II SA/Ke 767/12

WyrokWSA w Kielcach2012-12-20

Skład orzekający: Dorota Pędziwilk-Moskal, Renata Detka, Jacek Kuza

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy termin 7 miesięcy na złożenie przez spadkobiercę wniosku o wstąpienie do postępowania w sprawie przyznania płatności bezpośrednich, liczony od dnia otwarcia spadku, ma charakter terminu prawa materialnego i czy jego uchybienie skutkuje odmową przyznania płatności?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że termin 7 miesięcy na złożenie przez spadkobiercę wniosku o wstąpienie do postępowania w sprawie przyznania płatności bezpośrednich, liczony od dnia otwarcia spadku, ma charakter terminu prawa materialnego. Uchybienie temu terminowi, zgodnie z art. 22 ust. 9 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, powoduje wygaśnięcie uprawnień do płatności i brak możliwości jego przywrócenia, co skutkuje odmową przyznania płatności.
Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2011. Po jego śmierci wniosek o przyznanie płatności w jego miejsce złożyła jego żona, która była spadkobierczynią. Wniosek ten został złożony po upływie 7 miesięcy od dnia otwarcia spadku. Organy administracji odmówiły przyznania płatności, uznając, że termin na złożenie wniosku przez spadkobiercę został przekroczony. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących informowania, czynnego udziału w postępowaniu i wyjaśniania stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.),, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka,, Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 grudnia 2012r. sprawy ze skargi A.W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011 oddala skargę. Decyzją nr [...] z dnia [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwanej dalej ARiMR), po rozpoznaniu odwołania A. W., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR nr [...] z dnia [...] o odmowie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011. Przedmiotowe rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Wnioskiem z dnia 18 kwietnia 2011r. M. W. wystąpił o przyznanie płatności na rok 2011, deklarując do jednolitej płatności obszarowej działki rolne o łącznej powierzchni 6,33 ha, a do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych 2,60 ha. Ponadto producent rolny wnioskował o przyznanie uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych do powierzchni 2,60 ha oraz płatności cukrowej. W dniu 16 sierpnia 2011r. A. W. dostarczyła do Biura Powiatowego ARiMR skrócony akt zgonu, z którego wynika, że jej mąż – M. W. zmarł w dniu 10 sierpnia 2011 r. W dniu 7 maja 2012r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek A. W. o przyznanie płatności bezpośredniej lub płatności uzupełniającej lub specjalnej płatności obszarowej do upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych w przypadku śmierci rolnika. W załączeniu przedstawiono postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 26 września 2011r. o stwierdzeniu nabycia spadku po M. W. oraz oświadczenia spadkobierców – D. W., A. W., B. W., J.C. oraz R.K. o wyrażeniu zgody na wstąpienie A. W. w miejsce spadkodawcy i przyznanie jej wnioskowanych płatności. Decyzją z dnia [...] organ I instancji odmówił A. W. przyznania jednolitej płatność obszarowej oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych na rok 2011 – na podstawie art. 19 ust. 1 w zw. z art. 22 ust. 1 – 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008r. nr 170, poz. 1051 ze zm.). W uzasadnieniu wskazano, że wniosek o przejęcie płatności został złożony po upływie 7 miesięcy od dnia otwarcia spadku – wobec czego wygasły roszczenia spadkobiercy do płatności, o jakie ubiegał się spadkodawca. W odwołaniu od ww. decyzji, uzupełnionym pismem z dnia 12 czerwca 2012r., wnoskodawczyni zarzuciła temu rozstrzygnięciu naruszenie art. 7, art. 9, art. 10 § 1, art. 11 k.p.a. oraz art. 14 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu wskazała, że wraz z mężem pracowała w godpodarstwie rolnym, którego dotyczą wnioskowane płatności. Wyjaśniła przy tym, że akt zgonu męża dostarczyła w terminie 7 dni od jego śmierci, a postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku uprawomocniło się w dniu 4 listopada 2011r. Natomiast przekroczenie terminu w niniejszej sprawie uzasadniła pozostawaniem pod opieką medyczną po śmierci męża oraz błędnym przeświadczeniem, że dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych przysługują zarówno jej jak i mężowi. Organ odwoławczy, utrzymując w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie, w całości podzielił stan faktyczny i podstawę prawną powołane przez organ I instancji. W uzasadnieniu podkreślono, że skoro M. W. zmarł w dniu 10 sierpnia 2011r. to w tym też dniu zgodnie z treścią przepisów art. 924 i 925 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Z 1964r. nr 16 poz. 93 ze zm.) nastąpiło otwarcie spadku i spadkobiercy zmarłego nabyli spadek. W tej sytuacji siedmiomiesięczny termin na wstąpienia spadkobiercy do toczącego się postępowania w przedmiocie przyznania płatności, o którym mowa w art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, biegł od dnia 10 sierpnia 2011r. do dnia 10 marca 2012r. i w niniejszej sprawie – wobec złożenia wniosku o przyznanie płatności dopiero w dniu 7 maja 2012r. – upłynął bezskutecznie. Organ podkreślił, że termin ten jest terminem prawa materialnego – co oznacza, że z jego upływem strona utraciła uprawnienie do złożenia wniosku i brak jest możliwości jego przywrócenia na podstawie przepisów k.p.a. Odnosząc się do zarzutów odwołania uznano je za niezasadne, wskazując że organ I instancji w sposób wyczerpujący i zgodny z regułami wynikającymi z art. 3 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. oraz art. 80 k.p.a. rozpatrzył cały materiał dowodowy istotny dla rozstrzygnięcia sprawy wszczętej wnioskiem A. W. – co znalazło wyraz w uzasadnieniu decyzji sporządzonej bez naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Wskazano przy tym, że przepis art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy o płatnościach zawiera ograniczenie ciążącej na organie administracji zasady informowania wynikającej z art. 9 k.p.a. W toku postępowania skarżąca nie zwracała się do organu o udzielenie pouczenia co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków, a zatem podniesione w tym zakresie zarzuty są niezasadne. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach A. W. wniosła o uchylenie ww. decyzji z dnia [...] w całości, zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie: - art. 7 k.p.a., polegające na niepodjęciu przez organ administracji wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego w niniejszej sprawie oraz jej merytorycznego załatwienia – poprzez brak jakiejkolwiek reakcji organu administracji na złożenie przez skarżącą w dniu 16 sierpnia 2011r. w siedzibie Biura Powiatowego ARiMR aktu zgonu jej męża (w kilka dni po jego śmierci) i nieprzeprowadzenie w tym zakresie wnikliwego i wyczerpującego postępowania wyjaśniającego; - art. 9 k.p.a., polegające na braku należytego informowania skarżącej przez organ administracji o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, a także na nieudzieleniu skarżącej przez organ administracji niezbędnych wyjaśnień i wskazówek co do spełnienia przez skarżącą warunków koniecznych określonych w dyspozycji art. 22 ustawy o płatnościach – co w konsekwencji skutkowało uchybieniem przez skarżącą terminowi do wstąpienia do toczącego się postępowania administracyjnego w miejsce zmarłego męża; - art. 10 k.p.a., polegające na niezapewnieniu przez organ administracji skarżącej czynnego udziału w toczącym się postępowaniu i uniemożliwieniu wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji w niniejszej sprawie; - art. 14 § 1 k.p.a., polegające na zaniechaniu przez organ administracji informowania skarżącej o podejmowanych czynnościach w toku postępowania w formie pisemnej – co skutkowało m. in. uniemożliwieniem skarżącej zajęcia stanowiska w przedmiotowej sprawie, wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji – co w konsekwencji skutkowało rażącym naruszeniem jej praw i interesów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 – t. j.), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., zadaniem wojewódzkich sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a.), a kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy. Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności. Podstawę materialnoprawną wydanych w niniejszej sprawie decyzji stanowił art. 22 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008r. nr 170, poz. 1051 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Zgodnie z tym przepisem (ust. 1) w przypadku śmierci rolnika, która nastąpiła w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności uzupełniającej lub wsparcia specjalnego do dnia doręczenia decyzji w sprawie przyznania tych płatności lub tego wsparcia, płatności te lub wsparcie to przysługują spadkobiercy, jeżeli: 1) odpowiednio grunty rolne, które były objęte wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności uzupełniającej lub specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych, lub zwierzęta, które były objęte wnioskiem o przyznanie płatności do krów i owiec, były w dniu 31 maja roku, w którym został złożony ten wniosek, w posiadaniu spadkodawcy lub spadkobiercy; 2) spełnia on warunki do przyznania danej płatności lub wsparcia, z tym że w przypadku płatności uzupełniającej do powierzchni uprawy chmielu niezwiązanej z produkcją i płatności uzupełniającej do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, płatności te przysługują, o ile spadkodawca spełniał lub spadkobierca spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej i złożył wniosek o wstąpienie odpowiednio do postępowania w sprawie przyznania jednolitej płatności obszarowej, płatności uzupełniającej lub wsparcia specjalnego. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, spadkobierca wstępuje do toczącego się postępowania na miejsce spadkodawcy na wniosek złożony w terminie 7 miesięcy od dnia otwarcia spadku (ust. 2). Podkreślenia wymaga – w odniesieniu do twierdzeń strony o przyczynach, jakie legły u podstaw uchybienia przez nią przedmiotowemu terminowi (zły stan zdrowia po stracie męża oraz błędne przekonanie, że dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych przysługują zarówno pierwotnemu wnioskodawcy jak i jego małżonkowi) – że zgodnie z art. 22 ust. 9 tej ustawy termin, o którym mowa w ust. 2 nie podlega przywróceniu. Z kolei stosownie do art. 22 ust.4 tej ustawy do ww. wniosku należy dołączyć: 1) prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku albo 2) w przypadku gdy nie zostało zakończone postępowanie sądowe o stwierdzenie nabycia spadku: a) zaświadczenie sądu o zarejestrowaniu wniosku o stwierdzenie nabycia spadku albo b) kopię wniosku o stwierdzenie nabycia spadku: – potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez sąd albo – potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez notariusza albo upoważnionego pracownika Agencji, wraz z potwierdzeniem nadania tego wniosku w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego albo kopią tego potwierdzenia poświadczoną za zgodność z oryginałem przez notariusza albo upoważnionego pracownika Agencji, albo 3) zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony przez notariusza. W przypadku, o którym mowa w ust. 4 pkt 2, spadkobierca składa prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się tego postanowienia (ust. 5) Jeżeli z postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku albo z zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia sporządzonego przez notariusza wynika, że uprawnionych do nabycia spadku jest więcej niż jeden spadkobierca, spadkobierca wstępujący do postępowania w sprawie przyznania płatności lub wsparcia, o których mowa w ust. 1: 1) dołącza do wniosku, o którym mowa w ust. 2, albo 2) składa wraz z postanowieniem sądu, o którym mowa w ust. 5, - oświadczenia pozostałych spadkobierców o wyrażeniu zgody na wstąpienie tego spadkobiercy na miejsce spadkodawcy i przyznanie mu płatności lub wsparcia (ust. 6). Mając na uwadze treść cyt. art. 22 ustawy stwierdzić trzeba, że ustawodawca szczegółowo unormował następstwa śmierci rolnika, z którymi ustawa wiąże skutek w postaci przejścia uprawnień do przyznania płatności z wnioskodawcy na jego spadkobiercę. Zasadą jest bowiem przyznawanie płatności obszarowych na wniosek rolnika, złożony w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja ( art. 18 ust. 2 ustawy). Z treści tej regulacji wynika, że postępowanie o przyznanie płatności bezpośrednich w danym roku może być kontynuowane z udziałem spadkobiercy spełniającego warunki określone w ustawie, o ile spadkobierca ten w ustawowym terminie złoży wniosek wraz z dokumentacją. Wniosek, o którym mowa w art. 22 ust. 2 ustawy jest wnioskiem spadkobiercy o przyznanie płatności w takim zakresie, w jakim ubiegał się o nie rolnik, zaś wstąpienie do postępowania jest realizacją tej woli otrzymania płatności. Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy w przypadku śmierci rolnika brak złożenia odrębnego wniosku przez spadkobiercę w terminie określonym w art. 22 ust. 2 ustawy, wywołuje skutek w postaci odmowy przyznania płatności, o którą ubiegał się wnioskodawca. Problem ten wymaga rozważenia w kontekście ustalenia charakteru prawnego powyższego terminu. Przechodząc do analizy tego zagadnienia wskazać trzeba, że termin w stosunkach administracyjnoprawnych ma istotne znaczenie prawne i wprowadzany jest do konstrukcji instytucji prawnej zarówno przez przepisy prawa materialnego, jak i przepisy prawa procesowego. O charakterze terminu decyduje jego funkcja w obrocie prawnym. Doktryna prawa rozróżnia terminy materialne i terminy procesowe. Okresy, w których może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków podmiotów w ramach administracyjnoprawnych stosunków materialnych, stanowią terminy materialne. Określają one i zarazem stabilizują sytuację prawną podmiotów, których pozycja zostaje określona przede wszystkim wprost na podstawie przepisów prawa i związanych z tym zdarzeń, dla których czas odgrywa zasadniczą rolę. Terminy prawa materialnego są co do zasady nieprzywracalne, a ich przywrócenie jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy taką możliwość przewidują przepisy prawa określające dany termin. Uchybienie terminowi prawa materialnego powoduje taki skutek, że wygasają roszczenia uprawnionego. W tym miejscu należy przytoczyć stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w uzasadnieniach wyroków z dnia 1 czerwca 2010r. o sygn. akt II GSK 617/09) oraz z dnia 16 czerwca 2010 o sygn. akt II GSK 627/09 (dostępne w internetowej bazie orzeczniczej NSA) – które tut. Sąd w całości podziela. Otóż, zgodnie z poglądem przedstawionym w tych sprawach działanie spadkobiercy zmarłego rolnika nie stanowi tylko czynności procesowej polegającej na wstąpieniu do toczącego się postępowania administracyjnego, ale jest przede wszystkim czynnością prawa materialnego, polegającą na złożeniu wniosku o przyznanie płatności w danym roku. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wstąpienie spadkobiercy zmarłego rolnika do postępowania w oparciu o wniosek złożony na podstawie art. 22 ust. 2 ustawy nie jest czynnością procesową określoną w art. 30 § 4 k.p.a., gdyż ekspektatywa uzyskania płatności bezpośredniej nie jest dziedziczna. W rezultacie działanie spadkobiercy stanowi jednocześnie czynność prawa materialnego i czynność procesową – z tym że termin do podjęcia tego działania ma charakter terminu prawa materialnego. Warto zaznaczyć, że identyczne stanowisko zostało przyjęte w dotychczasowej linii orzeczniczej wojewódzkich sądów administracyjnych (por. wyroki: WSA w Kielcach z dnia 18 grudnia 2008r., sygn. II SA/Ke 703/08, WSA w Łodzi z dnia 17 kwietnia 2009r., sygn. II SA/Łd 707/08; WSA w Poznaniu z dnia 22 lipca 2009r., sygn. III SA/Po 171/09; wyrok WSA w Lublinie z dnia 9.12.2009r., sygn. I SA/Lu 577/09, dostępne w internetowej bazie orzeczniczej NSA). W świetle zaprezentowanego orzecznictwa nie budzi wątpliwości, że określony w art. 22 ust. 2 ustawy termin ma charakter terminu prawa materialnego. Za tym stanowiskiem przemawia dodatkowo umieszczenie powyższej regulacji w akcie prawa materialnego – ustawie o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego – jak również okoliczność, że zachowanie przedmiotowego terminu powoduje powstanie stosunku materialnoprawnego polegającego na tym, że spadkobierca wstępuje do toczącego się postępowania na miejsce spadkodawcy – co z kolei oznacza możliwość skutecznego nabycia uprawnień do płatności obszarowych. Natomiast brak zachowania terminu wyłącza powstanie takiego stosunku materialnoprawnego i w konsekwencji powoduje odmowę przyznania uprawnienia objętego pierwotnym wnioskiem (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 18 grudnia 2008r., sygn. akt II SA/Ke 703/08). Termin z art. 22 ust. 2 ustawy jest zatem terminem prawa materialnego i w tej sytuacji nie mogą do tego terminu odnosić się zasady dotyczące przywracania terminu na warunkach i w trybie określonym w art. 58 i art. 59 k.p.a., do którego stosowania w sprawach indywidualnych odsyła wprost art. 3 ust. 1 ustawy. Okolicznością niesporną w niniejszej sprawie jest złożenie przez Adelę W. wniosku w dniu 7 maja 2012r. Przewidziany w art. 22 ust. 2 ustawy 7 – miesięczny termin do dokonania czynności liczony od dnia otwarcia spadku (10 sierpnia 2011r.) upłynął skarżącej w dniu 10 marca 2012r. Za prawidłowe należy zatem uznać stwierdzenie organów obu instancji, że wnioskodawczyni złożyła stosowny wniosek z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 22 ust. 2 ustawy. Nie sposób przy tym uznać za zasadny któregokolwiek z podnoszonych w skardze zarzutów – podzielając w tym zakresie w całości argumentację przedstawioną przez organ II instancji. Należy wyjaśnić skarżącej, że jakkolwiek do postępowań w sprawach indywidualnych dotyczących przedmiotowych płatności, rozstrzyganych w drodze decyzji, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, to przepisy ustawy o płatnościach mogą wprowadzać modyfikacje regulacji wyrażonych w k.p.a. (art. 3 ust. 1 i 2 ustawy). Przykładem takiego przepisu jest art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy o płatnościach, który zawiera ograniczenie ciążącej na organie administracji zasady informowania wynikającej z art. 9 k.p.a., stanowiąc, że organ udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Tymczasem w stanie faktycznym niniejszej sprawy brak jest dowodu, potwierdzającego zwrócenie się przez skarżącą do organu o udzielenie stosownego pouczenia, związanego z przyznaniem jej płatności, o które wystąpił pierwotnie M. W.. Zatem mając na uwadze treść art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy, brak było po stronie organu obowiązku udzielenia stosownej informacji w tym zakresie. Żądaniem takim z całą pewnością nie było dostarczenie do Biura Powiatowego ARiMR w dniu 16 sierpnia 2011r. odpisu aktu zgonu M. W., zwłaszcza że strona nie wyartykułowała wówczas woli przyznania jej przedmiotowej pomocy. Podkreślić przy tym trzeba, że zgodnie z cyt. art. 22 ustawy złożenie takiego dokumentu nie wywołuje żadnych skutków prawnych w zakresie ubiegania się o przyznanie płatności – jako że nie wszczyna odrębnego postępowania administracyjnego, stanowiąc jedynie poinformowanie organu o zaistniałym fakcie. W kontekście przedstawionych wywodów również zarzut o naruszeniu art. 14 § 1 k.p.a. jest niezasadny. Niezależnie od powyższych rozważań należy wyjaśnić skarżącej, że ustawodawca nie wymaga w każdym przypadku od następcy prawnego zmarłego rolnika legitymowania się prawomocnym postanowieniem sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, wskazując, że zamiast tego dokumentu dopuszczalne jest złożenie – w przypadku gdy nie zostało zakończone postępowanie sądowe o stwierdzenie nabycia spadku – potwierdzonego za zgodność z oryginałem zaświadczenia sądu o zarejestrowaniu wniosku o stwierdzeniu nabycia spadku albo kopii wniosku o stwierdzenie nabycia spadku, bądź zarejestrowanego akt poświadczenia dziedziczenia (art. 22 ust. 4 pkt 2 i 3 ustawy). Podkreślić należy, że od dnia 15 marca 2008r. do art. 22 ust. 2 ww. ustawy wprowadzono korzystną dla następców prawnych zmarłych wnioskodawców zmianę polegającą na wydłużeniu terminu do złożenia wniosku o wstąpienie spadkobiercy do toczącego się postępowania na miejsce spadkodawcy – z 2 na 7 miesięcy – od dnia otwarcia spadku (Dz. U. z 2008r. nr 44, poz. 262). Dodatkowo wskazać trzeba – jak słusznie zauważył organ odwoławczy – że przepisy prawa krajowego i unijnego nie dopuszczają jakiejkolwiek uznaniowości w ustalaniu prawa do przyznania płatności do gruntów rolnych, stąd też przyznanie płatności stronie skarżącej – wbrew treści obowiązujących przepisów prawa – stanowiłoby jego rażące naruszenie, a dodatkowo prowadziłoby do nierównego traktowania producentów spełniających takie same warunki, co stałoby w sprzeczności z jedną z naczelnych zasad Unii Europejskiej, zasadą konkurencyjności. Końcowo, odnosząc się do zarzutów skargi o naruszeniu art. 7 k.p.a. podnieść trzeba, że modyfikacja procedury administracyjnej wynikająca z art. 3 ust. 2 ustawy, dotycząca postępowania dowodowego w sprawach, których przedmiotem są m.in. płatności jednolite i uzupełniające, przerzuca ciężar dowodzenia także na stronę, a zatem wnioskodawca nie może być bierny i powoływać się w tej materii wyłącznie na wyrażony w tym przepisie obowiązek organu przestrzegania zasady praworządności i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło