II SA/Ke 731/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza po rozpoznaniu w dniu 20 września 2013 r., na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Polskiego Towarzystwa Turystyczno Krajoznawczego oddział im. A. Patkowskiego na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia skargi dotyczącej działań Burmistrza postanawia: odrzucić skargę. Polskie Towarzystwo Turystyczno Krajoznawczego oddział im. A. Patkowskiego złożyło do WSA w Kielcach, skargę na uchwałę tej Rady dotyczącą rozpatrzenia skargi w przedmiocie działań Burmistrza. Zarzucając niezgodność z elementarnymi zasadami porządku prawnego, skarżące Towarzystwo domagało się uchylenia zaskarżonej uchwały. W odpowiedzi na skargę Rada Miasta wniosła o jej odrzucenie zarzucając, że zaskarżona uchwała nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Kwestie zawarte w skardze nie mogą być przedmiotem merytorycznej kontroli sądowej, albowiem skarga nie została wniesiona na akt lub czynność, o jakim mowa w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jednolity Dz. U. z 2012 poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., a co za tym idzie podlegać musi odrzuceniu jako niedopuszczalna z innych przyczyn (art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.). Stosownie do powołanego na wstępie przepisu, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: decyzje administracyjne; postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Wyszczególnienie wymienionych wyżej aktów jest wyczerpujące, a to oznacza, że skarga wniesiona w jakichkolwiek innych przypadkach niż określone w dyspozycji art. 3 § 2 pkt 1 – 8 p.p.s.a. jest niedopuszczalna. Z treści zaskarżonej uchwały Rady Miasta Sandomierza wynika, że wydana ona została na podstawie art. 229 pkt 3 kpa, czyli w trybie skargowym (dział VIII kpa) i dotyczyła działalności Burmistrza Sandomierza w związku z eksmisją PTTK z obiektów: Bramy Opatowskiej oraz Podziemnej Trasy Turystycznej. Z powyższego wynika zatem, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia ze skargą obywatelską, której przedmiotem mogą być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw (art. 227 kpa). Zgodnie z poglądami wyrażanymi w orzecznictwie sądów administracyjnych, rozstrzygnięcia podejmowane przez organy administracji w ramach rozpoznawania skarg obywatelskich przewidzianych w art. 227 kpa, nie podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż nie należą do żadnej z kategorii aktów wymienionych w cytowanym wyżej art. 3 § 2 p.p.s.a. Skarga, o której mowa w art. 227, nie jest tożsama ze skargą, o której mowa w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga określona przez art. 227 kpa jest odformalizowanym środkiem obrony i ochrony różnych interesów jednostki, który nie daje podstaw do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego, ani też nie może stanowić podstawy powództwa lub wniosku zmierzającego do wszczęcia postępowania sądowego. Skargi tego rodzaju są załatwiane w samodzielnym, wewnętrznym, jednoinstancyjnym postępowaniu, kończącym się czynnością faktyczną polegającą na zawiadomieniu skarżącego o sposobie załatwienia sprawy (por. przykładowo postanowienie NSA z dnia 1 czerwca 2010 r. sygn. I OW 30/10, Lex nr 643335, postanowienie NSA z dnia 25 lutego 2009 r.sygn. II OSK 241/09 Lex 557044, postanowienie NSA z dnia 1 lutego 2007 r.sygn. I OSK 395/06 Lex nr 362475). Podkreślić również należy, iż tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, również uchwały organów jednostek samorządu terytorialnego, podjęte w załatwieniu skargi wniesionej na podstawie art. 227 kpa, nie są uchwałami z zakresu administracji publicznej i tym samym nie podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego (zob. postanowienia NSA: z dnia 12 kwietnia 2001 r., I SA 2668/00, LEX nr 54426; z dnia 16 maja 2012 r., I OSK 1026/12 http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przyjmuje się bowiem, że uchwały podjęte na podstawie art. 227 kpa w wyniku skargi na zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez organy albo przez ich pracowników, są takimi samymi czynnościami informującymi o sposobie załatwienia skargi, jak i czynności innych organów wymienionych w art. 229 kpa, którym forma uchwały nie jest przypisana. Z powyższych względów skarga podlegała odrzuceniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Odnosząc się do wniosku fachowego pełnomocnika organu o zasądzenie na rzecz organu od skarżącego kosztów postępowania należy zauważyć, że w obowiązujących przepisach nie ma podstaw do takiego rozstrzygnięcia. Zgodnie z treścią art. 199 p.p.s.a. zasadą jest, że strony postępowania sądowo-administracyjnego ponoszą koszty związane ze swym udziałem w postępowaniu. Przepis ten zawiera podstawową regułę orzekania o kosztach sądowych, przewidującą iż koszty związane z poszczególnymi czynnościami procesowymi ponosi osoba, która ich dokonała. Od tej zasady ustawodawca przewidział wyjątki w odmienny sposób regulujące kwestie związane ze zwrotem kosztów postępowania. Artykuł 200 p.p.s.a. określa zasadę zwrotu kosztów postępowania pierwszo-instancyjnego, i stanowi, że w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, (...) zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Jak wskazuje Jan Paweł Tarno w komentarzu do art. 200 (J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Komentarz Lexis Nexis, 2006, wyd. 2) "w postępowaniu przed sądem administracyjnym utrzymano zasadę (wzorem ustawy o NSA), że koszty postępowania zasądza się jedynie w razie uwzględnienia skargi i to tylko na rzecz skarżącego". Natomiast zwrot kosztów postępowania przed sądem administracyjnym organowi administracji publicznej w sytuacji oddalenia czy też odrzucenia skargi nie przysługuje, gdyż ustawodawca nie przewidział takiej możliwości (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 15 października 2010 r. III SA/Lu 221/10, Lex nr 687006).