II SA/Ke 92/26
WyrokWSA w Kielcach2026-03-19
Skład orzekający: Beata Ziomek, Jacek Kuza, Krzysztof Armański
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy PGE Dystrybucja S.A. zasadnie odmówiła udostępnienia informacji publicznej dotyczącej dokumentacji projektowej oświetlenia ulicznego, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo zastosował przepisy dotyczące tajemnicy przedsiębiorcy. Pomimo powtórzenia wadliwej sentencji i uzasadnienia z poprzedniej decyzji, organ w nowej decyzji z 31 grudnia 2025 r. dostatecznie wykazał, że wnioskowana dokumentacja projektowa oświetlenia ulicznego ma wartość gospodarczą i techniczną, co uzasadnia jej utajnienie jako tajemnicy przedsiębiorcy. Sąd uznał, że mimo pewnych niedociągnięć proceduralnych, organ wykonał wiążące wskazania sądu z poprzedniego postępowania.Stan faktyczny
Skarżący S. J. wniósł o udostępnienie dokumentacji projektowej dotyczącej oświetlenia ulicznego. Organ PGE Dystrybucja S.A. odmówił udostępnienia informacji, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy. Decyzja ta została utrzymana w mocy po ponownym rozpatrzeniu sprawy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Konstytucji RP, międzynarodowego paktu praw obywatelskich i politycznych, ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz k.p.a., kwestionując prawidłowość zastosowania klauzuli tajemnicy przedsiębiorcy i lakoniczność uzasadnienia. Sprawa była już przedmiotem kontroli WSA w Kielcach, który uchylił poprzednią decyzję organu z powodu niewystarczającego uzasadnienia.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Armański Protokolant Starszy inspektor sądowy Sebastian Styczeń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2026 r. sprawy ze skargi S. J. na decyzję PGE DYSTRYBUCJA S.A. z siedzibą w Lublinie Oddział Skarżysko -Kamienna z dnia 12 stycznia 2026 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
PGE Dystrybucja S.A. z siedzibą w Lublinie Oddział Skarżysko-Kamienna decyzją z 12 stycznia 2026 r. znak: [...], na podstawie art. 17 ust 1 w związku z art. 16 ust 1, 2 oraz art. 5 ust 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 902), dalej zwanej: "u.d.i.p." oraz art. 104, 107 i 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z wnioskiem S. J. z 9 stycznia 2026 r, o ponowne rozpatrzenie sprawy wniosku o udostępnienie informacji publicznej, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję z 31 grudnia 2025 r.
W uzasadnieniu organ podał, że ponowna analiza wniosku strony wykazała, że brak jest podstaw do udostępnienia wnioskowanych informacji w zakresie innym niż decyzje administracyjne z uwagi na to, że informacje w tym przedmiocie stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, która jest z mocy ustawy o dostępie do informacji publicznej wyłączona od obowiązku udostępnienia. Zgodnie z art. 5 ust 2, oraz art. 2 ust 1 u.d.i.p. prawo dostępu do informacji publicznej doznaje ograniczenia między innymi ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy.
Cytując art. 11 ust. 2 ustawy z 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 1233), organ podniósł, że informacje, których żąda strona stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa energetycznego. Zgodnie z zarządzeniem nr 26/15 Prezesa Zarządu PGE Dystrybucja S.A. z dnia 15 października 2015 r. ws. wprowadzenia do stosowania Procedury ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa PGE Dystrybucja w stosunku do żądanych dokumentów i informacji, Spółka uznaje je za tajemnicę przedsiębiorstwa i podejmuje określone czynności wewnętrzne oraz organizacyjne w celu ich ochrony przed udostępnianiem osobom trzecim. Stąd należy uznać, że została zamanifestowana wola przedsiębiorcy PGE Dystrybucja S.A. do utajnienia danych informacji.
Ponadto żądane dokumenty, są przechowywane w archiwach Spółki, z ograniczonym do nich dostępem wąskiego grona uprawnionych jej pracowników. Dlatego informacje te mają wartość gospodarczą w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, która w doktrynie utożsamiana jest nie z subiektywnym przekonaniem przedsiębiorcy o wartości posiadanej informacji, lecz z możliwością wykorzystania danej informacji przez innego przedsiębiorcę. Wreszcie tajemnica wynika z faktu, że materiały te dotyczą sieci elektroenergetycznej, w przedmiocie której realizowane są zadania przedsiębiorstwa w zakresie funkcjonowania sytemu elektroenergetycznego i bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej o istotnym znaczeniu dla wykonywania zadań operatora sytemu dystrybucyjnego.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję, domagając się jej uchylenia oraz uchylenia decyzji poprzedzającej, S. J., zaskarżonej decyzji zarzuciło naruszenie:
1. art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji;
2. art. 61 ust. 1 w związku z art. 61 ust. 3 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zakresie, w jakim z przepisów tych wynikają zasady ograniczenia prawa do informacji, poprzez błędne zastosowanie, polegające na odmowie udzielenia informacji, niespełniającej warunków proporcjonalności i konieczności dokonanego ograniczenia, nieznajdującej podstaw w potrzebie ochrony wartości prawnie chronionych;
3. art. 5 ust. 1 u.d.i.p. w związku z art. 11 ust. 2 i 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji w zakresie, w jakim przepisy te stanowią o tym, że prawo do informacji podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych oraz że tajemnicą ustawowo chronioną jest tajemnica przedsiębiorstwa, poprzez błędne zastosowanie polegające na niepoprawnym przyjęciu, że udostępnienie żądanych informacji naruszyłoby tajemnicę przedsiębiorstwa;
4. art. 107 § 1 pkt 4 kpa w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że decyzja zawiera powołanie podstawy prawnej poprzez jego błędne zastosowanie polegające na powołaniu nieprawidłowej podstawy prawnej decyzji;
5. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa poprzez nierozważenie wszystkich okoliczności sprawy i uzasadnienie decyzji w sposób ogólnikowy, bez dokładnej analizy występowania wszystkich elementów koniecznych do przyjęcia, że w sprawie zachodzi potrzeba zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa.
W uzasadnieniu skargi jej autor podniósł, że w niniejszej sprawy podstawa prawna decyzji powołana została w sposób nieprawidłowy. W osnowie decyzji podmiot zobowiązany przytoczył art. 5 ust. 2 u.d.i.p. jako podstawę odmowy udostępnienia żądanej informacji publicznej. Zupełnie odmienną kwalifikację przyjął jednak w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Powyższy przepis stanowi bowiem, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Tymczasem w uzasadnieniu decyzji wskazano, że podstawą decyzji odmownej jest tajemnica przedsiębiorstwa. Z treści tego uzasadnienia wynika zatem, że rzeczywistą podstawę prawną wydanej decyzji stanowił raczej art. 5 ust. 1 u.d.i.p. dopuszczający ograniczenie prawa do informacji publicznej na zasadach określonych w przepisach o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych, takim zaś przepisem mógłby być art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji wyłączający jawność informacji rozumianych jako tajemnica przedsiębiorstwa.
Zdaniem strony skarżącej, opisana powyżej antynomia treści sentencji i uzasadnienia decyzji uniemożliwia w praktyce jej skontrolowanie. Niejasne jest, wzgląd na ochronę której z wartości przeważył nad zasadą jawności życia publicznego - tajemnica przedsiębiorcy, jak zostało to wskazane w sentencji, czy tajemnica przedsiębiorstwa, jak zostało to wskazane w uzasadnieniu decyzji. Adresat decyzji pozostawiony zostaje w niepewności co do jego sytuacji prawnej, a przede wszystkim nie wie, na jakiej podstawie ograniczone zostało jego uprawnienie.
Wnoszący skargę podkreślił, że w sprawach takich jak niniejsza, wydając decyzję odmowną w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej należy mieć na względzie, że jawność życia publicznego jest zasadą, a ograniczenie dostępu do niej musi być zawsze traktowane jako wyjątek od tej zasady, co wiążę się z koniecznością jego zawężającej wykładni. Stwierdzenie istnienia tajemnicy przedsiębiorstwa musi być dokonywane w konkretnym stanie faktycznym przy uwzględnieniu wszystkich jego uwarunkowań. Tajemnica ta nadto musi być oceniona w sposób obiektywny, nie wystarczy, aby żądana informacja odnosiła się do prowadzonej działalności gospodarczej i aby z woli przedsiębiorcy była objęta tajemnicą. Nie wystarczy ogólnikowe wskazanie w decyzji odmawiającej udostępnienia wnioskowanej informacji, że żądane informacje objęte są tajemnicą przedsiębiorstwa; konieczne jest wykazanie, że w istocie tę tajemnicę zawierają. Podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej musi wykazać, że zachowanie tej tajemnicy w korelacji do konstytucyjnej zasady jawności ma większą doniosłość, niż racje przemawiające za udostępnieniem informacji. Na gruncie niniejszej sprawy, organ nie podjął się takiej refleksji. Uzasadnienie decyzji ogranicza się do przytoczenia art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, art. 1 ust. 1 i art. 5 ust. 2 u.d.i.p. oraz wyjaśnienia jak tajemnica przedsiębiorstwa rozumiana jest w orzecznictwie. Nie ma w nim wyważenia racji przemawiających za ograniczeniem prawa do informacji.
Strona skarżąca dalej zauważyła, że warunkiem ustawowym skutecznego objęcia ochroną określonych informacji jest posiadanie przez nie "wartości gospodarczej". Choć ustawodawca w żaden sposób nie przybliża tego pojęcia, w piśmiennictwie i judykaturze uważa się, że warunek ten spełniać mogą informacje wpływające na rynkową wartość przedsiębiorstwa. W orzecznictwie pojawił się pogląd, że informacja posiada wartość gospodarczą, gdy jej wykorzystanie przez innego przedsiębiorcę zaoszczędzi mu wydatków lub zwiększy zyski, pozwoli pozyskać nowych klientów. Ujawnienie tego rodzaju informacji mogłoby spowodować, że wykorzystane przez innego, konkurencyjnego przedsiębiorcę narażałoby dysponenta tych informacji na dający się oszacować i wykazać uszczerbek ekonomiczny. Tak więc wartość gospodarcza informacji zasadzać się powinna na tym, że jej udostępnienie mogłoby negatywnie wpłynąć na sytuację przedsiębiorcy na rynku. Skarżący podniósł, że organ twierdzi, że dane objęte wnioskiem nie mogą być powszechnie dostępne (aspekt materialny tajemnicy przedsiębiorcy), w żaden jednak sposób nie przybliżył w czym w zasadzie miałaby się przejawiać wartość gospodarcza takich informacji, a więc w jaki sposób ujawnienie danych dotyczących rozwiązań projektowych oświetlenia ulicznego miałoby zaszkodzić jego pozycji rynkowej. Spółka nie doprecyzowała, jakie potencjalne zagrożenie miałoby się wiązać z udostępnieniem informacji, pozostawiając rzeczywiste przyczyny ich utajnienia spekulacjom.
Końcowo w skardze stwierdzono, że w decyzji, wydanej po zapadłym w niniejszej sprawie wyroku WSA w Kielcach, nie zawarto bardziej wyczerpującego uzasadnienia dla odmowy udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej. Po lekturze uzasadnienia decyzji można odnieść wrażenie, że zastrzeżenie tajemnicy zostało dokonane pochopnie, bez rozważenia wszystkich okoliczności sprawy. Podmiot zobowiązany nie dość, że przyjął podstawę odmowy niewspółgrającą z treścią uzasadnienia, to na dodatek ograniczył się w tym uzasadnieniu do wyliczenia treści wnioskowanej dokumentacji nie wyjaśniając przy tym, w jaki sposób udostępnienie tych informacji narusza jego interesy gospodarcze.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, że zarzuty są niezasadne w całości.
W piśmie z 19 lutego 2026 r. strona skarżąca dodatkowo zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 153 p.p.s.a., a także brak wykazania przez organ przesłanki materialnej tajemnicy, brak przeprowadzenia testu proporcjonalności, rozszerzającą interpretację wyjątku od zasady jawności oraz brak wykonania wskazań zawartych w wyroku sądowym.
Na rozprawie Sąd dopuścił dowód z akt sprawy o sygn. II SA/Ke 410/25.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026.143 t.j. ze zm.), dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Przedmiotem skargi była decyzja PGE Dystrybucja S.A. z siedzibą w Lublinie Oddział Skarżysko-Kamienna (dalej również PGE Dystrybucja), utrzymująca w mocy decyzję własną decyzję tego samego organu z 31 grudnia 2025 r., którą odmówiono udostępnienia stronie skarżącej żądanych informacji publicznych innych niż decyzje administracyjne, ze względu na ochronę tajemnicy przedsiębiorstwa.
Decyzja o niemal identycznej treści i uzasadnieniu była już przedmiotem analogicznej skargi tego samego skarżącego. W jej następstwie doszło do wydania przez WSA w Kielcach wyroku z 16 października 2025 r., II SA/Ke 410/25, którym uchylono decyzję PGE Dystrybucja S.A. z siedzibą w Lublinie Oddział w Skarżysku-Kamiennej z 25 kwietnia 2025 r. oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z 16 kwietnia 2025 r. W związku z tym oraz z uwagi na treść art. 153 p.p.s.a. przewidującego, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie – konieczne w niniejszej sprawie było przeanalizowanie poprzedniego wyroku WSA w Kielcach z 16 października 2025 r. pod kątem dokonanej przez tamten Sąd oceny prawnej i wyrażonych w tamtym orzeczeniu, a zamieszczonych w jego uzasadnieniu wskazań co do dalszego postępowania. Następnie konieczne było wyjaśnienie, czy ta ocena prawna i wskazania zostały uwzględnione i zrealizowane w zaskarżonej obecnie decyzji.
W związku z powyższym należy zauważyć, że podstawę materialnoprawną decyzji kwestionowanej w sprawie II SA/Ke 410/25, a także zaskarżonej w niniejszej sprawie, stanowiły przepisy u.d.i.p., która w art. 1 ust. 1 stanowi, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie. Ta ogólna i nieprecyzyjna definicja została przez ustawodawcę uszczegółowiona w przepisie art. 6 ust. 1 u.d.i.p. poprzez przykładowe wyliczenie w formie katalogu otwartego informacji posiadających przymiot informacji publicznych. W orzecznictwie sądów administracyjnych został wypracowany pogląd, który podzielił Sąd rozpoznający poprzednio sprawę i którym – z mocy art. 153 p.p.s.a. - jest związany Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, że informacją publiczną w rozumieniu u.d.i.p. jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytwarzana lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa (por. wyrok NSA z 25 marca 2003 r. sygn. akt II SA 4059/02, publik. - Lex Polonica nr 361165). Wskazać trzeba przy tym, że taka informacja musi dotyczyć sfery istniejących już faktów i danych. Takie rozumienie pojęcia "informacji publicznej", uwzględniające treść art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. nr 78, poz. 483 ze zm.), uzyskało również akceptację doktryny (por. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, s. 28; M. Bidziński, M. Chmaj, P. Szustakiewicz, Ustawa o dostępie do informacji publicznej, Komentarz, C. H. Beck 2010, s. 22). Za szerokim rozumieniem omawianego pojęcia opowiada się również Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z 13 listopada 2013 r., sygn. P 25/12 (OTK-A 2013/8/122, Dz. U. z 2013/1435) stwierdził, że "w doktrynie prawnej i orzecznictwie pojęcie informacji publicznej i sprawy publicznej jest rozumiane szeroko. Polega ono na ustaleniu nie tylko na podstawie art. 1 ust. 1 u.d.i.p., lecz także, a nawet przede wszystkim, na podstawie art. 61 Konstytucji. Skoro prawo do informacji publicznej ma charakter konstytucyjny, to ustawy je dookreślające powinny być interpretowane w taki sposób, aby gwarantować obywatelom i innym jednostkom szerokie uprawnienia w tym zakresie, a wszelkie wyjątki powinny być rozumiane wąsko. Wymienione przepisy są podstawą przyjęcia, że informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne i osoby pełniące funkcje publiczne lub odnoszące się do władz publicznych, a także wytworzona lub odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Informacją publiczną jest zatem treść dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z nim bądź go dotyczących".
Krąg podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji publicznej został określony w art. 4 ust. 1 pkt 4 i 5 u.d.i.p., z którego wynika m.in., że obowiązane do udostępnienia informacji są nie tylko władze publiczne, ale również inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym.
W okolicznościach niniejszej sprawy okolicznością niesporną pozostaje fakt, że PGE jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej. Stosownie do treści art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. taki obowiązek spoczywa zarówno na jednostkach organizacyjnych, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, jak i na osobach prawnych, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Nie budzi także wątpliwości fakt posiadania przymiotu informacji publicznej przez informacje wskazane we wniosku skarżącego Stowarzyszenia, które żądało udostępnienia skanu dokumentacji projektowej dotyczącej oświetlenia ulicznego w miejscowości W. B.. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Jest nią treść dokumentów wytworzonych w powyższym zakresie, treść wystąpień i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą (zob. wyrok NSA z dnia 28 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 2904/12; wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 17 stycznia 2013 r., sygn. akt II SAB/Rz 48/12, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Udostępnieniu podlega więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów urzędowych, w szczególności: treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających, ale także dokumentów odnoszących się do majątku publicznego. W rezultacie, w pojęciu informacji publicznej mieści się zarówno treść dokumentów bezpośrednio wytworzonych przez PGE, jak i tych, których PGE używa przy realizacji przewidzianych prawem zadań – nawet gdy nie pochodzą one wprost od niej. Jednocześnie zauważyć należy, że katalog informacji publicznych zawarty w art. 6 u.d.i.p. ma charakter jedynie przykładowy, o czym świadczy użycie słów "w szczególności" w treści owego przepisu. Powyższe kwestie w okolicznościach niniejszej sprawy nie wywołują realnych kontrowersji, a tym samym zbędne jest ich dalsze omawianie.
W decyzji zaskarżonej w sprawie II SA/Ke 410/25, jak i w niniejszej sprawie, PGE Dystrybucja uzasadniając odmowę udostępnienia wnioskowanej informacji wskazała, że dane te objęte są tajemnicą przedsiębiorcy, o której mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie z powyższym przepisem prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu m.in. ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. Przepis art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1233 z późn. zmianami), dalej powoływanej jako: "u.z.n.k.", wskazuje, że tajemnicę przedsiębiorstwa stanowią nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.
Takie stanowisko budzi sprzeciw strony skarżącej, która neguje powyższe stanowisko PGE, wskazując jednocześnie na lakoniczny charakter formułowanych w tym zakresie wyjaśnień.
Należy również zwrócić uwagę, że dla odmowy udostępnienia określonej informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy o jakiej mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p., spełnione muszą być przesłanki formalne i materialne (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka – Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2016, str. 118 – 119, a także wyrok NSA z 5 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 192/13; wyrok NSA z 29 kwietnia 2016 r. sygn. akt I OSK 2490/14; wyrok NSA z 17 stycznia 2017 r. sygn. akt I OSK 1993/16, dostępne j.w.). Przesłanka formalna wyraża się w zamanifestowaniu woli konkretnego przedsiębiorcy utajnienia określonych informacji. Z kolei przesłanka materialna polega na tym, że informacje objęte tajemnicą przedsiębiorcy powinny stanowić informacje, których ujawnienie mogłoby mieć wpływ na jego sytuację ekonomiczną, jakkolwiek nie muszą mieć same w sobie wartości gospodarczej. Tym samym, wynikające z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. uzasadnienie decyzji odmawiającej udostępnienia informacji z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.), powinno zawierać argumentację wskazującą na okoliczność spełnienia zarówno przesłanek formalnych, jak i materialnych orzeczonej odmowy. Obie te przesłanki muszą być bowiem spełnione, aby dana informacja publiczna podlegała ochronie z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy. Nie jest natomiast wystarczające (tak jak w decyzjach PGE Dystrybucja z 16 i 25 kwietnia 2025 r., ogólnikowe wskazanie w decyzji odmawiającej udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej, że żądane informacje objęte są tajemnicą przedsiębiorstwa. Konieczne było bowiem wykazanie, że konkretne informacje zawierają tajemnicę przedsiębiorstwa. Szczególnie precyzyjne i wyczerpujące uzasadnienie powinny zawierać te decyzje, w których dokonuje się analizy takich klauzul generalnych jak "tajemnica przedsiębiorcy" i "tajemnica przedsiębiorstwa". Tajemnicę przedsiębiorcy wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 11 ust. 4 u.z.n.k. i pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo, choć tajemnica przedsiębiorcy w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej (zob. wyrok NSA z 5 lipca 2013 r. sygn. akt I OSK 511/13, dostępny j.w.).
Informacja publiczna, odnosząca się do danych będących w posiadaniu przedsiębiorcy, podlega zatem udostępnieniu, gdy nie jest objęta ochroną wynikającą z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w związku z art. 11 ust. 4 u.z.n.k. Tym samym, każda nieujawniona do wiadomości publicznej informacja techniczna, technologiczna, organizacyjna przedsiębiorstwa lub inna informacja posiadająca wartość gospodarczą, co do której przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności, powinna być – przed jej udostępnieniem w trybie przepisów u.d.i.p. – indywidualnie oceniona pod kątem zakwalifikowania jej jako tajemnicy przedsiębiorcy. Podczas analizy powyższych okoliczności istotne jest także i to, że ograniczenie dostępności informacji publicznej ze względu na tajemnicę ustawowo chronioną ma charakter wyjątku od zasady jawności informacji publicznej. Oznacza to, że podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie może ograniczyć się do zdawkowego oświadczenia o istnieniu takiej tajemnicy. Wskazanie konkretnej podstawy i zakresu utajnienia danej informacji jest konieczne ze względu na specyficzny charakter ochrony tajemnicy przedsiębiorcy. W tych przypadkach przedsiębiorca musi szczegółowo określić, z czego wywodzi daną przesłankę odmowy i w czym znajduje ona uzasadnienie. Ewentualne przesłanki nieudzielenia informacji publicznej z powyższego powodu muszą być wyjaśnione w sposób wyczerpujący i precyzyjny. Dopiero taka argumentacja, w połączeniu z udostępnionymi Sądowi materiałami źródłowymi, umożliwi ocenę zasadności zastosowanych przesłanek utajnienia wnioskowanej informacji publicznej (zob. wyrok NSA z 17 stycznia 2017 r. sygn. akt I OSK 1993/16, wyrok NSA z 2 kwietnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1939/15, dostępne j.w).
Uwzględniając powyższe rozważania, WSA w Kielcach w wyroku z 16 października 2025 r. wydanym w sprawie II SA/Ke 410/25 podzielił prezentowany w orzecznictwie sądowym pogląd, że nie jest możliwe do przyjęcia przedstawione w zaskarżonej decyzji stanowisko co do tego, że wyłącznie wola przedsiębiorcy miałaby decydować o utajnieniu określonej informacji publicznej. Opowiedzenie się za takim poglądem czyniłoby bowiem fikcyjnym konstytucyjnie chronione (art. 61 Konstytucji RP) prawo obywatela do uzyskania informacji publicznej, gdyż dla pozbawienia dostępu do szerokiego katalogu informacji publicznych wystarczająca byłaby formalna deklaracja przedsiębiorcy, że określone informacje stanowią tajemnicę. Niebezpieczeństwo takiej interpretacji art. 5 ust. 2 u.d.i.p. jest szczególnie wyraźne w realiach niniejszej sprawy, gdyż doszło w niej do szerokiego zakreślenia przez Spółkę tego, co stanowi tajemnicę jej przedsiębiorstwa. Poprzestanie na takim rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p., które zostało zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, wymyka się zarazem kontroli sądowej i tym samym czyniłoby iluzoryczną kontrolę decyzji odmawiającej dostępu do informacji publicznej (zob. wyroki WSA w Łodzi: z 26 kwietnia 2017 r. o sygn. akt II SA/Łd 140/17, z 11 kwietnia 2018 r. o sygn. akt II SA/Łd 125/18, dostępne j.w.).
W związku z tym za niewystarczające Sąd uznał powołanie się – w sposób ogólny – przez PGE Dystrybucja na to, że wnioskowana dokumentacja ma wartość gospodarczą, czy też na względy bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej o istotnym znaczeniu dla wykonywania zadań operatora sytemu dystrybucyjnego. Za zupełnie nietrafne Sąd uznał stanowisko PGE Dystrybucja, że dokumentacja jest przechowywane w archiwach Spółki, z ograniczonym do nich dostępem wąskiego grona uprawnionych pracowników.
W konsekwencji WSA w Kielcach rozpatrujący sprawę II SA/Ke 410/25 uznał, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełniało wymogów z art. 107 § 3 K.p.a., gdyż nie wyjaśniało w dostateczny sposób, że wnioskowane do udostępnienia informacje publiczne są objęte tajemnicę przedsiębiorcy, o jakiej mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 11 ust. 4 u.z.n.k. Przesądziło to zarazem o naruszeniu art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym kontekście wydanie przez organ decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej było przedwczesne.
Równocześnie, odnosząc się do rozbudowanej argumentacji organu zaprezentowanej w odpowiedzi na skargę ze sprawy II SA/Ke 410/25, WSA w Kielcach wyjaśnił, że odpowiedź na skargę nie może sanować braków uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Sąd ocenia bowiem zgodność z prawem takiej decyzji według stanu faktycznego i prawnego z daty jej wydania, a nie trafność odpowiedzi na skargę. Wszelkie wyjaśnienia i ustalenia organu dotyczące stanu faktycznego wraz z odniesieniem się do przedstawionych w sprawie dowodów i argumentów powinny znaleźć się w decyzji, co oznacza, że stanowisko i wyjaśnienia organu zawarte w odpowiedzi na skargę nie mogą wpłynąć na ocenę rozstrzygnięcia jako naruszającego prawo lub odpowiadające prawu (por. wyrok WSA w Poznaniu z 21 grudnia 2023 r. o sygn. akt II SA/Po 648/23, wyroki WSA w Warszawie z dnia 16 września 2010 r. o sygn. akt VI SA/Wa 292/10 i z dnia 10 czerwca 2014 r. VI SA/Wa 3549/13, dostępne j.w.).
W swych końcowych wskazaniach Sąd polecił, aby organ rozpatrujący sprawę w ponownie prowadzonym postępowaniu, zgodnie z wymogami u.d.i.p. i k.p.a., usunął stwierdzone nieprawidłowości, uwzględniając zaprezentowane orzecznictwo i ustalając – w przekonujący sposób – czy w niniejszej sprawie rzeczywiście żądane informacje mają charakter tajemnicy przedsiębiorstwa, bądź też udostępniając wnioskowane dane.
W ocenie Sądu rozpatrującego sprawę obecnie, powyższe wiążące wskazania, mimo wspomnianego wyżej niemal dosłownego powtórzenia w zaskarżonej decyzji sentencji i uzasadnienia decyzji z 25 kwietnia 2025 r. – zostały jednak w dostatecznym stopniu wykonane. Należy bowiem zauważyć, że zasadnicze wadliwości uzasadnienia stwierdzone przy poprzednim rozpoznaniu sprawy zostały usunięte w rozstrzygnięciu PGE Dystrybucja Oddział Skarżysko-Kamienna z 31 grudnia 2025 r., L.dz./PGED1470690KW25/2025.
W szczególności wyjaśniono tam, dlaczego objęta wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej dokumentacja projektowa dotycząca oświetlenia ulicznego w miejscowości W. B. ma wartość gospodarczą zasługującą na ochronę z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy. W punkcie 6 i 7 uzasadnienia tej decyzji wskazano bowiem, że "żądanie skarżącego obejmuje dokumentację zawierającą szczegółowe dane w zakresie konstrukcji, sposobu wykonania, rozwiązań projektowych oświetlenia ulicznego. [...] Dokumentacja projektowa sieci na poziomie niskiego napięcia zawiera szczegółowe informacje dotyczące sposobu funkcjonowania obiektu (systemów łączności, telemechaniki, zabezpieczeń elektroenergetycznych). Ze względów bezpieczeństwa systemu elektroenergetycznego i realizowania przez ten system celu publicznego związanego z zaopatrzeniem w energię elektryczną odbiorców, co dotyczy również oświetlenia ulicznego, dane takie nie mogą być powszechnie dostępne (aspekt materialny tajemnicy przedsiębiorcy). Należy dodać, że takie stwierdzenia, a także analiza dokumentacji projektowej dołączonej do akt sprawy II SA/Ke 410/25 (k. 199) nie pozostawia dla Sądu wątpliwości co do tego, że ta dokumentacja ma cechy informacji technicznych i technologicznych, wymaganych zgodnie z legalną definicją zamieszczoną w art. 11 ust. 2 u.z.n.k. dla uznania za tajemnicę przedsiębiorstwa. To zaś powoduje, że materialny aspekt tajemnicy przedsiębiorcy, o jakim mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. – został w sprawie spełniony.
O spełnieniu aspektu formalnego tajemnicy przedsiębiorcy również jest mowa w przytoczonych fragmentach uzasadnienia decyzji z 31 grudnia 2025 r. Ponadto należy zauważyć, że w PGE Dystrybucja od 11 kwietnia 2025 r. obowiązuje Procedury postępowania w zakresie udostępniania informacji publicznej. Wprawdzie Procedura ta nie zawiera wprost żadnych sposobów oceny, czy dany dokument ma cechy tajemnicy przedsiębiorcy w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. (por. pkt VI.6.1.1. zd. 2 Procedury), ale odwołuje się w tym zakresie do regulacji wewnętrznych. Te zaś zostały powołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Chodzi o Zarządzenie nr 26/15 Prezesa Zarządu PGE Dystrybucja S.A. z dnia 15 października 2015 r. ws. wprowadzenia do stosowania procedury ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa PGE Dystrybucja. Z zarządzenia tego wynika, że żądane w niniejszej sprawie dokumenty i informacje, Spółka PGE Dystrybucja S.A. uznaje za tajemnicę przedsiębiorstwa i podejmuje określone czynności wewnętrzne oraz organizacyjne w celu ich ochrony przed udostępnianiem osobom trzecim, co świadczy o wystarczającym zamanifestowaniu woli utajnienia tych informacji. Trzeba też zauważyć, że samo skarżące stowarzyszenie w treści skargi przyznało, że "poza sporem pozostaje fakt, że Spółka podjęła działania w celu utrzymania objętych wnioskiem informacji w poufności" (str. 6 uzasadnienia skargi). Spór w sprawie dotyczył natomiast tego, czy Spółka w sposób należyty uzasadniła, że wnioskowane informacje posiadają wartość gospodarczą, przez co mogłyby zostać objęte tajemnicą. W tym ostatnim zakresie dodatkowo, poza powyższymi uwagami należy dodać, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się również, że tajemnicę przedsiębiorcy stanowią informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich poufności. Nie jest natomiast wymagana przesłanka gospodarczej wartości jak przy tajemnicy przedsiębiorstwa (por. wyrok NSA z 19 maja 2017 r., I OSK 2932/16, wyrok WSA w Łodzi z 18 lutego 2026 r., II SA/Łd 930/25). Niekonieczne jest więc wykazanie, że udostępnienie danej informacji publicznej prowadziłoby do konkretnej szkody w interesach przedsiębiorcy. Ryzyko to, dla odmówienia udostępnienia informacji publicznej z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy, może być bowiem choćby potencjalne (por wyrok WSA w Poznaniu z 6 listopada 2025 r., II SA/Po 600/25).
Odnosząc się do nieomówionych wyżej zarzutów skargi należy dodać, co następuje.
Nieuwzględnienie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazania zawartego w wyroku WSA w Kielcach z 16 października 2025 r., II SA/Ke 410/25 dotyczącego uzasadnienia wydanej decyzji z poszanowaniem wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. nie mogło wpłynąć na wynik sprawy. Choć istotnie uzasadnienie to, ponownie nie wyjaśniało w dostateczny sposób, że wnioskowane do udostępnienia informacje publiczne są objęte tajemnicą przedsiębiorcy, o jakiej mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw z art. 11 ust. 4 u.z.n.k., a ponadto jest niemal identyczne z uzasadnieniem decyzji z 25 kwietnia 2025 r. uchylonej poprzednim wyrokiem WSA w Kielcach, to jednak to ewidentne naruszenie przepisów postępowania nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, a przez to, stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. nie mogło spowodować uwzględnienia skargi. Taka ocena wynika stąd, że ten sam organ, przy pierwszym rozpoznaniu sprawy istotne dla sprawy wymienione wyże okoliczności w sposób dostateczny ustalił i zamieścił w uzasadnieniu decyzji z 31 grudnia 2025 r., o czym była wyżej mowa. Akceptując takie ustalenia przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ ten powinien był je powtórzyć, ewentualnie uzupełnić, względnie zawrzeć wyraźne stwierdzenie, że je akceptuje. To naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 16 ust. 2 u.d.i.p., nie mogło jednak mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, skoro zaskarżoną decyzją ten sam organ utrzymał w mocy poprzednie rozstrzygnięcie, co oznacza domyślną akceptację poczynionych wcześniej ustaleń faktycznych i dokonanych rozważań.
Zarzut dotyczący powołania wadliwej podstawy prawnej, tj. art. 5 ust. 2 u.d.i.p. mimo powołania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji okoliczności wskazujących na art. 11 ust. 4 u.z.n.k. w zw. z art. 5 ust. 1 u.d.i.p. również nie mógł odnieść skutku. Zamienne posługiwanie się w treści zaskarżonej decyzji pojęciami przedsiębiorcy i przedsiębiorstwa należy traktować jako niestaranność niemającą wpływu na treść rozstrzygnięcia. Analiza tej decyzji, a także poprzedzającej ją decyzji tego samego organu z 31 grudnia 2025 r. nie pozostawia bowiem, zdaniem Sądu, wątpliwości, że powodem odmowy udostępnienia wnioskowanej przez stronę skarżącą informacji publicznej było uznanie, że prawo do udostępnienia tej informacji zostało ograniczone ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy.
Uwzględniając powyższe rozważania Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło