II SA/Ke 658/23
WyrokWSA w Kielcach2024-03-06
Skład orzekający: Jacek Kuza, Dorota Pędziwilk-Moskal, Beata Ziomek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, opierając się na informacjach uzyskanych od prokuratury i zeznaniach świadka, mimo braku bezpośredniego kontaktu z osobą wymeldowywaną i odmowy składania zeznań przez jej syna?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo orzekły o wymeldowaniu, ponieważ całokształt zachowań skarżącego wskazywał na opuszczenie miejsca stałego pobytu i skoncentrowanie spraw życiowych w innym miejscu. Informacje uzyskane od prokuratury, potwierdzone ustaleniami policji i zeznaniami sołtysa, były wystarczające do ustalenia stanu faktycznego, a dalsze dowody, takie jak oględziny czy rozpytywanie sąsiadów, nie wniosłyby nowych istotnych informacji. Sam fakt zameldowania nie przesądza o stałym pobycie, a opuszczenie lokalu może nastąpić również w sposób domniemany.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S. B. na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy Gowarczów o wymeldowaniu S. B. z pobytu stałego. Postępowanie o wymeldowanie zostało wszczęte z urzędu na wniosek Prokuratury Rejonowej w Końskich, która wskazała na brak kontaktu z S. B. i jego nieprzebywanie w miejscu zameldowania. W toku postępowania ustanowiono dla S. B. kuratora. Organy administracji ustaliły, że S. B. nie zamieszkuje w spornym lokalu od co najmniej 2022 r., co potwierdziły ustalenia policji i zeznania sołtysa. Kurator S. B. zarzucił organom naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i błędne ustalenie stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę S. B. na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2024 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 22 września 2023 r. znak: SO.I.621.40.2023 w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na rzecz A. S. kwotę 192 (sto dziewięćdziesiąt dwa) złote z tytułu wykonywania obowiązków kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu S. B.
Decyzją z 22 września 2022 r., znak: SO.I.621.40.2022, Wojewoda Świętokrzyski, po rozpatrzeniu odwołania S. B. reprezentowanego przez kuratora dla osoby nieobecnej adwokat E. R., utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy Gowarczów z 30 czerwca 2022 r., znak: EW.5343.6.2023, o wymeldowaniu S. B. z pobytu stałego z lokalu w miejscowości B. [...].
W uzasadnieniu organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
Wnioskiem z 25 listopada 2023 r. o wymeldowanie S. B. z pobytu stałego z lokalu w miejscowości B. [...] zwrócił się do Wójta Gminy Gowarczów asesor Prokuratury Rejonowej w Końskich wskazując, że ww. nie przebywa w miejscu zameldowania, jego rodzina nie ma z nim kontaktu. Organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie o wymeldowanie S. B., w toku którego został ustanowiony dla niego kurator dla osoby nieobecnej.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Wójt Gminy Gowarczów wobec spełnienia ustawowych przesłanek z art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 1191), wydał decyzję orzekając o wymeldowaniu S. B. z pobytu stałego z lokalu w miejscowości B. [...].
Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się wyznaczony kurator S. B., adwokat E. R. wnosząc odwołanie do Wojewody Świętokrzyskiego.
Organ odwoławczy przedstawił przesłanki wydania decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego, podkreślając konieczność oceny, czy osoba faktycznie opuściła bez wymeldowania miejsce stałego pobytu (fizycznie w nim nie przebywa) i czy opuszczenie to, jako będące wynikiem woli tej osoby, ma charakter dobrowolny i trwały. Ustalił, że S. B. nie zamieszkuje w spornym lokalu. Powyższą okoliczność potwierdziły ustalenia w toku postępowania prowadzonego przez Prokuratora Rejonowego w Końskich oraz wyjaśnienia Policji (pismo z 7 stycznia 2023 r.). Wynika z nich, że S. B. nie uczestniczył w czynnościach i nie odbierał pod spornym adresem korespondencji. Od ok 2 lat przebywa Warszawie, a nie w miejscu zameldowania, co potwierdziła również sołtys wsi R. K. składając zeznania do protokołu z 7 lutego 2023 r.. Świadek zeznała, że skarżący zamieszkuje w spornej nieruchomości, ale wynika to w ocenie organu odwoławczego bardziej z faktu, że jest to dom rodzinny skarżącego. W domu tym zamieszkuje syn skarżącego D. B. (odmówił składania zeznań) i jest przez świadka często widywany, natomiast S. B. był widziany "na przełomie lata i jesieni 2022", w celu zapłacenia podatku był "2 lata temu". Świadek uważa, że skarżący wyjeżdża do pracy.
Powołując się na orzecznictwo wojewódzkich sądów administracyjnych i Naczelnego Sądu Administracyjnego organ stwierdził, że miejsce zamieszkania jest miejscem, w którym realizuje się podstawowe funkcje życiowe: w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych itp. Związek danej osoby z danym lokalem musi przybrać na tyle intensywną postać, aby można było uznać, że lokal ten jest miejscem koncentracji życiowych interesów danej osoby. Jeżeli osoba jest zameldowania w lokalu, a faktycznie w nim nie mieszka, to odmowa wymeldowania stałaby się utrzymywaniem fikcji, naruszającej sens i wiarygodność ewidencji ludności. Sam fakt zameldowania w danym lokalu ma urzeczywistniać faktyczne w nim przebywanie.
Biorąc pod uwagę całokształt okoliczności rozpatrywanej sprawy i ustalony stan faktyczny organ uznał, że wnioskowany do wymeldowania realizuje podstawowe funkcje życiowe poza miejscem zameldowania. Ponadto, w ocenie organu, jeżeli przez dłuższy czas strona, będąc zameldowana w lokalu, mieszka w innym lokalu, to tym samym daje wyraz swojej woli dobrowolnego opuszczenia lokalu, w którym faktycznie nie przebywa, a jedynie niezgodnie z przepisami o ewidencji ludności jest nadal zameldowana.
W tej sytuacji wobec braku wątpliwości, że skarżący nie przebywa w spornym lokalu, przeprowadzenie dowodu z oględzin, czy dodatkowe rozpytywanie sąsiadów organ uznał za bezcelowe. Przyjął, że w okolicznościach niniejszej sprawy nawet pozostawienie rzeczy osobistych czy też przedmiotów majątkowych w spornym mieszkaniu nie ma kluczowego znaczenia dla rozstrzygnięcia podejmowanego w przedmiocie wymeldowania, bowiem opuszczenie lokalu nie musi być połączone z jego opróżnieniem ze wszystkich ruchomości należących do opuszczającego lokal.
Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że S. B. opuścił miejsce zameldowania na pobyt stały w miejscowości B. [...] i nie dopełnił obowiązku meldunkowego, co uzasadniało wydanie przez organ I instancji decyzji administracyjnej o wymeldowaniu ww. z miejsca stałego pobytu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach reprezentujący skarżącego kurator dla osoby nieobecnej zarzucił powyższemu rozstrzygnięciu naruszenie:
- art. 15 ust. 2 w związku żart. 6 ust. 1 ustawy z 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, poprzez błędne przyjęcie, że adres B. [...], nie jest miejscem stałego pobytu S. B., a w konsekwencji jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na wymeldowaniu skarżącego, pomimo nieustalenia przez organ obligatoryjnej przesłanki, tzn. zamiaru stałego pobytu skarżącego pod adresem B. [...], co doprowadziło do wydania decyzji o wymeldowaniu S. B. z pobytu stałego w sytuacji, gdy nie zostały spełnione przesłanki do wymeldowania,
- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. przez niepodjęcie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony, a także brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego i w konsekwencji przyjęcie za podstawę i przesłankę rozstrzygnięcia wyłącznie powierzchowne zeznania świadka - sołtysa wsi B.,
- naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do uznania, iż lokal w miejscowości B. [...] przestał być dla skarżącego miejscem pobytu stałego, podczas gdy postępowanie dowodowe dotknięte jest licznymi brakami, jak odstąpienie od ustalenia kręgu osób najbliższych dla S. B. i przesłuchanie ich w charakterze świadka, od przeprowadzenia czynności oględzin lokalu pad adresem B. [...] i od rozpytania mieszkańców wsi B., którzy mogliby udzielić informacji na temat osoby S. B.
W oparciu o powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Wojewody Świętokrzyskiego i poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy Gowarczów.
W uzasadnieniu podkreślono, że analiza akt sprawy i całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie uzasadnia podjęcia przez organy obu instancji rozstrzygnięcia o wymeldowaniu skarżącego z lokalu mieszkalnego.
Z uwagi na skorzystanie przez syna skarżącego D. B. z prawa do odmowy składania zeznań, w sprawie przesłuchano R. K., sołtysa wsi B.. Świadek zeznała, iż posiada wiedzę, że S. B. zamieszkuje w B. i nie ma wiedzy w kwestii opuszczenia przez niego miejsca stałego pobytu. R. K. wyraźnie zeznała, iż: "Cały czas uważam i twierdzę, że S. B. tu mieszka, tylko wyjeżdża do pracy poza miejsce zamieszkania, praca w delegacji na dłuższy czas". Organ I i II instancji pominął jednak zeznania świadka i nie podjął dalszych kroków celem rzetelnego zbadania stanu faktycznego.
W ocenie kuratora, postępowanie o wymeldowanie jest dotknięte brakami w zakresie materiału dowodowego. Należało ustalić krąg osób spokrewnionych ze S. B.: dane jego żony, być może innych dzieci, dalszych członków rodziny, ale także najbliższych sąsiadów, a następnie przesłuchać te osoby w charakterze świadka. Nie przeprowadzono również oględzin, które są ważną czynnością w sprawach o wymeldowanie. Zgodnie z art. 85 k.p.a., organ administracji publicznej może w razie potrzeby przeprowadzić oględziny. Zdaniem strony skarżącej, przesłanka "potrzeby" zaistniała w niniejszej sprawie wobec sprzeczności w materiale dowodowym. Szczegółowe informacje można było uzyskać także poprzez rozpytanie mieszkańców wsi B. w kwestii miejsca pobytu, zamieszkania i pracy S. B., czego organy zaniechały. Organy oparły się na informacji zawartej we wniosku prokuratora o wszczęcie postępowania administracyjnego, iż "rodzina nie ma kontaktu" ze S. B., natomiast w toku postępowania o wymeldowanie de facto taka informacja nie została potwierdzona, gdyż D. B. odmówił składania zeznań, a dane innych krewnych S. B. nie zostały ustalone. Żaden członek rodziny S. B. nie został przesłuchany. Nie ustalono także, z jakiego powodu S. B. miałby zerwać kontakt z rodziną.
W ocenie kuratora decyzja o wymeldowaniu S. B. z miejsca stałego pobytu jest przedwczesna i oparta na niepełnym materiale dowodowym. Krótka notatka z 7.01.2023 r. z informacją, że S. B. przebywa w Warszawie jest niewystarczająca do wymeldowania z miejsca pobytu stałego. Koniecznym jest zebranie całokształtu materiału dowodowego oraz jego prawidłowa ocena w kontekście występowania przesłanek corpus i animus.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Świętokrzyski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W toku postepowania przed sądem administracyjnym postanowieniem z 25 stycznia 2024 r. sygn. akt II SA/Ke 658/23 został ustanowiony na wniosek Prokuratora Rejonowego w Końskich na podstawie art. 78 i 79 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634), dalej jako Ppsa, kurator dla skarżącego S. B. w osobie A. S. – pracownika Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach.
W piśmie procesowym z 26 lutego 2024 r. kurator wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zgodnie ze stanowiskiem kurator zaskarżona decyzja jak i decyzja Wójta Gminy Gowarczów z 30 czerwca 2023 r. narusza art. 28 k.p.a. poprzez błędne ustalenie kręgu stron postępowania. W charakterze strony w postępowaniu uczestniczył skarżący S. B., natomiast organy I i II instancji nie ustaliły, czy w przedmiotowym postępowaniu interes prawny przysługuje D. B., zamieszkującemu w spornej nieruchomości. Ponadto w postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji został naruszony art. 10 k.p.a. poprzez brak zapewnienia skarżącemu należytej reprezentacji w trakcie podejmowanych czynności procesowych. Zawiadomienia o prowadzonych czynnościach procesowych, w szczególności o przesłuchaniu w charakterze świadka R. K. i D. B. doręczano skarżącemu. Pisma na podstawie art. 44 k.p.a. pozostawiono w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. Przesłuchanie świadków nastąpiło pod nieobecność skarżącego. Wniosek o wyznaczenie przedstawiciela dla osoby nieobecnej wpłynął do Sądu Rejonowego w Końskich 24.02.2023 r. Po ustanowieniu przedstawiciela dla S. B. organ nie podjął czynności dowodowych a jedynie doręczył przedstawicielowi skarżącego decyzję o wymeldowaniu z pobytu stałego. Skarżący nie był należycie reprezentowany w postępowaniu przed organem I instancji, co narusza zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu.
Kurator za zasadny uznała zarzut naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. poprzez zaniechanie zgromadzenia odpowiedniego materiału dowodowego. W trakcie postępowania dowodowego prowadzonego przez organ I instancji, do złożenia zeznań w charakterze świadka zostali wezwani R. K. oraz syn skarżącego D. B., który skorzystał z prawa odmowy składania zeznań na podstawie art. 83 §1 k.p.a. Natomiast świadek R. K. zeznała do protokołu, że nie ma wiedzy czy skarżący opuścił miejsce zamieszkania. Uważa, że S. B. mieszka pod wskazanym adresem, ale wyjeżdża do pracy. Wojewoda Świętokrzyski w postępowaniu odwoławczym przyjął, że "świadek twierdzi, że skarżący zamieszkuje w spornej nieruchomości, ale wynika to w ocenie organu odwoławczego bardziej z faktu, że jest to dom rodzinny skarżącego. W domu tym zamieszkuje syn skarżącego D. B." Zgodnie ze stanowiskiem kuratora, organy I i II instancji orzekły o wymeldowaniu skarżącego, pomimo stwierdzenia świadka o braku wiedzy o opuszczeniu spornej nieruchomości przez skarżącego. Zarówno Wójt Gminy Gowarczów jak i Wojewoda Świętokrzyski nie wskazali dowodu, który świadczyłby o opuszczeniu przez skarżącego spornej nieruchomości. Kurator podkreśliła, że organ II instancji przedstawia własną ocenę zeznań świadka R. K., pozostającą w sprzeczności z wypowiedzią R. K. zamieszczoną w protokole zeznań świadka. Z tych względów organy administracji publicznej I i II instancji nie wyjaśniły w sposób należyty i nie pozostawiający wątpliwości stanu faktycznego przez wydaniem decyzji administracyjnej, czym naruszyły dyspozycje art. 7 i 77 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 Ppsa, wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 Ppsa).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 Ppsa).
Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Wojewody dotycząca wymeldowania S. B. z pobytu stałego w miejscowości B. [...].
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm), dalej jako "ustawa". Zgodnie z art. 35 ustawy, organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Jedyną zatem przesłanką wymeldowania jest fakt opuszczenia miejsca zameldowania bez dopełnienia obowiązku wymeldowania.
Celem instytucji zameldowania oraz wymeldowania jest, jak trafnie zauważyły organy m.in. zagwarantowanie, że dane uwidocznione w ewidencji są aktualne i zgodne z rzeczywistością. Stosownie bowiem do treści art. 28 ust. 4 ustawy, zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Obowiązek meldunkowy służy więc celom wyłącznie ewidencyjnym i określenie miejsca zameldowania danej osoby na pobyt stały nie ma żadnego wpływu na sferę praw majątkowych tej osoby czy też jej prawa do lokalu (nieruchomości).
Za pobyt stały uważa się zamieszkiwanie z zamiarem stałego pobytu, tj. z wolą koncentracji w danym miejscu swych spraw życiowych. Definicję pobytu stałego zawiera art. 25 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, że miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje korespondencję.
Natomiast opuszczenie lokalu przejawia się zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym i skoncentrowaniem spraw życiowych w innym miejscu.
Opuszczenie lokalu można uznać za dobrowolne, jeżeli wynikało ono z nieskrępowanej woli przeniesienia swoich interesów życiowych w inne miejsce. Przez dobrowolność rozumie się nie tylko opuszczenie lokalu z własnej woli, tj. bez przymusu, ale także sytuację, w której, niezależnie od okoliczności opuszczenia lokalu, opuszczający lokal nie podejmuje działań zmierzających do przywrócenia możliwości przebywania w lokalu (por. wyroki NSA: z dnia 6 marca 2007 r., sygn. II OSK 401/06; z dnia 11 kwietnia 2008 r., sygn. II OSK 389/07).
Z kolei zamiar stałego przebywania w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem należy ustalać na podstawie całokształtu okoliczności sprawy oraz zachowania danej osoby zainteresowanej. Ocena zamiaru opuszczenia lokalu, tzn. ustalenie, czy miało ono charakter dobrowolny odbywa się więc przez ocenę całokształtu okoliczności obiektywnych (por. wyroki w sprawie sygn. akt: II OSK 515/17 i II OSK 1419/20 oraz w sprawie sygn. akt II SA/Gl 1529/19 - orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej CBOSA i powołane tam orzecznictwo).
Podkreśla się również, że rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić zarówno w sposób wyraźny - poprzez złożenie oświadczenia woli, jak również w sposób domniemany - poprzez zachowanie, które nie wyraża woli stałego przebywania w miejscu, w którym dotychczas koncentrowały się sprawy życiowe danej osoby (zob. np. wyrok w sprawie III SA/Łd 406/18, CBOSA).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, w ocenie Sądu całokształt zachowań skarżącego wskazuje na to, że lokal w miejscowości B. [...], z którego został wymeldowany nie stanowi dla niego centrum życiowego. Skarżący pod ww. adresem nie zamieszkuje co najmniej od 2022 r., a okoliczność ta została potwierdzona ustaleniami Policji, dokonanymi na wniosek organu I instancji, a także zeznaniami świadka – sołtys wsi B. R. K. Nadto z uzasadnienia zarządzenia Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Końskich z 1 lipca 2022 r. sygn. akt 4123-).Ds.17.2022.D wynika, że S. B. ukrywa się przed organami ścigania, nie przebywa w miejscu stałego zamieszkania, a jego aktualne miejsce pobytu nie jest znane. Dodatkowo we wniosku z 24 listopada 2022 r. skierowanym do organu Prokurator podnosił, że rodzina nie ma z nim kontaktu.
Nie budzi wątpliwości Sądu, że informacje Prokuratury uzyskane w toku prowadzonego postępowania przygotowawczego, mogą stanowić element materiału dowodowego, niezbędnego do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie administracyjnej. Przemawia za tym treść art. 75 § 1 k.p.a., zgodnie z którym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Skoro Policji i Prokuraturze nie udało się nawiązać kontaktu z poszukiwanym S. B., w szczególności w miejscu jego zameldowania, trudno oczekiwać, by rozpytanie sąsiadów czy też oględziny lokalu mogły dostarczyć nowych dowodów i w efekcie zmienić ustalenie, że skarżący nie przebywa w miejscowości B. [...].
W świetle materiału dowodowego nawet stwierdzenie, że skarżący opuścił lokal stałego pobytu w celu podjęcia zatrudnienia nie niweczy ustalenia, że skarżący pod adresem B. [...] – nie zamieszkuje. Brak jest jakichkolwiek dowodów wskazujących na utrzymywanie więzi z dotychczasowym miejscem pobytu stałego, ewentualnie zamiarem powrotu do niego. Przez "zamiar", należy przy tym rozumieć nie tylko wolę wewnętrzną, ale również wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Tym samym sama wola (zamiar) powrotu do dotychczasowego miejsca zameldowania i to w bliżej nieokreślonej przyszłości nie może samoistnie przesądzać o braku przesłanek do wymeldowania (por. wyrok NSA w sprawie sygn. akt II OSK 2036/16, CBOSA). Trafnie podnosi organ, że dodatkowe rozpytywanie sąsiadów, czy też przeprowadzenie oględzin nie może podważyć jednoznacznych w tym zakresie ustaleń organów. Również samo pozostawienie rzeczy osobistych nie świadczy o skoncentrowaniu spraw życiowych w miejscu zameldowania.
W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi i stanowisku ustanowionego przez Sąd kuratora organy realizując zasadę prawdy obiektywnej i obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) przeprowadziły postępowanie wyjaśniające i zgromadzony kompletny materiał dowodowy niezbędny dla podjęcia rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.
Sąd nie podziela zarzutu skargi odnośnie do naruszenia art. 28 k.p.a. poprzez błędne ustalenie stron postępowania. Nie budzi wątpliwości, że w postępowaniu wszczętym z urzędu co do zasady stroną postępowania o wymeldowanie jest sam wymeldowywany. Osoby, których informacje, bądź zeznania przyczyniają się do wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy nie stają się z tego powodu stronami tego postępowania. Nie mają bowiem interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a., polegającego na zaspokojeniu jakiejś własnej potrzeby, albo żądaniu zaniechania bądź ograniczenia czynności organu.
Za niezasadny należy także uznać zarzut braku należytej reprezentacji wymeldowanego w postępowaniu przed organem I instancji, co miałoby skutkować naruszeniem art. 10 k.p.a. Uchybienie art. 10 § 1 k.p.a. może stanowić podstawę uchylenia decyzji jedynie wówczas, gdy wykaże się, że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy, strona musi wykazać, że gdyby do takiego uchybienia nie doszło, wynik sprawy byłby odmienny. Należy zauważyć, że mimo wyznaczenia kuratora dla osoby nieobecnej po przesłuchaniu świadka – R. K. (świadek D. B. odmówił składania zeznań), kurator miał możliwość wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego. Świadczy o tym znajdujące się w aktach sprawy zawiadomienie organu z 13 czerwca 2023 r., zaś ustanowiony w sprawie kurator złożył w dniu 23 czerwca 2023 r. oświadczenie o zapoznaniu się z aktami sprawy. Nadto kurator nie składał żadnych uwag i nie wnosił o ponowne przeprowadzenie dowodów z zeznań świadków. W tej sytuacji nie sposób przyjąć, że w analizowanej sprawie doszło do naruszenia art. 10 k.p.a.
Z podniesionych wyżej względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona w stopniu oczywistym podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 Ppsa.
W punkcie II wyroku Sąd przyznał od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na rzecz A. S. – kuratora S. B. – wynagrodzenie w kwocie 192 zł. Zasady wynagradzania kuratorów uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz. U. z 2018 r. poz. 536), które, wobec braku odrębnych regulacji, mają zastosowanie do spraw prowadzonych przed sądami administracyjnymi. Stosownie do treści § 1 ust. 1 tego rozporządzenia wysokość wynagrodzenia kuratora ustanowionego dla strony w sprawie cywilnej ustala się w kwocie nieprzekraczającej 40% stawek minimalnych za czynności adwokackie określonych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2017 r. poz. 2368 i 2400), a w przypadku gdy kuratorem jest radca prawny - w kwocie nieprzekraczającej 40% stawek minimalnych za czynności radców prawnych określonych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 225 ust. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1870 i 2400 oraz z 2018 r. poz. 138), w obu przypadkach nie mniej niż 60 zł. Z kolei jak wynika z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 ze zm.) stawka minimalna w postępowaniu przed sądem administracyjnym wynosi 480 zł. Wobec treści powyższych regulacji, Sąd ustalił wysokość wynagrodzenia na kwotę 192 zł (40 % z kwoty 480 zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło