II SA/Ke 830/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2016r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania D. K., utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Wnioskiem z dnia 29.04.2016r. Prokuratur Prokuratury Rejonowej wystąpił do organu I instancji o skierowanie D. K. na badania lekarskie celem stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami mechanicznymi. W załączeniu zostało przedstawione postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 2.02.2016r., którym na wniosek Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych orzeczono wobec D. K. obowiązek leczenia odwykowego w niestacjonarnym zakładzie lecznictwa odwykowego. W toku postępowania sądowego biegli psychiatra i psycholog stwierdzili w sporządzonej opinii, że D. K. jest uzależniony od alkoholu i wymaga zastosowania leczenia odwykowego niestacjonarnego. Mając na uwadze powyższe Prezydent Miasta uznał, że wobec strony zaistniało uzasadnione podejrzenie co do stanu jej zdrowia mogące mieć wpływ na kierowanie pojazdami mechanicznymi i decyzją z dnia 20.06.2016r. skierował D. K., posiadającego uprawnienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kategorii B na badania lekarskie przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W podstawie prawnej organ powołał art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5.01.2011r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2016r. poz. 627), zwanej dalej ustawą. Odwołanie od ww. decyzji wniósł D. K. podnosząc, że postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 2.02.2016r. nie dotyczyło skierowania na badania lekarskie, tylko na leczenie w Poradni [...]. W załączeniu przedstawił zaświadczenie o zakończeniu terapii w dniu 28.06.2015r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, zwane dalej Kolegium, utrzymując w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie, podzieliło ustalenia organu I-szej instancji w zakresie istnienia uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia strony, uznając je za istotne – skoro dotyczą uzależnienia od alkoholu, stwierdzonego opinią sporządzoną przez dwóch lekarzy. W tym zakresie Kolegium stwierdziło, że nałóg ten może mieć wpływ na samopoczucie psychiczne, emocjonalne czy sprawność intelektualną i ruchową. Powyższe ustalenia wypełniają określoną w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy przesłankę skierowania strony na badania lekarskie. Rodzą one bowiem uzasadnione zastrzeżenia i wątpliwości co do zdolności prowadzenia przez stronę pojazdów silnikowych. Kolegium wyjaśniło, że decyzja kierująca na badania lekarskie nie oznacza jednocześnie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, gdyż ma na celu jedynie skontrolowanie stanu zdrowia kierowcy. Odnosząc się do przedłożonego przy odwołaniu zaświadczenia organ wskazał, że okoliczność ta nie ma wpływu na zasadność badanego postępowania. Nie chodzi bowiem tylko o zachowanie abstynencji, ale także i o to, czy choroba alkoholowa nie poczyniła takich zmian w organizmie kierowcy, które wskazują na zmniejszenie jego sprawności do kierowania pojazdami mechanicznymi. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł D. K., domagając się uchylenia decyzji organu odwoławczego. W uzasadnieniu skarżący powtórzył argumentację wskazaną w odwołaniu oraz opisał konflikt z żoną, jego tło rodzinne, jak również trudne warunki mieszkaniowe. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a. ). Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w ramach tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń przepisów prawa materialnego, czy też postępowania, skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności przedmiotowego rozstrzygnięcia. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja Kolegium, utrzymująca w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [....] o skierowaniu D. K. na badania lekarskie przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, zgodnie z którym, starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Z kolei stosownie do art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zwanemu dalej "badaniem lekarskim", podlega, z zastrzeżeniem ust. 4 osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Treść powołanych wyżej regulacji nie wskazuje precyzyjnie, jakie zastrzeżenia są wystarczające do skierowania danej osoby na badania lekarskie. Mowa w nich jedynie o tym, że muszą być one "uzasadnione" i "poważne" oraz, że informacja o nich musi być wiarygodna. Są to zatem stwierdzenia dość ogólne, pozostawiające właściwemu organowi orzekającemu możliwość dokonania oceny, czy w konkretnym wypadku zastrzeżenia są właśnie tego rodzaju. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że zwrot "uzasadnione zastrzeżenia" należy interpretować zgodnie z celem ustawy, którym jest zapewnienie maksymalnego bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Jedną z istotnych przesłanek bezpieczeństwa ruchu jest stan zdrowia kierowcy. Od dyspozycji zdrowotnej kierowcy w dużym stopniu zależy bowiem bezpieczeństwo ruchu, a niedomagania kierowcy w tym zakresie są czynnikiem wpływającym na zagrożenie bezpieczeństwa ruchu. W piśmiennictwie zwraca się uwagę, że podstawę wydania decyzji o skierowaniu na badania mogą stanowić konkretne i uzasadnione okoliczności świadczące o pogarszającym się stanie zdrowia strony. Zachowanie świadczy o możliwości obniżenia sprawności psychofizycznej kierowcy, o ile bezpośrednio wskazuje na objawy chorobowe, upośledzenia, zaburzenia psychiczne czy osobowe – a więc zagrożenia medyczne, psychiczne lub osobowe (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 17.01.2013r. o sygn. akt II SA/Sz 1195/12, LEX nr 1274652). Ocena przesłanek uzasadniających wydanie danej osobie skierowania musi być dokonana każdorazowo przez pryzmat ewentualnego zagrożenia dla ruchu. Mając na uwadze przedstawione wyżej rozważania, stwierdzić trzeba, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie może zapaść wówczas, gdy organ uzyska informacje, że stan zdrowia kierowcy świadczy o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami, a źródło uzyskania tego typu informacji jest wiarygodne. W sprawie niniejszej informację o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia skarżącego organ I instancji powziął na podstawie wniosku Prokuratora Prokuratury Rejonowej o wszczęcie postępowania w związku z wydaniem: - opinii psychiatryczno-psychologicznej z dnia 2.02.2016r., z której wynika że D. K. jest uzależniony od alkoholu i wymaga zastosowania leczenia odwykowego w trybie ambulatoryjnym, - postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 2.02.2016r. o sygn. akt III RNs 2296/15 o zastosowaniu wobec D. K. obowiązku poddania się leczeniu odwykowemu w niestacjonarnym zakładzie lecznictwa odwykowego. Kierując się powyższym Prokurator Prokuratury Rejonowej stwierdził, że powołane okoliczności mogą stanowić przeciwwskazanie do kierowania pojazdami – gdyż zdolność psychofizyczna strony oraz jej zdolność do kierowania pojazdami mogą być ograniczone. W ocenie Sądu, powyższa informacja – pochodząca od Prokuratora Prokuratury Rejonowej oraz oparta na opinii psychiatryczno-psychologicznej i orzeczeniu sądowym – stanowi informację wiarygodną. Z całą pewnością zawiadomienie pochodzące od takiego organu może i powinno stanowić podstawę do wydania decyzji w przedmiocie skierowania skarżącego na badania lekarskie. Wskazać przy tym trzeba, że skierowanie na badania lekarskie może nastąpić wówczas, gdy jest prawdopodobne, że stan zdrowia kierowcy świadczy o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami. Nie jest natomiast wymagana pewność w tym zakresie. Ostateczne rozstrzygnięcie w tej kwestii powierzone zostało uprawnionym do tego lekarzom, którzy przeprowadzą w trybie art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy stosowne badania i ocenią, czy skarżący jest zdolny do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Reasumując, organy obu instancji prawidłowo uznały, że istniała podstawa do wydania decyzji w przedmiocie skierowania skarżącego na badania lekarskie przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Podkreślić należy, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie nie przesądza o istnieniu przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów w przypadku konkretnego kierowcy. Służy ona tylko do wyjaśnienia istniejących w tym względzie uzasadnionych zastrzeżeń. W wyniku przeprowadzonego badania może się więc okazać, że zastrzeżenia te nie zostaną potwierdzone, a zatem, że nie istnieją żadne przeciwwskazania do prowadzenia pojazdów. Celem badań jest bowiem jedynie weryfikacja powziętych przez organ wątpliwości (por. wyrok NSA z dnia 27.10.2014r. o sygn. akt I OSK 584/13, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 14.05.2014r. o sygn. akt II SA/Rz 285/14, dostępne w CBOSA). Odnosząc się do przedłożonego przez stronę na etapie postępowania odwoławczego zaświadczenia z dnia 28.06.2015r. (k-I-19 akt administracyjnych) potwierdzającego zakończenie terapii uzależnienia alkoholowego stwierdzić trzeba, że okoliczność ta pozostaje bez wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji. Nie budzi wątpliwości, że stwierdzone przez biegłych u skarżącego uzależnienie od alkoholu może mieć wpływ na samopoczucie psychiczne, emocjonalne czy sprawność intelektualną i ruchową. Stan zdrowia kierowcy jest istotną przesłanką bezpieczeństwa ruchu i od dyspozycji psychofizycznej kierowcy zależy bezpieczeństwo ruchu. W sprawie niniejszej informacja o stanie zdrowia skarżącego pochodziła z Sądu Rejonowego i została poparta stosowną dokumentacją – opinią sądowo-psychiatryczną. W tego typu sprawach nie chodzi przecież tylko o zachowanie abstynencji ale także i o to, czy choroba alkoholowa nie poczyniła takich zmian w organizmie kierowcy, które wskazują na zmniejszenie jego sprawności do kierowania pojazdami mechanicznymi ( por. wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2015r. sygn. akt I OSK 605/14). Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a.