych/. Przez dochód rodziny rozumie się przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy /art. 3 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych/. Oznacza to, że dla ustalania prawa do świadczeń rodzinnych podstawą obliczania dochodu jest rok 2005, natomiast okresem zasiłkowym jest okres od dnia 1 września 2006 r. do dnia 31 sierpnia 2007r. Zgodnie z art. 3 ust. 1 lit. a przedmiotowej ustawy, przez dochód rozumie się, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że z zaświadczenia wydanego przez zastępcę Komendanta Wojewódzkiego Policji, wynikało, że R.M. w czerwcu 2005 r. otrzymał pomoc finansową na budownictwo mieszkaniowe w kwocie 18960 zł, którą to kwotę doliczono do dochodu w 2005 r., a także pobrano zaliczkę na podatek dochodowy w wysokości 3602, 40 zł. Natomiast zgodnie z zaświadczeniem z Urzędu Skarbowego, w 2005 r. na dochód rodziny podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych, złożył się dochód uzyskany przez R.M. w kwocie [...] zł brutto, który w pomniejszeniu o należny podatek ([...] zł) oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne (obliczone w wysokości [...] zł dla celów świadczeń rodzinnych) wyniósł. [...] zł netto. Z kolei w wymiarze miesięcznym dochód ten równał się kwocie [...]zł ([...] zł : 12 m-cy= [...] zł), a w przeliczeniu na osobę w rodzinie - w kwocie [...] zł netto ([...] zł : 5 osób= [...] zł). Powyższe dane oznaczają, że kryterium dochodowe warunkujące prawo do nabycia zasiłku rodzinnego i związanych z nim dodatków zostało przekroczone. Nadto organ II instancji zwrócił uwagę, że na potrzeby świadczeń rodzinnych składkę na ubezpieczenie zdrowotne oblicza się wg. wzoru (§15 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r.). Stosując ten wzór organ odwoławczy obliczył, że składka na ubezpieczenie zdrowotne R. M. za 2005 r. wynosiła: [...] zł ( [...] zł x 8,5 % ) : 7,75 %), a nie jak wadliwie to wskazał organ I instancji w kwocie [...] zł, przyjmując błędną stawkę procentową na ubezpieczenie zdrowotne za 2005r. tj.8,25% zamiast 8,5%. Błąd ten nie miał jednak znaczenia dla wyniku sprawy. Następnie organ II instancji stwierdził, że art. 3 ust. 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych zawiera zamknięty katalog zdarzeń, których wystąpienie oznacza utratę dochodu. Uzyskanie pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe od pracodawcy, nie mieści się w w/w katalogu. Ponadto z akt sprawy wynika, że od kwoty udzielonej pomocy na budownictwo mieszkaniowe pobrano zaliczkę na podatek dochodowy, a więc zgodnie z przepisem art. 3 ust. 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, ta pomoc również stanowi dochód, który winien być brany jest pod uwagę przy ustalaniu kwoty dochodu rodziny dla celów świadczeń rodzinnych. Organ odwoławczy wskazał także, że w przedmiotowej sprawie nie znajdował zastosowania przepis art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym w przypadku gdy dochód rodziny lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. Dochód rodziny w niniejszej sprawie przekroczył bowiem kwotę uprawniającą 5 osobową rodzinę do zasiłku rodzinnego o 679,30 zł, a najniższy zasiłek rodzinny wynosi 48 zł. Wg wyliczeń organu dochód rodziny wyniósł 3.594,30 zł /718,86 x 5 osób= 3.594,30 zł/ kwota uprawniającą do zasiłku rodzinnego wynosiła 2.915 zł /583 zł x 5 osób=2.915 zł/, kwota przekroczenia wynosiła 679,30. W związku z powyższym organ odwoławczy podał, że nie jest możliwe przyznanie odwołującej się prawa do zasiłku rodzinnego i do dodatków do zasiłku, skoro ustawodawca wprost uzależnił możliwość przyznania tego prawa, od spełnienia określonego kryterium dochodowego, którego rodzinna M. nie spełniła. Nadto organ II instancji dodał, że w sprawach świadczeń rodzinnych przepisy w sposób ścisły określają warunki i zasady ich przyznawania, nie dopuszczając w tym względzie uznania administracyjnego . Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniosła J.M.. Skarżąca zarzuciła, że otrzymana przez jej męża, zatrudnionego w Policji w 2005 r. jednorazowa pomoc na budownictwo mieszkaniowe w kwocie 18.960zł., podlegająca opodatkowaniu stosownie do odrębnych przepisów, została przeznaczona zgodnie z celem jej uzyskania tj. na wydatki mieszkaniowe. W związku z czym pieniądze te nie wpłynęły na wzrost dochodów, z których utrzymuje się jej 5-cio osobowa rodzina. Skarżąca przyznała, że wprawdzie otrzymanie pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe nie stanowi zdarzenia powodującego utratę dochodu w myśl art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jednakże był to dochód jednorazowy przeznaczony na budownictwo, podczas gdy dochody jej rodziny utrzymującej się z pracy zarobkowej jej męża nie uległy żadnemu wzrostowi w 2005r. Zdaniem skarżącej należy prawidłowo ustalić dochód jej rodziny .Podniosła również, że gdyby skorzystała z bankowego kredytu mieszkaniowego, to byłaby uprawniona do świadczeń rodzinnych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153/2002 poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153, poz.1270 ze zm. / dalej zwaną ppsa./. Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji, będącej przedmiotem skargi / art. 145 § 1 ppsa/. Stosownie do art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 139, z 2006 r. poz. 992 ze zm.) - zwanej dalej ustawą o świadczeniach rodzinnych - prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje: rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka, osobie uczącej się. Zgodnie z art. 5 ust. 1 tej ustawy, w przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 583 zł. Przepis art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie - oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, zapłacone składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz zapłacone składki na ubezpieczenie zdrowotne. Z kolei art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie rodziny, oznacza to przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że prawidłowo organy orzekające w sprawie uznały, że J.M. nie przysługuje zasiłek rodzinny i dodatki do tego zasiłku z powodu przekroczenia dochodu uprawniającego do jego przyznania. Dochód rodziny w roku 2005 wyniósł bowiem 43.131,56 zł, miesięczny - 3.594,30 zł, a dochód w przeliczeniu na osobę - 718,86 zł. Podkreślić należy, że udzielona R.M. przez zakład pracy pomoc finansowa na budownictwo mieszkaniowe stanowiła przychód podlegający opodatkowaniu na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie bowiem z treścią przepisu art.11 ust.1 w zw. z art.12 ust.1 ustawy z dnia 26 lipca 1999r o podatku dochodowym od osób fizycznych / Dz.U.00.14.176 ze zm./ za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za nie wykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych. Zatem w świetle cytowanego wyżej przepisu, przychodem, poza wynagrodzeniem za pracę otrzymywanym przez męża skarżącej, jest także otrzymana przez niego w czerwcu 2005r. od pracodawcy kwota 18.960 zł. z tytułu pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe. Jak wynika z informacji Komendanta Wojewódzkiego Policji od tej kwoty pobrano zaliczkę na podatek dochodowy / k. 4 akt. adm/. Zwrócić należy uwagę na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15.11.05r. w sprawie III SA/Wa 2285/05 /LEX nr 193960/ w którym Sąd wskazał, że momentem powstania obowiązku podatkowego z tytułu pomocy finansowej udzielonej między innymi funkcjonariuszom Policji na budownictwo mieszkaniowe jest data faktycznego uzyskania pomocy, a nie data umorzenia. Natomiast w wyroku z dnia 7.09.05r. w sprawie I SA/Bd 311/05 /POP 2006/4/66/ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy podkreślił, że pomoc finansowa na budownictwo mieszkaniowe udzielana na podstawie art. 94 ustawy 6 kwietnia 1990 r. o Policji miała charakter bezzwrotny i powinna być opodatkowana w roku otrzymania. W świetle powyższych rozważań nie ma wątpliwości, co do tego, że otrzymana przez męża skarżącej z tytułu pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe kwota 18.960 zł podlegała opodatkowaniu na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i stanowiła dochód rodziny w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Nie ma zatem racji skarżąca twierdząc, że nie powinno się uzyskanego świadczenia z tytułu pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe wliczać do dochodu rodziny. Sąd podziela stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że przyznawanie zasiłków rodzinnych nie należy od uznania organu administracji, gdyż uzależnione jest od spełnienia warunków określonych ustawą o świadczeniach rodzinnych. Nie jest zatem możliwe przyznanie zasiłku, jeżeli warunki te nie zostaną spełnione (wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 1381/04, LEX nr 191823). Z powyższych względów nie można się zgodzić z zarzutami podniesionymi w skardze. Przyznanie prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków ustawodawca uzależnił od osiągnięcia ściśle określonego kwotowo dochodu, którego wysokość w przedmiotowej sprawie została ustalona prawidłowo. Prawidłowo również organ nie zastosował art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych zgodnie z którym w przypadku gdy dochód rodziny lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. Organ bowiem w sposób nie budzący wątpliwości wyliczył, że w przedmiotowej sprawie przekroczenie wynosiło 679,30 zł, podczas gdy najniższy zasiłek rodzinny, a więc dopuszczalna kwota przekroczenia wynosi 48 zł. Uwzględniając powyższe trzeba stwierdzić, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło zgodnie z obowiązującymi przepisami. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ppsa.